GPPS, TÜİK tarafından açıklanan konut satış istatistiklerinde birinci ve ikinci el satışların farklı dinamiklere sahip olduğuna dikkat çekerek, özellikle birinci el konut, birinci el ipotekli konut ve yabancılara birinci el konut satışlarına ilişkin verilerin daha ayrıntılı ve ayrı bir raporlama kapsamında değerlendirilmesini talep ediyor.

Türkiye’de yılda 1 milyona yakın yeni konuta ihtiyaç var

Türkiye’de artan nüfus, yeni hanelerin kurulması, iç göç hareketleri ve kentsel dönüşüm ihtiyacı nedeniyle yıllık yeni konut ihtiyacının 700 bin ile 1 milyon adet arasında olduğu belirtiliyor.

Buna karşın yüksek girdi maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve konut fiyatlarındaki artış, yeni konut üretimini ve satışları olumsuz etkileyen temel unsurlar arasında gösteriliyor. Konut sektöründe arz-talep makasının açılmaya devam ettiği değerlendirilirken, yavaşlayan inşaat ruhsatları nedeniyle her yıl 300 bin ila 400 bin adet arasında net konut açığı oluştuğu ifade ediliyor.

Ortaya çıkan arz yetersizliği, konut sahipliği oranını ve kiralık konut piyasasını da doğrudan etkiliyor. Konut üretiminin talebin gerisinde kalması, kiralık konutlara olan ihtiyacı ve buna bağlı olarak kira fiyatları üzerindeki baskıyı artırıyor.

“Birinci el satış arttıkça yeni üretim güçlenir”

Bilge Özdemir, konut sektöründe yalnızca toplam satış rakamlarına bakmanın üretim ekonomisinin gerçek durumunu göstermekte yetersiz kalabileceğini belirterek, birinci el satışların ayrı bir kategori olarak daha fazla öne çıkarılması gerektiğini savundu.

Özdemir’e göre, birinci el satışların artması yeni proje üretimini teşvik ediyor; üretimdeki artış ise inşaat, proje geliştirme ve bu sektörlerle bağlantılı yüzlerce alt sektörde faaliyet ve istihdamı destekliyor.

GPPS’nin değerlendirmesinde, üretilen konutun ilk kez satışının gerçekleşmesi, konut arzının yenilenmesi açısından kritik önem taşıyor. Birinci el konut satışlarındaki hareketlilik, yeni yatırımlar için finansal kaynak oluştururken proje geliştiricilerinin yeni üretim kararlarını da doğrudan etkiliyor.

260 alt sektör için üretim zinciri

İnşaat ve proje geliştirme sektörünün geniş bir ekonomik etki alanına sahip olduğuna dikkat çeken GPPS, yeni projelerin üretimden satış aşamasına kadar sağlıklı bir döngü içerisinde ilerlemesinin önemini vurguluyor.

Platforma göre yeni konut üretiminin hızlanması, inşaat sektörünün yanı sıra doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 260 alt sektörün ekonomik faaliyetini destekliyor. Bu nedenle birinci el satışların yalnızca gayrimenkul piyasasının değil, daha geniş ölçekte üretim ve istihdam zincirinin de önemli göstergelerinden biri olduğu ifade ediliyor.

Nitelikli yeni konut projelerinin satışının artması, tüketicilerin yeni ve planlı konut stokuna erişimini desteklerken, üreticinin elindeki stokların azalmasıyla yeni projeler için yatırım kararlarının alınmasını da kolaylaştırıyor.

GPPS’den TÜİK’e üç ayrı veri talebi

GPPS Platformu, konut piyasasının üretim tarafını daha net analiz edebilmek için TÜİK’in birinci el satışlara ilişkin verileri daha ayrıntılı biçimde yayımlamasını istiyor.

Platformun öne çıkardığı üç temel başlık şöyle:

1- Birinci el konut satışları: Yeni üretilen konutların satış performansının ve konut üretimindeki hareketliliğin daha sağlıklı izlenebilmesi için.
2- Birinci el ipotekli konut satışları: Yeni konut üretiminde mortgage, banka kredileri ve diğer finansman modellerinin etkisinin ölçülebilmesi için.
3- Yabancılara birinci el konut satışları: Yabancı yatırımcıların doğrudan yeni projelerden gerçekleştirdiği alımların ayrı olarak izlenebilmesi için.

Sektöre ortak çağrı: Birinci el satışlar ayrı raporlanmalı

GPPS Platform Başkanı Bilge Özdemir, birinci el konut satışlarının Türkiye’deki konut açığının azaltılmasında stratejik bir rol üstlendiğine dikkat çekerek, inşaat ve proje geliştirme sektörünün temsilcilerini ortak bir yaklaşım geliştirmeye çağırdı.

Platform; inşaat şirketleri, proje geliştiricileri, GYO’lar, sektör dernekleri ve diğer paydaşların birinci el üretim ve satış verilerine daha fazla odaklanması gerektiğini savunuyor.

