Yapılan açıklamada, yürürlükte bulunan mevzuatta ve TBMM’de görüşmeleri süren 12. Yargı Paketi teklifinde, yüksek bedelli taşınmaz devirlerinde tarafların avukatla temsil edilmesini zorunlu kılan herhangi bir hükmün yer almadığı vurgulandı.

12. Yargı Paketi’nde böyle bir madde bulunmuyor

Değerlendirmeye göre, TBMM gündemindeki 12. Yargı Paketi; noterlik işlemleri, elektronik belge uygulamaları, idari yargı süreçleri ve kanun yollarına ilişkin çeşitli düzenlemeler içeriyor. Buna karşın, 30 milyon TL ve üzerindeki taşınmaz devirlerinde avukat bulundurma zorunluluğuna ilişkin herhangi bir düzenleme teklif metninde yer almıyor.

Mart ayında Adalet Bakanlığı ile Türkiye Barolar Birliği arasında gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında, yüksek bedelli taşınmaz işlemlerinde avukatla temsil zorunluluğunun çalışma başlıklarından biri olarak değerlendirildiği kamuoyuna yansımıştı. Ancak bu çalışmaların henüz yasalaşmış veya yürürlüğe girmiş bir düzenleme niteliği taşımadığı ifade edildi.

Yasal düzenleme olmadan zorunluluk uygulanamaz

Hukukçular, herhangi bir düzenlemenin uygulanabilmesi için kanunlaşması ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle mevcut durumda, 30 milyon TL ve üzerindeki taşınmaz satışlarında avukat bulundurma zorunluluğu bulunmuyor.

Dolayısıyla vatandaşlar, mevcut mevzuat kapsamında taşınmaz satış işlemlerini avukat eşliğinde gerçekleştirmek zorunda değil.

Yüksek bedelli işlemlerde hukuki destek öneriliyor

Öte yandan uzmanlar, kanuni zorunluluk bulunmasa da yüksek ekonomik değere sahip taşınmaz alım satımlarında hukuki danışmanlık alınmasının önemli avantajlar sağladığını belirtiyor.

Avukat desteğinin; mülkiyet devrinin güvenli şekilde tamamlanması, ödeme yöntemlerinin doğru planlanması, tapu işlemlerinin hukuka uygun yürütülmesi, vergisel yükümlülüklerin değerlendirilmesi ve ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından taraflara önemli güvence sunduğu ifade ediliyor.

Düzenleme ileride yeniden gündeme gelebilir

Hukuk çevreleri, yüksek bedelli taşınmaz işlemlerinde avukatla temsil zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin ilerleyen dönemde ayrı bir kanun teklifi veya yeni bir yargı paketi kapsamında yeniden gündeme gelebileceğini değerlendiriyor. Ancak bugün itibarıyla vatandaşların taşınmaz satış işlemleri sırasında avukat bulundurmalarını zorunlu kılan herhangi bir yasal düzenleme bulunmuyor.

Kararla birlikte sektörün teknik altyapısını tamamlaması için üç aylık ek süre tanınırken, uzmanlar sistemin tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekiyor. Gayrimenkul sektöründe ödeme güvenliğini sağlayacak mekanizmanın başarılı olabilmesi için hem emlak işletmelerinin sisteme tam entegrasyonu hem de kayıt dışılığı azaltacak yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Güvenli ödeme dolandırıcılık riskini azaltacak

Yeni sistem, taşınmaz satışlarında satış bedelinin güvenli şekilde aktarılmasını ve tapu devriyle ödemenin eş zamanlı gerçekleşmesini amaçlıyor. Böylece ödeme kaynaklı mağduriyetlerin ve dolandırıcılık risklerinin önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.

Ancak sektör temsilcileri, uygulamanın sağlıklı işlemesi için teknik altyapının yanı sıra değer beyanı, proje satışları ve taksitli işlemler gibi birçok konuda ilave düzenlemeye ihtiyaç bulunduğunu ifade ediyor.

Emlak ofislerinin sisteme dahil edilmesi isteniyor

Sektörde işlemlerin büyük bölümünü yetki belgeli emlak işletmeleri yürütüyor. Bu nedenle güvenli ödeme altyapısında emlak ofislerinin de aktif rol üstlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre hizmet bedellerinin de sistem kapsamına alınması, hem tahsilat süreçlerini güvence altına alacak hem de kayıtlı ekonomiye katkı sağlayacak. Ayrıca yasal yetkisi bulunmayan aracıların faaliyetlerinin sınırlandırılması da sistemin etkinliğini artırabilecek adımlar arasında gösteriliyor.

