İnşaat malzemesi sektörünün çatı kuruluşu Türkiye İMSAD, İnşaat Malzemeleri Sanayi Dış Ticaret Endeksi mart ayı sonuçlarını açıkladı. Buna göre, yüksek performansını sürdüren inşaat malzemeleri sanayisi, Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı yeni koşulların getirdiği ilave taleple birlikte mart ayında 3,33 milyar dolara ulaşarak endeksin ölçülmeye başlandığı 2013 yılından bu yana tarihin en yüksek aylık ihracatını gerçekleştirdi. Yıllık (son 12 aylık) ihracat ise mart ayı sonunda 33 milyar doları aştı ve yine endeksin ölçülmeye başlandığı 2013 yılından bu yana bir başka rekor olarak tarihe geçti. Devam eden savaşının ihracat üzerindeki olası etkilerinin önümüzdeki aylarda da görülmesi bekleniyor.

Rapora göre, pazarlardaki belirsizliklere rağmen Türkiye’ye yönelik ilave ihracat talebi mart ayında da sürdü. İhracat bu yıl miktar olarak yüksek seviyede gerçekleşse de geçen yıl mart ayının yüzde 3,7 altında kalarak 5,7 milyon ton oldu. Yıllık (son 12 aylık) ihracat ise miktar olarak 65,1 milyon tona çıktı. İnşaat malzemeleri sanayi ortalama yıllık ihracat birim fiyatı mart ayında geçen yılın mart ayına göre yüzde 41,5 oranında artarak, 0,41 dolar/kg’dan 0,58 dolar/kg seviyesine yükseldi. Böylece ihracat birim fiyatı yıllık ortalaması da 0,51 dolar/kg seviyesine çıktı.

2022 yılı mart ayında inşaat malzemeleri ithalatı, yükselen risklere karşın geçen yıla göre yüzde 15,7 artış kaydederek 943 milyon dolara ulaştı. Mart ayında 316 bin 957 ton ile 2018 yılı mayıs ayı sonrası en yüksek ithalat gerçekleşti. İnşaat malzemeleri sanayi ithalat birim fiyatı aylık ortalaması 3 dolar seviyesi yakınında kalarak mart ayında 2,98 dolar/kg oldu.

Alt sektörlerde yükselen ihracat birim fiyatları rekorları destekledi

İnşaat malzemeleri ihracat performansının alt sektörler itibarıyla geçen yılın mart ayına göre güçlendiği görüldü. Değer olarak gerçekleşen artışlar daha çok birim fiyatlardaki yükselişten kaynaklanırken, miktar olarak ise artışların yavaşlamaya başladığı izlendi.

Mart ayında sekiz alt ürün grubunun tamamında ihracat birim fiyatları küresel emtia ve nihai ürün fiyatlarındaki artışların da etkisiyle geçen yıla göre oldukça yükseldi. Demir çelik ürünlerin ortalama ihracat birim fiyatları geçen yılın mart ayına göre yüzde 28,4, mineral, taş ve toprak ürünlerin ortalama ihracat birim fiyatı yüzde 26,8 oranında arttı. Prefabrik ürünlerin ortalama ihracat birim fiyatı ise yüzde 48,5, ağaç ve ahşap ürünlerin yüzde 32,8 ve metal bazlı ürünlerin yüzde 35,7 oranında yükseldi.

Alt ürün gruplarından üçünde ihracat, miktar olarak geçen yılın mart ayına göre artış gösterdi. Miktar artışlarında geçen yılın ilk aylarında gerçekleşen artışların baz etkileri görülmeye başladı. Beş alt üründe ise miktar olarak gerileme yaşandı. 2022 yılı mart ayında ihracat artışları demir çelik ürünlerinde yüzde 17,1, metal bazlı ürünlerde yüzde 25,1 ve yalıtım malzemelerinde ise yüzde 44,6 oldu. Mineral, taş ve toprak ürünlerin ihracatı miktar olarak yüzde 10,8 oranında geriledi.

