Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre, Türkiye’de tapu başına düşen ortalama değer 2019’da 153 bin liraya yükseldi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı verilerine göre, yılın ilk 4 ayında Türkiye genelinde 642 bin adet gayrimenkul (konut, iş yeri, arsa, tarla) satıldı. Bu satışlardan elde edilen harç geliri 2 milyar 610 milyon lira olarak gerçekleşti.

Yıllara göre ücret

Tapuda satışı gerçekleştirilen 642 bin gayrimenkul için 98 milyar liralık değer ibraz edilirken, ortalama tapu başına ödenen rakam 153 bin liraya yükseldi. Geçen yıl boyunca satışı gerçekleştirilen 2,5 milyon gayrimenkul için toplamda 341 milyar lira, tapu başına ise ortalama 136 bin 400 lira ödenmişti. Tapu başına ödenen ortalama rakam, 2017’de 120 bin 844 lira, 2016’da 105 bin 403 lira, 2015’te 99 bin 159 lira, 2014’te 89 bin 100 lira, 2013’te 80 bin 892 lira, 2012’de 67 bin 885 lira, 201 l’de ise 58 bin 494 lira şeklindeydi. TL bazında tapu değeri artarken tapuların otalama değeri son iki yıldır yaşanan kur artışları nedeniyle geriledi.

Gayrimenkul hız kesti

Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, Türkiye’de ortalama bir tapu değerinin, 2004’te yaklaşık 20 bin lira seviyesinde olduğunu belirterek, bu rakamın 2019’un ilk 4 ayında 153 bin lirayı aştığını söyledi. Oranın son 15 yılda 7 kat, son 10 yılda ise 4 kat arttığını dile getiren Taş, “Bunun ana sebebi; satılan toplam tapu adedinde arsa ve tarla oranının azalması, konut ofis ağırlığının ise artması. Nitekim satılan toplam tapu adedi 2004’te 1,2 milyon, 2008’de yaklaşık 1,4 milyon adet iken halihazırda 2,5 milyonu aşmış durumda.” dedi.

Taş, yıllık satılan gayrimenkul adedindeki artışın son 2-3 yıldır hız kestiğini kaydederek, “Ancak buna rağmen ortalama tapu değeri, mega şehirleri, dev yatırımları olan bir ülkede düşük kalıyor. Ortalama tapu değerinin orta vadede artışını sürdüreceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

3 yılda ciddi artış oldu

Nevita International Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Akbal, Türkiye’de ortalama tapu değerinin özellikle son 3 yıldır ciddi arttığını belirterek, 2016’da ortalama 105 bin lira olan tapu değerinin, sonraki sene 20 bin lira birden arttığını söyledi. Sonraki iki senede de ortalama 15 bin liralık bir değer artışının söz konusu olduğunu dile getiren Akbal, halihazırda ortalama tapu değerinde 155 bin liraların konuşulduğunu bildirdi.

Bürokratik süreç

Akbal, “Bunda yabancıya konut ve ticari satışının ciddi etkisi söz konusu. Nitekim Türkiye’de bir konut yabancıya ortalama 140 bin dolar seviyesinden satılıyor. Nevita olarak bizde ise ortalama 170 bin dolar seviyesinde. Eğer, yabancıya gayrimenkul satışında bürokratik süreç hızlanır ve sadeleşirse, yabancıya konut satışında devlet eliyle süreç şeffaflaştırılır ve yabancı yatırımcı için satın alma sürecindeki güven ortamı daha da pekiştirilirse ortalama tapu değerimizin de hızlı artışını sürdüreceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Dokuz Sütun

Konut faizlerinde yapılan düzenlemeler, piyasadaki konut fazlalığı ve sektörün nakit ihtiyacından dolayı konut fiyatlarının ucuz seyrettiğini belirten İnci, birikimi olan ve ev almak isteyen vatandaşlar için uygun bir dönemden geçildiğini vurgulayarak, bu fırsatın değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Ev almak için uygun bir dönem olduğunu dile getiren İnci, şöyle devam etti:

“İçinde bulunduğumuz dönemin konut almak için en uygun dönem olduğunu düşünüyorum. İnsanlar parasını vadeli hesaba yatırıp yıllık yüzde 20 kar elde etmeyi planlıyor. Bir yıl sonra bu şekilde ev alırım diye düşünüyorsa yanılıyorlar. Şunu bilmeleri lazım, bugün 300 bin lira olan ev bir yıl sonra yine 300 bin lira olmayacak. Banka sana yüzde 20 oranında faiz verecek ama senin almayı düşündüğün ev 350 bin lira olacak. Dolayısıyla o yönden bir kar edilemez. Şu anda sektörün ciddi bir nakit ihtiyacı olduğu için ev almayı düşünen insanlarımızın bu durumda almalarının daha mantıklı olduğunu düşünüyorum. Eğer düşük miktarda kredi kullanacaklarsa faiz oranına bakmaksızın kullanabilirler.

