Irak Ulusal Yatırım Komisyonu (NIC) bu amaçla geçtiğimiz haftalarda 157 projelik bir liste yayınladı. Komisyon, bu projeler için yatırımcı arayışında olacaklarını açıklarken, liste içinde Musul Havalimanı gibi yıkılmış olan tesislerin yeniden inşasını da yer alıyor. Bunu yanı sıra yeni yatırımları da kapsayan liste, seyahat, ziraat ve enerji kaynaklarına da odaklanıyor. Evleri, hastaneleri, okulları, yolları iş merkezlerini, iletişimi de kapsayan liste gençlere iş bulmayı ve yıllardır süren şiddete bir son vermeyi hedefliyor.

Konferans düzenleniyor

Komisyon ayrıca bu konunun “Irak’ın Yeniden İnşası Konferansı”nda da ele alınacağı da duyuruldu. Irak Ulusal Yatırım Komisyonu Başkanı Sami Raoof Taqi Al-Araji, yabancı hükümetleri, özel şirketleri ve uluslararası organizasyonları temsil eden bin 900 delegenin konferansa katılmak üzere kayıt yaptırdığını söyledi.
Irak’ın yeniden inşası birçok sektörü de harekete geçirmiş durumda. Dünyanın birçok ülkesinden özel sektör oyuncularının, yeniden inşa nedeniyle ortaya çıkacak pastadan pay almak için Irak’ı mercek altına aldıkları belirtiliyor.

Fuarlar gözde oldu

Irak’taki iş olanakları birçok fuarda da masaya yatırılıyor. Birçok ülkedeki özel sektör oyuncuları, Irak’ı yakından tanımak ve iş olanakları hakkında bilgi sahibi olmak için bu fuarları bir fırsat olarak görüyor. Dünya Bankası’na bağlı Uluslararası Finans Kurumu da Irak’ın yeniden inşası konusunda özel sektöre çağrıda bulundu. Kurum, uluslararası şirketlerin Irak’ta inşaat projelerini ve yüksek getirili yatırım fırsatlarını değerlendirmeleri gerektiğini duyurdu.
Uluslararası Finans Kurumu’nun (IFC) Irak Ülke Müdürü Ziad Badr, “Dünyanın başka bir yerinde böyle yatırım olanakları olduğunu düşünmüyorum.” dedi.

Uluslararası Finans Kurumu’nun Irak’ın değişik bölgelerinde yaklaşık 1.2 milyar dolarlık yatırımları olduğunu belirten Badr, özellikle bankalar, çimento fabrikaları, telekomünikasyon alanlarına odaklandığını kaydetti ve yakın zamanda 250 milyon dolarlık bir telekomünikasyon yatırımını duyuracaklarını söyledi.

Bağdat’tan “yolsuzluk olmayacak” sözü

Ancak Irak’ta hala yolsuzlukların önemli bir sorun olduğu belirtiliyor. Transparency International tarafından her yıl düzenli olarak açıklanan listeye göre Irak, dünyada en çok yolsuzluğun olduğu 10’uncu ülke konumunda. Ancak başkent Bağdat’tan yapılan açıklamada, özellikle yeniden inşa sürecinde bürokratik rutine ve yolsuzluklara göz açtırılmayacağı duyuruldu. Irak, Suudi Arabistan’dan sonra dünyanın en büyük ikinci ham madde ithalatçısı konumunda bulunuyor.

En fazla satın alan ülke Irak

Gayrimenkul alan diğer ülke vatandaşları hakkında bilgi veren Tapu ve Kadastro Samsun Bölge Müdürü Hasan Özalban, ilk üç ayda Almanya 4, Amerika Birleşik Devletleri 3, Azerbaycan 3, Ürdün 2, Avusturya 1, Birleşik Arap Emirlikleri 1, Bosna Hersek 1, İran 1, Kazakistan 1, Kırgızistan 1, Türkmenistan 1, Yeni Zelanda 1, Irak uyruklu vatandaşların ise 99 gayrimenkul aldığını belirtti

Özellikle tahrip edilmiş yapıların yeniden inşasının gündemde olduğu Irak’ın yeniden inşasında boru hattı, arıtma ve içme suyu gibi altyapı; konut, askeri tesis, sosyalkültürel tesisler, idari bina, okul ve sağlık tesisleri gibi üstyapı; enerji hatları, enerji santralleri, depolama tesisleri, endüstriyel tesisler ve petrokimya tesisleri gibi çeşitli sanayi tesisi; sulama ve baraj gibi çeşitli su projeleri ve havaalanı ile yol-köprü-tünel gibi çeşitli ulaşım projelerinin üretilmesi bekleniyor.

