Veri mühendisliğine dönüştü

Türkiye’de son yıllarda artan finansal okuryazarlık, konut ve araç sahibi olmak isteyen tüketicilerin karar alma süreçlerini daha analitik hale getiriyor. Bununla birlikte yüksek faiz ortamı ve krediye erişimde yaşanan zorluklar tüketicilerin alternatif finansman modellerine yönelmesine sebep oluyor. Tasarruf finansmanı; toplam maliyet, erişilebilirlik, öngörülebilirlik ve ödeme planı esnekliğini birlikte sunan yapısıyla rasyonel bir seçenek olarak daha görünür hale geliyor.

Tasarruf finansmanı güçlendi

Tasarruf finansmanına gösterilen talebin artması, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetiminde faaliyet gösteren sektörün büyümesine önemli bir hız kazandırdı. Finansal Kurumlar Birliği (FKB) 2025 yılı verilerine göre, tasarruf finansman sektörünün işlem hacmi yıllık yüzde 261,8 artışla 1,21 trilyon TL’ye, aktif büyüklüğü ise yüzde 251 artışla 323 milyar TL’ye ulaştı. Aktif katılımcılarının sayısı 1 milyonu aşan tasarruf finansmanı, Türkiye’de finansal sistem içerisindeki ağırlığını güçlendirdi.

Karar sürecinde toplam maliyet, erişilebilirlik ve esneklik birlikte öne çıkıyor

Tasarruf finansman sektörünün 34 yıllık köklü kuruluşu Fuzul tarafından paylaşılan verilere göre, tasarruf finansman modelini tercih eden müşteri profilinde son iki yılda önemli bir değişim yaşandı. Beyaz yakalı çalışanlar, girişimciler, ilk evini almak isteyen genç aileler ve büyükşehirler çevresindeki Anadolu illerinden gelen yeni katılımcılar belirgin biçimde artış gösterdi. Bu kitlenin karar sürecinde toplam maliyet hesabı önemli bir yer tutarken; erişilebilirlik, ödeme planı esnekliği ve öngörülebilirlik de tercih motivasyonunu güçlendiren unsurlar arasında öne çıkıyor.

2023-2025 döneminde Fuzul’e başvuran müşterilerin yüzde 60’ı banka kredisi ve diğer finansman seçeneklerinin toplam maliyetlerini kıyaslayarak görüşmeye geldi. Önceki döneme göre yaklaşık yüzde 25 artışa işaret eden bu oran, finansal okuryazarlığın karar sürecindeki etkisinin güçlendiğini gösteriyor.

Öngörülebilir ve esnek ödeme planı karar kriteri oldu

Tasarruf finansman modelini tercih eden tasarruf sahipleri teslimat hızından önce ödeme planı esnekliğini soruyor. Tasarruf finansman modelinin tercih edilmesinde, sabit taksitlerin sağladığı güven duygusu kadar, müşterilerin kendi bütçelerine en uygun ödeme planını oluşturabilme esnekliği de öne çıkıyor. Modelin planlı birikim disiplini sağlaması ve ödeme sürecini öngörülebilir hale getirmesi de tüketicilerin tercih motivasyonunu güçlendiriyor. Dijital kanallar üzerinden sunulan şeffaf takip imkânı, taksitlerin ve teslim planının anlık görüntülenebilmesini sağlayarak müşterilerin karar sürecini kolaylaştırıyor. Tüm bu unsurları bir araya getiren tasarruf finansmanı, katılımcılar için sürdürülebilir ve öngörülebilir bir finansman modeli sunuyor.

Finansal okuryazarlığın artmasıyla birlikte tasarruf finansman modeline yönelik farkındalığın ve güvenin güçlenmesi, müşteri görüşmelerine de yansıyor. Fuzul’ün ortalama müşteri görüşme süreleri kısalırken, bu görüşmelerin sonucunda alınan katılım kararlarının oranları da önceki yıllara kıyasla yükseldi.