Çünkü 10 yıllık konut kredileri var. Önümüzdeki süreçte faizler aşağı geldiğinde bireysel kredilerin yapılandırılma şansı olduğu için insanlar belki yüzde 2 ile konut kredisine başlayıp yüzde 1 ile de devam edebilirler. Ama bu arada ucuz konut alma şansları var. Şu anda müteahhitlerin en ucuz satış yaptığı dönem. Ben paramı vadeli yapayım bir yıl sonra daha iyi bir ev alırım şeklinde düşünmesinler. Asla alamazlar. İnşaat maliyetleri yükseldi ve buna bağlı olarak ev fiyatları da artacak.”

EGİAD Başkanı Hakan İnci, Edirne’ye gelen Bulgar ve Yunan turistlerin kent ekonomisine katkı yaptığını da belirterek, daha fazla turist çekilmesi için komşu ülkelerde tanıtım çalışmaları yapılması gerektiğini kaydetti.

AA

CNN Türk’te yer alan habere göre, kırsal bölgedeki saldırılarını şehirlere taşıyan teröristlerin kentlerden temizlenmesi, kurulan barikatların kaldırılması, kazılan çukurların kapatılması, patlayıcı tuzaklarının imhası amacıyla ilan edilen sokağa çıkma yasakları doğrultusunda Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve emniyet unsurlarının müşterek gerçekleştirdiği operasyonlarda büyük başarı sağlandı.

Bölücü terör örgütüne yönelik operasyonlarına ısrarla devam eden güvenlik güçleri, vatandaşların güvenlik endişesiyle terk ettiği ve teröristler tarafından kullanılan evler başta olmak üzere okul, ibadethane ve kamu binalarında infilak ettirilmesi halinde yüzlerce insanın ölümüne neden olabilecek tonlarca patlayıcı, bomba yapımında kullanılan çok miktarda malzemeyi ele geçirdi.

Yerleşim yerlerinin başarıyla yürütülen müşterek operasyonlarla teröristlerden temizlenmesiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Valilik, belediyeler ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlarca terörün neden olduğu zarar ve yıkımın giderilmesi için inşa ve ihyaya yönelik başaltılan hummalı çalışmalar devam ediyor.

Yerleşim yerlerinin yeniden tarihi, kültürü ve yaşamla buluşması amacıyla bir yandan konut, otel ve iş yerlerini kapsayan yapıların inşası, diğer yandan da tarihi ve kültürel eserlerin restorasyonu sürüyor.

Terör saldırılarında zarar gören binlerce ev ve iş yeri yeni bir görünüme kavuştu. Onlarca cami onarılarak ibadete, okullar da eğitim ve öğretime açıldı, tahrip edilen vakıf eserleri, tescilli ve korunmaya değer yapılar restore edildi, teröristlerin evlerinden ettiği vatandaşlar için modern konutlar inşa edildi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla Bakanlıkça terörden ağır zarar gören 11 ilçede 26 bin konut inşa edildi, altyapı ve üstyapı çalışmalarıyla bu yerleşim yerlerinde 10 milyar lirayı bulan yatırım hayata geçirildi.

Doğan Grubu bünyesindeki Hürriyet Emlak ve uluslararası gayrimenkul teknoloji firması Homsters işbirliğiyle faaliyet gösteren Hürriyet Emlak Projeland, cinsiyete göre konut arama istatistiklerini açıkladı.

Hürriyet Emlak Projeland verilerine göre; Diyarbakır yüzde 61 ile kadınların konut arayışında son sözü söylediği şehirler arasında başı çekiyor. Konut arayışında kadınların hakim olduğu şehirler arasında Diyarbakır’ı, yüzde 60 ile Rize takip ederken, Kastamonu, Kırklareli ve Sivas’ta ev arayanların yüzde 58’i kadınlardan oluşuyor. Eskişehir yüzde 57, Erzurum da yüzde 56 ile yine kadınların konut arayışında hakim olduğu şehirler arasında. Tekirdağ yüzde 54, Samsun ve Manisa yüzde 53, Kayseri de yüzde 51 ile yine kadınların konut arayışında son sözü söylediği şehirler arasında yerini aldı.

