“Şehir merkezine yakın olmak isteyenler metrekareden feragat ediyor”

Konut piyasasında özellikle büyükşehirlerde erişilebilirlik sorununun derinleştiğini belirten Yazıcı, şehir merkezlerine yaklaştıkça arsa maliyetlerinin ciddi şekilde arttığını ve bunun doğrudan konut fiyatlarına yansıdığını söyleyerek, “Bugün birçok tüketici için denklem oldukça net. Ya şehir merkezine yakın ama daha küçük bir ev tercih edilecek ya da daha büyük bir konut için ulaşım yükü artacak. Özellikle trafik, zaman kaybı ve yaşam maliyetleri düşünüldüğünde, birçok kişi daha küçük ama merkezi konumlu konutlara yöneliyor” dedi.

Uzaktan çalışma modeli tercihleri değiştirdi

Pandemi sonrası yaygınlaşan hibrit ve uzaktan çalışma modellerinin de konut tercihlerini dönüştürdüğünü ifade eden Yazıcı, artık yaşam kararlarının yalnızca iş lokasyonuna göre verilmediğini belirtti. Eskiden işe yakın oturmanın çok daha kritik olduğunu vurgulayan Yazıcı, bugün ise bazı tüketicilerin şehir çeperlerinde daha büyük yaşam alanlarını tercih ederken, bazı kesimlerin sosyal yaşama erişim nedeniyle merkezi bölgelerde küçük ama fonksiyonel evlere yöneldiğini söyledi.

“Küçük evler artık maliyet avantajı da sunuyor”

Küçük metrekareli konutların yalnızca satın alma maliyetinde değil, yaşam giderlerinde de avantaj yarattığını belirten Yazıcı, özellikle aidat, enerji ve bakım giderlerinin tüketici kararlarında belirleyici hale geldiğini belirterek, “Metrekare küçüldükçe ısıtma, soğutma, elektrik, temizlik ve bakım gibi maliyetler de düşüyor. Günümüzde kullanıcılar yalnızca evin büyüklüğüne değil, alanın ne kadar verimli kullanıldığına bakıyor. Akıllı depolama çözümleri, yüksek tavan kullanımı ve çok amaçlı yaşam alanları küçük konutlarda değer yaratıyor” diye konuştu.

Konut kredileri erişilebilirliği daha da zorlaştırıyor

Yüksek faiz ortamının konut piyasasını doğrudan etkilediğini ifade eden Yazıcı, mevcut kredi koşullarında orta gelir grubunun büyükşehirlerde ev sahibi olmasının giderek zorlaştığını söyledi. Bugün 1 milyon TL’lik bir konut kredisi için 10 yıl boyunca aylık yaklaşık 26-28 bin TL ödeme gerektiğine dikkat çeken Yazıcı, ortalama konut fiyatlarının 5 milyon TL seviyelerine ulaştığı bir ortamda krediyle ev sahibi olmanın birçok kişi için erişilebilir olmaktan çıktığını belirtti.

Türkiye küçülen haneler dönemine giriyor

Konut piyasasındaki dönüşümün en önemli nedenlerinden birinin demografik değişim olduğunun altını çizen Yazıcı, Türkiye’de hane halkı yapısının hızla değiştiğini söyledi. 2000 yılında ortalama 4,5 kişi olan hane halkı büyüklüğünün bugün 3 kişinin biraz üzerine gerilediğini belirten Yazıcı, tek başına yaşayan birey sayısındaki artışın da dikkat çekici boyutlara ulaştığını ifade ederek, “Boşananlar, öğrenciler, yalnız yaşamayı tercih eden genç profesyoneller ve yaşlı nüfus artışı küçük konut ihtiyacını büyütüyor. Özellikle 65 yaş üstü nüfustaki yükseliş önümüzdeki yıllarda konut tipolojilerini daha da değiştirecek.” şeklinde konuştu.

“Bu dönüşüm geçici değil”

Küçük metrekareli konutların gelecekte daha da yaygınlaşacağını öngören Yazıcı, sektörün artık yalnızca daha büyük ev üretmeye değil, daha işlevsel yaşam alanları geliştirmeye odaklanması gerektiğini belirtti. Yazıcı, “Küçük ev eğilimini sadece ekonomik kriz ya da yüksek faizle açıklamak eksik olur. Türkiye’de aile yapısı değişiyor, nüfus yaşlanıyor ve bireysel yaşam modeli güçleniyor. Tüm bu gelişmeler küçük ama verimli konutları geleceğin ana konut modeli haline getiriyor” diyerek sözlerini bitirdi.

Küçük ev, daha akıllı planlama

Araştırma sonuçları, daire metrekareleri küçülürken depolama alanlarına olan ihtiyacın arttığını ortaya koyuyor. Yeni nesil konut alıcıları, yalnızca oda sayısına veya toplam metrekareye değil; evin düzenlenebilir alanlarına, gizli depolama çözümlerine ve fonksiyonel detaylara daha fazla önem veriyor. Kiler, giyinme alanı, geniş portmanto hacmi, balkon ve terasların çok amaçlı kullanımı ile site içi bağımsız depo alanları öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor.