Kayıt dışılıkla mücadelede yeni adımlar bekleniyor

Sektör temsilcileri, güvenli ödeme sisteminin ödeme güvenliğini sağlayacağını ancak gerçek satış bedellerinin beyan edilmesini tek başına garanti etmeyeceğini vurguluyor.

Bu kapsamda tapu harçlarının yeniden düzenlenmesi, değer artış kazancına ilişkin teşvikler getirilmesi ve gönüllü uyumu artıracak vergisel düzenlemelerin hayata geçirilmesi talepleri öne çıkıyor. Ayrıca proje satışları ve taksitli konut satışları için de sisteme uygun yeni çözümler geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

1 Ekim’de başlaması planlanıyor

Türkiye’de milyonlarca liralık gayrimenkul işlemlerinde ödeme güvenliğini artırması beklenen Güvenli Ödeme Sistemi’nin, teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 1 Ekim 2026 tarihinde zorunlu olarak uygulanması planlanıyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte konut sahipleri, e-Devlet üzerinden kendilerine ait taşınmazı seçip ilgili emlak işletmesini açık şekilde yetkilendirmeden, ilan sitelerinde kiralık ya da satılık ilan veremeyecek. Bu adım, sektörde uzun süredir konuşulan kayıt dışı emlakçılığı bitirmeyi ve özellikle internet üzerinden yapılan kapora dolandırıcılığını kökten ortadan kaldırmayı hedefliyor. Ticaret Bakanlığı, taşınmaz ticaretinde güven ve şeffaflığı artırmak amacıyla EİDS kapsamını genişleterek konut satışlarını da sisteme dahil ediyor.

İlan platformları ile tapu kayıtları anlık eşleşecek

Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, ilan portalları ile tapu sicil müdürlüğü kayıtlarını dijital ortamda doğrudan birbirine bağlıyor. Böylece ilana konu taşınmazın gerçekten var olup olmadığı ve ilanı giren kişinin mülkiyet hakkı saniyeler içinde sistem tarafından kontrol edilecek.

Gayrimenkul sahipleri e-Devlet kapısına girerek üzerlerine kayıtlı taşınmazlar listesinden işlem yapmak istedikleri konutu seçecek. Açılan ekran üzerinden çalışacakları emlakçıyı dijital olarak yetkilendiren mülk sahibi, ilan sürecindeki güvenlik zincirini bizzat kendisi kurmuş olacak. Yetki yoksa ilan da yok.

Emlakçılar yetkisiz tek satır ilan giremeyecek

Yeni dönemde emlak danışmanları, yalnızca mülk sahibi tarafından sistem üzerinden onaylanmış yetkiyle ilan yayınlayabilecek. Bu ilanlar platformlarda “doğrulanmış ilan” etiketiyle yer alacak ve alıcı için güvenli bir referans noktası oluşturacak.

Yetkilendirme yapılmadan emlak portallarına ilan girişi teknik olarak mümkün olmayacak. Bu durumun, piyasadaki bilgi kirliliğini ciddi biçimde azaltması, sektörün itibarını yükseltmesi ve kayıt dışı çalışanların doğal olarak sistem dışına itilmesi bekleniyor.

Nizameddin Aşa: “Herkesin kafasına göre ilan verdiği dönem bitti”

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, sahte ve yanıltıcı ilan sorununun sektörün en büyük yarası olduğunu vurgulayarak, kontrolsüz ilan döneminin resmen kapandığını söyledi. Sistemin altyapısının 2023’te oluşturulduğunu hatırlatan Aşa, uygulamanın aşamalı şekilde genişletildiğini belirtti.

Aşa, “2025’te kiralık ve satılık iş yerleri için başlatılan uygulama, 2026 Şubat ayı itibarıyla tüm gayrimenkuller için zorunlu hale geliyor” dedi. Bu açıklama, konut piyasasındaki tüm ilanların kısa süre içinde doğrudan devlet denetimine gireceğini net biçimde ortaya koydu.

Sahte ilan ve kapora dolandırıcılığına son

Bakanlığın devreye aldığı bu düzenleme, özellikle ilan siteleri üzerinden yürütülen ve binlerce kişiyi mağdur eden kapora dolandırıcılığını tarihe gömmeyi amaçlıyor. İlanın doğruluğundan emin olan alıcılar, pazarlık ve satın alma süreçlerine çok daha güvenli bir zeminde dahil olabilecek.