GPPS’nin çağrısı net…

TÜİK, birinci el konut ve iş yeri satışlarına ilişkin aylık raporları ayrı bir veri seti ve değerlendirme kapsamında yayımlamalı. Platforma göre konut açığının kalıcı olarak azaltılmasının yolu, mevcut konutların el değiştirmesinden çok, yeni konut üretiminin ve bu konutların ilk satışlarının sürdürülebilir biçimde artırılmasından geçiyor.

Araştırmaya göre 2026 yılının ilk altı ayında Türkiye genelinde 699 bin 516 adet konut satışı gerçekleşti. Geçen yılın yüksek bazına rağmen satış hacmini koruyan sektör, özellikle ilk el ve ipotekli satışlarda görülen toparlanmayla dikkat çekti. Her beş konuttan birinin kredi destekli satılması, finansman kanallarının yeniden hareketlenmeye başladığını gösterdi.

TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, konut kredilerindeki kısıtlamalara rağmen ipotekli satışların yükseliş eğiliminde olduğunu belirterek, tasarruf finansman şirketlerinin de pazardaki etkisinin belirgin şekilde arttığını ifade etti.

İpotekli satışlar yeniden ivme kazandı

Araştırmaya göre yılın ilk yarısında ipotekli konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 32 artarak 142 bin 794 adede ulaştı. Böylece ipotekli satışların toplam satışlar içindeki payı yüzde 15’ten yüzde 20’ye yükseldi. Buna rağmen satışların yaklaşık yüzde 80’i peşin veya diğer finansman yöntemleriyle gerçekleştirildi.

İlk el konutlarda dört yılın zirvesi

Yeni konutlara yönelik talep artışı da dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. İlk el konut satışları 221 bin 487 adetle son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak toplam satışlar içindeki payı yüzde 32 seviyesinde kaldı. Güvenli yapılara yönelen talep ve kentsel dönüşüm projeleri yeni konut satışlarını desteklemeyi sürdürse de, 2014 ve 2018 yıllarında görülen yüzde 48’lik seviyelerin halen oldukça gerisinde bulunuyor.

Reel fiyatlarda düzeltme sürüyor

Raporda, konut fiyatlarının enflasyondan arındırılmış seyrinde düzeltmenin devam ettiği vurgulandı. Reel konut fiyat endeksi son 29 ayda yalnızca Kasım 2025’te pozitif bölgeye geçerken, diğer aylarda negatif görünümünü korudu. Negatif seyir zayıflasa da fiyatların henüz kalıcı yükseliş trendine girmediği belirtildi. Konutun kira geliriyle geri dönüş süresi ise yaklaşık 16 yıl seviyesinde yatay seyretti.

Yabancı yatırımcı talebi zayıflıyor

Yabancılara yapılan konut satışlarının toplam satışlar içindeki payı yüzde 1,3’e gerileyerek son yılların en düşük seviyelerinden birini gördü. Yabancı talebindeki zayıflamaya rağmen satışların büyük bölümü yine İstanbul ve Antalya’da gerçekleşti.

Yeni konut arzı güçleniyor

Arz tarafında ise üretimin hız kazandığı görülüyor. 2025 yılında yapı ruhsatı verilen daire sayısı 1 milyon 187 bin 924’e ulaşırken, 2026’nın ilk çeyreğinde ruhsat verilen daire sayısı 169 bin 580’den 232 bin 252’ye yükseldi. Aynı dönemde yapı kullanma izin belgesi alan daire sayısı da 163 bin 227’ye çıktı.

Makbule Yönel Maya, yapı ruhsatı ve iskan verilerindeki yükselişin önümüzdeki dönemde konut arzını destekleyeceğini, ancak yeni projelerin piyasaya etkisinin inşaat süreleri nedeniyle zamana yayılacağını belirtti.

İnşaat maliyetlerinde işçilik baskısı sürüyor

Araştırmaya göre Mayıs 2026 itibarıyla inşaat maliyet endeksindeki yıllık artış yüzde 29,8 olarak gerçekleşti. İşçilik maliyetleri yüzde 32,6 ile maliyet artışının en önemli kalemi olurken, üretici fiyat endeksi aynı dönemde yüzde 28,9 seviyesinde gerçekleşti. Bu tablo, maliyet baskısının devam ettiğini ancak artış hızının önceki dönemlere göre daha dengeli bir görünüm sergilediğini ortaya koydu.

Araştırma, Dünya Kupası’nın yalnızca futbol ekonomisini değil, aynı zamanda emlak piyasalarını da dönüştüren güçlü bir yatırım katalizörü olduğunu gösteriyor. Özellikle altyapı yatırımları, uluslararası görünürlük ve şehirlerin küresel marka değerindeki artışın konut fiyatlarına doğrudan yansıdığı belirtiliyor.