“Vatandaş daha fazla sorguluyor”

Fuzul Tasarruf Finansman AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Furkan Akbal, finansal okuryazarlığın sektörün büyümesindeki en önemli itici güçlerden olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: “Eskiden müşterilerin ilk sorusu çoğunlukla aylık taksit tutarı olurdu. Bugün ise bilinçli tasarruf sahipleri ‘toplam maliyetim ne olacak?’ sorusunu daha fazla gündeme getiriyor. Bu çok önemli bir değişim. Artan finansal okuryazarlık, müşterilerin finansman seçeneklerini yalnızca aylık ödeme üzerinden değil; toplam maliyet, erişilebilirlik, öngörülebilirlik ve ödeme planı esnekliğiyle birlikte değerlendirmesini sağlıyor. Mevcut piyasa koşullarında tasarruf finansmanı, krediye erişimin zorlaştığı ve finansman maliyetlerinin yükseldiği bir ortamda daha görünür bir seçenek haline geliyor. Özellikle beyaz yakalılar, girişimciler ve genç ailelerin artan ilgisi, tasarruf finansmanının daha bilinçli ve planlı bir finansman tercihine dönüştüğünü gösteriyor.”

Fuzul’ün finansal okuryazarlığı destekleyen dijital dönüşüm ve teknoloji yatırımlarını hız kesmeden sürdürdüğünü belirten Akbal, “Müşterilerimizin şeffaflık, anlık takip ve kişiselleştirilmiş finansal rehberlik beklentilerini teknoloji yatırımlarımızın merkezine aldık. Yapay zekâ destekli tasarruf planlama önerileri, ödeme davranışı analitiği ve mobil teslim simülasyonları gibi gelişmiş araçlar üzerinde çalışıyoruz. Sunduğumuz finansman çözümleriyle müşterilerimizi gelecek planlarına ulaştırırken, aynı zamanda onları güçlü bir eğitim ve farkındalık ekosistemiyle desteklemeyi hedefliyoruz.”

Kentsel dönüşümde alternatif finansman modeli dikkat çekiyor

Neo Portföy Yönetimi A.Ş. Gayrimenkul Yatırım Fonları Direktörü Deniz Şahinkaya, Türkiye’de konutun yalnızca barınma ihtiyacını karşılayan bir unsur olmadığını, aynı zamanda güçlü bir yatırım aracı olarak görüldüğünü söyledi.

Şahinkaya, mevcut ekonomik koşulların erişilebilir konut üretimini daha karmaşık hale getirdiğini belirterek özellikle büyükşehirlerde yükselen arsa maliyetlerinin sektör üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.

İstanbul’da arsa maliyetleri baskıyı artırıyor

Özellikle İstanbul gibi büyükşehirlerde imarlı arsa üretiminin zorlaştığını söyleyen Şahinkaya, finansman maliyetlerindeki yükselişin de geliştiricilerin hareket alanını daralttığını vurguladı.

Geleneksel finansman modellerinin büyük ölçekli projelerde tek başına yeterli olmamaya başladığını ifade eden Şahinkaya, kentsel dönüşümün artık ertelenemez bir zorunluluk haline geldiğini belirtti.

Şahinkaya’ya göre son yıllarda Türkiye’de yeni konut arzının önemli bölümü dönüşüm projelerinden oluşuyor. Riskli yapı stokunun yenilenmesine dayalı projelerin önümüzdeki dönemde de sektörün ana dinamiklerinden biri olması bekleniyor.

PGYF modeli sektöre kurumsal yapı kazandırıyor

Proje Gayrimenkul Yatırım Fonları’nın yalnızca finansman sağlayan bir model olmadığını ifade eden Şahinkaya, PGYF yapısının sektöre şeffaflık, profesyonel yönetim ve kurumsal disiplin kazandırdığını söyledi.

Farklı yatırımcıların tek çatı altında buluşmasının ölçek ekonomisi yarattığını belirten Şahinkaya, özellikle banka kredisi ve özkaynak kullanımının zorlaştığı mevcut piyasa koşullarında alternatif sermaye modellerinin daha da önem kazandığını kaydetti.

Şahinkaya, profesyonel yönetim mekanizmalarının projelerin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sunduğunu ifade ederek PGYF modellerinin uzun vadeli sermaye ihtiyacı bulunan projelerde önemli avantaj sağladığını dile getirdi.