Van’da erkekler ilk sırada

Hürriyet Emlak Projeland verilerine göre, İstanbul, Ankara ve İzmir’de ise küçük şehirlere kıyasla erkekler konut arayışında ilk sırada. İstanbul’da ev arayanların yüzde 56’sı, Ankara’da yüzde 54’ü, İzmir’de yüzde 52’si erkeklerden oluşurken, Van yüzde 73 ile erkeklerin konut arayışında en fazla hakim olduğu iller arasında başı çekiyor.

Kadınların birçok alanda olduğu gibi konut arayışı ve alımlarında da etkin bir role sahip olduğunu vurgulayan Hürriyet Emlak Projeland Yönetim Kurulu Üyesi Çağrı Bozay, “Cinsiyete göre konut arama verilerine baktığımızda, Diyarbakır’da yüzde 61’lik oranla kadınlarımızın daha etkili olduğunu gözlemledik. Böylece Türkiye geneline baktığımızda Diyarbakır kadınların en çok sıfır konut projesi aradığı il olarak ilk sıraya yerleşirken, erkeklerin konut arayışında hakim olduğu il olarak ise Van dikkati çekiyor. Bu da konut alımında son sözü kadının söylediğini ortaya koyuyor. Konut alımında erkeklerin karar verdiği düşünülse de aslında kadınların beğenmedikleri ev satın alınmıyor. Günümüzde kadınlar artık satın almada daha fazla söz sahibi” dedi.

Bir süre önce, Türkiye genelinde konut metrekare fiyatlarını Endeksa’dan alarak ve rakamları reel hale getirerek konut yatırımcısının nerede kazandığını, nerede kaybettiğini göstermeye çalışmıştım. “Konut yatırımının kazandırdığı” çok genel bir söylem. Endeksa’nın verileri üzerinden hesaplamalarda tablo oldukça farklıydı. Elbette kazandırdığı yerler de vardı kazandırmadığı yerler de… Amaç, doğru yatırım için veri sağlamak… Endeksa’nın rakamlarından sonra aynı değerlendirmeyi Merkez Bankası rakamları üzerinden de yaptım. Rakamlar genel itibariyle örtüşüyordu.

İstanbul’da konut fiyatı dört yıl önceki düzeyde

Endeksa’nın CEO’su, kurucu ortağı Görkem Öğüt ve yine yönetici ortağı Aylin Daylan’la son veriler üzerinden yeni bir değerlendirme yaptık. Endeksa’nın verilerine göre İstanbul’da konut satış değeri, 4 yıl önceki düzeye dönmüş görünüyor. Bununla ilgili grafiğin gösterdiği bu. Öğüt, bunun tamamen fiyat düşüşü olarak açıklanamayacağına, markalı konutlardan ucuz fiyatlı konutlara doğru izlenen geçişin de etkisi olabileceğine işaret etti. “Bu veriyi birkaç farklı şekilde okuyabilmek mümkün. 2015 yılından itibaren hızlı bir şekilde markalı konut projeleri de talep de arttı. Bunun sonucu fiyatlar 2016 ortasına kadar yükselmeye devam etti. 2016 ortasından itibaren ise ekonomik gelişmeler sonucu piyasaya ucuz fiyatlı konutlar girmeye başladı. Aynı şekilde markalı konut projelerinde stoklar azaldı” dedi. Buna göre ucuz fiyatlı konutlar, ortalamayı bir miktar aşağı çekmiş görünüyor.

‘2+1’ konutlar daha çok değerlenmiş

Endeksa’nın verilerine göre, oda sayısı itibariyle konut tipleri olarak bakıldığında, 4 yıl önceye göre en çok fiyat artışı ‘2 artı 1’lerde olmuş gözüküyor. Son 4 yılda bu tip konutların metrekare fiyatı ortalama yüzde 43.49 artmış. Aynı dönemde enflasyonun yüzde 41.87 olduğu dikkate alınırsa, bu tip konutlar enflasyona yenilmemiş. 4 odalı konutlarda artış yüzde 33.89, 3 odalı konutlarda yüzde 17.1, 1 odalı konutlarda artış da 22.51 olmuş. 2 artı1’ler dışındakilerin tamamında fiyat artışı enflasyonun altında kalmış.

Görkem Öğüt ve Aylin Daylan, özel olarak Ege bölgesine dikkat çekti. Ayrıca son dört yılda konut fiyatlarının yüzde 110 değerlendiği İzmir-Urla’ya artan ilgi görüldüğünü söyledi.