Çok fazla iş fırsatı var

Bu arada Irak’a “Türk işadamları” aracılığıyla kullandırılmak üzere Türkiye tarafından açılacak 5 milyar dolarlık kredinin en az 10 milyar dolarlık iş hacmi oluşturması bekleniyor. Kredinin, aym zamanda Irak tarafından Türk müteahhitlik firmaların birikmiş alacaklarını ödemelerine ve firmaların mevcut projelerini tamamlamalarına da imkan yaratacağı, söz konusu kredinin önemli bir bölümünün gerekli malzeme, makine-ekipman, teçhizat ve çeşitli hizmetlerin karşılığı olarak yine Türkiye’ye geri döneceği vurgulanıyor.

Irak’ta istikrarın sağlanması ve güvenlik sorununun kesin olarak çözümlenmesinin hayati önem taşıdığına dikkat çeken iş dünyası, bu koşulların sağlanmasının ardından, Bağdat ve çevresi ile Basra başta olmak üzere ülkenin diğer bölgelerinde de müteahhitlik firmalarına daha fazla iş fırsatı doğacağına inanıyor.

Yeniden inşaya 100 milyar dolar

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Irak İş Konseyi Türk tarafı Başkanı Emin Taha, Irak’ın son yıllarda DEAŞ’tan gördüğü zararların hacminin çok büyük olduğunu vurgulayarak, Irak’ın yeniden inşası için 100 milyar dolar gibi bir yatırıma ihtiyaç olduğunu belirtti. Kuveyt’te Irak’ın yeniden imarı için düzenlenen uluslararası konferansta gerçek anlamda 27 milyar dolar toplandığını ifade eden Taha şunları kaydetti:

“Irak’ın yeniden imarında en yüksek desteği Türkiye verdi. 5 milyar dolar kredi kolaylığı sağlayacağını açıkladı. Hibe miktarı ise 50 milyon dolar. Bu da Türk özel sektörü ve Türk halkı için gururdur. İraklılar da şu anda bunun farkındalar. Çünkü İran gibi bir ülke bir kuruş vermezken, Kuveyt 1 milyar dolar, petrol zengini Suudi Arabistan 1.5 milyar taahhüt etti. Irak’m yeniden imarı çerçevesinde altyapı, üst yapı inşaatına, özellikle DEAŞ’tan kurtarılan bölgelere bu paranın büyük bir çoğunluğu ayrılacak. Musul, Ramadi, Tikrid, Felluce gibi iller için paraya ihtiyaç var. Paranın kalan yüzde 30’u da enerji santralleri için harcanacak. Türkiye bu yardımla, İraklıların bir kez daha yanında olduğunu ispatladı.”

“Biraz zaman lazım”

Emin Taha, 2018’in yaraların sarılacağı, 2019’un ise daha fazla ticaret ve yatırımların yapılacağı bir yıl olacağının altını çizdi. Güvenliğin yatırım için olmazsa olmaz bir unsur olduğuna dikkat çeken Taha, güvenin olmadığı bir yerde yatırım yapılamayacağını vurguladı. Yeniden imarın gündeme geldiği Irak’ta ortamın yatırım için yüzde 100 hazır olmadığını ifade eden Taha, “DEAŞ’ın Irak’ta bulunduğu yıllara göre durum çok daha iyi ve iyiye gidiyor. Ancak büyük yatırımlar için ortam henüz uygun değil. Biraz zaman lazım. Yatırımcılarımız uzun vadeli yatırımlar için şimdiden Irak’a gitsinler, iletişim kursunlar, görüşmelerini yapsınlar. Biz de DEÎK Türkiye-Irak tş Konseyi olarak her zaman onlara yardımcı olacağız. Irak’ta şu anda küçük çaplı yatırımlar yapılabilir. DEAŞ ile savaştan çıkan bir ülke olan Irak, 12 Mayıs’ta ülke genelinde milletvekili seçimlerine gidecek. Yaralar sarılacak” diye konuştu.