2022 yılının mart ayında sekiz alt ürün grubunun tamamında ihracat değer olarak önemli oranda yükseldi. En yüksek ihracat değer artışı yüzde 70 ile metal bazlı ürünlerde gerçekleşti. Demir çelik ürünlerinde yüzde 50,1, ağaç ve ahşap ürünlerinde yüzde 31,6, yalıtım malzemelerinde yüzde 46,7 ve prefabrik ürünlerde ise yüzde 26,5 oranında ihracat değeri arttı.

Türkiye sanayi ihracatı performansı mart ayında hızlandı

Yeni yıldan itibaren yükselen Türk sanayi mallarına yönelik ilave talebin bir sonucu olarak, mart ayında yüksek ihracat rakamlarına ulaşıldı. 2022 yılı mart ayında sanayi ürünleri ihracatı değer olarak 17,16 milyar dolara yükselerek aylık rekorunu kırdı. Türkiye toplam sanayi ürünleri ihracatı da miktar olarak 10,05 milyon ton ile önceki aylara göre mart ayında yükseliş kaydetti. Bu ayda ortalama ihracat birim fiyatları yüksekliğini koruyarak Rusya-Ukrayna savaşına rağmen ihracata katkısını sürdürdü.

Sanayi malı ihracatında ortalama birim fiyat 2021 yılı mart ayında 1,44 dolar/kg iken, 2022 yılı mart ayında 1,71 dolar/kg oldu. Birim fiyatların artışında küresel ölçekte emtia ve nihai ürün fiyatlarındaki artış belirleyici olurken, devam eden savaş, fiyatları yukarı yönlü baskılıyor. Rusya-Ukrayna savaşının sanayi malı ihracatına olası etkilerinin önümüzdeki aylarda görülebileceği değerlendiriliyor.

Türkiye İMSAD İnşaat Malzemeleri Sanayi Dış Ticaret Endeksi, Haziran ayında çalışma gün sayısının azalması nedeniyle geriledi. Genel sanayi ihracat göstergelerinin önemli ölçüde düştüğü Haziran ayında, ihracat birim fiyatlarındaki gerilemenin sürmesi dikkat çekti.

İnşaat malzemeleri sanayi ihracatı miktar endeksi, Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 36,6 düştü. Endeks, geçen yılın Haziran ayının yüzde 5,8 altında gerçekleşti. Sanayi ürünleri ihracat birim fiyatı 2018 yılı Haziran ayında 1,67 dolar iken 2019 Haziran ayında 1,34 dolar oldu.

İnşaat malzemeleri sanayi ihracat birim fiyatı 2018 yılı Haziran ayında 0,46 dolardı. 2019 yılı Haziran ayında birim fiyat 0,40 dolara indi. İnşaat malzemeleri dışı sanayi ihracat birim fiyatları ise 2019 yılı Haziran ayında 3,24 dolar olurken 2019 Haziran ayında 2,32 dolar seviyesinde gerçekleşti. Endekse göre Türkiye’nin sanayi ihracatında ortalama birim fiyatlardaki düşüş eğilimi sürüyor.

Haziran ayında 2019 yılının en düşük ihracatı yapıldı

İhracatın miktar olarak 3,4 milyon ton olarak gerçekleştiği Haziran ayında, 2019 yılının en düşük aylık ihracatı yapıldı. İhracat değer olarak Haziran ayında 1,37 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Geçen yılın Haziran ayında 0,46 olan ihracat birim fiyatları, 2019 yılı Haziran ayında 0,40 dolara geriledi.

Yılın en düşük ithalatı da Haziran ayında gerçekleşti

İthalat Haziran ayında miktar olarak 174 bin ton, değer olarak 479 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Böylece yılın en düşük aylık ithalatı Haziran ayında yapıldı. Haziran ayında ithalat birim fiyatı kilogram başına 2,76 dolara yükselerek, geçen yılın Haziran ayı ithal birim fiyatının yüzde 13,1 üzerinde gerçekleşti.

Tüm alt sektörlerin ihracat birim fiyatları geriledi

2019 yılı Haziran ayında 8 alt ürün grubunun tamamının ihracat birim fiyatları geçen yılın Haziran ayına göre geriledi. Tüm alt sektörlerin birim fiyatlarında düşüş sürdü. Düşüşler genel olarak iki haneli rakamlarda oldu.

