Dünya geçtiğimiz yıl yaşanan pandemi ile birlikte büyük bir krize girmişti. Gerek gayrimenkul gerekse diğer iş kolları tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de büyük darbe aldı. Devletimizin dirayetli duruşu sayesinde tüm sektörlere büyük destek paketleri açıklandı. 2020 yılında kamu bankaları öncülüğünde düşük faizli konut kredileri açıklanması sektörde tam bir bayram havası yarattı.

Bu kampanya da çok düşük tarihi oranlarla 1 yıl geri ödemesiz konut kredileri verildi. Dolayısı ile bu konut sektöründe bir nebze olsun rahatlama sağladı. Temmuz ve ağustos aylarında yaşanan hareketlilik, az bir miktar Eylül ayına da yansımış görünse de daha sonrasında iki dalga ile birlikte tekrar bir duraklama dönemine girmiş oldu. Dolayısıyla 2020 yılını aslına bakarsanız bu şekilde bitirmiş olduk.

Aşıların uygulanıyor olması sektörde umutları yeşertti

2021 yılı aşıların bulunması ve şu an aşıların uygulanıyor olması ile birlikte insanların, biraz daha beklentilerini arttırdı. Normalleşme süreci ile ilgili her ne kadar hızlı normalleşme bilirsek, o oranda da piyasalar hareketlenecek ve canlanacak diye düşünüyorum. Konut kredileri şu an için çok yüksek bu da ister istemez konut satışlarını da etkiliyor. İnsanlar ev almak için konut kredilerinin düşmesini bekliyor. Haliyle de düşecek beklentisi ile bekleme modundalar diyebilirim.

Bahar dönemiyle sektör hareketlenecek

Bahar aylarına girdiğimizde, sektörün de ivme kazanıp hareketleneceğini düşünüyorum. Turyap olarak yaptığımız incelemeler de faizlerin düşük olduğu dönemlerde, konut yatırımcısının taleplerinin oldukça fazla olduğunu görüyoruz. Şu anki döneme baktığımızda, konut kredisi faiz oranları çok yüksek. Bugün baktığımızda özel bankalar, kamu bankalarına göre genel anlamında bir tık daha iyi. Devlet bankaları yöneticileri ile yaptığımız görüşmelerde, özellikle geçtiğimiz yıl verdikleri bu teşvik niteliğindeki kredilerle riskin çoğunu aldıkları için, bu dönemde biraz daha geri planda durmayı ve özel bankaların daha aktif rol almalarını istediklerini görüyoruz. Önümüzdeki dönemde hem faiz oranlarının gevşemesi açısından hem de piyasanın hareketlenmesi açısından çok önemli bir sürece giriyoruz.

2. Faz aşıların yapılacak olması piyasada biraz daha güven ortamını pekiştirecek düşüncesindeyim. Kısıtlamaların yavaş yavaş gevşetilmesi ile birlikte insanların eski yaşantısına dönmesi ile birlikte bunun gayrimenkul sektörüne de yansıyacağını düşünüyorum.

Coğrafyamız bilindiği üzere çok kritik bir bölgede, bu da ister istemez dış olaylardan çok çabuk etkileniyor. Yabancıya konut satışı konusunda da satışlarda gerileme var. Konut sektörü bir süre yabancı konut alıcısı sayesinde ayakta durabildi. Her ne kadar eskisi kadar olmasa da ev almaya devam ediyorlar. Önümüzdeki süreç bize neler gösterecek hep birlikte göreceğiz.

Doğal afetler konuta olan ihtiyacı artırıyor

Ülkemizde son zamanlarda yaşanan doğal afetlerin sayısında ciddi bir artış söz konusu. Daha önce ülkemizde sık görmeye alışmadığımız hortum dehşeti felaketlerle boğuşan İzmir’i ağır bir şekilde vurdu. Birçok bina hasar gördü ve burada tek tesellimiz can kayıplarının olmayışı. Ülkemizin gerçeği depremler kendini sıklıkla hatırlatıyor.

Kentsel dönüşüm hız kazanmalı

Devletimiz kentsel dönüşümle ilgili önemli bir karar aldı. Bugüne kadar ağır aksak ilerleyen süreç, bahar ayı sonrasında hız kazanacağını düşünüyoruz. Bu da durgun olan konut sektöründe hareketlenmeye neden olacaktır. İzmir depremi ve sel felaketleri son olarak da hortum dehşeti bize gösterdi ki hızlı ve etkili tedbirler alıp kentsel dönüşümü başarılı bir şekilde sonlandırmalıyız.

