Hazırlıklarda sona yaklaşıldı

Benzersiz mimarisi, güçlü alt yapısı, üstün teknolojisi ve sunduğu üst düzey yolculuk deneyimi ile açıldığı ilk yılda küresel bir hub olan İstanbul Havalimanı’nın 3. pist hazırlıklarında sona yaklaşıldı. 18 Haziran’da hizmete alınacak 3. bağımsız pist ile İstanbul Havalimanı, bu sayıda pist ile bağımsız paralel operasyon yapabilen Türkiye’de ilk, Avrupa’da Amsterdam Schiphol Havalimanı’ndan sonra ikinci havalimanı olacak.

Kullanım süresi kısalacak

İstanbul Havalimanı Terminali’nin doğusunda yer alan 3. pistin faaliyete geçmesi ile birlikte iç hat uçuşlarındaki mevcut taksi sürelerinde yaklaşık yüzde 50 oranında bir azalma yaşanacak. Yapılan simülasyonlara göre ortalama uçak iniş süresi 15 dakikadan 11 dakikaya inecek, ortalama uçak kalkış süresi ise 22 dakikadan 15 dakikaya inmiş olacak. Hava trafiğinin çok yoğun olduğu havalimanlarındaki sıkışıklığı hafifletmeyi amaçlayan, ikinci “End-Around Taksi Yolu” da yeni pist ile birlikte hizmete girecek. Böylelikle aynı anda iniş kalkış yapılan İstanbul Havaliman’ında, uçakların yerdeki hareketlerinde kısıtlama olmayacak.

5 pis olacak

Diğer 2 bağımsız pistler gibi CAT III (kategori 3) olarak hizmet verecek üçüncü pist faaliyete geçtiğinde İstanbul Havalimanı, 3 bağımsız pist ve yedek pistlerle 5 adet operasyonel piste sahip olacak. Yeni pist sayesinde hava trafik kapasitesi saatte 80 uçak kalkış-iniş sayısından en düşük 120’ye çıkarken, hava yollarının slot esnekliği de artacak. Yeni pist ile birlikte günlük olarak ortalama 2 bin 800’den fazla iniş kalkışa izin verebilecek kapasiteye ulaşılabilecek.

Durmaksızın çalışıyoruz

İstanbul Havalimanı 3. pistinin 18 Haziran’da uçuşa hazır hale geleceğini vurgulayan veçalışmalar hakkında bilgi veren İGA Havalimanı İşletmesi İcra Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Kadri Samsunlu; “Havacılık sektörü açısından zorlu bir yıl geçiriyoruz ancak İstanbul Havalimanı’ndaki yolculuk deneyimini en üst noktaya taşımak için zorunlu olan bu arayı fırsat olarak görüyoruz. Geçtiğimiz birkaç ay yaşadığımız durağanlığı çabuk atlatacağımızı öngörüyoruz. Burada yeni pistimiz de bizi destekleyecektir.

Başvuru yapıldı

3. pistimizin 18 Haziran 2020 tarihinde uçuşa hazır olacağına dair başvurumuzu Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne yaptık. İnşaatın tüm süreçlerinde olduğu gibi bu fazı da zamanında tamamlamanın gururunu yaşıyoruz. Operasyon süresince eleştirildiğimiz iç hat taksi sürelerinde çok ciddi azalmalar olacak. Böylece tüm yolcularımız, İstanbul Havalimanı’nda kusursuz bir müşteri deneyimi yaşayacak. Konfor ve zaman tasarrufuyla hizmet kalitesi iddiamızı da zirveye taşıyacağız. Özellikle altını bir kez daha çizmek isterim ki; İstanbul Havalimanı Cumhuriyet tarihinin en büyük altyapı yatırımı ve ülkemizin en önemli ekonomik varlığıdır. Ülkemizin gelişmesinde lokomotif güç olacaktır.” diye konuştu.