Haziran ayında kimyasal ürünlerin ihracat birim fiyatlarında yüzde 38,3 gerileme yaşandı. Ağaç ve ahşap ürünleri ihracat birim fiyatı da yüzde 23,1 düştü. Prefabrik ürünlerin ihracat birim fiyatları ise geçen yılın Haziran ayına göre yüzde 4,0 düştü. Prefabrik ürünler sınırlı gerileme yaşanan alt sektör oldu.

2019 yılı Haziran ayında 8 alt ürün grubunun 6’sının ihracatı miktar olarak geçen yılın Haziran ayına göre düştü. 2 alt üründe ise miktar artışı yaşandı. Haziran ayında en yüksek ihracat miktar gerilemesi yüzde 46,3 ile prefabrik yapılarda gerçekleşti. Miktar artışı yaşanan 2 alt sektör ise yüzde 8,7 ile ağaç ve ahşap ürünleri ve yüzde 0,9 ile kimyasal ürünler oldu.

2019 yılı Haziran ayında 8 alt ürün grubunun tamamında ihracat değer olarak geçen yılın Haziran ayına göre geriledi. Haziran ayında en yüksek ihracat değer kaybı yüzde 48,3 ile prefabrik yapılarda gerçekleşti. Elektrik malzemeleri ve teçhizatlarının değer olarak ihracatı yüzde 21,9 düştü. Değer olarak ihracatta en düşük gerileme gösteren alt sektör ise yüzde 15,1 ile metal bazlı ürünler oldu.

Türkiye İMSAD İnşaat Malzemeleri Sanayi Dış Ticaret Endeksi Mayıs ayı sonuçlarına göre, inşaat malzemeleri ihracatında tüm zamanların rekoru kırılırken, değer olarak da 2013 yılından bu yana ikinci kez 2,1 milyar dolar çıtası aşıldı. Ortalama ihracat birim fiyatları da Mayıs ayında gerilemesine son verdi. İthalatta ise uzun süre sonra aylık olarak 600 milyon dolar seviyesi aşıldı. Haziran ayı başındaki uzun bayram tatili nedeniyle ihracat ve ithalatın Mayıs ayına çekilmesi de her iki alanda yaşanan gelişmelerin nedeni oldu.

İhracat 2,2 milyar dolar olarak gerçekleşti

İnşaat Malzemeleri Dış Ticaret Endeksi’ne göre Mayıs ayında gerçekleşen ihracatta miktar ve değer rekoru kırılırken, ithalat toparlanma işaretleri verdi. İhracat değer olarak Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 22,2 ile önemli ölçüde arttı. İhracat Miktar Endeksi ise yine Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 17,09 yükseldi. İhracat Değer Endeksi, Mayıs ayındaki önemli artışıyla geçen yılın Mayıs ayının 20,75 puan üzerinde gerçekleşti. İhracat miktar olarak Mayıs ayında 5,39 milyon tona ulaştı. 2013 yılından bu yana miktar olarak en yüksek aylık ihracat yapıldı. İhracat değer olarak ise Mayıs ayında 2,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Böylece 2014 yılı Mayıs ayından bu yana ihracatta ilk kez 2,1 milyar dolar seviyesi aşıldı.

İthalat da hareketlendi

İthalat Miktar ve Değer Endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre artış gösterdi. İthalat Birim Fiyat Endeksi Mayıs ayında yükseldi. Mayıs ayında 240 bin ton olan ithalat bir önceki aya göre arttı ve 647 milyon dolar oldu. Böylece bu yıl ilk kez aylık 600 milyon doların üzerinde ithalat gerçekleşti. İthalat birim fiyatları kilogram başına Mayıs ayında 2,67 dolara yükseldi. Mayıs ayı ithal birim fiyatı, geçen yılın Mayıs ayı ithal birim fiyatının yüzde 15 üzerine çıktı.