Arsa ve arazide hareketlilik var

Konut fiyatlarındaki artışın sınırlı kalması, birçok yerde enflasyona yenilmesine yatırımcının tepkisi nedir? Konutta talep düşüyor mu? Aylin Daylan ve Görkem Öğüt, TÜİK henüz 2018 istatistiklerini yayınlamadığı için kesin konuşmak için biraz daha beklemek gerektiğini, ancak gerek izlenim, gerekse fiyat artışlarına bakıldığında, yatırımcının konuttan arsa ve araziye kayış gösterdiğini söyledi. Görkem Öğüt, “Arsa ve arazi fiyatlarındaki artıştan talebin arttığını anlayabiliyoruz” dedi. Son 4 yılın enflasyonu yüzde 41.87. Endeksa rakamlarına göre sadece Mersin, Mardin, Bilecik, Çorum, Erzurum ve Nevşehir’de arsa fiyatlarındaki artış enflasyonun altında kalmış. Diğer yerlerin tamamında yatırımcısına kazandırmış. Konutla kıyaslandığında arsa daha iyi kazandırmış. Bu arada, ERA Gayrimenkul Türkiye Genel Müdürü Özhan Atalay, mali piyasalarda ve dövizde yaşanan hareketliliğin gayrimenkul satışlarında yavaşlamaya yol açtığını, özellikle son birkaç ayda elinde dövizi olan ve gayrimenkul almayı bekleyen yatırımcıların beklemeye geçtiğini söyledi.

İnsanların bazı hususlarda çekindiğine işaret eden Karadağ, “Örneğin müteahhidin ve TOKİ’nin 600 bin liraya sattığı daire borsada 400 bin lira. Buna rağmen insanlar çekiniyor. Gerçekten konut mu, tapu verilecek mi, sanal bir şey mi, anlayamıyorlar.” diye konuştu.

BİST Yönetim Kurulu Başkanı Himmet Karadağ

“600 bin liralık konutu 400 bin liraya satıyoruz, inandıramıyoruz”

Karadağ, Borsa İstanbul aracılığıyla konutları doğrudan tüketiciye sunduklarını vurgulayarak, “Gerçekten tapu vereceğiz. Hatta bürokratik süreçleri azaltacağız, adresine tapusunu göndereceğiz. Şahıs bazında gayrimenkul sertifikası yatırımı yapanlar yeterli sertifikayı topladıklarında, konutu ister oturmak için kullanabilecek, isterse tapuyu almadan sertifikasını satarak kazancını realize edebilecek. Bu çok güzel bir yatırım. 600 bin liralık konutu 400 bin liraya satıyoruz, inandıramıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Önümüzde çok ciddi pozitif bir ralli var”

Karadağ, küçük yatırımcıları sermaye piyasalarına teşvik etmek için hem halka açık şirket hisselerini yaygınlaştırıcı hem de teşvik edici yeni uygulamalar yapacaklarının altını çizerek, nitelikli şirketlerin halka arzına bireysel yatırımcının ilgi gösterdiğini bildirdi.

“Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir getiri yok”

Trabzon Limanı işletmeciliğinin halka arzında hem bireysel hem de kurumsal yatırımcılardan 6 kata kadar fazla talep geldiğini hatırlatan Karadağ, şunları kaydetti:

“Talep çok olunca kurumsal yatırımcılara da bireysele de istediklerinin çok azını vermek zorunda kaldılar. Ürün iyi olunca bireysel yatırımcı da alıyor, kurumsal da. Geçen sene kasım ayından itibaren BIST100 endeksi yüzde 47 getiri sağladı. Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir getiri yok. ‘BIST100, BIST30 endeksi çok düşük, çok ciddi kazanç var, yatırım yapın’ dedim. Şu an da aynı, BIST100 ve BIST30’da işlem gören hisse senetlerine yatırım yapabilirler. Halen önümüzde çok ciddi pozitif bir ralli var. Mümkün olduğunca riski dağıtsınlar, kurumsal tecrübelerden istifade etsinler. Ülkemizin geleceğine güveniyoruz. Borsamız önümüzdeki dönemde yine ciddi getiri vadedecek. Yurt dışı yatırımcı o kadar analizlerle yatırım yapıyor, hala ben rakamlara bakıyorum ve pozitifte sürekli. Ocakta çok ciddi anlamda yurt dışı giriş oldu, bu şubatta da devam edecek. Yerli yatırımcılarımızı da davet ediyoruz.”

“Rabbim, dirliğimiz dağıtmasın, birliğimizi bozdurmazın” diye dua eden Özhaseki, dün başlayan Afrin Harekatı’nda da şehit haberlerinin gelmemesi temennisinde bulundu.