Dünyada dönüşüm projelerinde fon modeli yaygınlaşıyor

Kentsel dönüşüm projelerinde fon modellerinin dünya genelinde yaygın şekilde kullanıldığını belirten Şahinkaya, özellikle İtalya ve İngiltere’deki uygulamaların dikkat çekici olduğunu söyledi.

COIMA tarafından geliştirilen “Impact Fund” modelinin sosyal fayda, sürdürülebilirlik ve kurumsal yatırım yapısını bir araya getirdiğini belirten Şahinkaya, emeklilik fonları ve büyük yatırım kuruluşlarının şehir dönüşüm projelerine doğrudan sermaye sağladığını ifade etti.

Ayrıca Manchester, Liverpool ve Londra gibi şehirlerde gerçekleştirilen dönüşüm projelerinde özel sermaye ve kurumsal fonlama modellerinin önemli rol üstlendiğini söyledi.

Erişilebilir konut ihtiyacı büyüyor

İstanbul’da merkezi bölgelerde arsa arzının azalmasının yeni konut üretimini büyük ölçüde dönüşüm projelerine bağımlı hale getirdiğini belirten Şahinkaya, yükselen kira ve konut fiyatlarının orta gelir grubunun erişilebilir konuta ulaşmasını zorlaştırdığını kaydetti.

Önümüzdeki dönemde yalnızca lüks projelerin değil; erişilebilir fiyatlı, sürdürülebilir, planlı ve deprem güvenliği yüksek projelerin daha fazla öne çıkacağını ifade eden Şahinkaya, PGYF modellerinin bu dönüşümde önemli rol üstleneceğini söyledi.

Sermaye piyasaları şehirleşmede daha etkin olacak

Türkiye’de sermaye piyasalarının derinleşmesiyle birlikte gayrimenkul sektöründe daha kurumsal finansman modellerine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Şahinkaya, özellikle kentsel dönüşüm, karma yaşam alanları, erişilebilir konut üretimi ve sürdürülebilir şehircilik yatırımlarında PGYF kullanımının yaygınlaşmasını beklediklerini ifade etti.

Şahinkaya, kentsel dönüşümün yalnızca eski binaların yenilenmesi anlamına gelmediğini, şehirlerin ekonomik, sosyal ve fiziksel olarak yeniden inşasını kapsayan çok boyutlu bir süreç olduğunu belirterek, Proje Gayrimenkul Yatırım Fonları’nın sermaye piyasaları ile reel ekonomiyi buluşturan önemli araçlardan biri haline geleceğini söyledi.

Düzenlemeyi değerlendiren Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, taşınmaz piyasasında sağlıklı veri altyapısının önemine dikkat çekerek, “Gayrimenkul piyasasında adil, erişilebilir ve gerçekçi bir değerleme sisteminin kurulabilmesi için en önemli unsur doğru, standart ve denetlenebilir veridir. Değerleme raporlarının kamu otoriteleriyle elektronik ortamda paylaşılması, uzun vadede piyasa şeffaflığına katkı sağlayabilir” dedi.

Veri seti oldukça kapsamlı

Özelmacıklı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından talep edilen veri setinin yalnızca taşınmaz değerinden ibaret olmadığını belirterek, “Veri setinde rapor numarası, değer türü, talep ve rapor tarihi, uzman ve denetmen bilgileri, il, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm, tapu türü, hisse durumu, arsa payı ve koordinat bilgileri gibi çok sayıda alan bulunuyor. Bunun yanında imar durumu, yapı sınıfı, yapı cinsi, inşaat seviyesi, enerji sınıfı, depreme dayanıklılık, hasar durumu, ulaşım imkânları ve çevresel gelişim dinamikleri de veri setine dahil ediliyor” ifadelerini kullandı.

Mükerrer bildirim riski önlenmeli

Yeni düzenlemede uygulama modelinin doğru kurulması gerektiğini vurgulayan Özelmacıklı, “Değerleme kuruluşları hâlihazırda hazırladıkları raporlara ilişkin verileri belirli standartlar çerçevesinde GABİM üzerinden sisteme aktarıyor. Yeni düzenleme ile raporu düzenleten kamu kurumları, bankalar ve finans kuruluşları da bildirim yükümlülüğü kapsamına alınıyor. Aynı raporun farklı taraflarca ayrı ayrı girilmesi; mükerrer bildirim, operasyonel yük ve veri uyumsuzluğu riski doğurabilir. Doğru model, teknik verinin tekil rapor numarasıyla ve kurumlar arası entegrasyonla TKGM sistemine aktarılmasıdır” dedi.