İstanbul Havalimanı’nı kullanan yolcuların seyahat alışkanlıkları…

Araştırmaya göre İstanbul Havalimanı’nı iç hat uçuşlarında ilk defa kullanan yolcuların oranı %86 olurken, bu oran dış hatlarda %85 seviyelerinde seyrediyor. İstanbul Havalimanı’nı kullanarak iç hatlardan giden yolcuların %74,4’ü tatil amaçlı seyahat ederken, iş amaçlı seyahat edenlerin oranı ise %25,2 olarak gerçekleşiyor. Dış hatlarda ise bu oran tatil amaçlı seyahat edenlerde %72,8 iken iş amaçlı seyahat edenlerde ise %27,2 oldu.

İstanbul Havalimanı Terminal genelindeki memnuniyet oranı çok yüksek!

İstanbul Havalimanı’nı kullanan yolcular, terminale tam not veriyor. İç hatlardan giden yolcuların terminaldeki genel memnuniyet oranı %92 çıkarken, İstanbul’dan ilham alınarak hayata geçen terminalin mimari yapısının beğeni oranı ise %99’lara kadar ulaşıyor. Havalimanının genel temizliğinden yolcuların %97’si memnun olurken, bekleme alanlarının yeterliliği ve rahat olması konusunda yolcuların memnuniyet oranı %93 olarak ön plana çıkıyor. Terminal içi ulaşımdan memnun olanların oranı %88 olarak açıklanırken havalandırma memnuniyet oranı ise %92 seviyelerinde.

İstanbul Havalimanı’ndan Kıbrıs ve Bakü’ye giden dış hat yolcularının terminal genelinden memnuniyeti %90 düzeylerinde olurken, İstanbul Havalimanı’nın mimari yapısı ise %98 oran ile memnuniyet kriterlerinde ilk sırada yer alıyor. Havalimanının genel temizliğinden memnuniyet oranının %91 çıktığı araştırmada, tuvalet temizliğindeki memnuniyet oranı ise %84 olarak belirtiliyor.

İstanbul Havalimanı’nın yolculara hizmet bazında sağladığı memnuniyetin de ölçümlendiği araştırmada dikkat çekici sonuçlar yer alıyor. İç hatlar giden yolcuların %95’i güvenlik hizmetlerinden memnun olurken bu oran dış hatlarda %93 seviyelerine çıkıyor. İç hatlar yolcularının danışma hizmetinden memnuniyet oranı %95 olurken, bu oran dış hatlarda 2 baz puan artarak %97 olarak gerçekleşiyor. Bekleme süresini azaltmak için hazırlanan 500’ü aşkın normal ve self check-in imkânının sunulduğu check-in hizmetinden genel olarak memnunum diyenlerin oranı iç hatlarda %92 olurken, bu oran dış hatlarda ise %89 olarak görülüyor. 40.000 araç kapasitesiyle Avrupa’nın en büyük araç otoparkına sahip olan İstanbul Havalimanı’nın otopark hizmetlerinden memnuniyet oranının da sorulduğu araştırmada bu oran iç hatlarda %74, dış hatlar giden yolcularda ise %83 olarak yer alıyor.

İstanbul Havalimanı’na gelenlerin ulaşımla ilgili bir problemi yok…

İstanbul Havalimanı’na ulaşımda iç hatlar yolcularının %32,8’i Havaist’i tercih ederken %25,2’si kendi aracıyla ulaşım sağlıyor. Yolcuların %18,4’ü ise İETTotobüsünü tercih ediyor. İç hatlardan giden yolcuların ulaşım memnuniyet oranı ise %85’in üzerinde yer alıyor.

Dış hatlarda ise ulaşım en çok kişişel araç ile sağlanıyor (%37,1). Kişiselaraçlar dışında kullanılan ulaşım araçları ise sırasıyla Havaist (%19,9) ve taksi (%15,2) olarak ön plana çıkıyor. Dış hatlardan giden yolcuların ulaşım memnuniyet oranı ise %86 ile %100 arasında değişiyor.

