Sosyal medya mezatları mercek altında: milyonlar vergisiz döndü

Bir başka ifadeyle, sosyal medya üzerinden yapılan mezatlar adeta vergisiz bir pazar yerine dönüşmüş durumda.

AA muhabirlerinin Bakanlık kaynaklarından edindiği bilgilere göre, VDK uzun süredir sosyal medya platformlarında hızla büyüyen bu ticaret modelini radarına aldı.

Sosyal medya mezatları büyüdü, vergi ortada yok

Son yıllarda sosyal medya üzerinden canlı yayın veya kapalı gruplar aracılığıyla açık artırma yöntemiyle satış yapan hesapların hızla çoğaldığı görülüyor.

Ancak bu mezatların büyük bölümünde fatura kesilmediği, vergi beyanı yapılmadığı ve ticari faaliyetlerin kayıt altına alınmadığı ortaya çıktı.

Vergi müfettişlerinin aylar süren takibinde:

– Binlerce ürünün satışa sunulduğu

– Ödemelerin çoğunlukla IBAN üzerinden toplandığı

– Satışların büyük kısmının kayıt dışı olduğu

tespit edildi.

Yapılan incelemelerde sadece 6 ayda 500 milyon liradan fazla satışın vergisiz gerçekleştiği belirlendi.

50’den fazla mezatçı incelemeye alındı

VDK’nin analiz çalışmaları sürerken ilk etapta 50’den fazla sosyal medya mezatçısı vergi incelemesine sevk edildi.

Müfettişlerin hesaplamalarına göre, mezat yöntemiyle yapılan satışlarda son iki yılda yaklaşık 1 milyar liralık verginin kayıt dışı bırakıldığı değerlendiriliyor.

Bu tablo, sosyal medyada büyüyen ticaretin önemli bir bölümünün vergisel denetimden uzak yürütüldüğünü gözler önüne seriyor.

Müfettişler müşteri gibi mezatlara girdi

Vergi müfettişleri, satışların nasıl yürütüldüğünü anlamak için mezatlara doğrudan katıldı.

Potansiyel müşteri gibi davranan müfettişler:

– Açık artırmalara katıldı

– Paylaşılan IBAN bilgilerini topladı

– Ürün satış süreçlerini kayıt altına aldı

Ayrıca aynı gün içinde çok sayıda hesap üzerinden mezat düzenlenmesi nedeniyle açık kaynak istihbaratı ve web kazıma yöntemleri de kullanıldı.

Kapalı gruplar, abonelik sistemi ve gizli satış

Takip sürecinde mezatçıların sosyal medya platformlarında özel satış kanalları kurduğu tespit edildi.

Bu kanallarda:

– Üyelere özel mezatlar düzenlendi

– Ürünler önceden tanıtıldı

– Çok alım yapan müşterilere indirim uygulandı

Böylece mezatlar kapalı devre bir ticaret ağına dönüştürüldü.

IBAN değiştirerek iz kaybettirmeye çalıştılar

Denetimler sırasında mezatçıların takibi zorlaştırmak için çeşitli yöntemler kullandıkları da ortaya çıktı.

Buna göre:

– IBAN ve hesap bilgileri sürekli değiştirildi

– Hesaplar farklı kişiler üzerine açıldı

– Ödemelerde açıklama kısmına ticari ifade yazılmaması istendi

Hatta bazı durumlarda hesap bilgileri yalnızca açık artırmayı kazanan kişiye özel olarak gönderildi.

Bu yöntemlerin amacı ise para trafiğini görünmez hale getirmek olarak değerlendiriliyor.

Satılan ürünler de tartışmalı

Denetimlerde satışa konu olan ürünler de dikkat çekti.

Mezatlarda en çok satılan ürünler arasında:

– Güvercin gibi canlı hayvanlar

– Taklit ve kopya ürünler

– Outdoor ekipmanları

– Tespih ve çakmaklar

– Küçük elektrikli aletler

– Farklı türde bıçaklar

yer aldı.

Özellikle bıçak satışlarında fiyatların 1.000 TL’den başlayıp 200 bin TL’ye kadar çıktığı görüldü.

Ayrıca bazı satışların Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamındaki düzenlemeleri ihlal ettiği, hatta fildişi kabzalı bıçakların satışa sunulduğu tespit edildi.

Taklit ürünler nedeniyle tüketici mağduriyetlerinin de oluştuğu değerlendiriliyor.

Bakan Şimşek: Sosyal medya fırsat da risk de barındırıyor

Mehmet Şimşek, sosyal medya üzerinden yürütülen kayıt dışı ticaretin devlet açısından ciddi vergi kaybına yol açtığını söyledi.

Şimşek konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Sosyal medya pek çok fırsat ve riski bir arada barındırıyor. Vergi ödememek amacıyla sosyal medya üzerinden kayıt dışı satış yapılması hem devletin vergi kaybına uğramasına hem de vatandaşlarımızın güvensiz alışveriş nedeniyle mağdur olmasına yol açıyor.”

Bakanlık, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede sosyal medya ticaretinin de daha sıkı denetleneceğini vurguluyor.