Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yetkililerinden alınan bilgiye göre, ülke genelinde eylülde 280 bin 58 gayrimenkul satış işlemi yapıldı. Eylülde gayrimenkul satışları, 312 bin 339 gayrimenkul satışının yapıldığı ağustosa göre yaklaşık yüzde 10 azaldı.

Bu satış işlemlerinden 4 milyar 808 milyon 937 bin 276 lira tapu harcı geliri sağlandı.

Eylüldeki 280 bin 58 gayrimenkul satışının 100 bin 839’unu konut, 49 bin 418’ini arsa, 95 bin 513’ünü tarla, 11 bin 41’ini iş yeri, geri kalanını ise diğer taşınmazlar oluşturdu.

Bu gayrimenkullerin içerisinde yer alan konut satışları geçen ayki 119 bin 547 satışa göre yaklaşık yüzde 16, arsa satışları geçen ayki 55 bin 570 satışa göre yüzde 11, tarla satışları geçen ayki 101 bin 104 satışa göre yüzde 5, iş yeri satışları ise geçen ayki 11 bin 758 satışa göre yüzde 6 düşüş gösterdi.

En çok gayrimenkul İstanbul’da satıldı

Eylülde en çok gayrimenkul satışı 26 bin 627 ile İstanbul’da yapıldı.

İstanbul’u 16 bin 59 satışla Ankara, 12 bin 54’le İzmir, 10 bin 200’le Konya, 9 bin 898’le Bursa, 8 bin 772’yle Antalya, 7 bin 803’le Tekirdağ, 7 bin 103’le Balıkesir, 7 bin 92’yle Gaziantep ve 6 bin 83’le Kocaeli takip etti.

Yıldız Nevin Gündoğmuş-AA

Elmas’ın yorumu şöyle:

Kredilerdeki durma ve satın alma gücü konut satışlarını etkiliyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı veriye göre, 2022’nin ağustos ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12,7 azalışla 123 bin 491 konut satışı gerçekleşti. Konut satışları Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17,7 artışla 943 bin 791 olarak gerçekleşti. Bayram tatili nedeniyle temmuz ayına göre bir yükseliş olsa da geçen senenin ağustos ayına göre yüzde 12,7’lik bir düşüş var. Biz bunu üretim tarafından da teyit ediyoruz. Kredilerdeki durma ve satın alma gücü esas nedenler olarak duruyor.

Kredili satışlarda düşüş sürüyor

Konut kredisiyle yapılan satışlardaki düşük seviye ağustos ayında da devam etti. Geçen ay, Türkiye genelinde ipotekli konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19 azalarak 22 bin 168 oldu. Kredili konut satışları temmuz ayında yüzde 6,8 düşüşle toplam satış içinde yüzde 20,4 paya sahip olmuştu.

İpotekli satışların toplam içerisindeki payı yüzde 18 oldu. Bu son dönemin en düşük rakamı, konut kredisi kıtlığını teyit ediyor. Konut kredilerinin toplam krediler içindeki payı 2010 yılında yüzde 11 iken, 2018 yılında yüzde 9’lara düştü ve son 4 yılda da hızla düşerek konut kredi payı yüzde 5’e geriledi. Bu tablo üretimi de etkiliyor. BDDK’nın konut kredisi kısıtlama önlemlerinin kredili konut satışlarını gerileteceği yönündeki öngörümüzün ağustosta gerçekleştiğini görüyoruz. Özellikle İstanbul’da olduğunu tahmin ettiğimiz bu düşüşün önümüzdeki dönemde de devam etmesini bekliyoruz. Zira mevcut düzenlemeyle İstanbul’da krediyle konut almanın oldukça zorlaştığını her fırsatta dile getiriyoruz.