Değer bilgi merkezi için önemli bir hazırlık

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından açıklanan Değer Bilgi Merkezi uygulamasının bu yıl İstanbul’da, 2027 yılı içinde de 81 ilde devreye alınmasının planlandığını hatırlatan Özelmacıklı, “Bu veri seti, Değer Bilgi Merkezi için önemli bir hazırlık niteliği taşıyor. Ancak değerleme raporlarından elde edilecek veri, piyasanın tamamını tek başına temsil etmez. Bu verilerin tapu işlem verileri, belediye rayiçleri, imar verileri, ilan verileri ve fiili piyasa gerçekleşmeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir” dedi.

Amaç şeffaf ve güvenilir piyasa olmalı

Özelmacıklı son olarak, “Türkiye’de gayrimenkul piyasasının daha şeffaf, ölçülebilir ve güvenilir hale gelmesi ortak hedefimizdir. Ancak sistemin başarısı, toplanan verinin hacminden çok niteliğine bağlıdır. Usul ve esaslar hazırlanırken mükerrer bildirimlerin önlenmesi, KVKK boyutu, rapor sahipliği, sorumluluk sınırları ve kurumlar arası entegrasyon açık şekilde belirlenmelidir. Doğru veri ve doğru entegrasyon sağlanırsa Değer Bilgi Merkezi; vatandaşlar, yatırımcılar, kamu kurumları ve sektör profesyonelleri için önemli bir referans altyapısına dönüşebilir” ifadelerini kullandı.

Değer haritası için değer barışı ve harç indirimi şart

Özelmacıklı “Gerçek değer haritalarının oluşması için değer barışı uygulaması ve tapu harcı oranlarının makul seviyelere çekilmesi şart. Aslında doğru değer haritaları bu şekilde çok daha kolay bir şekilde de oluşturulabilir. Aksi halde sistem güvenliği artırır ama kayıt dışılığı kalıcı olarak azaltamaz. Amaç cezalandırmak değil, gönüllü uyumu teşvik etmek olmalıdır. Dubai gibi ülkelerde değer artış kazancı vergisi olmadığı için alım-satımlar gerçek bedeller üzerinden yapılabiliyor. Bu da piyasanın doğru değer haritalarının oluşmasını sağlıyor. Bizde ise bu vergi, çoğu zaman düşük beyanı teşvik eden bir unsur haline geliyor. Bu nedenle sistemin bu yönüyle de yeniden ele alınması gerekiyor” dedi.

Finansman tercihleri 2026 talep yapısını şekillendirecek

2025’te banka kredileri yerine tasarruf finansmanı ve alternatif ödeme seçeneklerine yönelen alıcı profili, 2026’da konut talebinin daha programlı ve zamana yayılan bir yapıya dönüşmesine yol açacak. Peşin alımların azalması ve kademeli ödeme modellerinin yaygınlaşması, ani fiyat artışlarını sınırlarken orta vadede daha dengeli bir talep kompozisyonu oluşturacak.

Bekleyenlerle alım yapanlar arasındaki fark 2026’da açılacak

2025’te “bekle-gör” stratejisini benimseyenlerle doğru lokasyonlarda alım yapanlar arasındaki fark, 2026’da daha net biçimde ortaya çıkacak. Gaboras verileri, özellikle ulaşım yatırımlarının hız kazandığı ve çeperden merkeze dönüşün yaşandığı bölgelerde 2025’te yapılan alımların, 2026’da görece avantaj sağlayacağını ortaya koyuyor.

Lokasyon tercihleri fiyat dengelerini yeniden tanımlayacak

2025’te yatırımcıların merkez ilçelerden çevre bölgelere, ardından yeniden merkeze yönelmesi; 2026’da mikro lokasyon bazlı fiyatlamayı daha belirleyici hale getirecek. İl geneli ortalamaların yerini, sokak ve mahalle ölçeğinde değerleme yaklaşımı alacak. Bu durum bazı bölgelerde durağanlık yaratırken, belirli mikro alanlarda sınırlı fakat istikrarlı artışları beraberinde getirecek.