İstanbul Havalimanı’nı hali hazırda kullanan yolcuların yüksek memnuniyet oranlarına dikkat çeken ve araştırma sonuçlarını yorumlayan İGA Havalimanı İşletmesi İcra Kurulu Başkanı Kadri Samsunlu; “Açılışımızdan bu yana 1.5 aylık bir süre geçti. Şu an yurtiçi Ankara, İzmir, Antalya, Adana ve Trabzon, yurtdışı ise Kıbrıs ve Bakü olmak üzere toplamda 7 hatla yaklaşık 60 bin yolcuya hizmet verdik. 1 aylık süre sonunda havalimanımızı kullanan yolcuların deneyimlerini, mennuniyetini ölçmek istedik. Bu doğrultuda neleri doğru yaptığımızı ve yolcularımızın bizden beklentilerini ölçmek adına bir araştırma yaptırdık. Çıkan sonuçlardan memnunuz. Yolcu deneyimi ve teknolojik alt yapısıyla fark yaratan İstanbul Havalimanı, yolcularına her zaman kaliteli hizmet vermek adına çalışmalarına tüm hızımızla devam ediyor. Biz havalimanı inşaatı devam ederken sürekli bir noktanın altını çizdik; İstanbul Havalimanı’nın en önemli önceliklerden biri, yolcu konforunu ve seyahat deneyimini kusursuz hale getirmek ve en üst düzeyde yolcu deneyimi yaşatmak. Aynı zamanda da teknoloji ve konforun ön planda olduğu bir havalimani işletmesi ile buradan seyahat edecek tüm yolcularımıza anlamlı saatler sunmak. Bu araştırma gösteriyor ki, İstanbul Havalimanı iç ve dış hattı kullanarak seyahat eden yolcuların %90’ı genel olarak hizmetlerimizden memnun. Bu kadar yüksek memnuniyet oranları ile karşılaşmak bizi çok mutlu etti.” diye konuştu.

Samsunlu, havalimanının adı ile ilgili tartışmalara ilişkin, “İsim konusu, yönetim kurulu üyelerimizin dünya genelinde yaptıkları araştırma çalışmaları ve ilgili mercilerle yapılacak değerlendirmeler sonucu alınacak kararla belirlenecek.” ifadesini kullandı.

Havalimanını 29 Ekim’de açmak için çalışmaların tüm hızıyla, plan ve programa uygun olarak devam ettiğini bildiren Samsunlu, “İstanbul Yeni Havalimanı’na yapılacak taşınma bugüne kadar dünyada yapılan en büyük havalimanı taşınması olacak. Dünyada 45 kilometre uzaklığa taşınmış başka bir havalimanı yok. Yeni havalimanına gerçekleşecek taşınma süreci ile ilgili 2016 yılından bu yana çalışmalarımızı büyük bir titizlikle yürütüyoruz.

Geldiğimiz aşamada operasyona hazırlık sürecinde başta Türk Hava Yolları (THY) olmak üzere hava yolları, yer hizmetleri ve diğer paydaşlarımıza havalimanına alışabilmeleri için verdiğimiz eğitimleri tamamladık.” şeklinde konuştu.

“102 farklı konu ve olay üzerinden senaryolarımıza çalışıyoruz”

Kadri Samsunlu, ORAT projesinde, Kopenhag ve Incheon Uluslararası Havalimanı’ndan Kasım 2016’dan bu yana danışmanlık alındığını belirterek, hepsi havalimanı, hava yolu ve handling gibi havacılık deneyimine sahip ORAT ekibinde 8 danışman, 60 kişilik ekip ve 100 operasyon personelinin görev yaptığını anlattı.

Samsunlu, “Türkiye’nin büyüme potansiyelini ve gücünü yansıtan, havacılık tarihinde yeni bir sayfa açacak bir havalimanına geçiş yapılacak. İstanbul Yeni Havalimanı’na taşınma sürecimiz için tüm hazırlıklarımızı tamamladık. Özellikle ORAT’taki ilk bölüm operasyona hazırlık kısmında çok ciddi ilerleme sağladık. Önümüzdeki bir ay içerisinde 3 büyük deneme yapacağız. 102 farklı konu ve olay üzerinden senaryolarımıza çalışıyoruz.” şeklinde konuştu.

“İlk deneme operasyonunu eylül ayının son haftasında planlıyoruz”

İGA Havalimanı İşletmesi İcra Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Samsunlu, İstanbul Yeni Havalimanı’nda ORAT sürecinin 2016 yılında başladığını hatırlatarak, 4 aşamadan oluşan ORAT sürecinin eğitim bölümünde DHMİ Genel Müdürlüğü önderliğinde THY, Havaş, Çelebi ve TGS Yer Hizmetleri yöneticileri ve çalışanları ile havalimanında hizmet verecek diğer paydaş firmaların çalışanlarına 27 bin 522 adet sınıf eğitimi, 29 bine yakın kişiye saha eğitimi verildiğini bildirdi.