Satışların yavaşlaması üretimi yavaşlatıyor

Yabancıya satışlarda konut edinerek vatandaşlık edinim sınırının artırılmasının ardından azalma görünüyor. Konut tarafında varlık edinme eğilimi nedeniyle talep yönlü olarak hep olumlu görüşler bildirmiştik. Ancak, fiyatların geldiği seviye itibariyle satın alma gücünün artık zorlanmaya başladığını görüyoruz. Bu da satışları yavaşlatıyor, satışların yavaşlaması ise üretimi yavaşlatıyor. Ancak, yeni arzın sınırlı kalacak olması nedeniyle de fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının devam edeceğini düşünüyoruz.

Verileri değerlendiren EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, 2022 yılı Ocak ayı sonu itibariyle 88.306 adet konut satıldığını belirterek, “İki yılı kıyasladığımızda bu yıl 2021 yılının aynı dönemine göre yaklaşık %25,1 oranında artış yaşandı. 2021 yılı Ocak ayı sonu itibariyle 2020 yılı aynı dönemini kıyaslayacak olursak yaklaşık %37,9 oranında düşüş yaşanmıştı.” dedi.

İpotekli konut satışları hakkında da bilgi veren Yazıcı, “Ocak ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 69,43 oranında arttı.

2019’daki kampanyalar etkili oldu

İpotekli satışlar 2022 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla % 69,43 oranında artarak 18.183 adet olarak açıklandı. Ocak ayında, toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %20,6 olarak gerçekleşti. 2022 yılı Ocak sonu itibariyle baktığımızda gerçekleşen toplam ipotekli konut satışları 2021 yılının aynı döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışlarına kıyasla yaklaşık %69,4 oranında artış gösterdi. Aynı şekilde 2021 ve 2020 senesinde uygulanan konut kampanyalarınındaki düşük faiz oranları iki dönemi kıyaslamada dengesizlik yaratıyor. 2019 senesinde 12 ay sonunda ipotekli konut satışları 332.508 olarak gerçekleşmişti.

2022 yılı Ocak ayı sonu itibariyle gerçekleşen kümüle konut satışlarının içinde ipotekli satışların oranı %20,6 mertebelerinde gerçekleşti. 2021 yılında bu oran aynı etkilerde dolayı %15,2 seviyelerindeydi.

Ocak âyında 27 bin 203 adet konut ilk defa el değiştirdi

Bir başka önemli veri de ilk satışlar, Ocak ayında gerçekleşen ilk el konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %22,2 oranında artarak 27.203 adet açıklandı. Ocak ayında, toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı %30,81 olarak gerçekleşti. İlk elde azalan konut satışlarındaki en büyük etken ilk el üretimlerinde stok miktarının yani yeni yapılan konutun azalması. Toplam satışlar içindeki satış yüzdesi önceki yıllarla benzer olsa da satış rakamlarındaki mutlak değer azalışından ilk el satışları da etkilendi.

İlk el konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre % 22,2 arttı

2022 yılı Ocak ayı sonu itibariyle gerçekleşen kümüle ilk el konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre % 22,2 oranında artarak 27.203 açıklandı. Ocak ayı sonu itibariyle toplam konut satışları içinde ilk el satışların oranı %30,81 civarında seyretti. 2021 yılı aynı döneminde bu oran %31,55 oranındaydı.

İstanbul, İzmir ve Ankara özelinde bakacak olursak; 2022 Ocak sonu itibariyle kümüle konut satışlarının, 2021 yılı aynı dönemine nazaran İstanbul’da yaklaşık %10,6, İzmir’de %35 ve Ankara’da ise %24,4 oranında arttığı görülmektedir.

Yabancılara konut satışları %77,12 oranında arttı

Yabancılara yapılan konut satışı 2022 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %56,5 oranında artarak 4.186 adet açıklandı. Ocak ayında ilk sırayı 1.771 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla 914 konut satışı ile Antalya ve 269 konut satışı ile Ankara izledi.

