Kamulaştırma kararıyla karşılaşan mülk sahiplerinin öncelikle sürecin hangi aşamada olduğunu, taşınmaz için belirlenen bedelin nasıl hesaplandığını ve anlaşma sağlanamaması halinde ne olacağını bilmesi gerekiyor.

Kamulaştırma hangi şartlarda yapılabilir?

Kamulaştırmanın temel şartı kamu yararının bulunması. Özel mülkiyetteki bir taşınmazın kamu adına geçirilmesi ancak kanunda belirtilen usullere uyularak gerçekleştirilebiliyor.

Taşınmaz sahibine ödenecek kamulaştırma bedeli de sürecin en önemli unsurlarından biri. Bedelin taşınmazın gerçek karşılığını yansıtması ve kural olarak nakden ve peşin ödenmesi gerekiyor.

Bu nedenle taşınmazına kamulaştırma tebligatı ulaşan bir kişinin ilk olarak kararın dayanağını, kamulaştırma amacını ve taşınmazı için belirlenen bedelin nasıl hesaplandığını incelemesi önem taşıyor.

Kamulaştırma süreci 4 adımda ilerliyor

1- Kamu yararı ve ödenek

İlk aşamada ilgili kamu kurumu tarafından proje için gerekli kararlar alınıyor ve kamulaştırma işlemi başlatılıyor. Taşınmazın proje kapsamında kalıp kalmadığının ve hangi amaçla kullanılacağının öğrenilmesi gerekiyor.

2- Değer belirleniyor ve uzlaşma aranıyor

Taşınmazın değeri belirlenerek mülk sahibine bir bedel teklif ediliyor. Bu aşamada taşınmazın konumu, yüzölçümü, imar durumu, kullanım şekli ve değerini etkileyen diğer özelliklerin dikkate alınıp alınmadığının kontrol edilmesi önemli.

Mülk sahibi, kendisine teklif edilen bedeli kabul etmek zorunda değil. Ancak uzlaşma sağlanması halinde süreç anlaşma üzerinden ilerleyebiliyor.

3- Anlaşma olmazsa mahkeme süreci

Taraflar bedel konusunda anlaşamazsa kamulaştırma bedelinin mahkeme tarafından belirlenmesi gündeme geliyor.

Bu aşamada bilirkişi incelemesi yapılarak taşınmazın değeri belirleniyor. Mülk sahibinin de dosyadaki değerleme ve bilirkişi raporlarını dikkatle incelemesi gerekiyor.

4- Bedel ödeniyor ve tapu devrediliyor

Mahkeme tarafından belirlenen bedelin ödenmesi ve gerekli hukuki işlemlerin tamamlanmasıyla taşınmaz kamu adına tescil ediliyor.

Burada mülk sahibi açısından en kritik konulardan biri tebligat ve yasal sürelerin takip edilmesi. İtiraz veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunan durumlarda sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açabiliyor.

Kamulaştırma bedeline itiraz edilebilir mi?

Kamulaştırma için teklif edilen bedelin düşük olduğunu düşünüyorsanız, hukuki yollara başvurma imkânı bulunabiliyor.

Özellikle taşınmazın gerçek değerinin belirlenmediğini düşünüyorsanız, emsal taşınmazların değerleri, imar durumu, yüzölçümü ve taşınmazın diğer özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Mahkeme aşamasına geçilmişse bilirkişi raporu da önem kazanıyor. Rapordaki hesaplamaların ve kullanılan emsallerin incelenmesi, gerektiğinde yasal süresi içinde itiraz edilmesi gerekiyor.

Bu nedenle kamulaştırma tebligatı alan kişilerin yalnızca kendilerine sunulan rakama bakarak karar vermemesi, dosyadaki tüm belgeleri incelemesi önem taşıyor.

Kamulaştırılan taşınmaz geri alınabilir mi?

Bazı koşulların oluşması halinde kamulaştırılan taşınmazın eski malik veya mirasçıları tarafından geri alınması mümkün olabiliyor.

Ancak kamulaştırılan taşınmazın belirli bir süre kullanılmamış olması tek başına her durumda geri alma hakkının doğduğu anlamına gelmiyor. Kamulaştırmanın amacı, taşınmazın kullanım durumu ve kanunda öngörülen diğer şartların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Bu nedenle kamulaştırılan taşınmazın yıllar geçmesine rağmen kullanılmadığını düşünen eski maliklerin, dosyanın ve tapu kayıtlarının hukuki açıdan incelenmesini sağlaması gerekiyor.

Mülkünüz kamulaştırılıyorsa bunlara dikkat edin

Kamulaştırma tebligatı alan taşınmaz sahiplerinin özellikle şu konuları kontrol etmesi yararlı olacaktır:

1- Kamulaştırmanın hangi kamu projesi için yapıldığını öğrenin.
2- Taşınmazınızın proje kapsamında kalan bölümünü kontrol edin.
3- Teklif edilen bedelin nasıl hesaplandığını inceleyin.
4- İmar durumu ve emsal taşınmazları dikkate alın.
5- Size gönderilen belgeleri okumadan imzalamayın.
6- Tebligat tarihlerini mutlaka kaydedin.
7- Bilirkişi raporlarını ve değerleme hesaplamalarını inceleyin.
8- İtiraz ve kanun yolu sürelerini kaçırmayın.
9- Kamulaştırılan taşınmaz kullanılmıyorsa geri alma şartlarını araştırın.
10- Yüksek değerli taşınmazlarda uzman hukuki destek alın.

Kamulaştırma, mülkiyet hakkını doğrudan etkileyen önemli bir işlem. Bu nedenle süreçte en kritik noktalar kamulaştırma gerekçesi, taşınmazın gerçek değeri, ödenecek bedel ve yasal süreler oluyor.

Emlaknews.com.tr