Seminerin açılış konuşmasını yapan OMÜ İnşaat Mühendisliği Topluluğu Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Mişeli, “Büyük can ve mal kayıplarına neden olan depremleri geçmişte bırakmak için her türlü çabayı göstermek, geleceğin inşaat mühendisleri olacak bizlerin milletimize ve insanlığa olan borcudur” şeklinde konuştu.

“Büyük bir depremin İstanbul’da olacağını biliyoruz”

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Erdal Şafak’ın sunumuyla devam eden seminerde; deprem hareketlerinin sebepleri, Türkiye ve İstanbul için deprem tehlikesi ve zararlarını azaltmaya yönelik Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı çalışmalar özetlendi. İstanbul’un deprem beklenen yerlerden biri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Şafak, “Bunun nedenlerinden biri de her depremin bir öncekinin batısında olması. Şu an kırılmayan tek fay hattı, Kuzey Marmara fay hattı. Bütün bilimsel çalışmalar bunu gösteriyor. Önümüzdeki 30 yıl içerisinde yüzde 60 ihtimalle İstanbul’da 7’nin üstünde bir deprem bekleniyor. Teorik olarak büyük bir depremin İstanbul’da olacağını biliyoruz” diye konuştu.

“İstanbul’un bina analizleri yapıldı”

Depreme karşı alınan önlemler hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Erdal Şafak, “İstanbul’da kurduğumuz acil müdahale sistemi ile 24 saat ölçüm yapan yaklaşık 900 istasyonumuz var. Dolayısıyla her 10 dakikada bir deprem haritası çıkarabiliyoruz. Bu haritalar acil müdahale gerektiren durumlarda çok önemli. Çünkü bakan, vali, 1. Ordu Komutanı gibi afet kontrolüyle ilgili tüm organizasyonun bu haritaya ulaşması mümkün. Ayrıca İstanbul’u 600 metrelik alanlara böldük ve her bölümde ne tip bina var, tüm bunların çalışmasını yaptık” ifadelerini kullandı.

“Bu sistem 5-6 saniye önceden haber veriyor”

Depremi önceden belirleyen bir erken uyarı sistemi kurduklarını da açıklayan Şafak, şöyle devam etti: “Bu sistem bize depremden sadece 5-6 saniye önce haber verebiliyor ve ışık hızıyla en yakın istasyona bildiriyor. Bu zaman, insani önlem almak için tabi ki yeterli değil ama İGDAŞ da bizim izlem istasyonlarımızdan biri. Otomatik bilgisayar sistemiyle gazın hemen kapanması sağlanarak önlem alınabilir.”

“Tarihi yapılarımızda bu sistem yapıldı”

75 metreden yüksek binalara yapı izleme sistemlerinin kurulmasının zorunluluk haline getirildiğini de kaydeden Şafak, şunları söyledi: “Köprüler, su, elektrik, doğalgaz hatları, Marmaray hattı da alt yapı izleme sistemimize dâhil. Ayrıca biz ilk izleme sistemini tarihi binalara kurduk. Ayasofya, Süleymaniye, Fatih Camii gibi tarihi yapılarımızda bu sistem kurulu.”

Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Erdal Şafak ve OMÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Azer Arastunoğlu Kasımzade’nin öğrencilerden gelen soruları cevaplamasının ardından seminer sona erdi.

Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen seminere; Samsun AFAD İl Müdürü Levent Uçarlı, Samsun İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Cevat Öncü, OMÜ İnşaat Topluluğu Akademik Danışmanı Doç. Dr. Erhan Burak Pancar ve Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Mişeli, akademisyenler ile öğrenciler katıldı.

AA

İstanbul depremi 12 yıl içinde

Deprem verilerinin değerlendirilmesi ve yapılan analizlerde, 1999 Marmara depreminden sonra 30 yıl içinde İstanbul’da 7 ve üzeri büyük deprem bekleniyor. 1999 depreminin üzerinde 18 yıl geçti. AFAD uzmanları 12 yıl içinde yüzde 60 olasılıkla İstanbul’da büyük deprem olacağı değerlendirmesi yapıyor. Merkez, Marmara’daki fay hareketliliğini “erken uyarı” sistemiyle de takip ediyor. Sistem, fay ve yeraltı hareketliliğini ölçüyor. Deprem öncesinde uyarı veriyor.

Marmara’ya yakın takip

İstanbul’da beklenen deprem öncesi Marmara Denizi’nde Türkiye ile Almanya ortak özel çalışma yürütüyor. GFZ (German Research Centre for Geosciences) ile AFAD Başkanlığı arasında ilk derin kuyu sismometre projesi olan GONAF başlatıldı. Bu yıl faaliyete geçen proje ile 1999 İzmit kırığı ve mevcut güncel sismik boşluk arasındaki geçişi içeren Kuzey Anadolu fayının Marmara Denizi içerisindeki durum yakından takip ediliyor. Adalar segmenti boyunca, derin kuyu sismometreleri yardımıyla beklenen Marmara depremi öncesi ve sırasında meydana gelecek fiziksel süreç inceleniyor. Olası kırık boyunca çeşitli noktalarda kuyu sismik kayıtları kullanılarak büyük bir deprem dalgası yayılım özellikleri gözleniyor. Bu amaçla Adalar segmenti boyunca 300 metre derinliğinde 7 deprem izleme istasyonuyla yer hareketliliği izleniyor. Her istasyonda 75 metre aralıklarla konulan sensörler en ufak hareketliliği bile kayıtlara geçiriyor.