2022 yılı Ocak ayı sonu itibariyle yabancılara yapılan konut satışlarına baktığımızda bir önceki yılın aynı dönemine göre satışlar %56,5 oranında artarak toplam 4.186 adet açıklandı. 2022 yılı Ocak ayı sonu itibariyle yabancıya satılan kümüle konut adedinin toplam satışlar içindeki oranı %4,7 oranındadır. 2020 yılı aynı döneminde bu oran %3,8’idi.” şekline konuştu.

Tüketici Fiyat Endeksi’nin( TÜFE) on iki aylık ortalaması baz alınarak belirlenen kira artış oranı Ocak ayı için yüzde 19,60 oldu. Ev sahiplerinin bu rakamların çok üzerinde artışlar talep ettiğine dikkat çeken Broker Sezgi Bilge gayrimenkulde asıl belirleyici faktörün arz talep dengesizliği olduğunu belirtti.

TÜFE, kira artışlarında kilit role sahip

TUİK tarafından açıklanan enflasyon rakamlarıyla birlikte kiraların resmi anlamda artış oranı ortaya çıktı. TÜFE’de 2021 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 13,58, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 36,08 artış oldu. On iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 19,60’lık bir artış gerçekleşti. Ancak sokaktaki verilere baktığımızda ev sahiplerinin kiralar konusunda çok daha yüksek artışlar talep ettiğini görüyoruz. Ev sahipleriyle sorun yaşamak istemeyen veya kış ortasında ev arayışına girmek istemeyenler ev sahipleriyle bir orta nokta bulmaya çalışırken resmi rakamları baz alarak kanuni haklarını arama yoluna gidenler de az değil.

Kirası 2500 TL olan ev için TÜFE’ye göre artış 490 TL

Ocak 2022’de kontratı biten bir ev için TÜFE rakamlarına göre yıllık artış rakamının 490 TL olması gerekiyor. Ancak ev sahipleri çok daha fazla rakam talep ettiği için anlaşmazlıklar çıkabiliyor. Bazı kiracılar ”kış ortasında aman huzurum kaçmasın” diyerek şartlarını zorlayarak ev sahibiyle ters düşmemeye çabalarken, çok sayıda konut için de ev sahibi ve kiracı arasında hukuki süreçler başlayabiliyor.

Konut fiyatları doları sadece çıkarken dikkate aldı

Gayrimenkul sektöründe satış fiyatları Aralık ayında dövizdeki dalgalanmanın sadece yukarı giden kısmını baz aldı. Dolardaki düşüş fiyatları çıktığı oranda indirmediği gibi fiyatlar yerinde saydı desek de yanlış olmaz. İstanbul’un lüks semtlerinde fiyat artışları hiç geri yönlü hareket göstermezken, orta ve alt gelir grubunun ikamet ettiği yerlerde az da olsa artışlarda gerileme görüldü. Bazı bölgelerde yüzde 70-80’e varan fiyat artışları olurken sektörde bu rakamların geri çekileceği yönünde bir beklenti şimdilik bulunmuyor. En azından yükseldiği oranda bir sert düşüş olmayacağı sektördeki herkesin hemfikir olduğu bir nokta diyebiliriz.

Bir çalışanın maaşının büyük bölümü kiraya gidiyor

Konut satış fiyatlarındaki artış doğal olarak kiralara da yansıyor. Ev sahibi evinin değerindeki artış oranını kira gelirinde de görmek istiyor, kiracı ise kanuni hakları ve kendi gerçeklerinden yola çıkarak kirasında astronomik oranlarda zam istemiyor. Mevcut kiracıların yanı sıra bir de yeni ev kiralayacak olanları düşünmek gerekiyor. Bu anlamda bakıldığında kiralar açısında sürdürülebilir olmayan bir tablo ortaya çıkıyor.