Zirvede Guadalajara var: Artış yüzde 111,6

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu Meksika’dan geldi. Dünya Kupası ev sahipliği hakkının açıklanmasından bu yana Guadalajara’da konut fiyatları yüzde 111,6 yükseldi.

Böylece Guadalajara, analiz edilen tüm ev sahibi şehirler arasında en yüksek değer artışını yaşayan kent oldu.

Onu yüzde 99,7 ile Monterrey takip ederken, Mexico City’de konut fiyatları yüzde 60,7 arttı.

Bu veriler, Dünya Kupası’nın en büyük gayrimenkul kazananının Meksika olduğunu ortaya koyuyor.

ABD şehirlerinde de güçlü yükseliş

Amerika Birleşik Devletleri’nde ise en dikkat çekici performans Miami’den geldi. Kentte konut fiyatları Haziran 2018’den bu yana yüzde 71,3 yükseldi.

ABD’de fiyat artışlarının görüldüğü diğer şehirler şöyle sıralandı:

– Miami: %71,3
– Kansas City: %66,2
– Dallas: %44,6
– Philadelphia: %43,8
– Houston: %43,4
– Los Angeles: %42,6
– Atlanta: %31
– New York / New Jersey: %18,8
– Seattle: %14,8
– San Francisco: %2,9

Özellikle Miami ve Kansas City’nin performansı, Dünya Kupası hazırlıklarıyla birlikte bölgesel yatırım ilgisinin de arttığını gösteriyor.

Kanada daha sınırlı yükseldi

Kanada’daki ev sahibi şehirlerde ise artış oranları daha sınırlı kaldı.

Toronto’da konut fiyatları yüzde 23,6 yükselirken, Vancouver’da artış yüzde 8,6 seviyesinde gerçekleşti.

Ancak uzmanlar, bu şehirlerin zaten yüksek fiyat seviyelerine sahip olması nedeniyle artış oranlarının göreceli olarak daha düşük kaldığını belirtiyor.

Dünya Kupası tek başına yeterli değil

Araştırmaya göre fiyat artışlarının tamamını Dünya Kupası’na bağlamak mümkün değil. Son sekiz yılda küresel ekonomide yaşanan değişimler, nüfus hareketleri, faiz politikaları ve şehirlerin kendi ekonomik dinamikleri de fiyatlar üzerinde etkili oldu.

Bununla birlikte Dünya Kupası gibi küresel organizasyonların;

– Altyapı yatırımlarını hızlandırdığı,
– Şehirlerin uluslararası görünürlüğünü artırdığı,
– Yeni yatırımcı çektiği,
– Turizm ve hizmet sektörünü büyüttüğü,

ve bu nedenle gayrimenkul piyasalarında uzun vadeli değer artışını desteklediği ifade ediliyor.

Yatırımcılar için kritik mesaj

Enness Global CEO’su Islay Robinson’a göre asıl fırsat, büyük organizasyon başladığında değil, çok daha önce ortaya çıkıyor.

Robinson, yatırımcıların çoğu zaman turnuva dönemindeki kısa vadeli hareketlere odaklandığını ancak gerçek kazancın yıllar öncesinden başladığını belirterek, güçlü ekonomik temellere sahip ve küresel organizasyonlara ev sahipliği yapma potansiyeli bulunan şehirlerin uzun vadeli yatırım açısından önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı.

Gayrimenkulde yeni trend: Organizasyon öncesi yatırım

Analiz, uluslararası spor organizasyonlarının yalnızca stadyumları değil, şehirlerin tamamını dönüştüren ekonomik projeler haline geldiğini ortaya koyuyor.

2026 FIFA Dünya Kupası örneğinde olduğu gibi, ev sahibi şehirlerde sekiz yılda ortalama yüzde 44’lük konut değer artışı yaşanması, yatırımcıların artık organizasyon gününe değil, organizasyon kararının açıklandığı güne odaklanması gerektiğini gösteriyor.

Emlaknews.com.tr

Verileri değerlendiren Cansel Turgut Yazıcı, piyasada satış rakamlarının korunmasına rağmen arz baskısının büyüdüğünü söyledi.

“Piyasa büyüyor ama eski hızında değil”

EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı’ya göre 2025-2026 dönemindeki artış oranı, önceki yıllara kıyasla oldukça sınırlı kaldı.

Yazıcı, “2026 yılı nisan sonu itibarıyla yaklaşık 476 bin konut el değiştirirken, geçen yıl aynı dönemde bu sayı 474 bin seviyesindeydi. Artış sürüyor ancak ivme ciddi şekilde yavaşladı. Özellikle 2025-2024 dönemindeki yüzde 26’lık büyümenin ardından piyasa artık daha dengeli ama daha kırılgan bir zemine geçti” dedi.

Uzmanlara göre bu tablo, konut piyasasında talebin tamamen kaybolmadığını ancak yatırımcı ve tüketicinin daha seçici hale geldiğini gösteriyor.

