837 bine ulaştı

Altyapılı arsa üretimi ve toplu konut yapımcılarına kredi desteği sağlaması amacıyla kurulan ancak AKP iktidarıyla birlikte 2002’den itibaren sosyal konut üretimine, 2008’den sonra da kamu hizmet binası, hastane, okul vb. tesislerin yapımına ağırlık veren Toplu Konut İdaresi’nin (TOKİ) elinde Haziran 2018 itibarıyla 142 bin konut bulunuyor. 3 bin 613 bin şantiyede 837 bin 572 adet konut üretimine ulaşan TOKİ, bu konutların 695 bin 572 adedinin satışını gerçekleştirdi. Son dönemde yeni proje sayısında gözle görülür düşüş görülen TOKİ, elindeki konutları uygun ödeme koşullarıyla başvuru önceliğine göre açık satışla elinden çıkartırken, stokta fazla konut bulunan projelerde ise kura çekilişi gerçekleştiriyor.

İki evden biri elde

TOKİ iştiraki olan ve Türkiye’nin en büyük gayrimenkul yatırım ortaklığı unvanını taşıyan Emlak Konut GYO’nun geliştirdiği markalı projelerdeki satış rakamları da işlerin iyi gitmediğini ortaya koyuyor. Şirketin, Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yayınlanan 2018 yılı ilk yarı faaliyet raporunda yer alan bilgilere göre, Emlak Konut projelerindeki konut, ofis ve dükkanların yarıya yakın bölümü satılmayı bekliyor. Haziran 2018 itibarıyla Emlak Konut’un gelir paylaşımı yoluyla Türkiye’nin önde gelen müteahhitlerine inşa ettirdiği ve yapımı devam eden 28 projedeki 33 bin 193 bağımsız bölümün yüzde 50’si yani 16 bin 439’u satılabildi. Satışa çıkmayı bekleyen 12 proje daha bulunurken, şirketin stoklarında ayrıca 733 satın alınmış gayrimenkul bulunuyor. Emlak Konut GYO tarafından geliştirilen ve yapımı devam eden 14 anahtar teslim projedeki 10 bin 54 bağımsız ünitenin ise 5 bin 989 adedi sahiplerini buldu. Emlak Konut imzası taşıyan ve satılmayı bekleyen toplam 21 bin 552 gayrimenkul bulunuyor.

Lojmanlar elden çıkartılacak

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın sorumluluğunda olan 240 bin kamu konutunun 50 bini satılacak. İlk etapta 5 bin kamu konutunun kasım ayına kadar ihale edilmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “100 Günlük İcraat Programı”nda duyurulan plana göre; savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerini yürüten personel tarafından kullanılanlar hariç, kamu idarelerinin, KİT’lerin ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait ortaklıkların mülkiyetindeki kamu konutları ekonomiye kazandırılacak. Ağustos ayı sonunda konuyla ilgili yapılan yasal düzenlemeye göre, alım önceliği halihazırda kamu konutunu kullananlara verilecek. Yüzde 25’i peşin olmak kaydıyla 48 ay vade taksitle ödenebilecek. Peşin olarak ödenmesi halinde ise yüzde 10 indirimli olarak satın alınabilecek konutlar, oturanlar talip olmazsa, düzenlenecek ihaleyle elden çıkartılacak.

İsmail Şahin/Sözcü

Milliyet Gazetesi’nde yer alan habere göre, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının sorumluluğunda olan kamu konutlarının ekonomiye kazandırılması icraati kapsamında, ilk olarak satışa konu edilebilecek 50 bin kamu konutunun Kamu Taşınmazları Sistemine (KTS) kaydının yapılması suretiyle envanter çalışması tamamlanacak ve 5 bin kamu konutu Kasım ayına kadar satışa çıkarılacak

500 milyon TL gelir

İhale bedeli öncelikli alım hakkı sahibi olan oturan tarafından, yüzde 25’i peşin olmak kaydıyla 4 yıla kadar (48 ay vade) kanuni faiziyle taksitli ödenebilecek. Peşin olarak ödenmesi halinde ise yüzde on indirimli olarak satın alınabilecek.