“Bir yatırım yaptılar mı?”

Bakan Özhaseki, “Bir şehrin geleceği o şehri yönetenlerin ufuklarıyla doğru orantılıdır. Bu şehri bu PKK’lılara niye verdiniz? Bir yatırım yaptılar mı? Artık bunlarla aranıza bir set çekin. Silopili bir adam kalktı konuştu. Polis ve askerleri kast ediyorum. Bunlar muhtarın oğlu. Bu çatışmalar başladığında sizinkileri gördük. Allah rızası için bize sahip çıkın. Bundan sonra da örnek bir şehir oluruz. Bundan sonra yapılacak projeler var. Onları da birebir takip ediyoruz” şeklinde konuştu.

70 bin civarında hasarlı ev var

Özhaseki, “Neticesinde oradaki vatandaşlarımızın yaralarını sarmaya başladık. O bölgeye sık gidiyorum. Son 4-5 ayda Yüksekova, Hakkari, Şırnak, Cizre ve Silopi ve Sur’a gittim geldim. 70 bin civarında hasarlı ev var. Orada 45 bini az hasarlıydı, hepsinin hasar bedellerini ödedik. 26 bin konuta başladık. O evlerin çoğu bitti ve teslim ediyoruz. İlk zamanlar Allah’ın bir kulunu ikna edipte anlaşma yapamadık. Şimdi Silopi’de neredeyse yüzde 100’ünü ikna ettik. Cizre’de yüzde 90’lardayız, dün Sur’daydık yüzde 78’lerdeyiz. Nüfus kaydından, tapu kayıtlarından bulamadıklarımız var. Orada iki şeyin eksik edilmeyeceğini çok dikkatli bir şekilde anladık. Birincisi güvenlik, hiçbir şekilde zaaf gösterilmeyecek. Millet evine rahat gidip gelecekse ve para kazanabilecekse bu güvenden geçer. Diğer ise yaraları sarmak ve kardeşlik hukukunu geliştirmektir. Oradaki insanların beklentilerine cevap veriyoruz. Şimdi sokaklarda Türk bayraklarından geçilmiyor. Şırnak ve Hakkari’de sokaklarda Türk bayrakları var. Bu kardeşlik hukukunu vurguluyoruz” ifadelerini kullandı.

Fransa Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail’in yeni yerleşim birimleri inşa etme kararı ele alındı.

Açıklamada, “İsrail yönetimi tarafından işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan 20 ayrı Yahudi yerleşim biriminde bin 100 konutun yapılmasına ilişkin kararın kınandığı” belirtilerek, planın mahkemenin bu yılın mart ayına kadar boşaltılması kararını verdiği Filistinlilere ait özel mülkiyetleri de kapsadığı vurgulandı.

İsrail’in yerleşim birimi kurma faaliyetlerinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından kabul edilen 2334 sayılı kararda da belirtildiği gibi uluslararası hukuka aykırı olduğu hatırlatılan açıklamada, bu faaliyetlerin, bölgede gerginliği artırdığı, iki devletli çözüm umutlarını baltaladığı, adil ve kalıcı barış arayışlarını sekteye uğrattığı kaydedildi.

Fransa inşa faaliyetlerinin sonlandırılmasını istiyor

Fransa’nın önceliğinin iki devletli çözüm hedefini muhafaza etmeye çalışmak ve sonuca götürecek müzakerelerin yeniden başlatılmasına katkıda bulunmak olduğu aktarılan açıklamada, “Fransa, geçerli bir siyasi ufkun korunması amacıyla Cumhurbaşkanı’nın (Macron) 22 Aralık’ta işaret ettiği gibi yerleşim birimi inşa faaliyetlerinin sonlandırılmasını istemektedir.” ifadesine yer verildi.

Yahudi yerleşim birimleri yasa dışı

İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da 131, Doğu Kudüs’te 10, Batı Şeria’nın tepelerindeki bölgelerde ise 116 yerleşim birimi kurduğu ifade ediliyor.

Batı Şeria’daki yerleşim birimlerinde yaklaşık 500 bin, Doğu Kudüs’te 220 bin yerleşimcinin ikamet ettiği, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşimcilerin sayısını kısa sürede 1 milyona çıkarmayı hedeflediği belirtiliyor.

Uluslararası hukuka göre, işgal altındaki Filistin topraklarındaki tüm Yahudi yerleşim birimleri “yasa dışı” kabul ediliyor.