Artan şeffaflıkla birlikte gayrimenkul fiyatlarındaki spekülatif hareketlerin de kontrol altına alınması bekleniyor. e-Devlet üzerinden yapılacak yetkilendirme sürecine ilişkin teknik detaylar ve dikkat edilmesi gereken adımlar, sistem zorunlu hale gelmeden önce kamuoyuyla paylaşılacak.

Türkiye geneli konut satışı

2025 Nisan ayında Türkiye genelinde toplam 118.359 konut satıldı. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre %56,6’lık bir artışa işaret ediyor.

Ankara özelinde konut satışı

Ankara’da Nisan 2025’te toplam 10.889 konut satışı gerçekleşti.
2024 yılının aynı döneminde bu sayı 6.272 idi. Bu da %40 civarında bir artışa denk geliyor.

Ankara İlçelerine Göre Konut Satış Sayıları (Nisan 2025)

İlçe Satış Adedi
Çankaya 1.753
Mamak 1.353
Keçiören 1.433
Sincan 1.267
Yenimahalle 1.099
Etimesgut 999
Gölbaşı 518
Çubuk 349
Pursaklar 328
Polatlı 282
Kahramankazan 107
Kızılcahamam 131
Altındağ 799
Akyurt 182
Beypazarı 87
Elmadağ 84
Güdül 20
Şereflikoçhisar 49

Satış türlerine göre dağılım

İlk el konut: 2.850
İpotekli satış: 2.331
Diğer satış türleri: 8.039
Yabancılara satış: 192

“2025, satıcılı bir yıl olarak geçiyor”

Ankara’da konut fiyatlarının reel olarak gerilemesiyle birlikte satışlar hız kazandı.

Öne çıkan tespitler:

Fiyatı 5 milyon TL’ye kadar olan konutlar hızlı satılıyor; 10 milyon TL üzerindeki konutlar ise beklemede.
Kullanılmayan ve kiracılı konutlar yoğun şekilde satışa sunuluyor.
Mevduat faiz geliriyle konut alımı trendi devam ediyor.
Takaslı satışlar arttı; bu durum, tapu kayıtlarında çift işlem olarak yansıyor.
İlan fiyatları ile gerçekleşen satış fiyatları arasında %20-30 fark bulunuyor.

Pazarlama tavsiyesi:

“İleri düzeyde pazarlanan ve fiyatı doğru belirlenmiş konutlar, rakiplerine göre daha hızlı satılacak.”

Z. Altan Elmas’ın açıklaması şöyle:

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı veriye göre, 2022’nin temmuz ayında 93 bin 902 konut satışı gerçekleşti. Konut satışları Ocak-Temmuz döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 24,2 artışla 820 bin 300 olarak gerçekleşti. Konut satışlarında yaşanan yüzde 12,9’lük düşüşte 9 gün süren Kurban Bayramı tatili ve bu tatile bağlanan yaz tatilleri etkili oldu.

7 aylık artış yüzde 24,2

Buna karşılık Ocak-Temmuz döneminde yüzde 24,2’lik artış, konut satışlarının yılı geçen yıla oranla daha yüksek seviyelerde kapatacağına işaret ediyor. Geçen yıl, pandemiden çıkışın etkisiyle biriken talebe rağmen Ocak-Temmuz döneminde konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22,7 azalışla 660 bin 595 olarak gerçekleşmişti, buna rağmen yıl sonunda 1 milyon 491 bin 856 konut satışını yakalamıştık. Bu yılın ilk 7 ayında gerçekleşen 820 bin 300 konut satışı yıl sonunda 1,5 milyonun üzerinde bir rakamı müjdeliyor.

Konut kredisi kısıtlama önlemleri ipotekli satışları etkiledi

BDDK’nın konut kredisi kısıtlama önlemlerinin ipotekli konut satışını bir miktar gerileteceğini, özellikle de İstanbul’da düşüreceğini öngörüyoruz. Çünkü mevcut düzenleme ile İstanbul’da kredi ile konut almak oldukça zorlaştı.

Yabancıya satışın payı %4,2’ye geriledi

Yabancılara yapılan konut satışları Temmuz 2022’de bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,4 azalarak 3 bin 939 oldu. Temmuz ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 4,2’ye geriledi. Yabancıya satış, Türk vatandaşlığına başvuru şartında alınacak gayrimenkul değerinin 250 bin dolardan 400 bin dolara yükseltilmiş olması sebebiyle keskin bir düşüş yaşadı. Adetsel düşüşten çok toplam döviz girdisi daha fazla düştü.

