Son yıllarda Orta Doğu coğrafyasında yaşanan tüm olumsuz gelişmelere rağmen, bölgede ‘güvenli liman’ olarak öne çıkan Türkiye, Körfez yatırımcılarının ilk adreslerinden biri olmayı sürdürüyor. Merkez Bankası’nın cari işlemler dengesi istatistiklerinden elden edilen verilere göre; Bahreyn, Irak, Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan’ın aralarında bulunduğu Körfez ülkelerinden Türkiye’ye gelen doğrudan yatırım miktarı son 5 yılda 2,5 milyar dolara ulaştı.

Yatırımlar 3 yıldır sürekli artıyor

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan A&S Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Akkuş, gerek coğrafi gerekse kültürel yakınlık nedeniyle Türkiye’nin her zaman Körfez yatırımcılarının ilgi duyduğu pazarlardan biri olduğunu ifade ederken, “Bu ilgi doğrudan yatırım miktarlarına da yansıyor. Merkez Bankası verilerine göre 2015-2019 yılları arasında bölgeden Türkiye’ye gelen yatırım miktar 2,5 milyar doları buldu. Yıllara göre baktığımızda da son 3 yıldır rakamların istikrarlı biçimde arttığını görüyoruz. Bu da bölgenin genel yatırım iklimini düşündüğümüzde çok önemli bir gelişme” şeklinde konuştu.

En büyük yatırım Katar’dan

Son 5 yıllık istatistiklerin detaylarına bakıldığında, Türkiye’nin en fazla yatırım çektiği Körfez ülkesinin Katar olduğunu dile getiren Uğur Akkuş, “Aynı dönemde Katar’dan gelen toplam doğrudan yatırım miktarı 1,8 milyar dolar seviyesinde. Yani diğer yandan Körfez merkezli yatırımların yüzde 74’ü Katar’dan Türkiye’ye gelmiş durumda.

Katar’ı 342 milyon dolarlık yatırımla Kuveyt ve 205 milyon dolarlık yatırımla Birleşik Arap Emirlikleri takip ediyor. Bunun yanı sıra Umman ve Yemen son 5 yılda Türkiye’ye yatırım yapmayan Körfez ülkeleri olarak dikkat çekiyor. Merkez Bankası’nın geçici verilerine göre, Irak’tan Türkiye’ye gelen yatırım da sadece 1 milyon dolar seviyesinde. Tabii bunun başlıca nedeni Irak’ın içinde bulunduğu iç karışıklıklar” dedi.

Körfez ülkelerinin payı %12’ye çıktı

Son yıllarda bölgede yaşanan olağanüstü gelişmelerin de etkisiyle, Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımların son 4 yıldır azaldığına dikkat çeken Uğur Akkuş şöyle devam etti: “Bu trende rağmen, Körfez ülkelerinden Türkiye’ye gelen yatırımların toplam içindeki payı da her geçen yıl artıyor.

2017’de Körfez’den gelen yatırımların payı yüzde 3,4 seviyesindeyken, bu rakam 2018’de yüzde 7,9’a, 2019’da ise yüzde 12’ye ulaştı. Önümüzdeki dönemde, bölgede istikrarın sağlanmasıyla birlikte, bölge ülkelerinden Türkiye’ye ciddi bir yatırım akışı başlayabilir. Yapacağımız doğru hamlelerle birlikte, yakın gelecekte bölgeden Türkiye’ye yılda 1 milyar dolarlık doğrudan yatırım çekebiliriz.”

Türkiye’ye bölgeden daha fazla yatırım gelmesi için özellikle bankacılık sektöründe yatırımı teşvik edecek bazı düzenlemelerin hayata geçmesinin önemli olduğunu dile getiren Uğur Akkuş, “Bunun dışında Türk iş insanlarının da bölgeye gidip orada şirketler kurması; know-how’larını o ülkelere taşıması önemli. Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Avrasya coğrafyalarındaki tüm ülkelere Türkiye’den 4 saate ulaşmak mümkün. Bu da yatırımın önünü açabilecek en önemli etkenlerden bir tanesi” dedi.

“Cumhurbaşkanı söylemese devlet işlemiyor”

Yaşanan ekonominin insanla ilgili olmadığını ileri süren Özver, “Kendi sektörüm açısından İstanbul’u Avrupa ve Amerika ile kıyasladığımda hazine bir şehir görüyorum. Ama kötü kullanılıyor. Her taraf beton. Yeni imar yönetmeliğinde ‘yeşil çatılar’ diye bir şey var. Binalarda yeşil alanlar olacakmış. Biz sokaktakini koruyamıyoruz daha! Öyle ki çok katlı binaların yapılmaması gerektiği talimatını bile cumhurbaşkanı veriyor. O’nun görevi mi? Aşağıda dünya kadar adam var ama sistem çalışmıyor. O müdahale etmeyince iş ilerlemiyor. O deyince yapıldı. İyi ki de dedi…” diye konuştu.

Ortadoğu’dan gelenler azaldı

Emlak ve gayrimenkul konusunda Türkiye’nin yabancı yatırımcı çekmesi gerektiğini işaret eden ve kendisi de önemli yabancı yatırımcılara danışmanlık yapan Özver, yakın zamana kadar Ortadoğu’dan bir yatırımcı akını olduğunu ama bunun geçmişe göre çok azalmış durumda olduğunu kaydetti.