915 gözlem istasyonu

17 Aralık 2009’da AFAD’a bağlanan Deprem Dairesi Başkanlığı, Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemi Yönetmenliği’nde 2015’te yapılan değişiklikle deprem ile ilgili resmi verileri açıklamakla sorumlu tek kurum oldu. Başkanlık, 915 deprem gözlem istasyonuyla Türkiye genelinde yer hareketliliğini takip ediyor. Deprem verileri, kurumun internet adreslerinden, 7 gün 24 saat, anlık olarak yansıtılıyor.

Mardin, Batman, Sinop’ta neredeyse hiç olmuyor

Türkiye, 2017 yılında son 15 yılın en büyük yer hareketliliğini yaşadı. 2017 yılı deprem dağılım haritası, Türkiye’nin batısının beşik gibi sallandığını gösteriyor. 2016 yılında Türkiye genelinde 20 bin 143 deprem kaydedilirken, 1 Ocak 2017’den 16 Ağustos 2017’ye kadar tam 26 bin 290 deprem oldu. Depremlerin yoğunlaştığı bölgelere bakıldığında ise Marmara ve Ege Bölgesi ilk sırayı alıyor. Ege ve Marmara denizlerinde her gün ortalama 5 deprem kayıtlara geçildi. Haritaya göre, bu yılın 7 aylık döneminde deprem çoğunlukla İstanbul-Çanakkale-İzmir-Muğla hattında görülüyor. Güneydoğu’da Mardin-Batman ile Karadeniz’de Sinop’ta ise neredeyse hiç deprem kaydına rastlanmıyor.

2 büyük 6 orta ölçekli deprem

2017 yılında meydana gelen depremlerin şiddet dağılımı da çıkarıldı. Buna göre 4-5 arası şiddette 135, 5-6 arası 13, 6-7 arası şiddetinde de 2 deprem meydana geldi. 18 bin 678 deprem 2 şiddetinde, 6 bin 469 deprem 2-3 arası, 993 deprem ise 3-4 arasında yaşandı.

Hürriyet

Ege Denizi’nde 6.2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. AFAD’dan yapılan açıklamaya göre, merkez üssü İzmir Karaburun olan 6.2 büyüklüğündeki deprem komşu Yunanistan’da da hissedildi.

Can ve mal kaybı yok

Merkez üssü Ege Denizi olan 6,3 şiddetindeki deprem Saat 15,28’de meydana geldi. AFAD depremin şiddetini 6,2 ve merkez üstünü İzmir’in Karaburun ilçesi açıkları olarak açıkladı. Karaburun Kaymakamı depremde can ve mal kaybının yaşanmadığını ifade etti.

Telefon hatları kilitlendi

Deprem İzmir’de paniğe yol açtı. Vatandaş sokağa döküldü. Sarsıntı İstanbul da dahil 5 şehirde hissedildi. Yakınlarını arayanlar telefon hatları kilitledi.

Komşu’da yıkılan binalar var

Ege Denizi’nde meydana gelen deprem Yunanistan’da da büyük etki yaşattı. Yunan televizyon kanalları Midilli adasının güneyinde Plomari kasabasında depremin çok yakındna hissedildiğini, bazı binalarda yıkılmalar meydana geldiğini duyurdu.

Bilim adamlarının İstanbul’da 10 yıl içerisinde en az 7 şiddetinde deprem olacağını ifade eden Bakan Özhaseki, “Bizim en az 25-30 milyon insanı ilgilendirecek şekilde hareket ederek 3-5 sene içerisinde bu kentsel dönüşümü yapmamız icap ediyor. Bilim adamlarının dediği gibi en geç 10 sene içerisinde bir deprem var. Bu yarın sabahta olabilir, 9.5 sene sonra da olabilir. Ve en az 7 şiddetinde gözüküyor. Böyle olduğu zaman binlerce yapı bir anda yerle bir olacak.” dedi.

‘Daha hızlı dönüşmeliyiz’

Kentsel dönüşüm yasalarının 2012 yılında yürürlüğe girdiğini işaret eden Bakan Özhaseki, “Sayın Cumhurbaşkanımız o konunun da ısrarla üzerinde duruyor. Şu an 49 vilayette kentsel dönüşüm ile ilgili bizim riskli alan ilanlarımız var. Ayrıca 20 vilayette bir başka çalışmalar mevcut. Ama toplamda baktığınız zaman o günkü çıkan yasalarla bugün 420 bin civarında binayı dönüştürdüğümüzü görüyoruz. Oysa en az 25 – 30 milyonu ilgilendirecek bir dönüşüm olmalı. Anadolu’da deprem olursa İstanbul imdadına yetişir ama İstanbul’a bir şey olursa durum vahim olur.” diye konuştu.

Sağlıksız ve riskli konut stokunun 7-7.5 milyon civarında olduğunu söyleyen Bakan Özhaseki, “Türkiye’de 20 milyon civarında yapı stokumuz var. Son 16 yılda 5 milyon bina yapıldı. Ama 1999 depremi öncesi yapılanların en az yüzde 50’si risk taşıyor.” Şeklinde konuştu.

‘Devlet her yere yetişemez, binanıza baktırın’

Her yere devletin yetemeyeceğini hatırlatarak vatandaşların artık kendi dönüşümlerini üstlenmeleri gerektiğini söyleyen Bakan Özhaseki, “Gücü yeten insanlar lütfen binalarını ölçtürsünler. İçlerinde canları var, malları var. En kıymetli şeyleri var. Gücü yetiyorsa insan dışarıda o kadar çok lüzumsuz israf ettiğimiz, para harcadığımız yerler var ki. Birde yaşadığı evlere lütfen baktırsınlar. 2023’e kadar, sağlıksız, kimliksiz yapı kalmasın diye çırpınacağız.” diyerek sözlerini noktaladı.

Sabah