ORAT akışında sınıf ve saha eğitimlerinin ardından deneme süreçlerinin geldiğini belirten Samsunlu, şöyle devam etti:

“31 Mayıs tarihinden bu yana yapılan deneme operasyonlarında 46 senaryo denendi. Bu senaryolar; açılış öncesi kalan dönemde bin, 3 bin ve 5 bin kişinin katılımıyla çok farklı olaylar yaşanmış gibi gerçek testler yapılarak denenecek. İlk deneme operasyonunu eylül ayının son haftasında planlıyoruz. Bin sahte yolcu, 2 bin bagaj, operasyonel paydaşlar ve kamu kurumlarına ait yaklaşık 800 personel, 2 adet gerçek uçak (THY), 50 yer hizmet ekipmanı ile gerçekleştirilecek. İkinci deneme operasyonu ekimin ilk haftasında yapılacak. 3 bin sahte yolcu, 6 bin sahte bagaj, operasyonel paydaşlar ve kamu kurumlarına ait yaklaşık bin personel, 3 adet gerçek uçak, 150 yer hizmet ekipmanı ile planlanmakta. Üçüncü deneme operasyonunu ekimin ikinci haftasında yapmayı planlıyoruz. Toplam 5 bin sahte yolcu, 10 bin sahte bagaj, İGA, operasyonel paydaşlar ve kamu kurumlarına ait yaklaşık bin personel, 5 adet gerçek uçak, 200 yer hizmet ekipmanı ile planlanmaktadır.”

“Nihai test 11 Ekim’de yapılacak”

Kadri Samsunlu, nihai testin 11 Ekim’de yapılacağını, bu testte fiilen havalimanının her yerinin kullanılacağını ifade ederek, bu testin birinci gözlemcisinin kendisi olacağını, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, DHMİ ve kendi paydaşlarının da orada bulunacağını söyledi.

Samsunlu, şöyle konuştu:

“Bizim hedefimiz ve benim şüphe duymadığım sonucu, 29 Ekim’de bu havalimanının açılacağı… Bu testlerin sonuçlarının bize yol gösterici olacağını düşünüyorum ve buradan çıkardığımız derslere göre hala önümüzde bulunan 6 haftalık dönemde havalimanının çok daha hazır olması konumunda aksiyon almamız için zaman olduğunu görüyorum. Testlerin her biri bir günde yapılacak. Sahte yolcuların içinde bizim kendi personelimiz de olacak, cast ajanslarından insanlar da, öğrenciler de olacak.”

“Açılışın ertelenmesiyle ilgili bir senaryom yok”

İGA Havalimanı İşletmesi İcra Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Samsunlu, uçaklar inerken hafriyat tozlarının uçakların motoruna zarar vermesiyle ilgili büyük endişe taşımadıklarını söyledi.

Projeye emek veren biri olarak, çalışmalarını “her sabah milli forma giyiyormuş” hissiyle sürdürdüğünü ifade eden Samsunlu, “Açılışın ertelenmesiyle ilgili benim bir senaryom yok. Açılışın ertelenmesi için şu ana kadar görmediğimiz bir şeyin olması gerek.” dedi.

Devam eden hafriyat süreçlerinin uçak motorlarına zarar vermesi ihtimaliyle ilgili bir soru üzerine Samsunlu, şunları kaydetti:

“Bizim inşaatımız bitti. Bizim burada hafriyat veya toprak hareketi açısından kalan bir tane pist 3’ümüz var. Pistlerimizin tümünü kapattık, asfaltlarımız tamam… Burada 71 kilometre yol var. Bunların büyük bir kısmı asfaltlandı. Sahada 132 tane bina yapmam gerekiyor irili ufaklı… Bunların tümünü 29 Ekim’de İGA olarak bitiriyorum. Üçüncü kişilerin yapması gereken binalar var. Onların bir kısmı devam ediyor. 29 Ekim’de bahsedilen tozun uçaklara zarar vermesine neden olacak bir inşaat kalmayacak burada. Çok teknik bir konu bu tabii… Burası artık inşaatını tamamlamış bir havalimanı…”

Havalimanının taşınması işleminin ortak bir efor gerektirdiğini vurgulayan Samsunlu, kendilerinin altyapıyı sağladığını, ilgili diğer kurumların da sorumlulukları olduğunu söyledi.