Tayin yeri olarak en son istenen yer İstanbul

Kamu veya özel sektör çalışanları açısından geçmişte görev yeri açısından arzulanan şehir olan İstanbul uzunca bir süredir listenin son sırasında yer alıyor. Bunda en büyük faktör kiraların yüksekliği. Öğretmenlik ve benzeri mesleklere yeni adım atan bir memurun veya çalışanın yalnız başına İstanbul’da ev kiralayabilmesi için maaşının yüzde 60-70’ini gözden çıkarması gerekebiliyor.

Yatırımcılar düşük metrekarelere yöneliyor

Sadece çalışanlar açısından değil öğrenciler için de önemli bir kiralık ev arayışı mevcut. Gayrimenkul yatırımı düşünenler bu anlamda düşük metrekareli konutlara yönelebiliyor. Öğrenci veya bekar çalışanların yaşayabileceği stüdyo veya 1+1 konutlar kira getirisi açısından yatırımcıyı cezbedebiliyor. Bu hedef kiracı kitlesi için İstanbul’un merkezinden ziyade Kurtköy, Pendik, Ballıca gibi bölgelere de yönelim var. Aylık bütçesinden kira tasarrufu etmek isteyen öğrenciler veya bekâr çalışanlar ulaşım süresi uzun olsa da kirası daha uygun yerleri tercih ediyor.

Ancak konut üretimi artarsa fiyatlar dengelenir

Gayrimenkulde fiyatların bu kadar hızlı yükselmesinin sebebi talebin çok olmasına karşın talebi karşılayabilecek arzın azlığı. Arz talep dengesi oturmadığı sürece kiralarda sert bir düşüş olmayacaktır. İnşaat sektöründe pandemiyle birlikte başlayan yavaşlama, malzeme fiyatlarındaki artış ve çeşitli imar problemleri nedeniyle durma noktasına gelmiş durumda. Yine de firmalar üretimi sürdürmek istiyor.

Kendi bölgem olan Kadıköy’den örnek vermem gerekirse Fikirtepe’de daha önce verilmiş olan imarın geri çekilmesiyle yeni inşaatlar için hız kesildi. Sahil bandının üst kısmı için yükseklik sınırı geldi ama imarda yapılan iyileşme üretime yansımıştı. Şimdi inşaat firmalarının sahil bandının alt kısmındaki eski binaların yenilenmesi için imar durumunda bir değişiklik beklentisi var. Sadece Kadıköy için değil her bölge için üretim artarsa fiyatlar dengelenecektir.

İstanbul 15 bin 929 konut satışı ve yüzde 19,6 ile en yüksek paya sahip oldu. İstanbul’u, 7 bin 757 konut satışı ve yüzde 9,6 pay ile Ankara, 4 bin 659 konut satışı ve yüzde 5,7 pay ile İzmir izledi. Konut satış sayısının en az olduğu iller sırasıyla 27 konut ile Bayburt, 31 konut ile Ardahan ve 34 konut ile Tunceli oldu.

Şubatta ipotekli konut satışları ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 66,5 azalarak 14 bin 669’a geriledi. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 18,1 olarak gerçekleşti. İpotekli satışlarda İstanbul 3 bin 174 konut satışı ve yüzde 21,6 pay ile ilk sırada yer aldı. İpotekli konut satışının en az olduğu iller 1’er konut ile Bayburt ve Hakkari oldu.

Ardahan’da ise ipotekli konut satışı gerçekleşmedi.

Yabancılara yapılan konut satışları şubat yüzde 26 azaldı

Türkiye genelinde şubatta yabancılara 2 bin 964 konut satıldı. Yabancılara yapılan konut satışları şubatta yıllık bazda yüzde 26 geriledi.

Yabancılara yapılan konut satışlarında, şubatta ilk sırayı 1525 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla 533 konut satışı ile Antalya, 211 konut satışı ile Ankara, 138 konut satışı ile Mersin ve 64 konut satışı ile Samsun takip etti.

Şubat ayında İran vatandaşları Türkiye’den 477 konut satın aldı. İran vatandaşlarını sırasıyla 432 konut ile Irak, 259 konut ile Rusya Federasyonu, 230 konut ile Afganistan ve 119 konut ile Kazakistan vatandaşları izledi.