Türk özel sektörünün Irak’a daha çok “yap-işlet-devret” yöntemiyle hayata geçirilen projeler için gittiklerini vurgulayarak, yatırım için gidenlerin sayısının az olduğunu kaydetti. Irak’ta iş yapan iş yatırımcıların karşılaştıkları sorunlara ve zorluklara değinen Taha, “Irak’ın yatırımlara verdiği teşvik ve destekler istenilen hızla gerçekleşmedi veya verilen sözler birebir yerine gelmedi. Irak’ın Ulusal Yatırım Üst Komisyonu pasif kaldı. Dolayısıyla Irak fazla yatırımcı çekemedi. Bunu da biz her fırsatta Iraklı yetkililere iletiyoruz” dedi.

5 milyar dolar kredinin kullanıma ilişkin ise detaylar henüz netleşmedi. Taha, kredilerin kullanımına ilişkin esasların önümüzdeki günlerde netleşeceğini vurgulayarak, olmasını bekledikleri muhtemel yaklaşınu şöyle anlattı: “İraklılardan önem arz eden projeleri istenecek. Bu sektörlerdeki işleri yapacak Türk firmalarına bu işler verilecek. Ödemeleri, Türk hükümeti Türk Irak Stadyumu, Basra firmalarına yapacak diye düşünüyoruz.”

“Her zaman önemli bir pazardı”

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Mithat Yenigün ise, coğrafi yakınlık ve süregelen ilişkiler çerçevesinde Irak’ın Türk yurtdışı müteahhitlik hizmetleri ve dış ticaret için her zaman önemli bir pazar olduğunu vurgulayarak, Irak’ın bugün de gündemdeki yerini ve önemini koruduğunu ifade etti. 1970’lerden günümüze kadar Türk müteahhitlik firmaları tarafından Irak’ta gerçekleştirilen 960 projenin toplam bedelinin yaklaşık 25 milyar dolara ulaştığını söyleyen TMB Başkam Yenigün, bu tutar ile Irak’ın toplam proje bedeli bakımından Türk müteahhitlik firmalarının yurtdışında en fazla iş üstlendikleri Ortadoğu’daki birinci, dünya genelindeki dördüncü ülke konumunda olduğunu vurguladı.

Türk firmalarının Irak’ta yeniden faaliyet gösterebilmeleri için ülkede istikrarın sağlanması ve güvenlik sorununun kesin olarak çözümlenmesinin hayati önem taşıdığını belirten Yenigün, bu koşulların sağlanmasının ardından, Bağdat ve çevresi ile Basra başta olmak üzere ülkenin diğer bölgelerinde de müteahhitlik firmalarına daha fazla iş fırsatlarının doğabileceğini kaydetti.

1.5 milyar dolarlık alacak

Geçtiğimiz dönemde Irak’ta güvenlik sorunlarının ciddi düzeylere ulaşması ve hak ediş ödemelerinin yapılamaması nedenleriyle bu ülkede iş üstlenmiş Türk firmalarının çok ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını ve işlerini durdurduğunu dile getiren Yenigün, Türk firmalarının Irak’taki işlerinden doğan 1.5 milyar dolar tutarındaki alacakları konusunda henüz herhangi bir gelişme kaydedilemediğinin altını çizdi. Yenigün, “Kuzey Irak’ta, Türk müteahhitlik firmalarının ödemeleri ile ilgili herhangi bir gelişme söz konusu olmamasına karşın ülkenin güneyinde faaliyet gösteren ve işvereni devlet kuruluşu olan bazı firmalarımızın bir kısım alacaklarını tahsil edebildikleri bilgisi edinilmekte. Son dönemde, bazı firmalarımız Basra bölgesinde büyük ölçekli enerji santralı projeleri üstlendiler” dedi.