İstanbul Yeni Havalimanı’nda check in, x-ray, pasaport kontrolü, boarding ve yönlendirme sistemlerini kurduklarını anlatan Samsunlu, şöyle devam etti:

“Havacılık sistemleri çalışıyor. ‘CUTE’ dediğimiz check in sistemi, şu an en büyük operatör olan THY ile entegre halde çalışıyor. Bagaj eşleştirme sistemleri bütün hava yollarıyla kurulmuş durumda. Havalimanı operasyonel veri tabanı oluşturuldu. Bunların hepsini bizim IT departmanımız yaptı. Polisle pasaport sisteminin bağlanmasıyla ilgili entegrasyon bu ayın içinde sağlanacak. Gümrükle çok yakın çalışıyoruz. Yani biz bu testlerin sonucunu görmek istiyoruz. Parça parça baktığımızda sistemde bir sorun yok ama entegre olarak çalışması zaten havalimanı için bir mecburiyet. Dediğimiz gibi, hava tarafında fiili olarak yolcu olmayacak ama uçaklar inecek, park yerine gelecekler. Sonra park yerinden çıkıp pist başına gelip kalkıp gidecekler.”

“Dünyada mevcut uçakların buraya inmesi ve kapasiteyle ilgili bir problem yok”

Kadri Samsunlu, hava sahasıyla ilgili hazırlıklara değinirken, havalimanına CAT3 iniş sistemlerinin kurulduğunu belirterek, “Sisli bir havada siz 50 metre yatay görüş, 15 metre dikey görüşe sahip olduğunuz sürece uçağınızı bu havalimanına indirebileceksiniz. Bu sistemin testleri yapıldı. Bu hafta başı itibarıyla DHMİ’den bu konuda onayı da aldık.” diye konuştu.

Geniş gövdeli uçakların havalimanına inmesiyle ilgili hiçbir sorun bulunmadığını, dünyada mevcut uçakların buraya inmesi ve kapasiteyle ilgili bir problem olmadığını vurgulayan Samsunlu, projenin çevresindeki rüzgar türbinlerinin ortaklar tarafından satın alındığını, bunların 2019 yılı başından itibaren söküleceğini anlattı.

“Kuzey Marmara Otoyolu ulaşımda ciddi bir hızlılık sağlayacak”

İGA Havalimanı İşletmesi İcra Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Samsunlu, İstanbul’un kuzeyinde yeni bir uğrak nokta inşa edileceğini, geçmişte bu bölgeye ekonomik bir aktivite için gelmeyi gerektirecek bir sebebin bulunmadığını söyledi.

Metronun havalimanına 2020 yılında gelmesini beklediklerini ve bağlantı yollarının inşası konusunda çalışmaların tüm hızıyla sürdüğünü ifade eden Samsunlu, şunları kaydetti:

“Hasdal’dan olan D-20 bağlantısı veya üçüncü köprünün bağlantı yolları ve şu an inşaatı oldukça ilerlemiş olan Kuzey Marmara Otoyolu, buraya yolcularımızın ulaşımında ciddi bir hızlılık sağlayacaktır. Havalimanına şu an D-20’den giriş yok. Onun için siz en azından bir 15 dakika daha gidip ana yerleşkeye geliyorsunuz. Bu da açılış itibarıyla artık olmayacak. Direkt D-20’den havalimanına giriş-çıkış altyapısı bitirilmiş olacak. Bu altyapı da neredeyse hazır. Biz sadece ulaşıma açmamış durumdayız.