Diğer konut satışları azaldı

Diğer konut satışları şubatta, Türkiye genelinde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,3 azalarak 66 bin 553 oldu. Diğer konut satışlarında İstanbul 12 bin 755 konut satışı ve yüzde 19,2 pay ile ilk sıraya yerleşti.

İstanbul’daki toplam konut satışları içinde diğer satışların payı yüzde 80,1 oldu. Ankara 6 bin 55 diğer konut satışı ile ikinci sırada yer alırken, Ankara’yı 3 bin 653 konut satışı ile İzmir izledi. Diğer konut satışının en az olduğu il 26 konut ile Bayburt oldu.

Türkiye genelinde ilk defa satılan konut sayısı şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,7 azalarak 24 bin 737 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk satışın payı yüzde 30,5 olarak gerçekleşti. İlk satışlarda İstanbul 4 bin 510 konut satışı ve yüzde 18,2 ile en yüksek paya sahip olurken, İstanbul’u 1716 konut satışı ile Ankara ve 1335 konut satışı ile İzmir izledi.

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,7 düşüş kaydederek 56 bin 485 oldu. İkinci el konut satışlarında İstanbul 11 bin 419 konut satışı ve yüzde 20,2 pay ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’daki toplam konut satışları içinde ikinci el satışların payı yüzde 71,7 oldu. Ankara 6 bin 41 konut satışı ile ikinci sırada yer alırken, Ankara’yı 3 bin 324 konut satışı ile İzmir izledi.

Mustafa Çalkaya-AA

Destekler iyi geldi

Devlet tarafından sunulan desteklerin çok iyi olduğuna dikkat çeken Durbakayım, “Merkez Bankası’nın faiz oranlarındaki istikrarı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın küçük çaplı kentsel dönem projelerine sağladığı KDV ve faiz desteği, ipotekli konut satışlarında etkili oldu. Geçen yıla göre yüzde 66,5 azalarak 14 bin 669 olarak gerçekleşen ipotekli konut satış miktarı, Ocak 2021 dönemine göre yüzde 36 artış gösterdi. Şubat 2021 döneminde yabancılara gerçekleştirilen satışlar da Ocak 2021 dönemine göre yüzde 10,8 artarak 2 bin 964 adet olarak gerçekleşti.

Kısıtlamalar biraz daha esnetilmeli

Konut satışlarında düzeltme hareketinin hafta sonu kısıtlamalarının tek güne indirilmesiyle birlikte bir miktar daha artarak devam etmesini bekliyoruz. Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan pandemiden çıkışa yönelik yeni ekonomik tedbir ve teşviklerin tabana yayılmasıyla birlikte sektördeki satışların kademe kademe artacağını umut ediyoruz.” diyerek konuşmasını sonlandırdı.

Mayıs ayı verilerini değerlendiren EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, 1 Haziran’da başlayan büyük konut kampanyası ile Haziran verileri değerlendirmesi yaptı. Yazıcı, diğer aylara oranla satışların yükselmesini hatta geçen senenin üstüne çıkmasını beklediklerini belirtti.

2019 yılının Mayıs ayında gerçekleşen 91 bin 937 dolayındaki satış adedine kıyasla yaklaşık yüzde 44,6 oranında düşüş yaşandı. 2020 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle 434 bin 757 adet konut satıldı. EVA Gayrimenkul Değerleme’ye göre, iki yıl kıyaslandığında bu yıl 2019 yılının aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 2,2 oranında düşüş yaşandı. 2019 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle ise 2018 yılı aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 5,6 oranında düşüş yaşanmıştı.