“Metrekare değil, fonksiyon satın alınıyor”

Uzman değerlendirmelerine göre konut piyasasında net bir paradigma değişimi yaşanıyor. Alıcılar artık “kaç metrekare” sorusundan önce, “bu evde eşyalar nasıl ve nereye sığacak” sorusunu soruyor. Artan e-ticaret alışkanlıkları ve ev içi düzen ihtiyacı, planlama aşamasında depolama kurgusunun temel bir tasarım unsuru haline gelmesine neden oluyor. Doğru planlanan depolama alanlarının hem yaşam kalitesini artırdığı hem de konutun uzun vadeli değerini koruduğu belirtiliyor.

Satışta hız, memnuniyette artış

Araştırma bulguları, depolama çözümleri güçlü olan projelerde satış kararlarının daha hızlı alındığını ve kullanıcı memnuniyetinin yükseldiğini gösteriyor. Küçük metrekareli evlerde doğru depolama planlaması, yaşam alanlarının daha ferah algılanmasına ve mekânın verimli kullanılmasına katkı sağlıyor. Bu eğilimin önümüzdeki dönemde konut projelerinde daha belirleyici hale gelmesi bekleniyor.

Yönetilebilir evler revaçta

Gayrimenkul satın alma trendi değişti ve tüketici, içinde kaybolmadığı, yönetebildiği mekanları ister oldu. Yapılan araştırmalar konut alıcısının bazı alanlarda gereksiz metrekarelerin küçültülmesini, bazı alanlarda ise büyütülmesini istedi.

Trendler değişti

Büyükşehirlerde yaşayan kadınların bir dönem küçük mutfaklara razı olduğunu belirten gayrimenkul uzmanları, şimdi bu tercihin büyük metrekareden yana değiştiğini söyledi. Yapılan araştırmaların da bunu gözler önüne serdiğine vurgu yapan uzmanlar şöyle diyor:

“GYODER sektöre ilişkin bir araştırma yaptı. Burada da her ıoo kişiden 25’i yatak odasının daha büyük olmasını istedi. Yüzde 22’si, ikamet ettiği evde banyonun, yüzde 18,8’i ise mutfağın daha büyük olmasını talep etti. Bundan birkaç yıl öncesinde ise tercihler daha çok oturma alanlarına ilişkin oluyordu. Evde balkon olmasa da olur diyenler de yeni dönemde balkonsuz ev olmaz demeye başladı” bilgisini verdi. Uzmanlar, gereğinden fazlâ büyük olan evlerinde artık daha az tercih edildiğine vurgu yaptı.

Evde kaybolmamak ‘in’

“Eskiden villa projeleri 300 metrekareden başlıyor ve 2 bin 3 bin metrekareye kadar çıkıyordu. Şu anda ise 150 metrekarelerdeki talepte büyüme görüyoruz” diyen uzmanlar, ev arayanların, büyük evde kaybolma duygusu yaşamamak için daha içe dönük ve kendi başlarına yönetebilecekleri daire ve müstakil yaşamları tercih ettiğini aktardı.

Güven ve sıcaklık Konutun ilk çağrışımlarını sıcaklık’, ‘özel alan’, ‘mahremiyet” ‘güvende olmak”, “dinlenmek” “rahatlık”, ve “huzur” ifadeleri ile özetleyen uzmanlar söyle konuştu.

“Dolayısıyla potansiyel konut alıcısı, onlara tüm bu duyguları yaşatabilen zenginleştirilmiş yasam alanlarını satın almak istiyor. Projelerde standardın dışında heyecan verici unsurlar arıyor. Tüm bunların içinde güvenlik ve komşuluk ilişkileri öne çıkıyor.”

Deprem, önceki yıllara göre alıcının ilk aklına gelen’ unsur değil. Sektörde bugüne kadar doğru kabul edilen birçok yargı, aslında bir yanılsamadan oluşuyor. Potansiyel konut alıcısı yaş ortalaması da 35 olarak veriliyor. Önümüzdeki dönemde erişilebilir projelerin artması gerektiğine dikkat çeken Emlak danışmanları “Bu hedef kitle, yasamak için ev almak istiyor. Bu nedenle satın alma gücüne uygun, konforlu, kolay ulaşılabilen projeleri tercih ediyor” diye konuştu.

Yeni geliştirilen gayrimenkul projelerinde söz konusu taleplerin öne çıkması gerektiğini belirten emlak danışmanları, özellikle son beş yılda üretilen projelerin alıcı segmentine bakılmaksızın ağırlıkla lüks algısına hitap ettiğini söyledi.

Emine Açar-Yenişafak