Toplu ulaşım açısından baktığımız zaman geçen hafta İstanbul Büyükşehir Belediyesi bir ihale yaptı. Toplam 18 hattan buraya lüks otobüslerle yolcu taşınmasıyla ilgili bir süreç başlattı. Bu hatların kapasitesi günlük olarak 128 bin. Yüzde 50 kapasiteyle gelse bu otobüsler 64 bin kişiye bakıyorsunuz. Bu da bizim açılışımızdan itibaren en az 1-1,5 yıl buranın ihtiyacını rahatlıkla karşılayabilecek bir kapasite.”

Havalimanında otopark ücretlerinin mevcut tarifelerden kopuk olmayacağını belirten Samsunlu, açılıştan sonra toplam personel sayısının 45-50 bin civarında olmasını beklediklerini, bu personelin taşınması konusunun, çalıştıkları şirketlerin sorumluluğunda olduğunu anlattı.

Samsunlu, alanın genişliğine dikkati çekerek, “29 Ekim’de benim yolculara tavsiyem; buranın açılışını canlı canlı seyretsinler. Bir de arabaları park ettikleri yerlere dikkat etsinler.” dedi.

Toplantının ardından gazeteciler, terminal binasını gezdi.

İstanbul’un yeni havalimanı inşaatı için İGA CEO’su Kadri Samsunlu ile dev şantiye alanındaki ofisinde buluştuk. Program doğrultusunda yürüyen çalışmaları anlatırken büyük bir heyecan yaşayan Samsunlu, yeni havalimanında yolcuların rahat etmesi için sağlanacak olanakları, girişimcilere sunulacak fırsatları da anlattı. Yolcu kapasitesi kadar ihracatçılar için büyük bir önem taşıyan kargo kapasitesine ilişkin de özel açıklamalarda bulundu.

Kadri Samsunlu çok iddialı

29 Ekim’e kadar olan süreçte herhangi bir gecikme durumu var mı?
29 Ekim’de açacağımız kısmın yüzde 90’ı tamamlanmış durumda. Önümüzde beş ay var. Bu sürede bir gecikme olmadan havalimanını hazır hale getireceğiz. Altyapı tarafı yüzde 93-94’lere geldi, üst yapıda da yüzde 80’leri geçmiş durumdayız. Yani şu an itibariyle bir sıkıntı yok ve 29 Ekim’de hazır olacağız.

Bugünkü düzeyden ileri olacak şey nedir?
Yolcuların daha evlerinden çıkmadan mobil cihazları üzerinden kendi uçuşlarıyla ilgili bütün bilgilere ulaşmalarını sağlayacağız. Yol durumu, havalimanı doluluk durumu, uçağın durumu gibi bilgileri yolcuların cep telefonları üzerinden görmelerini sağlayacağız. Otoparkta yer ayırtma sistemi olacak. Atatürk Havalimanı’na göre iki kat civarında yeni teknoloji X-ray cihazları, 2,5 kat civarında pasaport kontrol bankoları olacak. Böylece yolcuların bekleme sıkıntısını aşmış olacağız. En büyük müşteriniz THY olacak. Havalimanında uçağı kaçırtacak kadar meşhur özel yolcu salonları (lounge) var.

Burası bir adım daha ileriye mi taşınacak?
Burada toplam 20 bin metrekare lounge alanı olacak. Bunların 11 bin metrekaresini THY yapacak. Kalanını diğer havayolları ve özel sektör yapacak. Özel lounge’ların yönetimini de büyük ihtimalle TAV yapacak, iki şirket de bu geçişin çok uyumlu bir şekilde yapılmasını destekliyor ve katkı veriyor. Bizim de Atatürk Havalimanı’nın kapanması ve yeni havalimanının açılması döneminde insan kaynağından da faydalanmamız gerekiyor. Bu konuda da TAV ile çok yakın işbirliği içindeyiz. Atatürk Havalimanında çok ciddi yetişmiş insan gücü var. Bunlardan olabildiğinde fazla sayıda olan çalışanı buraya almak istiyoruz.

Ne kadarlık bir personelden bahsediyoruz?
Yaklaşık olarak 2 bin 500 civarı personeli alacağımızı düşünüyorum ama bunun üstü de olabilir. TAV’ın yaptığı hizmetleri biz zaten burada dışarıya vereceğiz. Güvenlik tarafına ciddi sayıda personel alacağız. Onun dışında operasyon tarafında belli kadroyu almayı hedefliyoruz. Özellikle bagaj sisteminde ve saha operasyonlarında kullanmak için. TAV’ı iş ortağımız olarak görüyoruz.