Konuya ilişkin yapılan etki analizine göre, 240 bin 398 adet kamu konutu bulunuyor. Savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerinde kullanılanlar uygulama dışında tutulurken kampüs alanında yer alan, hizmet binalarıyla bütünleşik lojmanlar da satılamayacak.

Devletin kasasına 5 bin konut konutunun satışından 500 milyon lira gireceği tahmin ediliyor. Kanuna göre, taşınmazların satışından elde edilen gelirler öncelikli olarak ilgili idarelerin hesaplarına aktarılacak olup, elde edilen gelirin kamu konutu ihtiyacında kullanması öngörülüyor.

Oturanlara öncelik verilecek

Kasım ayına kadar satış işlemlerinin tamamlanması planlanan 5 bin konut Devlet İhale Kanunu çerçevesinde ihale usulüyle satışa çıkarılacak. Kamu konutlarının öncelikli alım hakkı konutlarda oturan devlet memurlarına verilecek.
Tebligatın ardından 15 gün içerisinde öncelikli alım hakkı sahiplerinin satın almak istemediğini bildirmesi, herhangi bir bildirimde bulunmaması ya da yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, en yüksek teklifi verene satılacak.
Satışlardan elde edilen gelir, öncelikli olarak kamu konutu yapımında kullanılacak.

Genellikle her hükümet döneminde gündeme gelen ama uygulanamayan lojman satışları için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde geçen yıl kabul edilen torba kanunla kamu lojmanlarının satışına yönelik düzenleme yapıldı. Savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerini yürüten personel tarafından kullanılanlar hariç, kamu idarelerinin, KİT’lerin ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait ortaklıkların mülkiyetindeki kamu konutları ekonomiye kazandırılacak.

Bu konutlar, ihaleyle satışa çıkarılacak ve öncelikli alım hakkına sahip olan oturanlar bu konutları almazsa en yüksek teklifi veren istekliye satılacak.

Deprem riski bulunan alanlardaki kamu konutları ise yıkılacak. Büyük bölümü şehir merkezlerinde bulunan lojmanların yıkılması, kent merkezlerinde uygun arsaların oluşmasını sağlayacak. Bu arsalara depreme dayanıklı yeni konutlar yapılacak. Konutların tamamının satışı ise yıllara yayılacak.

Bilindiği üzere lojman satışı için öncelik içerisinde oturan devlet memurlarına tanınıyor. Yine lojmanı satın almak isteyen devlet memurları için taksitle lojman satışı imkanı da sunuluyor.

Yani devlet memurları ev sahibi olmak için büyük bir avantaj elde edecek. İlk etapta 5 bin kamu lojmanı için 100 günlük eylem planı içerisinde satışlar düzenlenecek. Ardından satışı yapılması mümkün olarak kabul edilen 50 bin kamu lojmanı için satış süreci yürütülecek.

Kademeli olarak satılacak

Eylem planı içerisinde açıklanan rakamlara göre hükümet 50 bin kamu lojmanını satış yöntemi ile elden çıkaracak. Bunların satılması için ilk olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı envanter çalışması yapacak. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kamu lojmanları envanter çalışması tamamlandığı anda 50 bin kamu lojmanı kademeli olarak satılacak.

Devlet memurları lojmanların içerisinde oturdukları için bu konutları almak konusunda öncelikli hak sahipleri olarak kabul edilecek. Satış dönemi içerisinde kamu lojmanını satın almak isteyen devlet memuru talepte bulunmazsa kamu lojmanı ancak o takdirde başka kişilere satılabilecek.

İlk etapta 5 bin kamu lojmanı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından listelerin belirlenmesinin ardından Maliye Bakanlığı kamu lojmanı satışı için ilanları hazırlayacak ve satış süreci başlatılacak. Açıklanan takvime göre ilk etapta 100 günlük süreçte 5 bin kamu lojmanı satışa sunulacak.

