Enflasyon rakamlar ile birlikte 15 milyon memur ve emeklinin maaş zamları da belli oldu. 2018’in son enflasyon verisi SSK ve Bağ-Kur maaşlarına yüzde 10,19 zam olarak yansıdı. Yapılacak zam sonrası en düşük işçi emeklisinin maaşı bin 125 lira oldu.

ÜFE yerine TÜFE’ye geçildi

2018 enflasyonu sadece maaş zamlarını belirlemedi. Geçtiğimiz aylarda açıklanan Yeni Ekonomi Programı’nda 20 milyon kiracıyı yakından ilgilendiren kira artış oranlarında belirleyici olarak artık ÜFE yerine TÜFE’ye geçileceği belirtilmişti.

Normal şartlarda 12 aylık ortalama Yurt İçi Üretici Fiyatı (Yİ-ÜFE) artış oranı ile belirlenen kira zammı üst rakamı yeni düzenleme yapılması ile birlikte TÜFE ile belirlenmesi bekleniyor.

Düzenleme Meclis’te

2018 yılının son enflasyon verisi yıllık bazda yüzde 0,40 düşüş ile yüzde 20,30 olurken kira artış oranlarını belirleyecek olan rakamlar da belli oldu. Kira zam oranlarının TÜFE üzerinden belirlenmesini ön gören düzenlemenin yer aldığı Torba Yasa Meclis’ten geçmemesi nedeniyle henüz yasalaşmadı.

ÜFE baz alınacak

O yüzden düzenleme yasalaşana kadar kira zam oranlarında ÜFE’nin on iki aylık ortalaması baz alınmaya devam edecek. Aralık enflasyonu ile 12 aylık ortalama ÜFE yüzde 27 olarak belirlendi.

Bin lirada 270 lira zam

Yüzde 27’lik rakam Ocak 2019 itibariyle yeni kiraya çıkacak ya da kontratını yenileyecek olan kiracıların zam oranını da belirleyecek. Bu da bin lira kirada 270 lira zam anlamına geliyor.

TÜFE’de 110 lira daha az

Öte yandan düzenlemeyle geçilmesi planlanan TÜFE’deki 12 aylık ortalama artış oranı ise yüzde 16,33 oldu. Bu hesaplamaya göre bin TL’lik bir evde oturan vatandaşın kirası yüzde 16’lık zam sonrası bin 160 TL’ye yükselecekti. Böylelikle kiracılar 110 lira daha az ödeyecekti.

Kenan Biter/Yeni Şafak

ÜFE’ye bakılıyor

Taraflar anlaşsa da zam bu sınırı aşamaz. Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesinde konut için kira artışının, İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Üretici Fiyat Endeksi’ne (ÜFE) göre yapılacağı belirtiliyor. ÜFE, her ay açıklanan enflasyonla karıştırılmamalı. En çok yanlış bu konuda yapılıyor. ‘ÜFE ve TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ortalaması alınacak’ diyene aldırmayın.

12 aylık ortalamaya bakılacak

ÜFE’ye bakarken aylık veya yıllık orana değil, 12 aylık ortalamaya bakılacak. Bu rakam da dün yüzde 21.36 olarak açıklandı. Sözleşmesi bu ay bitecek olanlar yüzde 21.36’yla yenileyecek. 1000 liralık kira 1213 lira olacak. Yıllıkta ek maliyet 2556 lira. Bu tavan fiyat. Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP), kira artışının ÜFE yerine TÜFE’ye endeksleneceği yer almıştı. TÜFE’ye göre kira artışı uygulaması başlamış olsaydı artış yüzde 13.75 oranında kalacaktı. Borçlar Kanunu’ndaki kira artış maddesinin uygulanması işyerleri için 2020 yılında yürürlüğe girecek.

Posta