Havayolu şirketleri ile nasıl bir çalışma programı oluşturuyorsunuz?
60’a yakın havayolu ile işe başlayacağız. Atatürk Havalimanında 53-54 tane var. Şimdi burada biz iki pisti açıyoruz. Bu da günlük 80 hareket demektir. Atatürk’te bu en fazla 72 olabiliyor. Üçüncü pist de açılınca 120-130 harekete çıkacağız. Böylece şu anda İstanbul’a sefer düzenlemeyen bazı havayollarının geri geleceğini düşünüyorum.

12 yılda 12 milyar Euro kira ödeyeceğiz”

“Devlet bize finansmanda yardımcı olmak için belirsizliği azaltacak bazı garantiler verir. Atatürk Havalimanı Dış Hatlar’ı yapıldığında da garanti vardı. Yolcu geldiği sürece garanti kağıt üzerinde kalıyor. Biz belli bir yolcu sayısını tutturunca ben o parayı yolcudan alıyorum. Devlet bana bir para vermiyor. Buradaki bize verilen garanti 12 yılda 6 milyar Euro. Biz 12 yılda sadece kira olarak 12 milyar Euro ödeyeceğiz.”

Az konuşulan bir alan olan kargo bölümünde nasıl bir farklılık yaratacaksınız?
THY, son iki yıldır sessiz bir şekilde kargoya odaklanmış durumda. Türkiye’de 2O15’te taşınan toplam kargo miktarı 300 bin tondu. Geçen yıl bu rakam 1,2 milyon tona çıktı. Bunun yüzde 90’ı Atatürk Havalimanı’ndan yapılıyor ve yüzde 97’si de yurtdışına gidiyor. Ama orada da altyapı tıkandığı için istesiniz de büyütemezsiniz. Burada Türkiye’nin net bir şekilde ulaştırmayla ilgili vizyonu var.

Bu vizyon da şunu diyor: Birincisi liberalleşme, İkincisi dünyada öne çıkma ve üçüncüsü de altyapıyı kurma. Türkiye’de havaalanı sayısı son 15 yılda ikiye katlandı. Yolcu sayısı yurtiçinde sekiz, yurtdışında dört katına çıktı.

Siz burada nasıl olanaklar sunuyorsunuz?
Burada sadece kargo için ayrılmış 1,4 milyon metrekarelik bir destek bölgesi var. Burada başlangıç kapasitesi 4 milyon ton olacak. Nihayetinde biz bunu 5,5 milyon tona çıkaracağız. Bugün dünyanın en büyük kargo terminali olan Hong Kong’da toplam işlem 4,9 milyon ton. Avrupa’da en büyük kapasite Frankfurt’ta ve o da 2 milyon ton. Biz burada hem yolcu hem de kargo hub’ı olacağız. Kargo trafiği, kargo altyapısı, bunların hepsi Üçüncü Havalimanı’na konmuş durumda. Biz burada İstanbul’un 100 yıllık kargo ve yolcu kapasitesini karşılayacak altyapıyı sağlayabiliriz.

Çok iddialı sözler söylüyorsunuz.
Kargonun önü acayip açık. Kargo için uçak almak yetmez. Altyapıyı getirmek gerekir. Ondan dolayı tekrar söylüyorum, bu proje tam anlamıyla Türkiye’nin havacılık sektörünün önündeki 25-50-100 yıllık hedefleriyle uyumlu. Türkiye bugün 1,2 milyon ton ile Avrupa’da altıncı, dünyada 16’ıncı sırada. 5-10 yıl içinde bu havalimanı dünyada ilk beşe girecektir.

Dünyanın en değerli şirketlerine bakın: E-bay, Amazon, Alibaba. Amazon Cincinnati’den günde 200 uçuş yapıyor. En son 60 tane uçak satın aldı ve kendi filosunu kurdu. E-bay, Amazon, Alibaba’yı 10 yıl sonra tanıyamayacağız. Bunların dünya ticaretini ele geçirdiğini adım adım görüyoruz.

Talat Yeşiloğlu-Ekonomist