Sıhhi müesseseye aynı gün

Vatandaşlar, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatlarında da daha hızlı sonuç alıyor. Sıhhi müesseselere, 2005/9207 Sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 12. maddesine istinaden istenilen belgeler ile yönetmelik gereği kamu kuruluşlarıyla yapılan yazışmaların tamamlanmasını müteakip, aynı gün içinde ruhsatlandırma yapılıyor.

Gayrisıhhi müesseselere ise yine aynı yönetmeliğin 23. maddesine göre istenilen belgelerin ve gerekli yazışmaların tamamlanmasının ardından, 1 ila 5 gün içerisinde ruhsat veriliyor. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırma işlemlerinde de aynı yönetmeliğin 32. maddesine göre istenilen belgelerin ve kamu kuruluşlarıyla yazışmaların tamamlanması bekleniyor. Bu sürecin hemen ardından 7 ila 10 gün içerisinde de ruhsatlandırma gerçekleşiyor.

“Esnafın işini kolaylaştırıyoruz”

Pandemi döneminde vatandaşın işini kolaylaştırmak için çalıştıklarını, deprem nedeniyle başlayan taşınma sürecini ise hizmetleri aksatmadan tamamlamaya özel bir önem verdiklerini vurgulayan Konak Belediye Başkanı Abdül Batur, “Hepimiz zor bir süreçten geçiyoruz. Salgınla mücadele ediyorduk, sonra hepimizi derinden yaralayan deprem meydana geldi.

Biz de hem çalışanlarımızı hem de belediyemize girip çıkan vatandaşlarımızı riske atmamak için hizmet binalarımızı boşaltarak, birimlerimizi yeni bir bina inşa edinceye kadar çalışacakları yerlerine taşıdık; ancak tüm bu süreçler nedeniyle hizmetlerimizi aksatmadığımız gibi, hızlandırmaya da gayret ediyoruz. Ruhsat işlerimiz de ciddi ölçüde hızlandı; eğer bize gelen dosya tamamsa, evraklarda eksik yoksa biz işlemi bir hafta gibi kısa bir sürede tamamlıyor, vatandaşımıza ruhsatını veriyoruz” dedi.

Salgının en başından beri en büyük yarayı esnafın aldığına dikkat çeken Batur, “Onlar zaten mağdur. Esnaf kan ağlıyor. Biz de onları desteklemeye, işlerini kolaylaştırmaya çabalıyoruz. Esnaf, bizden beklediği ruhsatı hızla alsın ve işinin başına geçsin istiyoruz. Ekonominin çarkları esnafla döner. Biz de bu çark hiç durmasın, dönsün diye ne gerekiyorsa yapıyoruz” diye konuştu.

Tüm birimlere talimat

İzmir depreminin ardından ilçe genelindeki yeni yerlerine taşınan tüm birimlere seslenen Başkan Batur, hizmetlerin aksatılmadan sürdürülmesi talimatını vermiş, pandemi sürecine de dikkat çekerek, vatandaşların işlerinin kolaylaştırılması için ne gerekiyorsa yapılmasını istemişti. Depremin ardından Konak Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Yağhaneler’de bulunan hizmet binasına taşınmış, Ruhsat Denetim Müdürlüğü ise Basmane’deki hizmet binasında kalmıştı.

Habertürkbak.co

Piyasaların verileri değerlendirirken büyük tehlikeleri ve kötü durumları görmezden gelerek halının altına süpürmeye çalıştığını belirten Durbakayım, pembe tablolar çizmenin mantıksızlığını dile getirdi.

Durbakayım’ın samimi bir dille ele aldığı 2020 yılı sonu değerlendirmesi şöyle:

Pandemi planları değiştirdi

Büyük umutlarla girdiğimiz 2020 yılı hayal kırıklığı yaşattı. Pandemi ile ortaya çıkan ekonomik durgunluk, sektörde tam anlamıyla deprem etkisi yarattı. Özellikle devam eden projelerde bu depremin etkileri daha fazla yaşanıyor.

Ancak asıl faaliyetleri inşaat olup bu sektör için taşın altına sadece elini değil vücudunu koyan çeşitli büyüklüklerdeki İNDER üyesi firmalar sağlam zeminlere inşa ettikleri sağlam binalar gibi bu deprem karşısında direnmektedirler. Bu pandemi dönemi her salgının geçtiği gibi nihayetinde geçecek, ancak giderken verdiği zararların yanında bir takım kazanımları da bırakacak.

Sektörümüzün kazanımları

Öncelikle konut planlarında lüzumsuz alan olarak görülen balkonların yaşam kaynağı olduğunu, evlerimizin aynı zamanda iş yerimiz olabileceğini gördük. Bundan sonra bizler yeni projelerimizde böyle günleri de göz önüne alarak planlar yapacağız. Sosyokültürel tesislerde ara mesafeleri biraz açmayı, daha sağlıklı yaşayabilmek için tabiata daha özenle yaklaşmayı, gibi bu günlerin bizi mecbur ettiğinin farkındayız.