Satılamayan konut stoku büyüyor

Sektörde dikkat çeken en önemli gelişmelerden biri ise satış bekleyen konut sayısındaki artış oldu.

Yazıcı’ya göre birçok satıcı hedeflediği fiyat seviyesine ulaşamadığı için satış sürecini uzatıyor. Aynı zamanda ekonomik nedenlerle satışa çıkan konut sayısı da artıyor.

Bu durumun özellikle büyükşehirlerde ikinci el piyasasında belirginleştiği belirtiliyor.

Uzmanlar, krediye erişimin kolaylaşması halinde piyasadaki stok baskısının kısmen azalabileceğini ancak bunun da orta vadede fiyatları yeniden yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.

İlk el konut satışları yeniden yükselişte

Nisan ayında ilk kez satılan konut sayısı 40 bin 306 adet olarak gerçekleşti. Bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık yüzde 9,6’lık artış anlamına geliyor.

İlk el satışların toplam satışlar içindeki payı ise yüzde 31 seviyesinde gerçekleşti.

Uzmanlara göre bu oran, yeni projelere olan talebin tamamen kaybolmadığını gösterirken, markalı konut üreticilerinin kampanya ve ödeme kolaylıklarının etkili olduğu değerlendiriliyor.

Mortgage piyasasında toparlanma sinyali

2026 yılı verilerinde en dikkat çekici başlıklardan biri ise ipotekli satışlardaki yükseliş oldu.

Nisan ayında mortgage destekli konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,5 arttı. Toplam satışlar içinde ipotekli işlemlerin payı yüzde 20,4 seviyesine yükseldi.

Bu oran:

– 2024 yılında yüzde 9,8,
– 2025 yılında yüzde 15,3 seviyesindeydi.

Böylece kredi destekli satışların yeniden güç kazanmaya başladığı görüldü.

Ancak uzmanlar mevcut faiz seviyelerinin hâlâ yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle orta gelir grubunun krediye erişimde zorlandığı belirtilirken, piyasadaki canlanmanın daha çok yüksek gelir grubunda yoğunlaştığı ifade ediliyor.

İstanbul ve Ankara yükseldi, İzmir geriledi

Büyükşehirlerdeki performans ise birbirinden ayrıştı.

2026 yılı nisan sonu itibarıyla:

– Ankara’da satışlar yüzde 2,9,
– İstanbul’da yüzde 4,5 arttı,
– İzmir’de ise yüzde 2,3 geriledi.

Sektör temsilcileri, Ankara’daki yükselişte kamu yatırımları ve nüfus hareketliliğinin etkili olduğunu değerlendirirken, İstanbul’da ise markalı konut projelerine olan talebin devam ettiği belirtiliyor.

İzmir’deki düşüşte ise yüksek fiyat seviyeleri ve sınırlı kredi erişiminin etkili olduğu ifade ediliyor.

Yabancıya satışta yavaşlama sürüyor

Yabancı yatırımcı tarafında ise piyasa ivme kaybetmeye devam ediyor.

Nisan ayında yabancılara yapılan konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 azalarak 1.516 adet seviyesinde kaldı.

Toplam satışlar içinde yabancı payı yüzde 1,20 olarak gerçekleşti.

İstanbul, 689 satışla yabancı yatırımcının en fazla tercih ettiği şehir olurken:

– Antalya 471,
– Mersin ise 119

satışla sıralandı.

Ülke bazında ise:

– Rusya 263 satışla ilk sırada,
– Çin 110 satışla ikinci,
– İran 100 satışla üçüncü sırada yer aldı.

Yatırımcı neye dikkat etmeli?

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde konut yatırımında öne çıkacak başlıklar şunlar olacak:

– Kredi faizlerindeki değişim,
– Konut stok miktarı,
– Yeni proje arzı,
– Kira getirileri,
– Büyükşehirlerdeki nüfus hareketleri,
– Yabancı yatırımcı ilgisi.

Sektör temsilcileri, özellikle yüksek stok baskısının bulunduğu bölgelerde fiyat artış hızının yavaşlayabileceğini, buna karşın merkezi lokasyonlarda ve güçlü kira potansiyeline sahip projelerde yatırım iştahının sürebileceğini belirtiyor.

Her beş kişiden biri, tek başına

Verilere göre 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 itibarıyla 3,08 kişiye kadar düştü. Tek kişilik hanelerin oranı ise son yıllarda dikkat çekici şekilde artarak yüzde 20,5 seviyesine ulaştı. Bu tablo, özellikle büyükşehirlerde küçük metrekareli konutlara olan talebi hızla artırıyor.

Sektör temsilcilerine göre artık herkes için aynı konut modeli geçerli değil. Yalnız yaşayan bireyler, yaşlılar, çekirdek aileler ve tek ebeveynli haneler farklı ihtiyaçlara göre ev arıyor. Bu nedenle 1+1 ve 2+1 daireler, merkezi lokasyonlar ve ulaşım akslarına yakın projeler daha fazla ilgi görüyor.