Konut tipi seçimi kiralama piyasasını dönüştürecek

2025’te küçük metrekareli ancak merkezi konutlara yönelim, 2026’da kiralama piyasasında arz-talep dengesini doğrudan etkileyecek. 2+1 dairelere yeniden artan ilgi, balkonlu ve ulaşım avantajı yüksek konutların öne çıkması; kiracı profilini daha seçici hale getirirken nitelikli konutlarda doluluk oranlarını yükseltecek.

Arsa ve ticari gayrimenkul 2026’nın sessiz getirilerini yaratabilir

2025’te konut yerine arsa ve küçük ölçekli ticari gayrimenkule yönelen yatırımcılar, 2026’da daha görünür ve istikrarlı getiriler elde edebilir. Özellikle lojistik koridorlar, üniversite çevreleri ve gelişim potansiyeli taşıyan şehir merkezleri; 2026’da “sessiz ama sürdürülebilir” kazanç alanları olarak öne çıkacak.

OVP çerçevesinde 2026 beklentileri daha net

2025 boyunca alınan finansman ve yatırım kararları, yalnızca piyasa dinamiklerini değil; Orta Vadeli Program’da yer alan dezenflasyon ve finansal normalleşme hedefleriyle birlikte 2026’ya ilişkin beklentilerin daha ölçülü ve temkinli biçimde şekillenmesine de zemin hazırlıyor.

Gaboras CEO’su Ruhi Konak: “2026’da kontrollü bir hareketlenme öne çıkıyor”

Gaboras CEO’su Ruhi Konak, 2025’te alınan kararların 2026’ya etkisini makro politika perspektifiyle değerlendirerek şunları söyledi: “2025, gayrimenkulde hızlı ve refleksif kararların değil; doğru zamanlama, doğru lokasyon ve doğru finansmanla yapılan yatırımların öne çıktığı bir yıl oldu. 2026–2028 Orta Vadeli Program’da vurgulanan dezenflasyon sürecinin devamı ve finansal koşullarda kademeli normalleşme beklentisi, 2026’da konut finansman maliyetleri üzerinde görece rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Bu süreçte ertelenmiş konut talebinin, özellikle nitelikli projelerde ve doğru lokasyonlarda kontrollü bir canlanma göstermesini bekliyoruz. Ancak bu hareketin ani sıçramalar yerine daha rasyonel ve dengeli bir piyasa yapısı içinde gerçekleşeceğini öngörüyoruz.”

2025’te alınan kararlar, 2026’da yalnızca fiyat ve talep dengesini değil; yatırımcı davranışlarını ve konut algısını da daha seçici bir zemine taşıyacak. Gaboras verileri ile Orta Vadeli Program’da ortaya konulan makro çerçeve birlikte değerlendirildiğinde, önümüzdeki dönemde gayrimenkul piyasasının daha öngörülebilir, dengeli ve nitelik odaklı bir yapıya evrilmesi bekleniyor.

FKB verilerine göre tasarruf finansman şirketlerinin işlem hacmi, yılın ilk 9 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 251 artışla 733 milyar TL’ye ulaştı. Aynı dönemde sektörün aktif büyüklüğü yüzde 250 artarak 238 milyar TL’ye, özkaynakları ise yüzde 199 yükselişle 64 milyar TL’ye çıktı. Mevcut ivmenin korunması halinde sektörün 2025 yılını 1 trilyon TL işlem hacmiyle, 2026 yılında ise 1,5 trilyon TL’nin üzerinde bir büyüklükle kapatması bekleniyor.

Müşteri sayısı 1 milyona ulaşıyor

Tasarruf finansman sektöründe müşteri sayısındaki artış da dikkat çekiyor. 2022 sonunda 361 bin, 2023 sonunda 370 bin, 2024 sonunda 533 bin olan müşteri sayısı, 2025’in ilk 9 ayında 941 binin üzerine çıktı. Yıl sonu itibarıyla 1 milyon eşiğinin aşılması bekleniyor. Sadece bu yılın 9 aylık döneminde sisteme katılan 407 bin 643 kişi, ev, işyeri veya araç sahibi oldu.