Bu durumda talebin haziran ayına çekilmesi de etkili oldu ancak önümüzdeki aylarda vatandaşlık için konut alım talebinin erişememe sebebiyle düşeceğini öngörüyoruz. Bu da yılın ikinci yarısında yurtdışı satış girdisinin azalması anlamına geliyor. İlerleyen aylarda tekrar toparlayacaktır ancak önümüzdeki birkaç ay azalmaya devam edeceğini öngörüyoruz. Konut üreten sektörün nakit akışı içinde yabancı satışı önemli bir yer tutuyor. Konut üretilmeyince ne olduğunu tüm Türkiye artık biliyor.

Yeni hazırlanan “İkinci El Konut Piyasası Raporu”na göre, 2022 yılı 2. çeyrek sonu itibarı ile Türkiye genelinde konut fiyatlarında yıllık %182 artış yaşandı. 2. çeyrek sonu itibarı ile Türkiye’de ortalama konut metrekare satış fiyatı 9 bin 979 TL, ortalama amortisman süresi 17 yıl, ortalama pazarlama süresi 62 gün olurken, 2. çeyrek sonu itibarı ile yıllık değer artışı en yüksek olan iller İstanbul, Antalya ve Mersin oldu.

İkinci el konut satışı toplam satışların %72’sini oluşturdu

İkinci el konut satışı toplam satışların %72’sini, kredili konut satışları ise %25’ini oluştururken 2. çeyrekte 292 bin 321 adet ikinci el konut satışı gerçekleşti. Bu rakam ile ikinci el konut satışları bir önceki çeyreğe göre %30, geçen sene aynı döneme göre ise %45 artış göstermiş oldu. İkinci el konut satışı toplam konut satışlarının %72’sini oluşturdu.

2. çeyrekte, toplam konut satış adedi geçen sene aynı döneme göre %40 arttı

2022 yılının 2. çeyreğinde 406 bin 335 adet konut satışı gerçekleşti. Konut satış adedi bir önceki çeyreğe göre %27; geçen senenin aynı dönemine göre ise %40 artış göstermiş oldu.

101 bin 975 adet kredili konut satışı gerçekleşti

2. çeyrekte kredili konut satışları ise toplam konut satışlarının %25’ini oluşturarak 101 bin 975 adet olarak gerçekleşti. Kredili konut satışları bir önceki çeyreğe göre %49; geçen senenin aynı dönemine göre ise %79 artış göstermiş oldu.

Türkiye genelinde konut fiyatlarında 1 yıllık artış %182

2. çeyrek sonu itibarı ile Türkiye genelinde konut satış fiyatlarında 1 yıllık değer artışı %182 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye genelinde ortalama konut metrekare satış fiyatı 9 bin 979 TL, ortalama konut fiyatı 1 milyon 317 bin 228 TL, ortalama amortisman süresi 17 yıl, ortalama pazarlama süresi 62 gün.

İstanbul’da konut fiyatları 1 yılda %232 artış gösterdi

76 bin 476 adet ile 2. çeyrekteki konut satışlarının %19‘unun gerçekleştiği İstanbul’da konut fiyatları 1 yılda %232 artış gösterdi ve ortalama metrekare satış fiyatı 17 bin 496 TL oldu. Ankara’da 36 bin 995 adet ile 2. çeyrekteki konut satışlarının %9’u gerçekleşti ve konut fiyatları son 1 yılda %169 oranında artış gösterdi, ortalama metrekare satış fiyatı 7 bin 354 TL oldu.

Konut satışlarının %6’sının gerçekleştiği İzmir’de 23 bin 861 adet satış oldu ve konut fiyatları son 1 yılda %172 artış gösterdi, ortalama metrekare satış fiyatı 12 bin 742 TL oldu.

En fazla konut satışı olan 50 il içerisinde en fazla stok adedi İstanbul’da. 2. çeyrek sonu itibarı ile İstanbul’da 340 bin 172 adet konut stoku bulunuyor. Stok adedi, Ankara’da 173 bin 788, İzmir’de ise 97 bin 269 adet.

En fazla değer artışı İstanbul, Antalya ve Mersin’de

En fazla konut satışı olan 50 il içerisinde en fazla değer artışı olan iller sırasıyla İstanbul, Antalya ve Mersin oldu. İstanbul’da yıllık değer artışı %232, ortalama konut metrekare satış fiyatı 17 bin 496 TL, ortalama konut fiyatı 2 milyon 99 bin 520 TL, Antalya’da konut fiyatları son bir yılda %225 artış gösterdi. Ortalama konut metrekare satış fiyatı 14 bin 894 TL, ortalama konut satış fiyatı 1 milyon 936 bin 220 TL, Mersin’de yıllık değer artışı %224, ortalama konut metrekare satış fiyatı 8 bin 933 TL, ortalama konut satış fiyatı 1 milyon 339 bin 950 TL oldu.