Bakan Naci Ağbal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kamu lojmanlarının satışını da düzenleyen kanunun geçen yıl yürürlüğe girdiğini hatırlattı.

Söz konusu kanunun uygulanmasına ilişkin açıklayıcı hükümlerin bulunduğu tebliğin bugün Resmi Gazete’de yayımlandığına işaret eden Ağbal, tebliğle lojmanların öncelikli satın alma hakkını memurlara verdiklerini söyledi.

AK Parti hükümetleri olarak, toplumun tüm kesimleri gibi memurları da düşünerek kararlar aldıklarının altını çizen Ağbal, şöyle devam etti:

“Satışa, öncelikle kat mülkiyeti olan konutlarda halihazırda oturan ve satın alma talebi bulunan konutlarla başlayacağız. Kat mülkiyeti bulunmayan konutların da kat mülkiyetinin çıkarılması sağlanacak ve onlar bundan sonra satışa konu edilecek. Şu anda savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerinde kullanılanlar hariç, satışa konu 50 bin lojman var. Bu lojmanların satışını, kamu kurumlarımızın yapacağı çalışmalar çerçevesinde, öncelikli olarak içinde oturan memurumuzun talebi üzerine yapacağız. İhaleye çıkacağız ve oluşan fiyatın yüzde 10 düşüğüne alım hakkını ilk olarak memurumuza vereceğiz yani memurumuz ihale sonucunda oluşan fiyat üzerinden, ‘Bu konutu ben alacağım.’ derse, peşin ödemede ortaya çıkan fiyatın yüzde 10 düşüğüne alabilecek. Taksitle ödemek isterse yüzde 25’i peşin, 48 aya kadar taksitle kendisine satacağız. Memurumuz, bu satışlar için banka kredisi de kullanabilecek.”

“Hazine taşınmazları en etkin şekilde kullanılacak”

Bakan Ağbal, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan Hazine taşınmazlarının kamu idarelerine tahsisiyle ilgili tebliğle de kamu kaynağı olan bu taşınmazların ekonomik, etkili ve verimli kullanılması amacıyla tahsis kriterlerinin belirlendiğini bildirdi.

Bu kapsamda, kamu idarelerinin öncelikle varsa kendi mülkiyetlerindeki taşınmazları kullanmalarının, mevcut tahsisli taşınmazların boş ve atıl kısımlarının en etkin şekilde değerlendirilmesinin sağlandığını aktaran Ağbal, şunları kaydetti:

“Yine bu tebliğle imar planında konut, ticaret ve sanayi alanı olarak ayrılan Hazine taşınmazları için tahsis talebinde bulunulamayacak. Kamu idareleri mevcut ve gelecek yıllardaki ihtiyaçlarını dikkate alarak tahsis talebinde bulunacak ve zorunlu olmadıkça şehir merkezlerinde ve kıymetli alanlarda yer alan Hazine taşınmazlarını talep edemeyecek.”

AA

Öncelik oturana

Savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerini yürüten personel tarafından kullanılanlar hariç, kamu idarelerinin, KİT’lerin ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait ortaklıkların mülkiyetindeki kamu konutları ekonomiye kazandırılacak. Bu konutlar, ihaleyle satışa çıkarılacak ve buralarda oturanlar, öncelikli satın alma hakkına sahip olacak.

Konutlar, buralarda oturanlarca alınmazsa en yüksek teklifi veren istekliye satılacak. Buraların satışından elde edilen gelir, öncelikli olarak kamu konutu yapımında kullanılacak.

Deprem riski bulunan alanlardaki kamu konutları ise yıkılacak. Büyük bölümü şehir merkezlerinde bulunan lojmanların yıkılması, kent merkezlerinde uygun arsaların oluşmasını sağlayacak. Bu arsalara depreme dayanıklı yeni konutlar yapılacak.