Büyük ev dönemi geride mi kalıyor?

Tek kişilik yaşamın yaygınlaşmasıyla birlikte düşük aidatlı, güvenlikli ve yönetimi kolay konutlar öne çıkmaya başladı. Özellikle büyükşehirlerde yüksek metrekareli evlerin maliyetinin artması, vatandaşları daha kompakt yaşam alanlarına yönlendiriyor.

Uzmanlar, “Artık insanlar kullanılmayan odalara değil, ulaşım kolaylığına ve düşük yaşam maliyetine para ödüyor” değerlendirmesini yapıyor.

Yaşlı nüfus konut piyasasını değiştiriyor

Türkiye’de yaşlı nüfusun artması da konut tercihlerini doğrudan etkiliyor. Verilere göre hanelerin yüzde 26,1’inde 65 yaş üstü en az bir kişi bulunuyor. Tek başına yaşayan yaşlıların oranındaki yükseliş ise dikkat çekiyor.

Bu tabloyla birlikte asansörlü binalar, sağlık merkezlerine yakın projeler, erişimi kolay daireler ve güvenlikli siteler daha değerli hale geliyor. Özellikle yaşlı kadınların tek başına yaşama oranındaki artış, güvenli konut ihtiyacını daha görünür hale getirmiş durumda.

Vatandaş artık sadece fiyat sormuyor

Araştırma sonuçları, Türkiye’de konut sahipliğinin hâlâ önemli bir güvence olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Ancak vatandaşın beklentisi artık sadece uygun fiyat değil.

Nemli duvarlar, yalıtım sorunları, yüksek aidatlar ve enerji maliyetleri nedeniyle birçok kişi ev seçiminde daha seçici davranıyor. Uzmanlara göre yeni dönemde “ucuz ev” yerine “yaşam maliyeti düşük ev” anlayışı öne çıkacak.

Özellikle geniş ailelerde büyük metrekare ihtiyacı devam ederken, ekonomik erişilebilirlik ile yaşam kalitesi arasındaki denge konut piyasasının en kritik başlıklarından biri haline geliyor.

15 Şubat sonrası ilanlar kademeli silinecek

Yeni sistemle birlikte ilan platformlarında yer alan taşınmazların doğrulama süreçleri zorunlu hale gelecek. Araştırmaya göre, doğrulanmamış ilanların mart ayı ortasına kadar kademeli biçimde yayından kaldırılması bekleniyor. Bu süreçte özellikle fiyatı gerçek piyasa koşullarıyla örtüşmeyen, mükerrer ya da gerçeğe aykırı ilanların sistem dışına çıkarılması öngörülüyor.

Uzmanlara göre, ilan fiyatlarının kamuoyunda “satılmış fiyat” algısı oluşturması, beklentileri yukarı yönlü besleyen temel faktörlerden biriydi. Dileyen kişi veya kurumun istediği bedelle ilan girebilmesi, arz-talep dengesi dışında bir fiyat balonu oluşmasına zemin hazırlıyordu. Satıcıların da bu ilanları referans alarak fiyatlarını artırması, zincirleme bir yükseliş eğilimine neden oluyordu.

Yapay fiyat etkisi azalabilir

Araştırma bulguları, EİDS ile birlikte yapay piyasa etkisinin zayıflayabileceğine işaret ediyor. Doğrulanmış ve gerçek ilanların öne çıkmasıyla birlikte, fiyat oluşumunun daha şeffaf ve izlenebilir hale gelmesi bekleniyor. Bu durumun, özellikle son dönemde enflasyon karşısında reel olarak gerileme eğilimi gösteren konut fiyatlarında daha net bir tablo ortaya koyacağı değerlendiriliyor.

Sahte ve suni ilanların sistemden temizlenmesinin, sektörde “emlakçı enflasyonu” olarak tanımlanan kontrolsüz ve niteliksiz yoğunluğu da azaltabileceği belirtiliyor. Yetkisiz veya piyasa dışı aktörlerin ilan üzerinden yarattığı bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi, kurumsal ve mevzuata uygun çalışan ofislerin rekabet gücünü artırabilir.

Pazarlama kanallarında dengeler değişebilir

EİDS sonrası dönemde, yalnızca seri ilan sitelerine dayalı çalışan ofislerin rekabet avantajı zayıflayabilir. Araştırmaya göre; portföy yönetimi, doğrudan müşteri ağı, dijital pazarlama ve kurumsal iş birlikleri gibi alternatif kanalları etkin kullanan gayrimenkul ofislerinin görünürlüğü ve bilinirliği artabilir.