Yabancıya konut satışı geçen sene aynı döneme göre %98 arttı

2. çeyrekte yabancı uyruklu kişilere toplam 21 bin 39 adet konut satışı gerçekleşti. Bu adet ile yabancıya konut satışı bir önceki çeyreğe göre %47; geçen senenin aynı dönemine göre %98 artış göstermiş oldu.

Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan Endeksa Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt: “İkinci el konutun gayrimenkul piyasasındaki hakimiyeti devam ediyor. Geçen yılın aynı dönemine göre ikinci el konut satışında ciddi bir artış olması da bunun göstergesi. Artan inşaat maliyetleri, ekonomideki kırılganlık ve dövizdeki dalgalanmalar yeni konut üretimini zorlaştırıyor. Üretilen belirli sayıdaki konut talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Dolayısıyla hem konut üretiminde arzın talebi karşılayamaması hem de üretilen yeni konutların yüksek fiyatları nedeniyle piyasa ikinci el konuta kaymış durumda” diye konuştu.

TÜGEM Kurucu Başkanı Hakan Akdoğan ise, “Gayrimenkul piyasasında yıllık %182 oranındaki fiyat artışı, sektörümüzün bu dönemde ne kadar karlı ve güvenilir olduğunu bizlere tekrar göstermiş oldu. İkinci el konut satışının toplam konut satışlarının %72’sine ulaşmış olması emlak işletmelerindeki iş potansiyelini de artırmış oldu. İpotekli satışlarda önümüzdeki dönemlerde azalma yaşanacağını ve peşin satışların daha da tercih edileceğini öngörüyoruz.” dedi.

En fazla konut satışı yapılan ilk 50 ilde ortalama fiyat, değer değişimi, pazarlama ve amortisman süresi, stok adedi

EVA Gayrimenkul Değerleme, 2022 yılı ilk üç aylık dönemi itibariyle yabancıların vatandaşlık edinimi için Türkiye’de yaptıkları gayrimenkul yatırımlarını inceledi. 2022 yılı ilk üç aylık döneminde yabancıların Türkiye’de yapılan 17 bin 86 adet gayrimenkul yatırımının yüzde 17,7’si vatandaşlık edinimi için gerçekleşti. Yabancıların vatandaşlık edinimi için aldığı gayrimenkuller 3 bin 22 adet olurken, vatandaşlık için edinilen gayrimenkullerin adet bazında yüzde 77,6’sının İstanbul’dan edinildiği belirlendi. Vatandaşlık için alınan mülklerin %90’a yakını ise İstanbul, Antalya ve Ankara’dan alındı.

Ülke bazında ilk üç İran, Irak ve Afganistan

Yabancıların 2022 yılı ilk üç aylık döneminde tüm gayrimenkul çeşitleri bazında vatandaşlık edinimi için Türkiye’de yaptıkları yatırımlara göre, ülke bazında ilk sırada İran yer aldı. İran’ı, Irak, Afganistan, Yemen, Filistin, Çin, Rusya Federasyonu, Ürdün ve Lübnan izledi.

İstanbul ilk sırada

Yabancıların, 2022 yılı ilk üç aylık dönemi itibariyle tüm gayrimenkul çeşitleri bazında vatandaşlık edinimi için gayrimenkul edinimlerinde en çok tercih ettiği il ise İstanbul oldu. İstanbul’u sırasıyla Antalya, Ankara, Yalova, İzmir, Mersin, Muğla, Bursa, Trabzon ve Sakarya takip etti.

İstanbul’daki yatırımların yüzde 31,8’i vatandaşlık edinimi için

Megakent İstanbul’daki yabancı gayrimenkul yatırımı ise 2022 yılı ilk üç aylık dönemi itibariyle 7 bin 380 adet gerçekleşti. Bu yatırımın da, yüzde 31,8’inin vatandaşlık başvurusu için edinilen gayrimenkullerden oluştuğu belirlendi. 2022 yılı ilk üç aylık döneminde yabancıların tüm gayrimenkul bazında vatandaşlık edinimi için İstanbul’daki yatırımlarında ise ilk sırayı İran aldı. Bu ülkeyi Irak, Afganistan, Yemen, Pakistan, Filistin, Mısır, Rusya Federasyonu, Cezayir ile Ürdün takip etti.