12,5 milyon TL’ye kadar finansman

Sektör, 1 Ocak 2026 itibarıyla sözleşme bazında konut ve çatılı işyeri ediniminde 12,5 milyon TL’ye, taşıt ediniminde ise 5 milyon TL’ye kadar finansman sağlayabilecek. Tasarruf finansman modeli; belirli bir süre tasarruf edilmesi, önceden tanımlanan koşulların sağlanması ve faizsiz finansman esaslarına göre fon kullandırılması üzerine kurulu yapısıyla öne çıkıyor.

Kamu şirketi sektöre girdi

Temmuz ayında BDDK’dan faaliyet izni alan üç yeni şirketle birlikte Türkiye’deki tasarruf finansman şirketi sayısı 9’a yükseldi. İlk kez kamu sermayeli bir şirketin sektöre girmesi, hem güven algısını güçlendirdi hem de tasarruf finansman modeline olan ilginin kalıcı hale geldiğini gösterdi.

Organizasyon ücreti dışında ek masraf yok

Tasarruf finansman şirketleri, organizasyon ücreti dışında faiz, komisyon veya kredi tahsis ücreti almıyor. Organizasyon ücreti, edinilmek istenen konut ya da araca göre değişmekle birlikte yüzde 8–14 aralığında uygulanıyor. Ayrıca ödeme güçlüğü yaşayan müşterilere taksitleri 6 aya kadar dondurma imkânı tanınıyor. Bu durum, özellikle yüksek faiz ortamında bütçesini zorlamadan ev ve araç sahibi olmak isteyenler için sektörü daha cazip hale getiriyor.

patronlardunyasi.com

Üst sınır 500 bin TL

Kredi tutarlarında ise İstanbul, Ankara ve İzmir’de kredi tutarı azami 500 bin lira, diğer illerde ise 300 bin lira ile sınırlandırıldı. 1. Elde vade sınırı 120 ay ile sınırlandırılırken, 2. Elde 180 ay vade imkanı ise devam ediyor. Gerek birinci el gerekse ikinci elde 12 aya kadar ödemesiz dönem uygulamasına son verildi” dedi.

Fiyat yükselten satıcılar şimdi pişman olacak

Finansmanın kolaylaşması ile gayrimenkullerinin fiyatını yükselten ve satış fırsatını tepen mal sahiplerinin daha uzun süre beklemek zorunda kalacağını ifade eden Altın Emlak Genel Müdürü “Gerek birinci gerekse ikinci elde faizlerin yükselmesi ile gayrimenkulde piyasa değerlerinin bir miktar gerileyebileceğini öngörüyoruz. Bu dönemde özellikle altın ve döviz gibi yatırım araçlarında para kazanan yatırımcılar, satışlar ile peşin alımlara yönelmeye başlayacaklar” dedi.

3 büyük şehirde ilçeler yarıştı

Son bir yıl içinde en çok fiyat artışı yaşanan ilçeler hakkında da bilgi veren Özelmacıklı “İstanbul’da Başakşehir, Kadıköy ve Beylikdüzü, Ankara’da Gölbaşı, Kahramankazan ve Keçiören, İzmir’de Menderes, Ödemiş ve Torbalı ilçeleri son bir yılda yatırımcılarının yüzünü güldürdü. Artışların en az yaşandığı ilçeler ise İstanbul’da Beşiktaş, Beyoğlu ve Ataşehir, Ankara’da Etimesgut, Polatlı ve Beypazarı, İzmir’de ise Balçova, Selçuk ve Foça oldu” dedi.

2018’in ikinci yarısından itibaren yaşanan kur krizi sonrasında artan konut kredisi faiz oranları ve düşen konut satışlarını normal seviyeye taşıyıp konut sektörünü de konut alacak vatandaşı da mağdur etmemek için sektörden, bankalardan vede devletten bir dizi kampanya eş zamanlı olarak uygulanmaya başladı.

Vergi indirimleri neler?