Sonuç olarak 15 Şubat’ta başlayacak uygulamanın, Ankara’da yaklaşık 20 bin ilanı etkilemesi ve mart ortasına kadar piyasada daha sade, doğrulanmış bir ilan envanteri oluşturması bekleniyor. Bu dönüşümün, fiyat şeffaflığı ve piyasa disiplinine katkı sağlaması öngörülüyor.

Finansman tercihleri 2026 talep yapısını şekillendirecek

2025’te banka kredileri yerine tasarruf finansmanı ve alternatif ödeme seçeneklerine yönelen alıcı profili, 2026’da konut talebinin daha programlı ve zamana yayılan bir yapıya dönüşmesine yol açacak. Peşin alımların azalması ve kademeli ödeme modellerinin yaygınlaşması, ani fiyat artışlarını sınırlarken orta vadede daha dengeli bir talep kompozisyonu oluşturacak.

Bekleyenlerle alım yapanlar arasındaki fark 2026’da açılacak

2025’te “bekle-gör” stratejisini benimseyenlerle doğru lokasyonlarda alım yapanlar arasındaki fark, 2026’da daha net biçimde ortaya çıkacak. Gaboras verileri, özellikle ulaşım yatırımlarının hız kazandığı ve çeperden merkeze dönüşün yaşandığı bölgelerde 2025’te yapılan alımların, 2026’da görece avantaj sağlayacağını ortaya koyuyor.

Lokasyon tercihleri fiyat dengelerini yeniden tanımlayacak

2025’te yatırımcıların merkez ilçelerden çevre bölgelere, ardından yeniden merkeze yönelmesi; 2026’da mikro lokasyon bazlı fiyatlamayı daha belirleyici hale getirecek. İl geneli ortalamaların yerini, sokak ve mahalle ölçeğinde değerleme yaklaşımı alacak. Bu durum bazı bölgelerde durağanlık yaratırken, belirli mikro alanlarda sınırlı fakat istikrarlı artışları beraberinde getirecek.

Konut tipi seçimi kiralama piyasasını dönüştürecek

2025’te küçük metrekareli ancak merkezi konutlara yönelim, 2026’da kiralama piyasasında arz-talep dengesini doğrudan etkileyecek. 2+1 dairelere yeniden artan ilgi, balkonlu ve ulaşım avantajı yüksek konutların öne çıkması; kiracı profilini daha seçici hale getirirken nitelikli konutlarda doluluk oranlarını yükseltecek.

Arsa ve ticari gayrimenkul 2026’nın sessiz getirilerini yaratabilir

2025’te konut yerine arsa ve küçük ölçekli ticari gayrimenkule yönelen yatırımcılar, 2026’da daha görünür ve istikrarlı getiriler elde edebilir. Özellikle lojistik koridorlar, üniversite çevreleri ve gelişim potansiyeli taşıyan şehir merkezleri; 2026’da “sessiz ama sürdürülebilir” kazanç alanları olarak öne çıkacak.

OVP çerçevesinde 2026 beklentileri daha net

2025 boyunca alınan finansman ve yatırım kararları, yalnızca piyasa dinamiklerini değil; Orta Vadeli Program’da yer alan dezenflasyon ve finansal normalleşme hedefleriyle birlikte 2026’ya ilişkin beklentilerin daha ölçülü ve temkinli biçimde şekillenmesine de zemin hazırlıyor.

Gaboras CEO’su Ruhi Konak: “2026’da kontrollü bir hareketlenme öne çıkıyor”

Gaboras CEO’su Ruhi Konak, 2025’te alınan kararların 2026’ya etkisini makro politika perspektifiyle değerlendirerek şunları söyledi: “2025, gayrimenkulde hızlı ve refleksif kararların değil; doğru zamanlama, doğru lokasyon ve doğru finansmanla yapılan yatırımların öne çıktığı bir yıl oldu. 2026–2028 Orta Vadeli Program’da vurgulanan dezenflasyon sürecinin devamı ve finansal koşullarda kademeli normalleşme beklentisi, 2026’da konut finansman maliyetleri üzerinde görece rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Bu süreçte ertelenmiş konut talebinin, özellikle nitelikli projelerde ve doğru lokasyonlarda kontrollü bir canlanma göstermesini bekliyoruz. Ancak bu hareketin ani sıçramalar yerine daha rasyonel ve dengeli bir piyasa yapısı içinde gerçekleşeceğini öngörüyoruz.”

2025’te alınan kararlar, 2026’da yalnızca fiyat ve talep dengesini değil; yatırımcı davranışlarını ve konut algısını da daha seçici bir zemine taşıyacak. Gaboras verileri ile Orta Vadeli Program’da ortaya konulan makro çerçeve birlikte değerlendirildiğinde, önümüzdeki dönemde gayrimenkul piyasasının daha öngörülebilir, dengeli ve nitelik odaklı bir yapıya evrilmesi bekleniyor.