Yenigün, Irak’ın yeniden imarı kapsamında Türkiye tarafından açılacak 5 milyar dolarlık kredinin Irak tarafının Türk müteahhitlik firmalarının birikmiş alacaklarını ödemelerine ve firmaların mevcut projelerini tamamlamalarına da imkan yaratacağını vurguladı.

“Gündemimizde sağlık yatırımları var”

İhsan ŞAHİN / Sıla Grup Yönetim Kurulu Başkanı: Yatırım için Irak’ın biraz durulmasını ve önümüzü görmeyi bekliyoruz. Irak’ta her şey çok çabuk değişiyor. Öncelikle seçim sonuçları, sonrasında Merkezi Hükümet ile Kuzey Irak’ın arasındaki statü durumunun ne olacağı, sürecin nasıl korunacağı, Irak petrol kaynaklarının nasıl işletileceği, Irak ekonomisini nasıl etkileyeceği, Suriye politikalarıyla Irak’taki gelişmelerinin ne olacağı… Bütün bunları görmek istiyoruz. 2008 ve 2011 arasında ortaklarımızla beraber Irak’ta başta hastane olmak üzere inşaat ve konut alanında ciddi yatırımlarımız oldu. 2011’den sonra, Irak’ta cereyan eden hadiseler, iki ülke arasında yaşanan siyasi gerginlik işlerimizi tasfiye etmemizi ve oradan ayrılmamızı gerektirdi. Ama yeniden Irak’la ilişkilerin düzeldiğini, coğrafyadaki jeopolitiğin yeniden şekillendiğini görüyoruz. Tekrar Irak’ta yatırım ve iş yapma niyetindeyiz. Irak’taki süreç süreklilik haline dönerse, ekonomi tekrar eski gücüne kavuşursa, başta sağlık alanında olmak üzere bazı projelerle ilgilendiğimizi söyleyebiliriz. Gündemimizde hastane yapımı, işletilmesi, serum ve enjektör fabrikası yatırımı projeleri var. Enjektör ve serum fabrikalarının toplam maliyeti 40-45 milyon euro. Hastane yatırımının büyüklüğünde ise oradan gelecek talepler belirleyici olacak. Yatırımlar için Bağdat’ı düşünüyoruz.

“Yıkılmış yapıların imarı gündemde”

Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) Başkanı Celal Koloğlu, Irak’ın her zaman Türk müteahhitleri ve işadamları açısından önemli bir pazar olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin oldukça önemli olduğunu kaydetti. Koloğlu, iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel bağların bu ilişkilerin geliştirilmesinin önemli bir zeminini oluşturduğunu dile getirdi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdiği Irak ziyaretinde Irak’ın yeniden inşasında Türk müteahhitlerin rol almasının gündeme geldiğini belirten Koloğlu şunları söyledi:

“Irak Dışişleri Bakanı Caferi de gerçekleştirdikleri görüşmede ekonomik alandaki ilişkilerin geliştirilmesi için Türk şirketlerini Irak’ta daha fazla yatırım yapmaya davet etti. Bugüne kadar Irak’ta Ekonomi Bakanlığı verilerine göre, 25 milyar dolara yakın yatırım gerçekleştiren Türk müteahhitleri, Irak’ın yeniden imarında da elbette önemli bir rol üstlenebilir. Tüm jeopolitik risklere rağmen 2017’de Irak’ta 1 milyar 17 milyon dolarlık proje Irak, Duhok üstlenildi. Özellikle tahrip edilmiş yapıların yeniden inşası gündemde.”

“Yeni yatırımlar için görüşmeler yapıyoruz”