2018 Mayıs ayında düşüş gösteren konut satışlarını hareketlendirmek için konutta uygulanmaya başlayan KDV ve tapu harcı indirimleri 31 Ekim’de diğer sektörleri de kapsayacak şekilde yıl sonuna kadar uzatılmıştı. 1 Ocak itibari ile ise otomotiv, mobilya, beyaz eşya ve konutta uygulanan indirimler 31 Mart tarihine kadar tekrar uzatıldı.

Vergi indirimleri kapsamında konutta KDV oranları %18’den %8’e, tapu harçları ise %4’ten %3’e düşürüldü. Uygulanan indirimlerle beraber 500 bin TL’lik bir konutun KDV oranı %18’den %8’e düştüğünde ödenecek tutar 90 bin TL iken indirimle 40 bin TL’ye düşüyor.

Aynı konut için indirimden önce ödenen tapu harcı 20 bin TL iken kampanya ile beraber bu rakam 15 bin TL’ye düşüyor. Böylelikle kampanya kapsamında 500 bin TL’lik konut için 52 bin 500 TL vatandaşın cebinden daha az çıkıyor. Kampanyadan yararlanabilmek için son tarih 31 Aralık 2019.

Yüzde 0.98 konut kredisi kampanyası

Konut kredisinde %0.98 faiz oranı artık sembolik bir hal aldı. 2018 Mayıs döneminde kamu bankalarının konut kredisi faiz indirimi kampanyası dahilinde uyguladığı faiz oranı daha sonra konut sektörünün ekim döneminde uyguladığı Türkiye için Kazanç Vakti projesinde de uygulandı.

Ziraat Bankası ile konut sektörü arasında Aralık ayında başlatılan işbirliği ile %0.98 konut kredisi faiz oranı tekrar devreye girdi. Konut sektörünün de destekleri ile üç kamu bankası, üç katılım bankası ve bir özel banka tarafından anlaşmalı konut projelerinde %0.98 faiz oranı uygulanmaya devam ediyor.

Kampanya dahilindeki anlaşmalı konut projeleri için 200.000 TL tutarda 120 ay vadeli konut kredisi hesaplama yapıldığında kredinin aylık ödemeleri 3.500 TL olurken, toplam geri ödeme miktarı ise 426 bin TL’ye karşılık geliyor.

Kampanyanın son tarihi belli olmasa da sektör temsilcilerinden yapılan açıklamalarda kampanyanın Ocak sonunda son bulabileceği tahmin ediliyor.

Gerçekleştirilen düşük faizli konut kredisi kampanyaları ve konut alımlarında uygulanan vergi indirimlerine ek olarak konut sektöründen yapılan açıklamalara göre konut fiyatlarında da indirimler ve düşük peşinat kampanyaları sunuluyor.

Konut sektörünün çatı kuruluşlarının temsilcileri yaptıkları ortak açıklamalarda artan maliyetlerin şu an için konut fiyatlarına yansımadığını kısa süre sonra konut fiyatlarında ciddi artışların yaşanacağını bildirerek kampanyalar devam ederken düşük fiyatlardan konut almak için en uygun vakit olduğunu belirtiyor.

İmar barışı

Bir diğer fırsat ise 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış imara aykırı yapılar için yapı kayıt belgesi verilmesine ilişkin uygulamaya giren imar barışı kampanyası.

İmara aykırı yapıları belgelendirerek konutların elektrik, doğalgaz gibi hizmetleri almasını kolaylaştırırken satışının ve satışı esnasında konut kredisine uygun hale geldiği için konutun değer artışını sağlayan imar barışında bugüne kadar 9 milyon 687 bin bağımsız bölüm için başvuru gerçekleştirilirken toplam 17 milyar TL tutarda gelir toplandı.

2018 Ekim ayında ilk kez uzatılan imar barışı 2018 sonunda son bulacakken yoğun talep üzerine son kez 15 Haziran 2019’a kadar uzatıldı. İmar barışından yararlanmak isteyip finans zorluk çeken vatandaşlar için Ziraat Bankası, HalkBank ve VakıfBank düşük faiz oranlarıyla kampanyalı imar barışı kredisi kullandırıyor.

Pelin Akay