Aynı dönemde yabancıların vatandaşlık edinimi için İstanbul’daki gayrimenkul yatırım tercihlerinde Esenyurt, Beylikdüzü ve Avcılar ilçeleri ilk üçte yer aldı. Bu ilçeleri de sırası ile Kağıthane, Başakşehir, Büyükçekmece, Bağcılar, Fatih, Küçükçekmece ve Zeytinburnu izledi.

Konut fiyatları, son aylarda dikkat çeken bir ivme ile yükseliyor. Ülke genelinde yaşanan bu durum, hem konut üreticilerini hem tüketicileri olumsuz etkiliyor. İnşaat maliyetleri de giderek artıyor. Türki-ye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, konut üreticilerinin maliyet enflasyonu yaklaşık %22 oldu. İnşaat demirindeki enflasyon %100’ü aştı. Hazır betonda %70, çimentoda ise %50’den fazla enflasyon açıklandı. Bu durum konut fiyatlarına yansıyor. Merkez Bankası tarafından açıklanan Konut Fiyat Endeksi’ne göre, konut fiyatları, İzmir’de yıllık bazda %31, İstanbul’da %28, Ankara’da %27 oranında arttı. Pandemi ile başlayan bu artışlar, döviz kurlarındaki yükselişin de etkisi ile rekor seviyelere ulaştı.

“Konut üreticisi de tüketici de haklı”

İnşaat ve gayrimenkul sektöründe faaliyet gösteren Filoğlu Group’un kurucusu ve iş insanı Fatih Fil, konut maliyetlerindeki ve fiyatlarındaki artışı değerlendirdi. Fil, sektörde yaşanan finansal gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek, “Konut fiyatlarındaki artış doğrudan konut maliyetleri ile bağlantılı. Örneğin; 2020’de yaptığımız bir evin maliyeti, bu yıl %100’den fazla artmış. Bu durumda evdeki hesap çarşıya uymuyor! Konut üreticisi, arsadan sattığı konutun inşaatı bitmeden zarara uğruyor. Konut fiyatları artmasa maliyetler karşılanamıyor; fiyatlar artınca tüketici ev alma planlarını erteliyor. Aslın-da konut üreticisi de tüketici de haklı” açıklamasında bulundu.

“Arsa maliyetlerinin, konut maliyetleri içindeki payı %40 ila %60 arasında değişiyor”

Sakarya ve Marmara Bölgesi başta olmak üzere birçok bölgede inşaat ve gayrimenkul projelerine imza atan Filoğlu Group olarak, konut maliyetleri ve konut enflasyonundan olumsuz etkilendiklerini belirten Fatih Fil, şu ifadeleri kullandı:

“Gayrimenkul inşaatlarında ana maliyet kalemlerinde yıllık fiyat artışları, enflasyonun ve endeks artışının üzerinde seyrediyor. Bu maliyetler arasında; arsadan işçiliğe, çimentodan demire, boyadan ahşap doğramalara kadar birçok kalem bulunuyor. Arsa maliyetlerinin, konut maliyetleri içindeki payı %40 ila %60 arasında değişiyor. Genel inşaat malzemeleri, işçilik ve tesisat malzemeleri de, arsa maliyetlerinden sonra inşaatçıları en çok etkileyen kalemler arasında yer alıyor.”

“Maliyetler, konut fiyatlarından daha fazla”

Fatih Fil, sözlerine şöyle devam etti: “Genel bir kanı olarak gayrimenkul ya da konut fiyatları artışlarından genelde konut üreticileri sorumlu tutulur; ancak durum hiç de öyle değil. Bahsettiğim bu mali-yetler ile birlikte pazarlama gibi görünmeyen maliyetleri de üst üste koyduğumuzda konut fiyatlarındaki artışlar çoğu zaman konut maliyetlerinin altında kalıyor. Maliyetler dolardan ve enflasyondan neredeyse iki kat daha fazla arttı. Yani inşaat maliyetleri ile konut fiyatlarını kıyaslarsak, maliyetler daha fazla.”

Sektörün içinden biri olarak sürekli maliyet ve satış hesabı yaptıklarını belirten Fil, “Son 1 yılda demir fiyatları yüzde 110’dan fazla artmış. Hazır betonda yaklaşık yüzde 70’lik artış var. PVC’lerde yüzde 250’yi aşan bir artış söz konusu… Şimdi bir inşaata kalkışırsanız bu maliyetleri hesaba katmak zorundasınız. Öyle maliyetler çıkıyor ki şaşıp kalıyoruz. Sattığımız konutun geliri ile aynı özelliklerde yeni bir konut yapamıyoruz. Bu durum konut fiyatlarına yansıyor” dedi.