Bilindiği üzere Cumhurbaşkanı tarafından 30 Ocak 2021 Tarih ve 31380 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe gren Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dar Karar (Karar Sayısı: 3470) le 2007/13033 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararın ek (l) sayılı listenin 13 üncü sırasının sonuna aşağıdaki ibare eklenmek suretiyle son verilmiştir.

KDV yüzde 1’e indi

6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapılara yönelik dönüşüm projeler çerçevesinde taşınmaz maliklerine at mevcut inşaat alanının 1,5 katına kadar olan yen inşaat alanlarında yapılacak konutlara ilişkin inşaat taahhüt işlerinde KDV oranı yüzde 18’den yüzde 1’e düşürülmüştür. Bu karar ile kentsel dönüşüm çalışmalarına hız verileceğini düşünüyorum.

2. el konut alıcısı sevindi

2020’deki faiz desteğinin yatırımcıya ve 2. el konut alıcısına yaradığını kaydeden İNDER Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım, 2021’de birinci el desteği beklediklerini altını çizerek, “ 2021’de benzeri bir destek ve teşvikin 1. el konut piyasasına verilmesini umuyoruz. Artan maliyetlerin desteğini alan bir fiyat artışının önüne geçmek için yapılması gereken en doğru stratejinin, 1. el arzını artırarak fiyat dengesi sağlamaktır diye düşünüyoruz.” diye konuştu.

Duruma açıklık getiren Başkan Durbakayım’ın konuşmasından satırbaşları şöyle:

Birinci el desteği bekleniyor

Merkez Bankası politikası, kısa vadede radikal bir faiz düşüşü beklenmemesi gerektiğini işaret ediyor. Ancak sektörün desteklenmesi ve deprem gerçeği altında risksiz konutların tabana yayılması için gayrimenkul alımlarında –özellikle 1. El- faizlerin düşürülmesini bekliyoruz. Bunun yanı sıra faiz maliyetlerini minimuma çekecek olan ikincil piyasaların devreye girmesini; mortgage kredileri için yasal adımların atılmasını gerektiğinin altını çiziyoruz.

Yeni fırsatlar doğacaktır

2021’de gerileyen döviz kuru ve güven katsayısı giderek artan makro veriler, yatırım amaçlı konut alacaklar için de yeni bir fırsat yaratacaktır. Tasarruflarını dövizde değerlendirenler yavaş yavaş güvenli limana girmeye başladı. Bu nedenle özellikle ikinci el konut satışlarındaki artışın temelinde tasarruf araçların arasında değişim olduğunu söylemek mümkün. Dövizden yeterli kar sağladığını düşünen yatırımcılar, yavaş yavaş gayrimenkule dönüş yapıyor.

Yabancı satış rekoru bekliyoruz

Pandemi sürecinde uluslararası uçuşların olmaması, yabancı satışlarını da olumsuz etkilemesine rağmen 40,8 bin adetlik satış oldukça iyi bir seviye. 2021’de bu rakamı 50 bin seviyesinin üzerine taşımalıyız. 2021’in ikinci çeyreğinden itibaren yabancılara satışın tekrar hız kazanacağına ve 50 bin seviyesine ulaşarak yeni bir rekor kırılacağına inanıyoruz. Çin ve Hindistan’ın Türkiye’ye ilgisinin artarak devam edecek olması ve fiyatların döviz bazında çok ucuz olması, bu beklentimizi güçlendiriyor.

Proje konseptleri değişecektir

Sonuç olarak konut içinde bulunduğumuz yılda konut talebindeki tercihlerin artık daha spesifik olacağını düşünüyorum. Pandemi nedeniyle çalışma hayatının evden yapılmaya başlanması, sektörümüzün de buna yönelik tasarım ve projelendirme detaylarında köklü değişiklikler yapmasına neden olacak; yeni, nitelikli, müşterilerin değişen ihtiyaçlarına da cevap verecek, sağlıklı yaşam alanlarının talep göreceğini ve bunun yeni projelerle destekleneceği bir yıl olacağını düşünüyoruz.

tiktok izlenme satın al

Piyasaların verileri değerlendirirken büyük tehlikeleri ve kötü durumları görmezden gelerek halının altına süpürmeye çalıştığını belirten Durbakayım, pembe tablolar çizmenin mantıksızlığını dile getirdi.

