70.279 satışın yalnızca 10.175’i ipotekli

Bilge Özdemir, 2025 yılında İstanbul genelinde sıfır konut projelerinde toplam 70.279 adet satış gerçekleştiğini, bu satışların sadece 10.175 adedinde mortgage kredisi kullanıldığını belirtti. Bu tabloya göre ipotekli satış oranı yaklaşık %15 seviyesinde bulunuyor.

Özdemir, “100 bine yakın inşaat firmasının faaliyet gösterdiği İstanbul gibi bir finans merkezinde bu oran son derece düşüktür. Bu tablo, konut talebinden ziyade finansman kanallarındaki daralmayı işaret ediyor” dedi.

Bankalar proje finansmanında kapıları açmadı

Özdemir’e göre İstanbul’da inşaat firmaları, 2025 yılı boyunca proje finansmanı ve garantörlük kapsamında bankalara etkin şekilde erişemedi. Bunun sonucu olarak bankalar tarafından geliştirici tarafına açılan kredi kanalları sınırlı kaldı, mortgage kredisine erişim ise yalnızca belirli proje türleriyle sınırlı oldu.

Mortgage kullanan yaklaşık %15’lik kesimin ağırlıklı olarak:

Kamu iş birliğinde geliştirilen Emlak Konut ve TOKİ projeleri

Teslime hazır veya ekspertiz aşamasını geçmiş özel sektör projeleri

üzerinden krediye erişebildiği görülüyor.

Aylık ortalama 850 ipotekli satış kritik sinyal veriyor

2025 yılında İstanbul’da aylık ortalama 850 adet ipotekli sıfır konut satışı gerçekleştiğine dikkat çeken Özdemir, bu rakamın “mortgage sisteminin fiilen devre dışı kaldığının göstergesi” olduğunu vurguladı.

Bu durumun, geliştiricileri ağırlıklı olarak özkaynakla proje üretmeye zorladığını ve ölçek büyütme kabiliyetini sınırladığını ifade etti.

Risk bankadan inşaatçıya geçti

Bilge Özdemir, son yıllarda teslimi yapılan birçok projede, proje bünyesinde kullanılan kredilerin zamanla tüketici kredisine dönüştüğünü belirtti. Böylece bankaların proje bazlı risklerinin önemli ölçüde azaldığını, hatta bazı projelerde sıfırlandığını söyledi.

“Bugün risk büyük ölçüde inşaat firmalarının üzerinde. Bu nedenle sektöre yönelik kredi musluklarının yeniden açılmasının zamanı gelmiştir” ifadelerini kullandı.

Finansman açılırsa satış ivmesi hızlanır

Özdemir’e göre bankalar, güncel piyasa koşulları ve gelecek öngörüleri doğrultusunda proje bazlı kredi modelleri geliştirmeli. İnşaat firmalarının da katkı payı mekanizmalarıyla faiz yükünü aşağı çekerek, tüketicinin talebini harekete geçirebilecek kapasiteye sahip olduğu belirtiliyor.

Ayrıca:

Ekspertiz aşamasını geçmiş veya fiziki gerçekleşmesi %75’i aşan projelerde düşük faizli özel kredi paketleri

GYO hisselerine yönelik kredi kartı ile alım imkanlarının geliştirilmesi

gibi adımların, hem sermaye piyasalarını hem de konut satışlarını destekleyebileceği ifade ediliyor.

Özdemir, “Doğru kurgulanmış finansman modelleriyle sıfır konut satışlarında kısa sürede güçlü bir toparlanma mümkündür” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) tarafından düzenlenen törende, listede yer alan şirketlerin temsilcileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Bu tablo, Türk inşaat sektörünün yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de güçlü bir yatırım ve proje üretim merkezi olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.

552 milyar doları aşan küresel proje portföyü

Türk müteahhitlik sektörü, 1972 yılından bu yana 138 ülkede üstlendiği yaklaşık 13 bin projeyle 552 milyar doları aşan bir iş hacmine ulaştı. Bu büyüklük, sektörü dünya çapında en güçlü oyuncular arasına taşırken, yatırımcılar açısından da uzun vadeli ve sürdürülebilir büyüme potansiyeline sahip bir ekosistem oluştuğunu gösteriyor.

ENR’nin 2025 listesinde 45 firma ile dünya ikinciliğinin korunması, Türk şirketlerinin uluslararası pazarlarda istikrarlı şekilde pay artırdığını ortaya koyuyor. Özellikle altyapı, ulaştırma, enerji, endüstriyel tesisler ve büyük ölçekli üstyapı projelerinde kazanılan deneyim, yeni pazarlarda da Türk firmalarına rekabet avantajı sağlıyor.