2020 yılını geçen seneye çok yakın rakamlarla tamamlayabiliriz

EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, 1 Haziran’da başlayan büyük konut kampanyası ile Haziran verilerinin diğer aylara oranla yükselmesini hatta geçen senenin üstüne çıkmasını beklediklerini belirterek, “Bu performansla giderse toplam konut satış rakamı bazında 2020 yılını geçen seneye çok yakın hatta üstünde bile tamamlayabiliriz. İpotekli konut satışları son aylarda azalsa dahi Haziran itibarı ile başlayan konut kredisi kullanımları ile bu rakamların da hızla yükselmesini ve geçen seneki aylık rakamların üstüne çıkmasını bekliyoruz” dedi.

İpotekli konut satışları Mayıs ayında 18 bin 483 olarak gerçekleşti

İpotekli satışlar 2020 yılı Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 23,9 oranında artarak 18 bin 483 adet olarak açıklandı. Mayıs ayında, toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 36,3 olarak gerçekleşti. 2020 yılı Mayıs sonu itibariyle gerçekleşen toplam ipotekli konut satışları 2019 yılının aynı döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışlarına kıyasla yaklaşık yüzde 118,2 oranında artış gösterdi. 2020 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle gerçekleşen kümüle konut satışlarının içinde ipotekli satışların oranı yüzde 37,9 mertebelerinde ve bir önceki yılda bu oran yüzde 17,0 bandındaydı.

Konut satışlarında 16 bin 860 konut ilk defa satıldı

Bir başka önemli veri de ilk satışlarda gerçekleşti. Mayıs ayında gerçekleşen ilk satışlar bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 54,7 oranında düşerek 16 bin 860 adet açıklandı. 2020 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle gerçekleşen kümüle ilk satışlar ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 23,9 oranında düşüş gösterdi ve 139 bin 140 adet oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el satışların oranı yüzde 32,0 civarında seyretti. 2019 yılı aynı döneminde bu oran yüzde 41,2 oranındaydı.

İstanbul’da yüzde 4,9 düştü, İzmir’de yüzde 7.4, Ankara’da yüzde 8,7 yükseldi

İstanbul, İzmir ve Ankara özelinde, 2020 Mayıs sonu itibariyle kümüle konut satışlarının, 2019 yılı aynı dönemine göre İstanbul’da yaklaşık yüzde 4,9 oranında düştüğü görülürken, İzmir’de yüzde 7,4, Ankara’da ise yüzde 8,7 oranında yükseldi.

Yabancılara 2020 yılı Mayıs ayında 860 konut satışı gerçekleşti

Yabancılara yapılan konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 78,1 azalarak 860 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında Mayıs 2020’de ilk sırayı 423 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul ilini sırasıyla 130 konut satışı ile Antalya, 72 konut satışı ile Ankara, 38 konut satışı ile İzmir ve 29 konut satışı ile Mersin izledi.

Ülke uyruklarına göre en çok konut satışı İran vatandaşlarına yapıldı

Mayıs ayında İran vatandaşları Türkiye’den 209 konut satın aldı. İran’ı sırasıyla, 143 konut ile Irak, 48 konut ile Afganistan, 46 konut ile Çin ve 42 konut ile Azerbaycan izledi.

2020 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle yabancılara yapılan konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 27,0 azalarak 12 bin 598 oldu. 2020 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle yabancıya satılan kümüle konut adedinin toplam satışlar içindeki oranı yüzde 2,9 oranında. 2019 yılı aynı döneminde bu oran % 3,9’idi.

Başkan Durbakayım’ın diğer görüşleri şöyle:

Mayıs ayında, Covid-19 nedeniyle derin bir sessizliğe giren gayrimenkul sektöründe, beklenen konut satış rakamları yüzde 44.6 düşüş olarak açıklandı. Bu kadar keskin bir düşüşü bekliyorduk. Ancak bir diğer beklentimiz de bu keskin düşüşün ardından daha sert bir satış patlamasıydı.