Durbakayım’ın samimi bir dille ele aldığı 2020 yılı sonu değerlendirmesi şöyle:

Pandemi planları değiştirdi

Büyük umutlarla girdiğimiz 2020 yılı hayal kırıklığı yaşattı. Pandemi ile ortaya çıkan ekonomik durgunluk, sektörde tam anlamıyla deprem etkisi yarattı. Özellikle devam eden projelerde bu depremin etkileri daha fazla yaşanıyor.

Ancak asıl faaliyetleri inşaat olup bu sektör için taşın altına sadece elini değil vücudunu koyan çeşitli büyüklüklerdeki İNDER üyesi firmalar sağlam zeminlere inşa ettikleri sağlam binalar gibi bu deprem karşısında direnmektedirler. Bu pandemi dönemi her salgının geçtiği gibi nihayetinde geçecek, ancak giderken verdiği zararların yanında bir takım kazanımları da bırakacak.

Sektörümüzün kazanımları

Öncelikle konut planlarında lüzumsuz alan olarak görülen balkonların yaşam kaynağı olduğunu, evlerimizin aynı zamanda iş yerimiz olabileceğini gördük. Bundan sonra bizler yeni projelerimizde böyle günleri de göz önüne alarak planlar yapacağız. Sosyokültürel tesislerde ara mesafeleri biraz açmayı, daha sağlıklı yaşayabilmek için tabiata daha özenle yaklaşmayı, gibi bu günlerin bizi mecbur ettiğinin farkındayız.

Fakat sözün özü şu ki; sektörümüz son yıllardaki 1994, 2001, 2008 krizlerinden sonra nasıl güçlü çıktı ise bu krizden de güçlenerek çıkacaktır. Tüm sektör adına bunu inançla söylüyorum.

Durum tesbiti

Ancak dikkatimizden kaçmaması gereken çok önemli bir tespitimin altını çizmek istiyorum. Son 3-4 yıllık konut satış rakamları sarmaşık gibi hepimizi büyüledi. 2017 yılında gerçekleşen 1,4 milyon adetlik rekor satış bayram havası yaşattı. Takip eden yıllarda yine rekor seviyede konut satışları gerçekleşti. -Yıkılmadık ayaktayız- derken, asıl büyük krizin farkına varmadık.

Aynı dönemde yani 2017’den sonra alınan ruhsat sayısı diğer bir ifade ile hayata geçen projelerin büyüklüğü; her yıl bir önceki yıla göre yüzde 50 azaldı. 2017’de 1,4 milyon m²’lik ruhsat 2018’de % 48 azalarak 667 bin m²’ye 2019’da ise yine % 50 azalarak 324 bin m²’ye geriledi. İki yıl içinde ruhsat alınan proje büyüklüğü yani yeni proje miktarı yaklaşık yüzde 75 azaldı. Biz ise halen satılan konut sayısına takılıp kalıyoruz. Kaldı ki; gerçekleşen konut satışlarının % 60’tan fazlası ikinci el konut olduğu göz önüne alınırsa, son 2 yılda gerçekleşen satışlardan sektöre aktarılan sermayenin de kısıtlı olduğunu anlayabiliriz.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz;

2020 sonunda yaklaşık 1,4 milyon adetlik konut satışını geçme olasılığımız çok fazla (2020’nin ilk 11 ayında 1 milyon 393 bin adet konut satıldı). Büyük ihtimalle bu pandemi döneminde yeni bir satış rekoru kırılabilir. Ancak altını bir daha çizmek istiyorum.

İkinci el satışının dayanılmaz hafifliği

Gerçekleşen bu satışların çoğu ikinci el konut olup, sektörümüz satışlardan elde edilecek sermayeden yine kısıtlı bir pay alacaktır. Daha da kötüsü yeni proje üretimi olmadığı için sektör daha da zayıflayacaktır. Türkiye ekonomisine sağladığı istihdam ve vergi gibi katma değerleri azalacaktır.