“Kriz ortamına rağmen güçlü performans”

Törende konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, 2025 yılının küresel jeopolitik risklerin arttığı, finansman koşullarının zorlaştığı ve belirsizliğin kalıcı hale geldiği bir dönem olduğunu vurguladı. Buna rağmen Türk müteahhitlik sektörünün hem yurt içinde hem de yurt dışında faaliyetlerini başarıyla sürdürdüğünü belirten Eren, sektörün güçlü kriz yönetimi kabiliyeti sayesinde operasyonlarını aksatmadan devam ettirdiğini ifade etti.

Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Türk firmalarının en büyük pazarlarından biri olan Rusya’da yeni projelerin büyük ölçüde durduğunu, Ukrayna’da ise sınırlı da olsa bazı acil projelerin sürdüğünü aktaran Eren, savaşın sona ermesiyle birlikte hem Rusya’da yeni projelerin hem de Ukrayna’nın yeniden inşasında Türk şirketlerinin önemli rol üstlenmeye hazır olduğunu söyledi.

Bu çerçevede, olası barış ortamının Türk müteahhitlik sektörü için yüksek hacimli yeni iş fırsatları yaratması bekleniyor.

Kamu projelerinde yeni düzenleme çağrısı

TMB Başkanı Eren, kamuda tasarruf politikaları kapsamında ilerleme oranı düşük projelerin yavaşlatılması veya durdurulmasını desteklediklerini, ancak ödeneği çok sınırlı olan şantiyelerin açık tutulmasının müteahhitler üzerinde ciddi mali baskı yarattığını dile getirdi.

Bu nedenle;

İlerlemesi düşük, durdurulan veya yetersiz ödenekle yürüyen projelerde müteahhitlere tasfiye hakkı tanınması,

Kamu İhale Mevzuatı’nın uluslararası normlara uygun şekilde güncellenerek yasama gündemine alınması

gerektiğini vurguladı.

Yatırımcılar açısından bu çağrı, kamu projelerinde sözleşme güvenliğinin artması ve öngörülebilirliğin güçlenmesi anlamına geliyor. Bu tür düzenlemelerin hayata geçmesi, sektöre yönelik yatırım iştahını destekleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

Ankara’da büyük buluşma: İnşaat Zirvesi Türkiye 2026

TMB, 17–18 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara’da “İnşaat Zirvesi Türkiye 2026” etkinliğini düzenleyecek. Zirve ile müteahhitlerden müşavirlere, kamu otoritelerinden finans kuruluşlarına, akademisyenlerden malzeme ve makine üreticilerine kadar sektörün tüm paydaşlarının bir araya gelmesi hedefleniyor.

Bu organizasyonun, yeni iş birlikleri, ortak girişimler ve uluslararası yatırım bağlantıları açısından önemli bir platform oluşturması bekleniyor.

ENR’IN “DÜNYANIN EN BÜYÜK 250 ULUSLARARASI MÜTEAHHİDİ LİSTESİ”NDEKİ TÜRK FİRMALARI

SIRA NO – ENR 2025 – FİRMA

1- 46. ENKA
2- 50. RÖNESANS
3- 61. LİMAK
4- 63. ÇALIK ENERJİ
5- 72. ESTA
6- 84. TAV
7- 88. ANT YAPI
8- 92. GÜLERMAK
9- 103. YAPI MERKEZİ
10- 108. CENGİZ
11- 109. ASLAN YAPI
12- 113. KUZU GRUP
13- 115. MAPA
14- 129. KOLİN
15- 131. KALYON
16- 132. NUROL
17- 136. BCM
18- 142. GAP
19- 143. TEKFEN
20- 145. BAYBURT GRUP
21- 146. SEMBOL
22- 147. İLK
23- 148. ESER
24- 149. METAG
25- 152. POLAT YOL
26- 166. ONUR
27- 171. ÜSTAY
28- 173. IC İÇTAŞ
29- 174. MBD
30- 177. MAKYOL
31- 178. ALARKO
32- 179. YÜKSEL
33- 185. STFA
34- 190. YDA
35- 191. DEKİNSAN
36- 192. SUMMA
37- 202. İRİS
38- 207. TEPE
39- 208. DOĞUŞ
40- 210. MESA
41- 212. ZAFER
42- 215. SMK
43- 229. DORÇE
44- 231. ÖZKAR
45- 234. ORKUN

Bu tablo, Türk müteahhitlik sektörünün küresel pazarlardaki konumunu güçlendirdiğini ve önümüzdeki dönemde özellikle altyapı, enerji ve büyük ölçekli üstyapı projelerinde yeni yatırım fırsatlarının oluşabileceğini gösteriyor.