Fakat sözün özü şu ki; sektörümüz son yıllardaki 1994, 2001, 2008 krizlerinden sonra nasıl güçlü çıktı ise bu krizden de güçlenerek çıkacaktır. Tüm sektör adına bunu inançla söylüyorum.

Durum tesbiti

Ancak dikkatimizden kaçmaması gereken çok önemli bir tespitimin altını çizmek istiyorum. Son 3-4 yıllık konut satış rakamları sarmaşık gibi hepimizi büyüledi. 2017 yılında gerçekleşen 1,4 milyon adetlik rekor satış bayram havası yaşattı. Takip eden yıllarda yine rekor seviyede konut satışları gerçekleşti. -Yıkılmadık ayaktayız- derken, asıl büyük krizin farkına varmadık.

Aynı dönemde yani 2017’den sonra alınan ruhsat sayısı diğer bir ifade ile hayata geçen projelerin büyüklüğü; her yıl bir önceki yıla göre yüzde 50 azaldı. 2017’de 1,4 milyon m²’lik ruhsat 2018’de % 48 azalarak 667 bin m²’ye 2019’da ise yine % 50 azalarak 324 bin m²’ye geriledi. İki yıl içinde ruhsat alınan proje büyüklüğü yani yeni proje miktarı yaklaşık yüzde 75 azaldı. Biz ise halen satılan konut sayısına takılıp kalıyoruz. Kaldı ki; gerçekleşen konut satışlarının % 60’tan fazlası ikinci el konut olduğu göz önüne alınırsa, son 2 yılda gerçekleşen satışlardan sektöre aktarılan sermayenin de kısıtlı olduğunu anlayabiliriz.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz;

2020 sonunda yaklaşık 1,4 milyon adetlik konut satışını geçme olasılığımız çok fazla (2020’nin ilk 11 ayında 1 milyon 393 bin adet konut satıldı). Büyük ihtimalle bu pandemi döneminde yeni bir satış rekoru kırılabilir. Ancak altını bir daha çizmek istiyorum.

İkinci el satışının dayanılmaz hafifliği

Gerçekleşen bu satışların çoğu ikinci el konut olup, sektörümüz satışlardan elde edilecek sermayeden yine kısıtlı bir pay alacaktır. Daha da kötüsü yeni proje üretimi olmadığı için sektör daha da zayıflayacaktır. Türkiye ekonomisine sağladığı istihdam ve vergi gibi katma değerleri azalacaktır.

Arz azalıyor, hammadde fiyatları yükseliyor

Diğer taraftan sektördeki bu sürecin devamında enflasyonist bir baskı oluşacaktır. Gerek 1. El gerekse 2. El satışlar devam ederken arzın yani konut üretiminin azalması, metrekare birim fiyatlarının artmasına sebep olacaktır. Azalan arzın fiyatları yükseleceğini de unutmamak gerekir. Son üç yılda, sektörde her geçen gün daha az arz oldu. Söz konusu projelerin hepsi eski maliyetlerle yapıldığı için fiyatları çok az arttı.

Bizler zam yapmadık, dayandık, eski fiyatlarla satmaya çalıştık, artık o devir geçti, çünkü eski mal kalmadı, yeni imalatlar yeni rakamlarla oluşuyor. Elimizde olmadan bu zamları yansıtmak veya işi bırakmak durumundayız.

Yeni arz yeni fiyat demektir

Ancak bugüne kadar ulaşılan metrekare fiyatlarına, büyük oranda artan hammadde maliyetleri tam olarak yansıtmadık. Nitekim yılın son döneminde hızını artıran maliyet artışı, altını çizdiğimiz bu durumun vahametini daha çok gözler önüne sermektedir.

Bizler bu fedakarlıkları yaparken demir tüccarlarının demir fiyatlarını 6 ayda döviz bazında %50 artışının da yorumunu sizlere bırakıyorum. Haziran ayı başında USD kuru 6,74 iken demirin ton fiyatı 3.360 TL (498 $), bu gün USD kuru 7,7 iken demirin ton fiyatı 5.780 TL/ton (750 $)

Daha iyi analizlere ihtiyaç var

Yeni proje yapılmadığı sürece; hem arzın azalmasından kaynaklanan fiyat artışı hem de hammadde maliyetlerindeki artışın eklenmesiyle birlikte konut fiyatları kısaca el yakacaktır. Bu kapsamda böylesine kötü bir tabloya bakarak 2021 yılı için öngörüde bulunmak çok zor olacak. 2021 için temennimiz; sektörümüzün içinde bulunduğu durumu iyi analiz yaparak ve tedbir alarak tekrar güçlenmesi yönündedir.

NAZMİ DURBAKAYIM
İNDER Yönetim Kurulu Başkanı

Türkiye’de pandemiye rağmen bu yıl konut satışlarında rekorlar kırıyor. Ocak-ekimde konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 artarak 1 milyon 280 bin 852’ye ulaştı.

Bu yıl aylık bazda tüm zamanları rekorları normalleşme sürecinin başladığı ve kamu bankaları öncülüğünde hayata geçirilen düşük faizli destek kredisinin uygulamada olduğu haziran-ağustos döneminde görülmüştü. Söz konusu 3 ayda konut satışları 590 bin adedi bulmuştu.