Arz azalıyor, hammadde fiyatları yükseliyor

Diğer taraftan sektördeki bu sürecin devamında enflasyonist bir baskı oluşacaktır. Gerek 1. El gerekse 2. El satışlar devam ederken arzın yani konut üretiminin azalması, metrekare birim fiyatlarının artmasına sebep olacaktır. Azalan arzın fiyatları yükseleceğini de unutmamak gerekir. Son üç yılda, sektörde her geçen gün daha az arz oldu. Söz konusu projelerin hepsi eski maliyetlerle yapıldığı için fiyatları çok az arttı.

Bizler zam yapmadık, dayandık, eski fiyatlarla satmaya çalıştık, artık o devir geçti, çünkü eski mal kalmadı, yeni imalatlar yeni rakamlarla oluşuyor. Elimizde olmadan bu zamları yansıtmak veya işi bırakmak durumundayız.

Yeni arz yeni fiyat demektir

Ancak bugüne kadar ulaşılan metrekare fiyatlarına, büyük oranda artan hammadde maliyetleri tam olarak yansıtmadık. Nitekim yılın son döneminde hızını artıran maliyet artışı, altını çizdiğimiz bu durumun vahametini daha çok gözler önüne sermektedir.

Bizler bu fedakarlıkları yaparken demir tüccarlarının demir fiyatlarını 6 ayda döviz bazında %50 artışının da yorumunu sizlere bırakıyorum. Haziran ayı başında USD kuru 6,74 iken demirin ton fiyatı 3.360 TL (498 $), bu gün USD kuru 7,7 iken demirin ton fiyatı 5.780 TL/ton (750 $)

Daha iyi analizlere ihtiyaç var

Yeni proje yapılmadığı sürece; hem arzın azalmasından kaynaklanan fiyat artışı hem de hammadde maliyetlerindeki artışın eklenmesiyle birlikte konut fiyatları kısaca el yakacaktır. Bu kapsamda böylesine kötü bir tabloya bakarak 2021 yılı için öngörüde bulunmak çok zor olacak. 2021 için temennimiz; sektörümüzün içinde bulunduğu durumu iyi analiz yaparak ve tedbir alarak tekrar güçlenmesi yönündedir.

NAZMİ DURBAKAYIM
İNDER Yönetim Kurulu Başkanı

Aylık ekonomi dergisi Capital’in 20 yıldır geleneksel olarak gerçekleştirdiği “Türkiye’nin En Beğenilen Şirketleri Araştırması”nın bu yılki sonuçları belli oldu. Araştırma kapsamında iş dünyasını temsilen 600’ün üzerinde şirket ve 1.470 üst düzey yöneticiye ulaşıldı. 2 ay süren araştırmada online görüşme tekniği kullanıldı.

Sektörlere göre ayrı değerlendirmelerin yapıldığı araştırma kapsamında en beğenilen şirketlere ödülleri, 2021 yılında düzenlenecek özel bir törenle sahiplerine teslim edilecek.

Kalite ve güvenle eş değer

MESA Mesken Sanayi A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Mert Boysanoğlu, inşaat ve konut sektöründe 50 yılı aşkın süredir “kalite” ve “güven”le anılmanın yanı sıra sektöründe Türkiye’nin “en beğenilen” şirketi olmanın MESA’yı hem halihazırda yapımı ve satışı devam eden hem de gelecek projeler konusunda daha da motive ettiğini vurguladı.

Standartlaştı

Boysanoğlu, “Kalitede standartları belirleyen referans bir şirket olmanın gururunu yaşıyoruz. Özellikle Covid-19 salgını sebebiyle tüm dünya olarak çok zor bir sınavdan geçtiğimiz, toplumsal ve ekonomik olarak hepimizin çok derinden etkilendiği bu dönemde marka değerimizin, projelerimizin bu şekilde takdir görmesinden çok mutlu olduk. İnşaat/konut sektörünün en beğenileni olmak MESA ailesi olarak tüm çalışanlarımızla birlikte bizler için yaptığımız işi daha da iyi yapmamız konusunda motivasyon kaynağı oldu, teşekkür ederiz. Bu motivasyonla, tercihini MESA’dan yana kullananları yüksek kaliteli yaşam alanları ile buluşturmaya devam edeceğiz.” açıklamasında bulundu.