Nihat Özdemir / Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı: Kuzey Irak’ta Duhok ile Zaho arasında toplam 170 milyon dolar yatırım büyüklüğüne sahip 5 km uzunluğunda iki tüneli olan bir yolu her şeyiyle bitirdik. Şu anda 50 milyon dolar alacağımız beklemekte. Önümüzdeki günlerde Irak’ta yeni yatırımlar gündemimizde. Bazı görüşmeler yapıyoruz. Bunlar müteahhitlik sektöründe, yol, boru hatları gibi işler. Kuzey Irak’a çimento satışlarımız kapıda yaşanan olaylar ve Kuzey Irak’taki referandum sürecinden sonra tamamen kesilmiş durumda. Ayrıca Kuzey Irak kesiminde tüm yatırımlar durdu. Oraya çimento ihracatı yapamıyoruz. Yeniden imar süreci Türkiye çimento sektörünü olumlu etkileyecektir. Biz özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan çimento fabrikalarından dönem dönem çok büyük miktarlarda çimento ihracatı gerçekleştirdik. Son üç yıldan beri durmuş durumda; çok az çimento ihracatı yapabiliyoruz. Bu arada Irak’ta çimento fabrikaları kuruldu. Hem de yüksek kapasiteli fabrikalar. Onlar da ülkede ekonominin durması, yatırım yapılamaması nedeniyle iş yapamıyor, kapasitelerini kullanamıyorlar. Irak’ın yeniden imar kararı alınırsa hem sınıra yakın bölgede bulunan Türk çimento fabrikalarını hem de Irak’lı üreticileri olumlu etkiler.

“Pay almaya çalışacağız”

Kuveyt’te gerçekleştirilen uluslararası konferansa katılan şirketlerden biri de Limak Holding oldu. Konferansta Türk iş dünyasını memnun eden önemli gelişmeler olduğunu dile getiren Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, “Orada Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Irak’ın yeniden yapılanmasında Türk işadamlarının kullanması şartıyla 5 milyar dolar destek alınacağını açıkladı. Bu iş dünyası olarak da bizi çok memnun etti. Irak’ın uzun zamandır büyük altyapı yatırımlarına ihtiyacı var. Bütün dünyadan Irak’a destek geliyor. Önemli olan bu pastadan Türk müteahhitlerinin, Türk işadamlarının pay alabilmesidir. Iraklı, Kuzey Iraklı işadamlarıyla görüşmelerimiz devam ediyor” diye konuştu.

Yeniden imar sürecinde Irak’ı bir bütün olarak düşünmek gerektiğini söyleyen Özdemir, “Artık bütün dünya da bunu böyle istiyor. Artık bizim muhatabımız Irak Hükümeti olmalı. Kuzey Irak bölgesel bir idari sistem. Kuzey Irak’ta da çok iş imkanı var. Altyapı yatırımlarına ihtiyaç duyuluyor. Yatırımların başlayabilmesi için sınırdan geçişlerin düzene girmesi gerekiyor. Bunları bir paket olarak düşünmemiz lazım” dedi.

“Konut sektöründe ciddi hareketlilik olacak”

Bilgin AYGÜL / Atis Fuarcılık Yönetim Kurulu Başkanı: Yeniden yapılanma süreci, güvenlik sorunun çözümü ile paralel giden bir olay. Geçmişte Irak’ta birçok müteahhit firma iş aldı ancak hem para hem de güvenlik sorunu nedeniyle bir kısmı yarım bırakmak zorunda kaldı. En önemli şey, düzenli bir şekilde paranın yatırım yapılacak alanlarda devlet tarafından sağlanması. Uluslararası kuruluşların krediler açarak buna destek olması. Tabii ki bunların yapılabilmesi için de sürekli istikrarlı bir hükümet, güvenlik gerekiyor. Irak Türkiye’nin 90’lar öncesinde Almanya’dan sonra en büyük ihracat yaptığı ikinci ülkeydi. 2011 ve 2014 yılları arasında da gene bu rakamlar Almanya’dan sonra ikinci ülke konumuna getirdi. Irak, her şeyi ithal eden, korumacı olmayan bir ülke. Özellikle sağlık sektöründe hastane yatırımları yapıldı. Türk firmaları bu pazarda sürekli vardı, yine var olacaklar. Irak’ta güvenlik ve istikrar hala sorun olmaya devam ediyor. Siyasi istikrarın tam olarak sağlanmasından sonra uluslararası kuruluşların da kredi hatlarını açacağını düşünüyorum.

Özellikle konut sektöründe ciddi bir inşaat hareketliliği olacaktır. Küçük sanayiye yönelik endüstriyel yatırımlarda hareketlilik yaşanacaktır. Irak’ın Türkiye ile bağlarını güçlendirmek gerekiyor. Bu konuda belki Eximbank’ın bir ülke kredisi olabilir.