Emlak Konut GYO misyon üstlendi

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın önderliğinde kamu bankalarının, Emlak Konut GYO önderliğinde markalı konutların eşanlı olarak başlattığı kampanyalar, bu beklentimizin temelini oluşturdu. Kampanyalar hem mevcut konut arzının eritilmesi diğer bir ifadeyle stokların azalması, hem de birinci el konut üretiminin finansal olarak desteklenmesini sağladı.

Konut satış rakamları yükselir

Kampanyalara gösterilen yoğun ilgiye bağlı olarak ayının ilk 10 günün gerçekleşen satışlar, Haziran ayının tamamında en az 130 bin civarında bir satış rakamının gerçekleşeceğinin haberci oldu. Yine kampanya kapsamında iki önemli ve pozitif bir gelişmenin de gerçekleşmesini öngörüyoruz. Öncelikle ipotekli konut satışının toplam satışlar içinde payının en az yüzde 70’in üzerine çıkmasını bekliyoruz.

İlk el satışları yarıyı bulmalı

Diğer taraftan Haziran ayı satışları içinde ilk el konut satışlarının da toplam satışlar içindeki payının yüzde 50 üzerine çıkmasını öngörüyoruz. Özellikle bu verinin yüksek olması, markalı konutları çok yakından ilgilendiriyor. Zira birinci el konut satışının anlamı inşaat sektörüne aktarılmak istenen ‘cansuyunun’ gerçek hedefine ulaşması anlamını taşıyor. Yaklaşık 250’den fazla yan sektörü finanse eden inşaat sektörünün tekrar harekete geçmesi demek; yavaşlayan projelerin tekrar hızlanması, tüm sektörlerdeki mali yapıların güçlenmesi, istihdamın ve vergi gelirlerinin artması demektir.

İpotekli konut satışları 2020 Nisan ayında 17 088 olarak gerçekleşti

Türkiye genelinde 2020 Nisan ayında ipotekli konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %23,9 oranında azalış göstererek 17 088 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %39,9 olarak gerçekleşti. İpotekli satışlarda İstanbul 2 451 konut satışı ve %14,3 pay ile ilk sırayı aldı. İpotekli konut satışının en az olduğu il 2 konut ile Hakkari oldu.

Diğer satış türleri sonucunda 25 695 konut el değiştirdi

Diğer konut satışları 2020 Nisan ayında Türkiye genelinde bir önceki yılın aynı ayına göre %65,1 oranında azalarak 25 695 oldu. Diğer konut satışlarında İstanbul 3 662 konut satışı ve %14,3 pay ile ilk sıraya yerleşti. İstanbul’daki toplam konut satışları içinde diğer satışların payı %59,9 oldu. Ankara 2 286 diğer konut satışı ile ikinci sırada yer aldı. Ankara’yı 1 372 konut satışı ile İzmir izledi. Diğer konut satışının en az olduğu il 4 konut ile Hakkari oldu.

Konut satışlarında 14 848 konut ilk defa satıldı

Türkiye genelinde ilk defa satılan konut sayısı 2020 Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %60,7 azalarak 14 848 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk satışın payı %34,7 oldu. İlk satışlarda İstanbul 2 022 konut satışı ve %13,6 ile en yüksek paya sahip olurken, İstanbul’u 1 166 konut satışı ile Ankara ve 854 konut satışı ile İzmir izledi.

İkinci el konut satışlarında 27 935 konut el değiştirdi

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları 2020 Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %52,1 azalış göstererek 27_935 oldu. İkinci el konut satışlarında da İstanbul 4 091 konut satışı ve %14,6 pay ile ilk sıraya yerleşti. İstanbul’daki toplam konut satışları içinde ikinci el satışların payı %66,9 oldu. Ankara 3 334 konut satışı ile ikinci sırada yer aldı. Ankara’yı 1 679 konut satışı ile İzmir izledi.

