Bakan Uraloğlu’nun verdiği bilgilere göre, 2002 yılında Türkiye genelinde 5 bin 967 köprü bulunurken bu sayı yeni yatırımlarla birlikte 10 bin 239’a yükseldi. Köprülerin toplam uzunluğu ise 2002’deki 311 kilometreden 830 kilometreye çıktı.

Köprü ağı 24 yılda 830 kilometreye ulaştı

Türkiye’nin karayolu ulaşımında köprü yatırımları özellikle vadiler, akarsular ve zorlu arazi koşullarının aşılmasında kritik rol oynadı.

Uraloğlu, son 24 yılda inşa edilen 4 bin 272 yeni köprünün toplam uzunluğunun 519 kilometre olduğunu belirterek, mevcut köprülerle birlikte Türkiye’deki toplam köprü uzunluğunun 830 kilometreye ulaştığını bildirdi.

Bakan Uraloğlu, Türkiye’deki köprülerin uç uca eklenmesi halinde ortaya çıkan uzunluğun Ankara-Şanlıurfa arasındaki mesafeye yaklaşacağını ifade etti.

1915 Çanakkale Köprüsü dünya rekorları arasına girdi

Türkiye’nin son yıllarda gerçekleştirdiği köprü yatırımları yalnızca ulaşım bağlantılarını güçlendirmekle kalmadı, büyük ölçekli mühendislik projelerine de sahne oldu.

Bunların başında 1915 Çanakkale Köprüsü geliyor. Köprünün 2 bin 23 metrelik ana açıklığı, onu dünyanın en uzun ana açıklığa sahip asma köprüsü konumuna taşıdı.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü ise üzerinden raylı sistem geçen en uzun asma köprü olarak öne çıkıyor.

Kömürhan Köprüsü mühendislik literatüründe

Elazığ’daki Kömürhan Köprüsü de sıra dışı tasarımıyla dikkat çeken ulaşım yatırımları arasında bulunuyor.

Toplam 660 metre uzunluğundaki köprü, ters Y tipi kule tasarımına sahip. Projede 168,5 metre yüksekliğinde tek pilon ve 380 metrelik orta açıklık bulunuyor.

Uraloğlu, Kömürhan Köprüsü’nün bu özellikleriyle dünya literatüründe dördüncü sırada yer aldığını belirtti.

Eğiste Hadimi Türkiye’nin en yüksek ayaklı köprüsü

Konya ile bölgedeki ulaşım bağlantıları açısından önem taşıyan Eğiste Hadimi Viyadüğü de Türkiye’nin dikkat çeken köprü projeleri arasında yer alıyor.

Toplam 1.372 metre uzunluğunda projelendirilen viyadük, dengeli konsol yapım metoduyla inşa edildi. Yapıda yükseklikleri 42 ile 166 metre arasında değişen 8 orta ve 2 kenar ayak bulunuyor.

Eğiste Hadimi Viyadüğü, bu özellikleriyle Türkiye’nin en yüksek ayaklı ve en uzun dengeli konsol köprüsü olarak tanımlanıyor.

Tarihi miras için özel köprü tasarlandı

Türkiye’nin köprü yatırımları yalnızca yeni ulaşım bağlantıları ve mühendislik rekorlarıyla sınırlı kalmadı.

Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu kapsamında, Neonteikhos Antik Kenti’nde bulunan tarihi yol ve kalıntıların korunması amacıyla özel bir çelik arkeolojik köprü tasarlandı.

Uraloğlu, söz konusu uygulamanın dünyada ilk ve tek olduğunu belirtti. Proje, Amerika merkezli National Corrugated Steel Pipe Association tarafından 2021 yılında “Yılın En İyi Özel Uygulama Projesi” ödülüne layık görüldü.

Ulaşım altyapısında ölçek büyüdü

Ulaştırma yatırımlarında köprü ve viyadüklerin artması, Türkiye’nin özellikle dağlık ve engebeli bölgelerinde ulaşım sürelerinin kısaltılması ve karayolu ağının kesintisiz hale getirilmesi açısından önem taşıyor.

2002 yılında 5 bin 967 köprüden oluşan ağın bugün 10 bin 239 köprüye ulaşması, son 24 yıldaki altyapı yatırımlarının ölçeğini ortaya koyuyor.

Toplam uzunluğun 311 kilometreden 830 kilometreye çıkmasıyla Türkiye, yalnızca daha fazla köprü inşa etmekle kalmadı; aynı zamanda daha uzun açıklıklara, yüksek ayaklara ve özel mühendislik çözümlerine sahip ulaşım yapıları da geliştirdi.

uab.gov.tr

Dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik pazarlarında ilk 10 ülke arasında yer alan Türkiye, son yarım asırda yurt dışında gerçekleştirdiği projelerle dikkat çekmeye devam ediyor. Türk firmaları, 1972 yılından bu yana 138 ülkede 12 bin 931 proje üstlenirken, bu projelerin toplam büyüklüğü 566,1 milyar dolara ulaştı.

En yüksek proje hacmi 2021’de görüldü

Sektörün son yıllardaki performansı dalgalı bir seyir izledi. Türk müteahhitleri 2021 yılında 463 projeyle 32 milyar dolarlık iş üstlenerek tarihinin en yüksek yıllık proje hacmine ulaştı.

Pandemi sonrası küresel ekonomide yaşanan yavaşlama ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle proje hacmi 2022’de 20 milyar dolara gerilerken, 2023’te 28,8 milyar dolar, 2024’te ise 29,9 milyar dolar seviyesine yükseldi.

2025 yılında ise sektör 321 projede 25,7 milyar dolarlık yeni iş üstlendi.

Ortalama proje büyüklüğü geriledi

Yılın ilk yarısında üstlenilen projelerde ortalama sözleşme büyüklüğü 47,7 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu rakam, 2025 yılındaki 80,2 milyon doların altında kaldı.

Veriler, Türk firmalarının daha fazla sayıda ancak görece daha küçük ölçekli projelere yöneldiğine işaret ediyor. Buna karşın sektörün yeni pazarlarda iş almaya devam etmesi, uluslararası rekabet gücünün sürdüğünü ortaya koyuyor.

En güçlü pazar BDT ülkeleri

Türk müteahhitlik sektörünün bugüne kadar üstlendiği projelerin yüzde 42,7’si Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinde gerçekleştirildi.

BDT’yi;

– Yüzde 25,4 ile Orta Doğu,
– Yüzde 18,5 ile Afrika,
– Yüzde 10,4 ile Avrupa,
– Yüzde 2,6 ile Asya

izledi.

Sektörel dağılımda ise kara yolu, tünel ve köprü projeleri ilk sırada yer alırken, bunu konut ve rezidans, enerji santralleri, demir yolu projeleri ve ticaret merkezleri takip etti.

Altyapı yatırımları büyümeyi destekliyor

Küresel ölçekte altyapı yatırımlarına yönelik talebin devam etmesi, Türk müteahhitlik sektörü açısından yeni fırsatlar oluşturuyor. Özellikle ulaşım, enerji ve büyük ölçekli kamu yatırımlarında deneyim sahibi Türk firmalarının, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya pazarlarında yeni projeler üstlenmeye devam etmesi bekleniyor.

Mert Davut-AA