AA

Yüzde 80’lere çıktı

İstanbul’un gelişim çeperlerinde dahi kat karşılığı ya da hasılat paylaşım modelli inşaat projelerinde arsa sahiplerinin istediği oranlar yüzde 50-55’leri buluyor. Şehrin merkezi noktalarında bu oranlar yüzde 75-80’lere geldi. Hatta İstanbul, Ankara ve İzmir’de verilen yüksek oranlar dışında arsa sahiplerinin ikna olmak adına artı bir ödeme de talep ettiği belirtiliyor. Son yıllarda İstanbullu müteahhitlerin başka adreslere yönelmesinde arsa maliyetlerinin önemli bir etken olduğu belirtiliyor. İstanbul’da arsanın sınırlı olması ve lüks konut segmentinde yaşanan sıkışma nedeniyle geliştiriciler yeni adresler arıyor. İstanbul’da durum böyleyken diğer illerde nasıl?

Tuvimer’le inceledik

Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından Teknopark bünyesinde hizmete sokulan Türkiye Veri İşleme Merkezi (TUVİMER) ile ülke genelinde kat karşılığı ve hasılat paylaşımı oranlarını inceledik. Sonuçlar gösteriyor ki İstanbul dışında Ankara, İzmir, Muğla Bursa ve Antalya gibi ilçelerin merkezi noktalarında da yüzde 50 bandı aşıldı. Diğer illerde de şehrin merkezinde yapılan inşaatlarda yüzde 50’e varan arsa payları konuşuluyor.

Doğuda, Güneydoğuda ve Karadeniz’de ise hâlâ yüzde 25-30 oranlarla proje geliştirecek alanlar var. Ancak uzmanlar arsa oranlarının ilçeden ilçeye hatta mahalleden mahalleye farklılık gösterdiği de belirtiliyor.

İşte sonuçlar:

Marmara Bölgesi

Marmara bölgesinde Bursa kırsal karakterli yerleşiminin yanı sıra metropoliten yapısı ve yüksek yoğunluklu yapılaşma alanlarıyla dikkat çekiyor. Bu karışık yapısı nedeniyle hem yüzde 60 gibi yüksek orana hem de yüzde 35 gibi düşük oranlara rastlamak mümkün. Tekirdağ önemli sanayi ilçeleri ve yüksek katlı yapılaşmalarıyla yüzde 55 yüksek oranı merkezi noktalarda görmeye başladı. Gelişim çeperlerinde ise arsa sahibinin beklentisi yüzde 25’e kadar geriliyor. Balıkesir ve Çanakkale merkezinde tüm şehirlerde gördüğümüz yüzde 50 seviyesine rastlıyoruz. Çanakkale’de milyonluk evlerin yapılması, kimi bölgelerde arsa metrekare fiyatının 10 bin lirayı yakalaması nedeniyle yüzde 60 arsa payını görmek mümkün. Balıkesir ve Çanakkale’de yüzde 35-40’ın altında arsa payına rastlamak zor görünüyor.

İç Anadolu Bölgesi

İç Anadolu’da Ankara büyükşehir olma özelliğini ortaya koyuyor. Merkezi bölgelerde yüzde 55 olan arsa payı yüzde 65’e kadar dahi çıkıyor. En düşük ise yüzde 40’ları görüyor. Kayseri, Sivas ve Eskişehir’de de tablo benzer. Şehrin merkezi noktalarında yüzde 50’ler görülüyor. Eskişehir ve Sivas’ta gelişim bölgelerinde yüzde 35, Kayseri’de ise yüzde 38 oranlar görülüyor. Konya’da yüksek imarlı alanlarda kat karşılığı işlerde arsa payı yüzde 55’i buluyor. Merkezden uzaklaştıkça bu oran yüzde 30’a kadar düşüyor.

Akdeniz Bölgesi

Çok fazla çeşitliliği bünyesinde barındıran Antalya’da turistlik bölgelerde yüzde 50 seviyesinin üzerine çıkıldığı da görülüyor. Genelde konuşulan oran yüzde 50 olsa da yüzde 35’lere kadar gerileyen ilçeler de var. Mersin önemli bir yerleşim bölgesi olduğu halde sıfır konutlarda metrekare fiyatı 2 bin liranın altında kalıyor. Mersin’de en sık rastlanan oran yüzde 35. Kahramanmaraş’ta ise oran yüzde 35 ile yüzde 50 arasında değişiyor.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Hem tarımsal hem de sanayi üretimi açısından önemli iş imkanları sunan Gaziantep aynı zamanda yoğun göç alıyor. Merkezi ilçelerde yüzde 55 hatta kimi lokasyonlarda daha üstü oranlar konuşulurken, merkez dışına çıkınca yüzde 35’lere rastlanıyor. Mardin ve Şanlıurfa’da en fazla istenen oran yüzde 50 olurken, en düşük oran yüzde 35 olarak karşımıza çıkıyor.