Bu süreçte tüketicilerin kendilerine sunulan fırsatı kaçırmadığını ve konut stokunun ciddi anlamda eridiğini belirten sektör temsilcileri, bu kapsamda koronavirüs salgınına rağmen yapı ruhsat izni alınan bina sayısının attığını ve inşaat sektörünün hareketlendiğini kaydetti.

TÜİK, belediyeler tarafından yapı ruhsat verilen bina sayısının, 9 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 73,7 artış gösterdiğini, yüzölçümde yüzde 58,1, değerde yüzde 76,1, daire sayısında yüzde 97,9’luk artış görüldüğünü açıklamıştı.

‘Artış, ülkemizdeki potansiyele olan güvenin açık resmi’

Fuzul Grup Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Akbal, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye’nin pandemide, Avrupa’ya kıyasla ciddi fark oluşturduğunu belirterek, konut satışı açısından İngiltere, Portekiz, İtalya, Fransa gibi ülkelerde toplam satışların yüzde 20 ila 40 arasında düştüğünü söyledi.

Buna rağmen Türkiye’de yüzde 27’lik artış yaşandığını dile getiren Akbal, ‘Bu hareketlilik, uzun süredir bekleyen ruhsat sayısında da ciddi bir ivme oluşturdu. Yapı ruhsatları konut satışlarının da üstünde bir artış sergiliyor. Artış, ülkemizdeki potansiyele olan güvenin açık resmi.’ dedi.

Akbal, kendilerinin de Başakşehir Avrasya’da haziranda satışa çıktıklarını anımsatarak, o zor dönemde önemli satış rakamlarına ulaştıklarını, vatandaşın konuta ihtiyacının sürdüğünü anlattı.

‘Hazirandaki teşviklerin sonucu’

Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, Türkiye’de pandeminin özellikle gayrimenkul sektörünü teğet geçtiğini belirterek, ruhsat izin verilerinin de bunu perçinlediğini söyledi.

Hem konut satışlarında hem de ruhsat izni verilen yapı sayılarında yaşanan artışların hazirandaki teşviklerin sonucu olduğunu anlatan Taş, tekrar artan faizler karşısında satışların azalacağını bildirdi.

Taş, faizlerin düşmesinin satışlar için çok önemli olduğunu kaydederek, izni verilen yapılarla birlikte oluşacak yeni stokun teşviklerle eritilebileceğini sözlerine ekledi.

‘Stokların erimesi inşaat sektörünü hareketlendirdi’

Helmann Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Selman Özgün, konutta düşük faizin vatandaşı her zaman cezbettiğini belirterek, haziranda başaltılan kampanya sayesinde tüm zamanların en düşük oranının tüketicilere sunulduğunu anımsattı.

Bu sayede haziran haziranda 192 bin, temmuzda ise tüm zamanların rekoru olan 229 bin adet konut satışı gerçekleştiğini dile getiren Özgün, stokların önemli ölçüde eridiğini söyledi.

Özgün, ‘Stokların erimesi inşaat sektörünü hareketlendirdi. Projeler raflardan indirildi. Sektörde istihdam da arttı. İnşaat sektörünün hareketli olması en az 200 alt sektörü de olumlu etkiliyor. Ekonomiye can katıyor. Salgın sürecine rağmen yaşanan bu artışı çok kıymetli buluyoruz.’ değerlendirmesinde bulundu.

Kendilerinin de yeni projeler için düğmeye bastıklarını dile getiren Özgün, ‘Biz de bu süreçte önümüzdeki döneme hazır olmak amacıyla birden fazla noktada konut üretimine başlıyoruz.’ ifadesini kullandı.

‘Türkiye’de konuta talep sürüyor’

Nef İcra Kurulu Üyesi Selçuk Çelik, 2018’den bu yana sektördeki durgunluğun, yeni proje geliştirilmesini ve ruhsat başvurularını ciddi anlamda frenlediğini, geçen yıl başvuruların ciddi şekilde gerilediğini anlattı.

Son 2 yıldır yeni proje geliştirilmemesinin ve dönemsel faiz kampanyasının mevcut stokların satılmasını sağladığını dile getiren Çelik, bu nedenle müteahhitlerin yeni proje geliştirme konusunda cesaretlendiğini aktardı.

Çelik, Türkiye’de 6 milyon hanede kiracıların oturduğunu, kiracılık oranının yüzde 25,2 olduğunu kaydederek, şu bilgileri verdi:

‘Kirada oturan hanehalkı sayısının fazlalığı, konut başına düşen ortalama hanehalkı sayısı ve deprem konusunda artan bilinç, Türkiye’de ciddi anlamda yeni konut geliştirilmesini gerektiriyor. Bu gereksinimlerle beraber azalan mevcut konut stoku nedeniyle hem ruhsat başvurularında hem de izinlerde artış kaçınılmazdı. Sadece ekonomik konjonktüre bağlı olarak öteleniyordu. Ruhsat izin sayısındaki artış önemli ancak hala 2018’in gerisinde.’

Uğur Aslanhan-AA

İletişim bilgileri

212 347 02 89
www.propa.com.tr