Fiyatlar reel değerlerin altında kaldı

EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, son 4 aylık dönemde konut fiyat artışlarının gerçekleşen enflasyonun altında kaldığını, bazı bölgelerde ise sınırlı gerileme yaşandığını belirtti. Yazıcı, “Bu tablo piyasanın sakinleştiğini ve fiyatların geri geldiğini gösteriyor. Doğru fiyatlanan bir konutun ortalama satış süresi bugün yaklaşık 2 aya çıkmış durumda. Sürenin uzaması, fiyatlama hatalarının arttığına işaret ediyor” dedi.

Konut stokunda yüzde 27 artış

Türkiye genelinde satışı bekleyen konut stokunun yılbaşına göre yaklaşık yüzde 27 artarak 640 binin üzerine çıktığını hatırlatan Yazıcı, bu artışın arz–talep dengesindeki değişimi net biçimde ortaya koyduğunu vurguladı. “Stokların büyümesi, satıcıların zaman içinde indirime yönelme ihtiyacını artırıyor. Bu da fiyatların neden baskı altında kaldığını açıklıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Kiralık piyasasında yeniden stok artışı

Kiralık konut tarafında satış piyasasına kıyasla daha dengeli bir görünüm olduğuna dikkat çeken Yazıcı, yıl ortasında azalan kiralık stoklarının son dönemde yeniden artışa geçtiğini söyledi. “Kiralık mülklerin yeni kiracı bulma süresi çok sert uzamıyor ancak belirgin şekilde artıyor. Buna rağmen satış tarafındaki kadar güçlü bir yavaşlamadan söz etmek için erken” ifadelerini kullandı.

İlk el konut satışlarında dikkat çeken düşüş

Toplam satış rakamlarının yanıltıcı olabileceğini vurgulayan Yazıcı, asıl kritik göstergenin ilk el konut satışları olduğunun altını çizdi. “2015 yılında satılan her iki konuttan biri ilk eldi. Bugün bu oran yüzde 30’lar seviyesine kadar gerilemiş durumda. Konut ticareti artıyor gibi görünse de üretim tarafı aynı hızda ilerlemiyor” dedi.

İpotekli satışlar yüzde 14’e geriledi

İpotekli konut satışlarında yaşanan sert düşüşe de dikkat çeken Yazıcı, “Beş yıl önce yüzde 45 seviyesinde olan ipotekli satış oranı bugün yüzde 14’e kadar gerilemiş durumda. Yüksek faizler ve krediye erişimdeki sınırlamalar, satışları doğrudan etkiliyor” diye konuştu. Yazıcı, 2026 yılında kademeli ve kontrollü bir faiz düşüşü beklediklerini, ancak geçmiş yıllardaki gibi sert indirimlerin öngörülmediğini ifade etti.

Konut yatırım aracı olmaktan uzaklaşıyor

Oturum amaçlı konut alımında “yanlış zaman” kavramının geçerli olmadığını belirten Yazıcı, yatırım amaçlı alımlarda ise daha temkinli olunması gerektiğini söyledi. “Konut, yatırım aracı olmaktan yavaş yavaş çıkıyor. Önümüzdeki dönemde ticari gayrimenkul ve arsa yatırımları daha cazip hale gelebilir” değerlendirmesinde bulundu.

2026’ya girerken 3 kritik başlık

Gayrimenkul piyasasını önümüzdeki dönemde şekillendirecek temel unsurları sıralayan Yazıcı, şu üç başlığın öne çıkacağını vurguladı:

Faiz politikaları

Konutla ilgili vergi düzenlemeleri

Alternatif yatırım araçlarının performansı

Şahin’in görüşleri şöyle:

Yatırımcıda analitik yaklaşım

Bu dönemde alıcı davranışında net bir kırılma yaşandı. Talep canlıydı; ancak aceleci değildi. Konutun yaşı ikinci plana itilirken, kullanıma hazır olması, yapısal güven hissi vermesi, yaşam kurgusunun netliği ve fiyat-mantık dengesi satın alma kararlarının ana belirleyicisi haline geldi. Piyasa, vaat edilen projeleri değil; somut gerçeği satın aldı.

‘6–9 milyon TL bandı satıyor’

Orta segmentte özellikle 6–9 milyon TL bandındaki, ödeme planı dengeli kurgulanmış projeler yıl boyunca işlem gördü. Bu aralıkta; ister tamamlanmış ister devam eden olsun, nakit baskısı yaratmayan ve teslim süreci makul ilerleyen projeler öne çıktı. Üst segmentte ise 20 milyon TL ve üzeri konutlarda, lokasyon ve mimari kalite doğruysa satışların durmadığı gözlendi.

