Türkiye ekonomisi aynı dönemde büyümesini sürdürürken, inşaat sektöründeki daralma dikkat çekti. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, sektörün büyüme ivmesindeki yavaşlamaya daha önce de dikkat çektiklerini belirterek, küçülmenin temelinde finansmana erişim güçlüğü, yüksek kredi maliyetleri, yatırım iştahındaki zayıflama ve yüksek maliyetlerin bulunduğunu ifade etti.

Deprem bölgesi ve kamu yatırımlarının desteği azaldı

Eren, 2023 ve sonraki yıllarda deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetleri ile kamu kaynaklı altyapı yatırımlarının inşaat sektörünü güçlü biçimde desteklediğini belirtti.

Ancak 2026 itibarıyla bu katkının önceki dönemlere kıyasla daha sınırlı hale geldiğini kaydeden Eren, kamu kaynaklı yatırımlardaki yavaşlamanın özel sektör inşaat faaliyetlerindeki ivme kaybını telafi edemediğini söyledi.

Sektörde özellikle kamu yatırımlarındaki ödenek kısıtlamalarının yanı sıra finansmana erişimin zorlaşması ve yüksek maliyetlerin baskı oluşturmaya devam ettiği belirtildi.

Yüksek finansman maliyeti yatırımları frenledi

TMB Başkanı Eren’e göre inşaat sektöründeki büyümenin tersine dönmesinde sıkı finansman koşulları ve yüksek kredi maliyetleri belirleyici oldu.

Özel sektör yatırımlarında da temkinli bir seyir izlendiğini ifade eden Eren, sektörün yeni projelere yönelme kapasitesinin finansman koşulları ve maliyet baskısı nedeniyle zayıfladığını vurguladı.

İnşaat sektörünün 14 çeyrek boyunca büyümesinde etkili olan kamu yatırımları ve deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetlerinin katkısının azalmasıyla birlikte, özel sektör tarafındaki yavaşlama daha belirgin hale geldi.

TMB’den yeniden büyüme için düzenleme çağrısı

Erdal Eren, sektörde devam eden sorunların çözülmesi halinde inşaat sektörünün yeniden pozitif büyüme sürecine dönebileceğini belirtti.

Eren, finansmana erişimin kolaylaştırılması, yüksek maliyet baskısının azaltılması ve kamu yatırımlarındaki ödenek kısıtlamalarının sektör üzerindeki etkilerinin giderilmesine yönelik düzenlemelerin, inşaat sektörünün yeniden büyümeye geçmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

İnşaat sektörünün yeniden pozitif büyümeye dönmesinin yalnızca müteahhitlik sektörü açısından değil, istihdam, sanayi, yapı malzemeleri, finans, gayrimenkul ve bağlı sektörler üzerinden Türkiye ekonomisinin genel büyümesine de katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

Türk müteahhitlik sektörü, küresel ekonomideki belirsizliklere rağmen uluslararası pazarlardaki güçlü konumunu korumaya devam ediyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre sektör, 2026 yılının ilk beş ayında 15 farklı ülkede toplam 40 yeni proje üstlenirken, bu projelerin toplam değeri 2,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

2021 yılında 32 milyar dolarlık proje

Dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik pazarlarında önemli pay sahibi olan Türk firmaları, son yıllarda özellikle altyapı, ulaşım, enerji ve konut yatırımlarında dikkat çekici bir performans ortaya koyuyor. Sektör, 2021 yılında 32 milyar dolarlık proje hacmiyle tarihi rekorunu kırarken, sonraki yıllarda da yüksek proje büyüklüklerini korumayı başardı.

2024 yılında yaklaşık 29,9 milyar dolarlık proje

2024 yılında yaklaşık 29,9 milyar dolarlık proje üstlenen Türk müteahhitleri, küresel ekonomik sorunlara ve bölgesel jeopolitik risklere rağmen uluslararası pazarlardaki etkinliğini sürdürdü. Sektörün bugüne kadar 138 ülkede tamamladığı ve yürüttüğü proje sayısı 12 bin 901’e ulaşırken, toplam proje hacmi 562,6 milyar dolar seviyesine çıktı.

Yatırımcılar açısından dikkat çeken göstergelerden biri de proje büyüklükleri oldu. Türk firmalarının üstlendiği projelerde ortalama proje bedeli son yıllarda yeniden yükseliş eğilimine girerken, yüksek bütçeli altyapı ve enerji yatırımlarının sektörün gelir potansiyelini desteklediği görülüyor.

Bölgesel dağılım incelendiğinde Türk müteahhitlerinin en güçlü olduğu coğrafya yüzde 42,7 payla Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri oldu. Bu bölgeyi yüzde 25,4 ile Orta Doğu ve yüzde 18,1 ile Afrika takip etti. Avrupa ve Asya pazarları da Türk firmalarının büyüme stratejilerinde önemli yer tutmaya devam ediyor.

Sektörün bugüne kadar en yoğun faaliyet gösterdiği alanların başında kara yolu, tünel ve köprü projeleri gelirken, konut ve rezidans yatırımları, enerji santralleri, demir yolu projeleri ve ticaret merkezleri de öne çıkan yatırım kalemleri arasında yer aldı. Uzmanlar, özellikle Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya’da artan altyapı yatırımlarının Türk müteahhitleri için önümüzdeki dönemde yeni iş fırsatları yaratabileceğini değerlendiriyor.

Mert Davut-AA