Erkurtoğlu’nun düşük konut faizi yorumları şöyle:

Pandemi sürecinde hükümetin konut satışlarını hızlanması için atmış olduğu adımla faizlerin yüzde 0,69 ve 0,74’e inmesi durağan geçen ve artık konut stoklarının başladığı sektörümüz için can suyu oldu. Hem vadelerin 15 yıla yayılması hem de peşin ödemelerin minimumda tutulması, ilk 12 ay ödemenin yapılmaması gibi faktörler, vatandaşı kiracılıktan çıkarıp mülk sahibi olmasını sağladı.

Alt sektörler de canlandı

İnşaattaki bu hareketlilik beslediği 200 sektör için de can suyu oldu. Sektör temsilcilerimizle yaptığımız görüşmeler sonucunda kendi sektörlerinde de hareketlilik olduğunu söylüyorlar. Haziran ayında geçtiğimiz yılın aynı ayına göre gerçekleşen yüzde 209,7’lik artış ve yine geçen aya göre yaklaşık 4 katlık artış, aslında vatandaşımızın konut alımını ne kadar önemsediğini ancak yüksek faiz oranlarından dolayı bu ihtiyaçlarını ötelediği hatta yatırım olarak dahi radarlarından çıkardığı anlamına geliyordu. Rakamlar bize gösteriyor ki geçen yılın ilk ayına göre yüzde 23,5’lik artış, yılı 2019 rakamlarının üzerinde kapatacağımız anlamına geliyor.

Şantiyeler çalışıyor

Pandemi gibi bir süreci geçiren tüm sektörler açısından bu rakamlar oldukça sevindirici. Şantiyeler şu an çalışmaya başladı. Ancak vatandaşlarımıza burada küçük bir uyarıda bulunalım. Fırsatçılara geçit vermesinler, evlerin değerlerini iyi araştırıp ona göre konut alsınlar. Yabancıya konut satışında bu ay da bir düşüklük bekliyorduk. Pandemi süreci yabancıya konut satışında ciddi bir darbe vurdu.

Çin ilgisi devam edecektir

Ancak burada en çok konut alan ülkenin Çin olması dikkat çekici. Çünkü en çok konut alan ülke sıralamasında Çin, ilk 10 ülke içerisinde yer almıyordu. Çinlilerin İstanbul’un önemli projeleriyle ilgilendiklerini ve konut aldıklarını biliyorduk. Tahminimiz o ki İpek Yolu projesi nedeniyle Çinlilerin konut alımı ilgisi devam edecektir.

Kilit nasıl açılacak?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) rakamlarına bakacak olursak, konut satışlarında rekor kırılıyor. Çok güzel. Piyasa oyuncularıyla yaptığımız özel sohbetlerde ise tersi bir tablodan bahsediliyor. Hangisi doğru? Açıkçası anlamakta zorlanıyorum. İyi de kilit nasıl açılacak, resmi verilerle piyasa oyuncularının ifadeleri birbiriyle nasıl örtüşecek?

İnşaat, emlak geliştirme sektörü, son 15 yılın en dinamik, en hızlı büyüyen sektörü. Son 10 yılda verilen ticari ve konut için imar izni rakamının 1.3 milyar metrekare olduğunu anımsatırım. Yine yapılan hesaba göre Türkiye genelinde ortalama satış fiyatı metrekare başına bin 500 dolar. İnşaat maliyetinin de 500 dolar olduğunu hesaplanıyor. Hesabın devamını getirmek size bağlı…

Reel gelirler, son 8-9 yıllık süreçte geriledi. Satın alma gücüyle, ekonomideki büyüme arasında uyum olamadı maalesef. Ayrıca, özellikle İstanbul’da arsa arzındaki sıkıntılar, merkez ve merkeze yakın bölgelerde bulunan projelerdeki metrekare fiyatlarını yukarıya taşıdı.

Gerek Avrupa gerek Anadolu Yakası’nda, merkeze yakın bölgelerde yeni projelerde konut birim fiyatları 8 bin liradan başlayarak 15-16 bin liraya kadar yükselebiliyor. Yani, iki çocuklu bir ailenin yaşayacağı konutun fiyatı 1.5-2 milyon lirayı bulabiliyor.
Günü, saati gittikçe yaklaşan deprem olgusu, İstanbul’da yaşayanları daha güvenli, yeni teknolojiyle yapılmış konutlara yöneltiyor. Tabii arz ve talep, fiyatta anlaşabilirse!