50 bin konut satılacak

Maliye Bakanlığının konuya ilişkin etki analizine göre, 240 bin 398 adet kamu konutu bulunuyor. Savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerinde kullanılanlar uygulama dışında tutulurken kampüs alanında yer alan, hizmet binalarıyla bütünleşik lojmanlar da satılamayacak. Böylece, yıpranmış lojmanlar öncelikli olmak üzere en az 50 bin kamu konutunun satışının önü açıldı.

Konutların tamamının satışı yıllara yayılacak. 2018 yılında bu kapsamda 3 bin kamu konutunun değerlendirilebileceği hesaplandı.

Lojman satışlarına ilişkin düzenlemeyle depreme dayanıksız lojmanlara ağırlık verilmesi ve ilk aşamada 500 milyon lira gelir elde edilmesi öngörülüyor.

“Arsa fiyatlarını makul seviyede tutar”

Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Ziya Altan Elmas, AA muhabirine yaptığı açıklamada, şehir merkezlerinde kalmış lojmanların satışına yönelik kararın, konut sektörünün uygun fiyatlı arsa bulmakta yaşadığı sorununun çözümüne katkı sağlayacağını söyledi.

Elmas, “Şehir içindeki kamu kurumlarının lojmanları, ciddi anlamda eskimiş, ekonomik ömrünü tamamlamış vaziyette. Buralar, kentsel dönüşüme tabi tutulması gereken alanlar. Bu alanlar dönüştürülüp özel sektörün istifadesine sunulursa hem kamu kaynak temin etmiş olur hem de konut sektörünün arsa sorunu için katkı sağlanır.” dedi.

Düzenlemeyi olumlu karşıladıklarını vurgulayan Elmas, şöyle konuştu:

“Düzenleme, arazi geliştirme noktasındaki sıkıntımızı bir miktar giderir. Arsa fiyatları sebebiyle konut fiyatları olumsuz etkileniyordu. Konut fiyatlarına da makul seviyede destek verilmiş olur, arsa fiyatlarını makul seviyede tutar. İstanbul’un önemli semtlerinde oldukça fazla kamu lojmanı var. O semtin değerine göre uygun konutlar yapılabilir. Bu düzenleme, kentsel dönüşüme de destek sağlar. Her yıl 500 bin konutun dönüşmesi lazım.”

“Konut fiyatlarını bir miktar etkiler”

İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) Başkanı Tahir Tellioğlu da lojman satışının, inşaat sektörüne arsa kazandırılması ve yeni konut alanları oluşturulması açısından önemli bir fırsat doğuracağını belirtti.

Düzenleme sayesinde şehir merkezlerinde ciddi bir arsa rezervi oluşacağını dile getiren Tellioğlu, “Şehir merkezlerinde uygun arsa bulunmasında sorun yaşanıyor. Düzenleme, depreme dayanıklı yeni konut alanları oluşturulmasında avantaj sağlar. Piyasa şartlarında uygun arsa fiyatları oluşur, konut fiyatlarını da bir miktar etkiler. Piyasaya hareketlilik getirir.” dedi.

AA

Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildikten sonra Genel Kurul’da dün verilen önerge ile yapılan değişiklikle, ilgili maddede yer alan “kamu konutlarından 10 yılını doldurmuş bulunanlar” ifadesi “kamu konutları” olarak değiştirildi.

Gelir vergisi ile motorlu taşıtlar vergisi (MTV) düzenlemesi gibi önemli maddeler içeren ve ilk etapta 130 madde olarak sunulan torba tasarı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 127 madde olarak kabul edildikten sonra Genel Kurul’da görüşülmeye başlanmıştı.

Kamu lojmanlarında ilk etapta “depreme dayanıksız, eskimiş” olanların satışı olarak öngörülmüştü. 200 binin üzerindeki lojmanın 3 bini 2018’de olmak üzere 50 bin adetinin satılması ve bütçeye toplamda 500 milyon TL’lik gelir öngörülmüştü.

Reuters