Körfezli yatırımcı mağdur oldu

Körfez kaynaklı yatırımcıların gerek İstanbul’da gerekse Türkiye’nin diğer illerinde çok dayak yediğini ve aldatıldığını söyleyen Özver, “Maalesef Türkiye’de yol göstermeye çalışan kurumların hepsi kısa dönemde fayda hedefledi. Yüksek fiyatlara satış yapıldı. Onlar çok mağdur oldu. Suudî Kraliyet Ailesi’nin 23 şirketine danışmanlık yapıyorum. Bu insanlar tahmin ettiğimiz gibi deneyimsiz ve eğitimsiz değil. Dünyanın her yerinde yatırım yapıyorlar. Alt kadroların tamamı İngiltere ve Amerika’nın en sıkı üniversitelerinden mezun. Siz Azeri veya Ortadoğulu bir yatırımcı olsanız Türkiye’ye bir daha gider misiniz? Ekipleri son derece eğitimli… Çok öngörüsüz davranıldı.” dedi.

“Para bir gecede ülkeden çıkar”

Son aylardaki siyasi olayların etkisi ile Suud, Katar ve Bahreyn’den gelen yatırımcılarda yüzde 80’lik bir azalma olduğunu söyleyen Özver, “Gidecek yerleri yok ve halen iyi niyetle Türkiye’de yatırım yapmak istiyorlar. Beklemedeler. Bunu korumak önemli ama artması gerek. Örneğin Ortadoğu’daki krizlerde Katarlı yatırımcılar bir gecede Dubai’deki yatırımlarını paraya çevirerek ülkeden çıktılar. O paranın Türkiye’ye gelmesi gerek.

“En güvendikleri ülke Türkiye”

Geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan son krizde Dubaili ve Suudî yatırımcılar Türkiye’ye yeni yatırım getirmiyorlar ama hazırdaki yatırımlarından da vazgeçmiyorlar. Bahreyn’in en büyük bankasının en güvendiği ülke Türkiye’dir. Ülkeleri ve Ortadoğu daha çok karıştığında tercihleri Türkiye oluyor. Bu konuda çok şanslıyız ama maalesef değerlendiremiyoruz.” şeklinde konuştu.

“Batıdan bıktılar”

Körfezli yatırımcıların Avrupa, İngiltere ve Amerika’dan bıktığını, her yerde yatırımları olduğunu söyleyen Özver, “Nereye gidecekler? Fas’a, Tunus’a, Cezayir’e gidecek halleri yok. Türkiye’de kendilerini ülkelerinde gibi hissediyorlar. Ortak bir paydamız var.” diye konuştu.

Herşeye rağmen düzgün yerde doğru iş yapanlar için gayrimenkulde her zaman fırsatlar olduğunu kaydeden Özver, yatırımcının para kazanmak istediğini ve en verimli ülkeyi tercih etmesini doğal karşılamak gerektiğini tavsiye etti.

“Her şey prosedüre bağlanmalı”

Türkiye’nin bu alanda yapılması gerekenlerin sıralayan Özver, “Yapılması gereken ilk iş hiçbir niteliği, tecrübesi ve dili olmayanların ilişkilerini kullanarak emlak satmasını devlet önlemeli. Yoksa bu böyle gider. Bu konuda daha önce ciddi tecrübeler yaşadım. Çünkü yatırımlar bir gecede ülkeden çıkıyor. Yurtdışında yapılan işlerin ise tüm sistemi, kimin ne yapacağı, imarı… Her şey belli, her şey devletin kontrolünde, Amerika daha sıkı.

“İngiltere’de fiyatlar yüzde 10 bile değişmez”

Türkiye’de ise fiyatta dahil olmak üzere her şey palavra. Daha net brütü çözemedik. Çocuk alanı, toplantı salonu metrekareye dahil ediliyor. İngiltere’de bunu asla yapamazsınız. 100 metrekareyi alırsınız ve satarsınız. Sistem uygulandıktan ve yaptırımı olduktan sonra her şey düzelir. Amerika’da sahtekarlık yapan emlakçının lisansı yırtılır ve hapse atılır. Bizde yırtılacak lisans bile yok.” dedi.

Hüseyin Belibağlı-Emlaknews.com.tr

Bakanlar Kurulu’nun bu kararını değerlendiren Körfez yatırımcısı Mresco Türkiye CEO’su Oya Zingal, müşterilerinin bu karardan olumlu etkileneceğini kaydetti. Zingal, 15 Temmuz’dan sonra banka faizlerinin düşürülmesi ve inşaat şirketlerinin uyguladığı kampanyalarla konut satışlarının hareketlendiğini söyledi.

‘İndirim oranı artmalı’

Zingal, 150 metrekarenin üzerindeki evlerde KDV oranının 10 puan birden düşürülmesinin de alım kararında etkili olacağını belirterek, “Ama bu puanın bir miktar daha indirilmesi canlılığı uzatacak ve yabancı yatırımcı için teşvik edici olacaktır” diye konuştu.