TÜlK’in rakamlarına rağmen ne müteahhit kesimi memnun ne de yeni konuta geçmek isteyen, kendi evinin sahibi olmak isteyen vatandaşlar. Tabii, bu gruba yatırım amaçlı alım yapmak isteyenleri de katabiliriz.

Sorumuz basit, kilit nasıl açılacak?

Hem oturmak için konut almak isteyenler, hem de yatırım amaçlı konut alacak olanlar için bu soru geçerli. Gelirdeki reel düşüş nedeniyle bedeli düşük konutlara daha fazla ilgi var. Müteahhitler de metrekare birim fiyatı 6 bin liranın altında olan konutlara daha çok ilgi olduğunu söylüyor.

İstanbul’un çeperinde yer alan bölgelerde ‘uygun’, ‘makul’, ‘ucuz’ fiyat kavramlarıyla örtüşen projeleri araştırdı.ğımızda ortaya 50 proje çıktı. Bunların nitelik, özellik ve bölgelerine tablo olarak yer verdik.

Bir projede, bölgede fiyatların uygun olup olmadığını nasıl anlayacağız? Dünyada en geçerli yöntem, amortisman süresidir. Yani, bir yılda elde edilecek kira gelirinin, konuta ödenen bedelle karşılaştırılmasıdır. Gayrimenkul fonu kuran şirketler, ofis yatırımlarında bu süreyi maksimum 15 yıl olarak kabul ediyor.

Konut için bu süre İstanbul’da 20 yıldan başlayarak 40 yıla kadar çıkabiliyor. Bu süreleri nereden mi bulacaksınız?

Ekonomist

İnşaat ve gayrimenkul geliştirme faaliyetlerini farklı konseptlerdeki konutlarla sürdüren Pana Yapı, Fikirtepe’de geliştirdiği “Brooklyn” markalı projelerinde ilerleme kaydederken farklı kentsel dönüşüm projelerine de devam ediyor.

Bağdat Caddesi’nin; Fernerbahçe, Suadiye, Caddebostan, Erenköy gibi önemli lokasyonlarında 5 farklı butik projeler gerçekleştiren Pana Yapı, herkese hitap edebilen ürünler geliştiriyor.

Ocak 2016
Bakırköy Oty – Beyaz inşaat
Evim Yüksekdağ – Yüksekdağ İnşaat
Fuzul Yapı – Vadiyaka Cadde Dükkanları ihalesi
Emlak Konut Kayabaşı 2. Etap İhalesi
Sarphan FinansparkTicari Ünite İhalesi
Emlak Konut GYO

Şubat 2016
AKS Focus – AKS Group
Sevilla Kekliktepe Villaları -Sevkon
Gayrimenkul
Atiye Rezidans-Has Metal-DBN Mühendislik
Ağaoğlu / Central Park
Vadiistanbul Park – Artaş& İnvest İnşaat

Mart 2016
Deniz Bahçeli Konaklar- Evra Grup-Has Kule
Kartal Tual Adalar- Dağ Mühendislik -Emlak Konut
Babacan Premium – Babacan Yapı
Büyükyalı İstanbul-Özak GYO
Queen Central Park Bomonti – Sinpaş GYO
Ağaoğlu Maslak 1453 – ofis bloklar, satış.
ARİS GrandTovver – Zerka İnşaat

Nisan 2016
Daire Kartal -Bodur Gayrimenkul
ONAY Life Residence -ÖNAY Grup ve Ort
Bizimtepe Aydos – Halk Gyo&VakrfGyo
AND Pastel – AND Gayrimenkul
Greenox Residence Ayçan Gayrimenkul & Feres Yapı
Mika Naturalist – Mika İnşaat
Anatolium Marmara – MAYA
KARAT 34 Doğa Şehircilik-BaşYap.
Halkalı 24 ve Atakent 24 – 24 .
A+ LIVE ATAŞEHİR – Maksem Grup ‘
NG RESİDENCE- NG Kütahya

Mayıs 2016
KİLER GYO – Kartal projeleri
Taksim Petek Residence – DAP’
EVAL Park Bahçeşehir – Eval İnşaat

Haziran 2016
Folkart Blue ve FolkartHills -FolkartYapı
Blue Lake – Metal Yapı Konut
Mahall Bomonti İzmir-Türkerler Holding
Lotus – Beylikdüzü – inanlar İnşaat

1 Ağustos
80’nin üzerinde firmanın 110 projesinde yer alan 56 bin konut ‘Gayrimenkulde Güç Birliği, Daha Güçlü Türkiye” kampanyası ile satışa sunuldu.