Doğu Anadolu Bölgesi

Doğu Anadolu bölgesinde Van fiyatlar açısında farklılık gösteriyor. Şehirde yeni konutların metrekare fiyatı 4 bin liranın üstünde. Bu durum kat karşılığı oranların yükselmesini sağlıyor. Malatya ve Van benze özellikler gösterse de Erzincan’da yüzde 50 oranı bulmak oldukça zor görünüyor.

Ege Bölgesi

Ege bölgesinde sahil kentleri ön plana çıkıyor. İzmir ve Muğla’da kat karşılığı oranlar yüzde 55 ve sütüne çıkarken, gelişim çeperlerinde dahi yüzde 40’ları görmek oldukça güç. Denizli ve Afyon ise Anadolu ili özelliğinde ayrılmamış görünüyor. İki kentte de değerler yüzde 30 ile yüzde 50 arasında değişiyor.

Karadeniz Bölgesi

Araştırmada en dikkat çeken bölge Trabzon. Kat karşılığı oranlar merkezi bölgelerde yüzde 50’lerde seyretse de yamaç ve kırsalda Trabzon, Samsun ve Artvin’de yüzde 25’lere, Ordu’da ise yüzde 30’lara kadar iniyor. Artvin ise en düşük orana sahip il olarak dikkat çekiyor.

Metrekaresi 40 bini buluyor

Yapılan araştırmalara göre sıfır konutlarda en pahalı evler İstanbul, Muğla ve İzmir’de yer alıyor. İstanbul’un metrekare başına değerlerden 5 bin lira üstüne çıkan tek il olması dikkat çekiyor. TUVİMER Strateji ve İş Geliştirme Direktörü Ömer Türkoğlu, İstanbul’da sıfır konutların metrekare fiyatlarının 2 bin 250 liradan başlayıp, 40 bin liraya kadar çıktığını söyledi. Türkoğlu metrekaresi 40 bin liradan pahalı evler de olduğunu ekledi. Muğla’da metrekare ortalamanın 4 bin lira üzerine çıktığını söyleyen Türkoğlu, yazlık ev tercihlerinin eksinin görüldüğünü dile getirdi. Son dönemde markalı konutların sayısının arttığı İzmir’de de ortalama metrekare fiyatı 3 bin 150 lirayı buldu. En uygun fiyatlı yeni konutlar ile doğu ve güneydoğuda. Ömer Türkoğlu, Bitlis, Siirt, Bingöl, Kars, Muş Ağrı ve Şırnak’ta metrekare fiyatlarının 1250 liranın altında olduğunu belirtti. Türkoğlu bu illerde de kimi lüks projelerde 3 bin lira üzerine çıkan fiyatlara da rastladıklarını kaydetti.

Yüzde 18’le aldı yüzde 50’ye çıktı

Anadolu açılımı baştan firmalardan biri de Teknik Yapı. Şirket Emlak Konut GYO ihalelerine katıldı, Denizli’de yüzde 18, İzmir’de ise yüzde 35 arsa karşılığı şirket payı taahhüt etti. ‘İstanbul’da uygun fiyata ev yapacak alan kalmadı’ diyen Teknik Yapı Yönetim Kurulu Başkanı ve İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Nazmi Durbakayım şunları söyledi: “İstanbul’da metrekaresi ortalama 3 bin 500 lira olan evlere talep var. Bunun yapılması için arsa maliyetinin metrekare başına 1000-1200 lirayı aşması gerek. Ama böyle bir yer yok. Anadolu illerinin fırsatını 2 yıl önce gördük ve Denizli ile yola çıktık. Biz proje alanımızda yüzde 18 ile anlaştık ama bugün yine yüzde 50’ye geldi. Biz gidince arsa sahiplerinin istediği rakamlar artıyor. Bu kısır döngüden çıkmak için devletin pilot bölgelerle arsa üretmesi gerek. Bize ne kumaş verilirse onu dikiyoruz.”

Gülistan Alagöz/Hürriyet

“İzmir yoğun talep alıyor”

Gözde Grup Yönetim Kurulu Başkanı Kenan Kalı, “İnşaatta yeni sezon maliyetlerindeki ve işçi ücretlerindeki artış kaçınılmaz olarak gayrimenkul fiyatlarının da yükselmesine neden olacak. Özellikle demir fiyatlarındaki durdurulamaz yükselişten kaynaklı yüzde 15-20 civarlarında bir zam gelecek. Ekim ayı itibariyle fiyatlardaki yükselişi hep beraber göreceğiz. Bunun yanı sıra; İzmir ciddi talep alan bir kent.