İstanbul özelinde dikkat çeken başlıklardan biri, yaklaşık 1 milyon dolar bütçesi olan ve konutu yatırım değil doğrudan yaşam alanı olarak gören alıcı profili oldu. Bu bütçeyle bazı merkezi ve köklü semtlerde, yaşı ilerlemiş ancak oturmuş sitelerde hâlâ seçenek bulunabiliyor. Buna karşılık yeni, nitelikli ve düşük yoğunluklu projelerde fiyatların 2,5–3 milyon dolar bandına yaklaşması, bu talep grubunun önemli bir bölümünü erişim sınırında bırakıyor. Bu tablo, piyasadaki sorunun talep eksikliğinden çok ürün–fiyat uyumsuzluğundan kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Çelişkili durumlar müşteriyi kaçırdı

Buna karşın inşaat ilerlemesi yavaş, finansman yapısı net olmayan ve fiyatı uzun vadeli ödeme planlarıyla yukarı taşınmış projeler için 2025 zor geçti. Bu projelerde satıştan çok stok yönetimi ve nakit dengesi konuşuldu. Yeni proje geliştirme iştahı zayıflarken, firmalar odağını mevcut üretimi nasıl sürdürülebilir kılacaklarına çevirdi.

Şehir bazında bakıldığında 2025’in en dikkat çekici piyasalarından biri Ankara oldu. Deprem sonrası süreçte kentin özellikle deprem bölgelerinden yoğun göç alması, konut talebini yapısal olarak artırdı. Buna savunma sanayi yatırımlarının Ankara merkezli büyümesi eklenince istihdam ve hane sayısı hızla arttı. Bu iki dinamik, konut üretim temposunu belirgin biçimde yukarı çekti.

Ancak hızlı üretim artışı, şehir genelinde sert bir vade rekabetini de beraberinde getirdi. Arzın hızla büyümesiyle fiyatlama çoğu projede vadeyle dengelenmeye çalışıldı; kampanya dili neredeyse tamamen ödeme planları üzerine kuruldu. Bu yaklaşım kısa vadede satış yaratsa da, orta vadede piyasa dengeleri açısından dikkatle izlenmesi gereken bir tablo oluşturdu.

Yapı ruhsatlarına il bazında bakıldığında ise deprem bölgesinin etkisi net biçimde görülüyor. Depremden doğrudan ya da dolaylı etkilenen şehirlerde üretim artarken; İstanbul, İzmir ve Bursa gibi uzun süredir konut ihtiyacı barındıran büyük şehirlerde üretim açığı devam ediyor. Bu durum, Türkiye’deki konut sorununu yalnızca toplam ruhsat sayısıyla değil; coğrafi dağılım ve gerçek ihtiyaç merkezleri üzerinden okumak gerektiğini gösteriyor.

Yıllık satış 1.5 milyonu geçer ama…

Yıl genelinde konut satışlarının 1,5 milyon adet seviyesine yaklaşması bekleniyor. Satışların yaklaşık üçte ikisi ikinci el, üçte biri birinci el kaynaklı. Ancak kamu projeleri hariç tutulduğunda, özel sektörde birinci elin payının yüzde 15 civarında kalması dikkat çekiyor. Verilen ruhsatların 750 bin bandında seyretmesi, üretimin nicelik olarak yeterli; ancak nitelik, lokasyon ve fiyatlama açısından dengesiz olduğunu ortaya koyuyor.

“2026’da her konut satılmayacak, doğru olan satılacak”

GAPAS Başkanı Mustafa Kemal Şahin’e göre 2026’nın ilk bölümünde denge arayışı sürecek. Talep ortadan kalkmış değil; yalnızca doğru ürünü bekliyor. İnşaatı planlı ilerleyen, teslim riski taşımayan ve satın alma sürecini kolaylaştıran projelerde satış ivmesinin kademeli olarak artması bekleniyor. Birinci elin payı yükselirken, ikinci el piyasasının da canlılığını koruyacağı öngörülüyor.

Sonuç net: Gayrimenkul sektörü artık hacimle değil, doğrulukla büyüyor.

2025’in en açık mesajı şu oldu:

Kazanan, en çok üreten değil; ne ürettiğini, kime sunduğunu ve hangi şehirde sunduğunu bilen oluyor.

Yabancılara konut satışı yüzde 19,5 düştü

Geçen yılın ilk üç aylık döneminde yabancılara 5 bin 685 konut satılırken bu yıl aynı dönemde 4 bin 578 konut satışı gerçekleşti.

Böylece, yabancılara konut satışı geçen yıla göre yüzde 19,5 azaldı. Bu yılın ocak-mart döneminde söz konusu kesime yapılan satışlar son 8 yılın en düşük seviyesi olarak da kayıtlara geçti.

Son olarak 2017 yılının ilk çeyreğinde yabancılara toplamda 4 bin 270 satış yapılırken ilerleyen yıllarda bu sayı yükselişe geçti ve 2022’de 14 bin 344’le rekor kırdı.

Yabancılara ocak-mart dönemleri itibarıyla yapılan konut satışları şöyle:

Yıl     Konut Satışları

2017 4270

2018 5298

2019 9618

2020 10948

2021 9887

2022 14344

2023 10926

2024 5685

2025 4578

Mertkan Oruç -AA