Para

Kuveyt’te düzenlenen bir konferansta konuşan Irak Planlama Bakanlığı Müsteşarı Kuzey Abdülfettah, ilk etapta 22 milyar dolara ihtiyaç olduğunu söyledi. Daha sonra da 65 milyar dolarlık bir yatırım gerekeceğini sözlerine ekledi.
Müsteşar Abdülfettah’a göre, özellikle konut sektörü yatırıma en acil ihtiyaç duyulan alan.

Terör örgütü DEAŞ 2014’te Irak’ın en büyük ikinci kenti Musul’u ele geçirince, özellikle ülkenin batı bölgelerinde ordu ile müttefikleri, yerleşim yerlerini örgütten temizlemek için büyük operasyonlar düzenlemişti.

ABD öncülüğündeki DEAŞ karşıtı koalisyonun hava bombardımanlarıyla destek verdiği operasyonlarda şiddetli çatışmalar yaşanmış, özellikle Musul’daki konutların büyük kısmı tamamen yıkılmış ya da içlerinde yaşanılamaz hale gelmişti.

Musul’un sadece tarihi kent bölümünde 11 bin 500 evin yıkıldığı, 35 bin evin ise kısmen hasar gördüğü tespit edilmişti.

Örgütün kentten kaçarken yıkıntılar arasına kurduğu bubi tuzaklarının hala tamamen temizlenmediği ve birçok Musullunun yakınlarının cesetlerini molozların arasından çıkaramadığı da ortaya çıkmıştı.

DEAŞ’la çatışmaların yoğun geçtiği bir diğer kent olan Felluce’de ise 40 bine yakın evin tamamen yıkıldığı ya da kullanılamaz hale geldiği belirtilmişti.

Reuters

En çok Iraklılar aldı

Geçen ay Irak vatandaşları Türkiye’den 317 konut satın almıştı. Bunu 198 konutla Suudi Arabistan, 135 konutla Kuveyt, 95 konutla Rusya, 81 konutla Afganistan sırasıyla takip etmişti. Sektör temsilcileri yabancıların Türkiye’ye olan ilgisinin artarak devam edeceğini açıkladı. Farklı illerde konut satışlarının artmasına ilişkin ise sektör temsilcileri, “Yabancılar Türkiye’yi gezdikçe ve yeni iller gördükçe oralardan da konut alma isteği duyuyor. Bundan sonra da yabancı konut alıcısının Türkiye keşfi sürecek” açıklamasını yaptı.

Yerli İstanbul dedi

Türkiye genelinde ağustosta 120 bin 198 konut satıldı. Geçen ay satılan konut sayısı, bir önceki aya göre yüzde 3,7, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 4,7 artış kaydetti. Konut satışında en yüksek payı 18 bin 696 konutla İstanbul aldı. Satış sayılarına göre İstanbul’u, 12 bin 630 konut satışıyla Ankara, 6 bin 838 konut satışıyla İzmir izledi. Konut satış sayısının düşük olduğu iller ise 13 konutla Hakkari, 16 konutla Ardahan ve 61 konutla Bayburt olarak kayıtlara geçti. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları ağustosta, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 artarak 38 bin 743’e yükseldi. Toplam konut satışlarında ipotekli satış payının en yüksek olduğu il yüzde 46,9 ile Bilecik oldu. Diğer satış türleri sonucunda el değiştiren konut sayısı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4 artarak 81 bin 455 oldu. Diğer konut satışlarında İstanbul’un payı yüzde 64 oldu. Ardahan ise diğer satışta son sırada yer aldı.

İpotekli konut satışları arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %29,9 oranında artış göstererek 50 bin 424 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %39,1 olarak gerçekleşti. İpotekli satışlarda İstanbul 9 661 konut satışı ve %19,2 pay ile ilk sırayı aldı. Toplam konut satışları içerisinde ipotekli satış payının en yüksek olduğu il %59,1 ile Artvin oldu.