“Konut kredisi kampanyaları düzenlenmeli”

Bu artışların konut satışlarında durgunluğa yol açtığının altını çizen Fil, bazı tedbirler alınması gerektiğini belirtti. Fil, geçen yılki gibi kamu bankaları öncülüğünde konut kredisi kampanyaları düzenlenmesi gerektiğine işaret ederek, “Konut kredisi faizleri yüzde 1’in altına olmalı. Konut almak için bekleyen bir tüketici kitle var ve bu kitle konut kredilerinin düşmesini bekliyor. Gayrimenkul sektörünü canlandırmak için geçen yıl sektöre olumlu yansıyan konut kredisi kampanyaları bu yıl da düzenlenmeli. Bu pozitif etki sektörü ayakta tutacaktır” ifadelerini kullandı.

Ocak-ağustos döneminde en düşük rakam tam kapanma nedeniyle 1.776 adetle mayısta görülürken, sonraki aylarda bu rakam katlandı. Haziranda 4 bin 748, temmuzda 4 bin 495, ağustosta ise 5 bin 866 adetlik konut satışı gerçekleşti.

Ağustosta yakalanan satış adedi tüm zamanların en yüksek ikinci rakamı olarak kayıtlara geçti. En yüksek aylık satış adedi 2018 Ekim’de 6 bin 276 adetle görülmüştü.

Satışta İstanbul, yatırımda Iraklılar zirvede

Ocak-ağustos dönemi baz alındığında yabancılara en çok konut satışı yapılan illerin başında 14 bin 788 adetle İstanbul yer aldı.

İstanbul’u 5 bin 897 adetle Antalya, 1.988 ile Ankara, 1.410 ile Mersin, 939 ile Yalova, 648 ile Sakarya, 543 ile Samsun, 530 ile İzmir, 499 ile Muğla takip etti.

En çok konut alan milletler sıralamasında ise başı 4 bin 631 adetle Iraklılar çekerken, İranlılar 4 bin 600 ile ikinci sırada yer aldı.

İlk 8 ayda Ruslar 2 bin 575, Afganlar 1.819, Almanlar 1.186, Kazakistan vatandaşları 1.129, Kuveytliler 873, ABD vatandaşları 871, Azerbaycan Türkleri 858, Yemenliler 810 adet konut yatırımı gerçekleştirdi.

ABD vatandaşları konut alımında ağustosta 8. sıraya yükseldi”

Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER) Başkanı Ömer Faruk Akbal, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, yabancıya satışın sürekli artan grafiğinin bu yılki hedef olan 50 binlik adede ulaşmaya giderek daha çok yaklaştırdığını belirterek, en çok konut satın alan ülkeler sıralamasında ABD’nin yakaladığı ivmeye dikkati çekti

Akbal, dünyanın en çok göç alan ülkesi ABD’nin göç vermeye başladığını, ABD’lilerin Türkiye’den konut alımında ağustosta 19. sıradan 8’inciliğe yükseldiğini söyledi.

Geçen yıl ağustosta 58 adet olan ABD’lilerin aldığı konut sayısının bu sene 173’e yükseldiğini ve 3’e katladığını dile getiren Akbal, yüzde 198 artış yakalandığını bildirdi.

Akbal, “Bu veri, bugün dünyada en çok göç alan ülkenin salgınla sınırları ne kadar aştığını, Türkiye’ye de göç verir hale geldiğini, ülkemizin iklimden sağlığa, eğitimden, turizm değerlerine kadar pek çok açıdan uluslararası gayrimenkul alımında ne kadar cezbedici olduğunu gösteriyor.” dedi.

Ağustosta Kazakistan başta olmak üzere Kuveyt, Ürdün gibi pazarların yükseldiğini, Sudan ve Çin’de yeniden hareketliliğin görüldüğünü anlatan Akbal, “İstanbul, Antalya, Ankara ve Mersin, sıralamada önde, fakat Yalova, Bursa ve İzmir’de adetsel bazda artış öne çıkıyor. Bugün Türkiye’de çok farklı coğrafyalar da giderek daha fazla ilgi görüyor. Bu da sektörümüz ve ülkemiz adına sevindirici.” diye konuştu.

“Yabancıya satışta batının ayak seslerini duymaya başladık”

İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım ise, yabancıya konut satışında Almanya ve ABD’nin ilk 10’a girdiğini belirterek, yabancıya konut satışında batının ayak seslerini duymaya başladıklarını söyledi.