Eylül 2016
Varyap Yalıkavak- VARYAP
Nidapark Kayaşehir -Tahincioğlu
Toya Next -Toya Gayrimenkul
Mina Towers – Başaran Yatınm Holding
Yedi Mavi – Kalkavan &Hasan Sever &Gül Yapı
Birevim görücüye çıktı
Rotamavi – APG İnşaat
GÜL Proje Express – Gül proje
Gün İnşaat Projesi
15. C1TY5CAPE GLOBAL Cityscape Global

Kasım 2016
FerkoLine-FERKO
Strada Bahçeşehir – Akzirve Gayrimenkul
Elysium Es Kavaak Ofton İnşaat
Tarabya Park – Gökhan İnşaat
Transform Fikirtepe – Haldız İnşaat
Nef Bahçelievler – Nef
Aralık 2016
Seha Yapı, Adese, Fuzul Yapı
Workland Artaş
SKY İstanbul AVM- Eroğlu Gayrimenkul
Keten İnşaat Papilio

Akbal, ekim ayında yüzde 37 olarak gerçekleşen ipotekli konut satışı oranlarının, faizlerin daha makul bir seviyeye inmesiyle kasım ayında 50’nin üzerine rahatlıkla çıkabileceğini dile getirdi.

‘1,5 milyon adet satış hayal değil’

Kredili satışların artması ve sektörün ivme kazanmasının aslında fedakârlığın ürünü olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Faruk Akbal, devletin arkasında duran şirketlerin kampanyalarla iç pazarı canlı tuttuğunu söyledi. 2015 yılında 1,2 milyonluk satış yapan sektörün, 2016 yılında 1,5 milyonluk eşiği aşmasının sürpriz olmayacağını ifade eden Akbal, “Bizde yakın zamanda satışa çıkacağımız 1236 konutluk yeni projemiz 3. İstanbul için 8 kat fazla talep topladık. Bu da Türkiye’nin geleceğine olan güveni apaçık göstermektedir” dedi.

15 Temmuz darbe girişiminden bu yana kârdan feragat ederek konut fiyatlarına zam yapılmadıklarını belirten konut üreticileri, dolardaki yükselişin inşaattaki üretim sürecini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Bunun başlıca nedenleri arasında yurtdışından gelen çok sayıda ürünün inşaatlarda kullanılması olarak gösteriliyor.

Maliyet artışı yüzde 20

Boyadan, plastik doğramaya, asansörden demire kadar birçok ithal üründe fiyatlar yükselirken kurdaki artıştan dolayı maliyetlerdeki artış yüzde 20’yi buluyor. Türkiye’nin konjonktürel belirsiz durumunun devam etmesi ve FED’in aralık ayında faiz artırımına gitmesi halinde yılın son günlerinde zam gündeme gelecek. Yapımı süren projelerde fiyat artışları yüzde 8-10’u, yeni projelerde ise yüzde 20’leri bulacak.

‘Gayrimenkul almanın tam zamanı’

İnşaatçılar buna karşılık kurdaki yükselişi fırsat bilip döviz bozarak gayrimenkule yönelmenin mümkün olduğunu belirtiyor. Setör temsilcilerine göre parasını dolarda tutanlar 15 Temmuz’dan bu yana yüzde 15 kazanç sağladı. Ev fiyatları henüz artmadığı için şimdi alım yapanlar kârlı çıkacak.

‘Yabancılar fırsatı değerlendirecek’

Öte yandan doların Türk Lirası karşısında bu kadar hareketli olması vatandaşların gayrimenkul yatırımlarını ertelemesine neden oluyor. Markalı konut üreticilerine göre, alıcılar kurun daha da yükseleceğini düşünüp tamamen bekle – gör havasına girerse sektör olumsuz etkilenir. Siyasi ve ekonomik istikrarsızlık nedeniyle yabancı alımlarında bu yıl azalma var. Gelecek yıl yabancı yatırımcıların cazip fiyatları fırsat bilerek kur avantajını kullanıp yatırımlarına hız vermesini bekleniyor.