78 bin 499 konut el değiştirdi

Diğer konut satışları Türkiye genelinde bir önceki yılın aynı ayına göre %0,1 oranında artarak 78 bin 499 oldu. Diğer konut satışlarında İstanbul 12 bin 782 konut satışı ve %16,3 pay ile ilk sıraya yerleşti. İstanbul’daki toplam konut satışları içinde diğer satışların payı %57 oldu. Ankara 8 bin 525 diğer konut satışı ile ikinci sırada yer aldı. Ankara’yı 4 bin 667 konut satışı ile İzmir izledi. Diğer konut satışının en az olduğu iller 5 konut ile Hakkari ve Ardahan oldu.

56 bin 376 konut ilk defa satıldı

Türkiye genelinde ilk defa satılan konut sayısı bir önceki yılın aynı ayına göre %7,6 artarak 56 376 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk satışın payı %43,7 oldu. İlk satışlarda İstanbul 9 bin 972 konut satışı ve %17,7 ile en yüksek paya sahip olurken, İstanbul’u 5 bin 355 konut satışı ile Ankara ve 3 bin 117 konut satışı ile İzmir izledi.

İkinci el konut satışları arttı

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %11,9 artış göstererek 72 bin 547 oldu. İkinci el konut satışlarında da İstanbul 12 bin 471 konut satışı ve %17,2 pay ile ilk sıraya yerleşti. İstanbul’daki toplam konut satışları içinde ikinci el satışların payı %55,6 oldu. Ankara 9 bin 649 konut satışı ile ikinci sırada yer aldı. Ankara’yı 4 bin 942 konut satışı ile İzmir izledi.

Yabancılara 1.578 konut satışı gerçekleşti

Yabancılara yapılan konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %1,1 azalarak 1.578 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında, Mart 2017’de ilk sırayı 579 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul ilini sırasıyla 313 konut satışı ile Antalya, 124 konut satışı ile Bursa, 88 konut satışı ile Yalova, 80 konut satışı ile Sakarya ve 73 konut satışı ile Ankara izledi.

En çok konut satışı Irak vatandaşlarına

Mart ayında Irak vatandaşları Türkiye’den 323 konut satın aldı. Irak’ı sırasıyla, 148 konut ile Suudi Arabistan, 139 konut ile Kuveyt, 115 konut ile Rusya Federasyonu ve 112 konut ile Afganistan izledi.180 aya varan vade seçenekleri; iş yerlerini ise yüzde 25 peşin 120 ay vade ile alabiliyor.

Türk-Irak İş Konseyi’ni ziyaret ettiler

Sabah’ın haberine göre, Başbakan Yıldırım’ın Irak ziyaretinin ardından, uzun süredir temaslarını erteleyen Iraklı işadamı heyeti, geçen hafta Türkiye’ye geldi.  Türk-Irak İş Konseyi Yönetim Kurulu Üyesi Tevfik Öz‘ü ziyaret eden heyet, Bağdat’ta yapılacak 200 milyon dolarlık projeyi Türk inşaatçılara teklif etti.

3 yıldır beklenen gelişme

Başbakan’ın Irak ziyaretiyle Türkiye’nin Irak’la arasındaki buzları erittiğini söyleyen Tevfik Öz, bu ziyaretin, 3 yıldır beklenen bir gelişme olduğunu söyledi. Bu ziyaretin belirsizliklerin bitmesi açısından önemli olduğunu da kaydeden Tevfik Öz, böylece iki ülke arasındaki çok önemli bir boşluğun kapatılmış olduğunu vurguladı. 35 yıldır Irak’la iş yaptığını ve hemen her gün Irak’taki işadamlarıyla görüştüğünü kaydeden Öz, ziyaretin ardından Irak’lı işadamlarının havasının hemen değiştiğini gözlemlediklerini belirtti.

Özellikle Körfez ülkeleri ve İngiltere’deki yatırımcıların tercihi olan Türkiye’de son 10 yılda 8 bin 796 adet arsa, bağ, bahçe, tarla gibi parsel ve 102 bin 745 konut, 121 bin 524 yabancıya satıldı. 2016 verilerine göre ise 21 bin 178 yabancı uyruklu, 1912 parsel ve 19 bin 91 konut satışıyla Türkiye’de gayrimenkul sahibi oldu. Yabancılar geçen yıl, önceki senelerde edindikleri 1015 taşınmazı ise elden çıkardı.