Dövizdeki dalgalanma ve salgının etkisiyle yılın geriye kalan son 4 ayında en az 15 bin adetlik satış yapılmasını beklediklerini dile getiren Durbakayım, “Böylece 2019’da yakalanan 45 bin 483 adetlik zirveyi aşarak yeni bir tarihi satış rekorunu yakalayacağımızı düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Helmann Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Selman Özgün de yaz aylarıyla birlikte yabancıya satışta yakalanan ivmenin yılın geriye kalan döneminde de devam etmesini beklediklerini söyledi.

Türkiye’nin salgına rağmen iyi bir turizm sezonu geçirdiğini, bunun da yabancıya konut satışına yansıdığını dile getiren Özgün, küresel salgınla birlikte Avrupa ve batı ülkelerinden konut yatırımının arttığını, bunun da Türkiye’ye güvenin bir göstergesi olduğunu anlattı.

“Satışlardaki artış sektöre ümit verdi”

Özyurtlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Özyurt, ağustostaki yabancıya satış rakamlarının kendilerini şaşırtmadığını ve sektöre ümit verdiğini belirterek, “Her dönemde güvenli liman olarak kabul gören Türk gayrimenkul sektörü, daima öncelikli olarak yatırım çeken bir iş kolu olmuştur. Yabancı yatırımcı hala Türkiye’yi güvenli liman olarak görüyor.” dedi.

Akkuş Group Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Abdülkadir Akkuş, yabancı yatırımcılardan ciddi bir talep olduğunu kaydederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Yabancı yatırımcı Türkiye pazarına güven duyuyor. Rakamları bu şekilde okumak lazım. Yapılan araştırmalar; Türkiye’de gayrimenkul alan yatırımcıların bu yapıların yüzde 92,7’sini elinde tuttuğunu gösteriyor. Yani oturmak için ev alıyorlar. Ortalama mülkiyet süresi ise 5,7 yıl civarında. Türkiye’ye yatırım yapan 4 yabancıdan sadece 1’i vatandaşlık hedefliyor. Bu veriler, yabancıların her şeye rağmen, Türkiye’de gayrimenkule güvenle yatırım yaptığını, vatandaşlığın ise yatırım kararını belirleyen tek faktör olmadığını gösteriyor.”

“Finansman transferi sorunu çözülmeli”

Bahaş Holding Üst Yöneticisi (CEO) Abdüssamet Bahadır, yabancıların salgına rağmen artan bir ivmeyle Türkiye’ye geldiğini ve yatırım yaptığını belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

“Bu yatırımı yaparken bir potansiyel görüyorlar. Ancak daha fazla yatırım yapmalarının önünde finansman transferi sorunu bulunuyor. Banka ve kredi kuruluşları yabancılara kredi verme konusunda daha esnek olurlarsa sektörün ekonomiye katkısı ciddi şekilde artacaktır. Öte yandan birçok ülke, konut satışında kripto parayı kullanıyor. Eğer bu konu yasal bir zemin oluşturulursa sektörümüzde banka kredisinden çok yararlanamayan, para transferinde de sorun yaşayan yabancı yatırımcıların kripto para ile ödeme talepleri yerine getirilmiş olur. Bu durum sektörümüzü çok yukarılara taşıyacaktır.”

Uğur Aslanhan-AA

Haziranda bu rakam mayısa göre yüzde 118 artış gösterdi ve 282 bin 218 gayrimenkul satış işlemi yapıldı. Haziranda gayrimenkul satış işlemlerinden 2 milyar 26 milyon 810 bin 179 lira tapu harcı geliri sağlandı.

En çok satış işlemi İstanbul’da oldu

Ocak-haziran döneminde ülke genelinde 1 milyon 262 bin 848 gayrimenkul satış işlemi yapıldı. Bu satış işlemlerinden 8 milyar 636 milyon 597 bin 516 lira tapu harcı geliri elde edildi.

En çok satış işlemi yapılan iller arasında 161 bin 451 satışla İstanbul ilk sırada yer aldı. İstanbul’u 84 bin 335 satış işlemiyle Ankara, 59 bin 353 satışla İzmir, 47 bin 687 satışla Antalya, 44 bin 309 satışla Bursa, 41 bin 872 satışla Konya takip etti.

Bu satış işlemlerinden 535 bin 445’ini konut, 226 bin 901’ini arsa, 350 bin 78’ini tarla, 57 bin 208’ini iş yeri, geri kalanını ise diğer taşınmaz cinsleri oluşturdu.

Yasemin Kalyoncuoğlu-AA