Yaz aylarını İzmir’in tatil beldelerinde geçirenler İzmir ve çevresinden yatırım yapmak istiyor. Bu konuda da İstanbullular başı çekiyor. Ayrıca İzmir’de yaz aylarında başlayan durağanlık okulların açılmasıyla birlikte yeniden canlanacak ve iç talebin oluşmasını da sağlayacak. Biz önümüzdeki 1-1,5 yıl içinde İzmir’de artık İstanbul fiyatlarını konuşuyor olacağız. İzmirliler bile artan fiyatlara şaşıracak; ancak hem arsa üretiminin kısıtlı olması, hem artan maliyet fiyatları, hem de gelen yoğun talep İzmir’deki konut fiyatlarını İstanbul seviyelerine getirecek” dedi.

“İzmir’in gayrimenkulde önü açık”

DRC Grup Kurucu Ortağı Onur Durmuş, “Yaz aylarıyla birlikte sektörde bir durağanlık başlamıştı. Ancak ağustos ayının ortasından sonra sektör yeniden canlanmaya ve satışlar hızlanmaya başladı. Kurban Bayramının ardından satışlar çok daha hızlanacaktır. Çünkü her yıl eylül ayı itibariyle gayrimenkule talep fazlalaşır ve ekim ayında da tepe noktasına ulaşır. Ben İzmir’de gayrimenkule yatırım yapmak isteyenlerin ekim sonuna kadar alımda bulunmalarını tavsiye ediyorum; çünkü kasım itibariyle fiyatlarda yükseliş gerçekleşmesi kaçınılmaz. İzmir’in gayrimenkulde önü çok açık. Önümüzdeki 10 sene boyunca İzmir’e yoğun bir talep olacak. Bu da İzmir’de yatırım yapacakların kazanacağı anlamına geliyor” diye konuştu.

“Son çeyrekte satışlar artar”

Palandöken Hakbir İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Binali Ünal, “İstanbul’dan bu yıl çok sayıda aile İzmir’e geldi. Bu daha da artacak. Yaz tatilinin geçmesiyle birlikte bekleyen talep yeniden harekete geçecek. Şu anda birçok insan bizi arayıp yaz tatilinin ardından konut alacağı bilgisini veriyor. Bayramdan sonra alım yapmaya başlayacaklar. Eylül ayı itibariyle talepte tavan yaşayacağız. Tabii fiyatlarda da bir artış söz konusu olacaktır. Ben yüzde 10-15 dolaylarından bir artış yaşanacağını öngörüyorum. Çünkü İzmir’de yeterince arsa üretilemiyor ve talep de fazla olunca fiyat artışı kaçınılmaz oluşuyor. 2017’nin son çeyreği, inşaat sektörünün en güzel dönemi olacaktır” açıklamasında bulundu.

“Konut ihtiyacı devam ediyor”

BYY İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Ali Yavuz, “BYY olarak Çiğli’de yaşama geçirdiğimiz Flex Life Studio projesinin satışları yaz aylarında da hız kesmedi. Bunu doğru yerde doğru proje üretmemize bağlıyorum. Sinyallerini almaya başladık. Bunun yanında yaz aylarında peş peşe gelen bayramlar ve tatiller nedeniyle sektör bir nebze ivme kaybetmişti. Eylül ayının gelmesi ve okulların açılmasıyla birlikte ötelenen konut satışları da artacaktır. Konut ihtiyacının devam ettiği İzmir’de satışların da sonbaharla birlikte artan bir ivmeyle canlanacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

“Yatırımcılar acele etsin”

Tanyer İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Münir Tanyer de, şöyle konuştu: “Eylül ayı itibariyle sektörün, içinde bulunduğu durağanlıktan çıkacağını düşünüyorum. Okulların açılması ve tayinlerle birlikte bu süreç daha da hızlanacaktır. Yatırım yapmak isteyenler eylül ayında harekete geçmeli.

Çünkü artan talepler, fiyatların da güncellenmesine neden olacaktır. İzmir bildiğiniz gibi gerek iklimi, gerek kent yaşamı ve gerekse de insanlarının yapısıyla kaliteli göç alan bir şehir. Bu nedenle nitelikli projelerin de sektöre kazandırılmasıyla birlikte konut satışlarının da buna paralel olarak artmasını bekliyorum.”