Irak vatandaşları başı çekti

Türkiye’de gayrimenkul yatırımını tercih edenlerin başında Irak vatandaşları gelirken Iraklıları Suudi Arabistan, Kuveyt, Afganistan ve İngiltere vatandaşları izledi. 2016’da Iraklılara 3 bin 459, Suudi Arabistanlılara 1642, Kuveytlilere 1640, Afganlara 1518, İngilizlere ise 1298 taşınmaz satıldı.

En çok İstanbul, Antalya, Bursa tercih edildi

Yabancılar geçen yıl İstanbul‘dan 6 bin 411, Antalya‘dan 4 bin 971, Bursa‘dan 1344, Aydın‘dan 1287, Yalova‘dan ise 1031 taşınmaz edinirken İstanbul’u en çok tercih edenlerin başında, 198 taşınmaz alan Afganlar, 944 taşınmazla Iraklılar ve 735 konutla Suudi Arabistanlılar geldi. Iraklılar, İstanbul dışında yatırım tercihlerini Yalova ve Antalya’dan yana kullanırken Ruslar taşınmaz satın almak için Antalya, Kuveytliler Bursa, İngilizler ise Muğla ve Aydın’ı seçti.

‘Yeni iş imkanları oluşturmak istiyoruz’

Sinpaş GYO Genel Müdürü Seba Gacemer, Körfez ülkeleri ve Suudi Arabistan’dan konuta yönelen ilgiyi her zaman yüksek tutmak gerektiğini belirterek Körfez ülkelerinden Türkiye’ye gelen gayrimenkul yatırım miktarının son 6 yılda 20 milyar doları geçtiğini vurguladı.

Son dönemde Azerbaycan, İran, Irak, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer Körfez ülkelerinden gelen talebin arttığını ifade eden Gacemer, “Ancak Suudi Arabistan bizim açımızdan ayrıca önem taşıyor. Sinpaş GYO olarak Suudi Arabistan’a hem Türkiye’de konut satmak hem de orada yeni yatırım ve yeni iş imkanları oluşturmak için çalışıyoruz“ dedi.

‘İstanbul Körfez’in yakın Londra’sı’

İstanbul’un Körfez ülkelerinin yakın Londra’sı olduğunu dile getiren Gacemer, yeni ve güvenli yatırım alanları arayan Körfez yatırımcısı için Türkiye’nin ülkelerinin yanı başında, bütün yerli ve yabancı vatandaşların kültürel zorlanmalarla karşılaşmadan keyifle ve güvenle yaşayabilecekleri büyük bir ülke olarak öne çıktığını anlattı.

Şişli Bomonti’de yükselen Queen Central Park’ın da hem yaşam hem de yatırım olarak bulunmaz fırsat olduğunu öne süren Gacemer, “Projelerimizi geliştirirken yaşam tarzını iyileştirmek kadar, konutun önemli bir yatırım enstrümanı olduğu gerçeğini de göz ardı etmiyoruz” diye konuştu.

‘Suudi Arabistan konut piyasasıyla ilgileniyoruz’

Suudi Arabistan konut piyasasıyla da ilgilendiklerini belirten Gacemer, önümüzdeki 5 yıl içinde 1 milyon 500 bin konutu piyasaya sürmeyi hedefleyen Suuidi Arabistan’ın bu hedefi de Sinpaş GYO gibi gayrimenkul geliştirme konusunda büyük başarı kazanan uzman Türk firmalarıyla gerçekleştirmek istediğini kaydetti. Gacemer, Cidde Cityscape 2016 Gayrimenkul Fuarı’nda hem Sinpaş GYO’yu hem de Queen Central Park Bomonti’yi tanıtmak istediklerini de sözlerine ekledi.

Orta Asyalılar da geliyor

Son yıllarda Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri vatandaşlarının da ilgisinin arttığı Alanya’da bu yılın ilk 6 ayında 77 Kazakistan vatandaşı konut sahibi oldu. Kazakları 28 konutla Afganistan, 17 konutla Ürdün, 11 konutla Özbekistan ve 2 konutla İsrail vatandaşları takip etti.