Konut satışları Ocak-Nisan döneminde %8,9 arttı

Ocak-Nisan döneminde 383 821 konut satışı gerçekleşerek, bir önceki yılın aynı dönemine göre %8,9 oranında artış gösterdi. Ocak-Nisan döneminde ipotekli konut satışı %141,4 oranında artarak 146 387, diğer satış türlerinde ise %18,6 oranında azalarak 237 434 oldu. Bu dönemde ilk defa satılan konutlar %16,0 oranında azalarak 122 280 oldu. İkinci el konut satışları da %26,4 oranında artarak 261 541 olarak gerçekleşti.

Yabancılara 2020 yılı Nisan ayında 790 konut satışı gerçekleşti

Yabancılara yapılan konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %78,8 azalarak 790 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında, Nisan 2020’de ilk sırayı 374 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul ilini sırasıyla 150 konut satışı ile Antalya, 47 konut satışı ile Ankara, 30 konut satışı ile İzmir ve 25 konut satışı ile Yalova izledi.

Yabancılara yapılan konut satış sayıları, Nisan 2020

Ocak-Nisan döneminde yabancılara yapılan konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %12,0 azalarak 11 738 oldu.

Ülke uyruklarına göre en çok konut satışı İran vatandaşlarına yapıldı

Nisan ayında İran vatandaşları Türkiye’den 157 konut satın aldı. İran’ı sırasıyla, 103 konut ile Irak, 61 konut ile Rusya Federasyonu, 54 konut ile Afganistan ve 40 konut ile Çin izledi.

İlk üç Büyükşehir için ilçe satış rakamlarını değerlendiren Altın Emlak’ın Genel Müdürü Mustafa Hakan Özelmacıklı “İstanbul içinde en çok konut satışı Esenyurt’ta gerçekleşiyor. İlk altı ay sonunda Esenyurt’ta satılan toplam konut sayısı 20.570 iken, en yakın ilçe olan Beylikdüzü’nde 5.593, Sancaktepe 5.555, Pendik’te 5010, Kadıköy’de 4.106 ve Kartal’da 4.086 olarak gerçekleşti.” dedi.

Ankara’da Çankaya, İzmir’de Karşıyaka

Ankara ve İzmir ilçelerindeki ilk 6 aylık satış rakamlarını da paylaşan Özelmacıklı “Ankara’nın ilçelerine baktığımızda Çankaya’da 12.725, Keçiören’de 12.528, Mamak’ta 10.240 ve Yenimahalle’de ise 8.144 satış gerçekleşti. İzmir’de ise Karşıyaka 4.854 ile ilk sırada. Karşıyaka’yı 4.805 ile Buca, 3.260 ile Karabağlar, 3032 satış ile de Torbalı takip ediyor” dedi.

Yabancılara satışta ilk tercih İstanbul

İstanbul’un yabancılara satışta ilk adres olduğunu ve satışların üçte birinden fazlasının İstanbul’da gerçekleştiğini belirten Özelmacıklı “Yabancılara konut satışında ilk 6 ayda toplamda 9.595 satış gerçekleşti. İlk sırada yer alan İstanbul’da 3.482, Antalya’da 2.091, Bursa’da 702, Yalova’da 432, Trabzon’da 424, Ankara’da 392, Sakarya’da 337, Aydın’da 291, Mersin’de 278 ve Muğla’da 261 satış gerçekleşti” dedi.

Suudilere satış artıyor

Mayın ayında Türkiye’den 285 konut satın alan Suudi vatandaşları, Haziran ayında 612 konut alarak ilk sırada yer aldıklarını belirten Altın Emlak Genel Müdürü “Suudilerin konut tercihlerinde Türkiye sevdası devam ediyor. İlk 6 ayda Ülke uyruklarına göre yabancılara yapılan konut satışlarında ise Irak 1.645 satışla ilk sırada yer aldı. Irak’ı, Suudi Arabistan 1.517, Kuveyt 798, Rusya Federasyonu 600, Afganistan 524, Azerbaycan 333, İngiltere 323 ve Almanya 301 satışla takip etti” dedi.