Tüm alt ürünlerde ihracat artarken birim fiyatları geriledi

2019 yılı Mayıs ayında sekiz alt ürün grubundan yedisinin ihracat birim fiyatları geçen yılın Mayıs ayına göre geriledi. Prefabrik yapılar dışındaki alt sektörlerin birim fiyatlarında düşüş sürdü.
Mayıs ayında mineral ürünlerin ihracat birim fiyatlarında yüzde 23,5 gerileme yaşandı. Ağaç ürünleri ihracat birim fiyatı da yüzde 18,4 düştü. Prefabrik ürünlerin ihracat birim fiyatları geçen yılın Mayıs ayına göre yüzde 3,5 arttı. 2019 yılı Mayıs ayında sekiz alt ürün grubunun tamamının ihracatı miktar olarak geçen yılın Mayıs ayına göre arttı. Mayıs ayında en yüksek ihracat miktar artışı yüzde 72,6 ile mineral ürünlerde gerçekleşti. En düşük miktar artışı ise yüzde 0,3 ile prefabrik yapılarda oldu.

2019 yılı Mayıs ayında sekiz alt ürün grubunun tamamında ihracat değer olarak geçen yılın Mayıs ayına göre yükseldi. Mayıs ayında en yüksek ihracat değer artışı yüzde 33,8 ile yalıtım malzemelerinde gerçekleşti. Metal bazlı ürünlerin değer olarak ihracatı yüzde 31,8 yükseldi. Değer olarak ihracatın en düşük arttığı alt sektör ise yüzde 3,9 ile prefabrik yapılar oldu. Demir çelik bazlı ürünlerin ihracatı da değer olarak Mayıs ayında yüzde 24,8 arttı.

İhracat birim fiyatı 0,54’ten 0,41 dolara indi

Türkiye sanayi ürünleri ihracatı mevsimsellikler ile birlikte dalgalanmalar gösteriyor. En yüksek ihracat Mart ve Aralık aylarında, en düşük ise Ocak ve Temmuz aylarında yapılıyor. İnşaat malzemeleri sanayi ihracat birim fiyatı 2018 yılı Mayıs ayında 0,54 dolar iken 2019 Mayıs ayında 0,41 dolara indi. İnşaat malzemeleri dışı sanayi ihracat birim fiyatları ise 2019 yılı Mayıs ayında 3,25 dolar olurken 2019 Mayıs ayında 2,75 dolar olarak gerçekleşti.

Erdoğan, “Gelecek yıl ihracat hedefimiz en az 22 milyar dolar. Irak, Libya ve Rusya’da canlılığın tekrar gelmesi ve pazar paylarımızı tekrardan kazanmamız, yakın bölgelerimizde pazarları başkalarına kaptırmamamız, en yüksek ihracat yaptığımız ABD ve AB ülkeleri ile ilişkilerimizin iyi sürmesi halinde 30 milyar dolar ihracata ulaşırız.” dedi.

Ferdi Erdoğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, inşaat malzemeleri sanayisinin seramikten cama, kiremitten gaz betona, asansörden çeliğe, aydınlatmadan ısıtma-soğutma sistemlerine kadar 33 alt sektörden oluştuğunu, bu sanayinin toplam pazar büyüklüğünün 115 milyar dolar olduğunu söyledi.

Müteahhitlikle birlikte çok ciddi istihdam sağlayan inşaat malzemeleri sektörünün ekonominin lokomotiflerinden olduğunu vurgulayan Erdoğan, sadece sanayi tarafında 1,5 milyon çalışan bulunduğunu, müteahhitlik hizmetleriyle birlikte söz konusu rakamın 3,5 milyona çıktığını bildirdi.

Erdoğan, “İnşaat malzemeleri, Türkiye’nin en yüksek katma değerini üreten sektörlerinden… Çünkü ağırlıklı taşa-toprağa dayalı, kendi maden yataklarımızdan elde edilen madenlerin işlendiği bir sektör. Otomotiv de dahil en yüksek katma değeri biz sağlıyoruz.” diye konuştu.

Sektörün yıllık üretiminin 17,3 milyar dolarlık kısmını geçen yıl ihraç ettiğini aktaran Erdoğan, 2014’te 22,1 milyar dolara kadar yükselen ihracatın daha sonra gerileyerek 2016’da 16 milyar dolara düştüğünü, geçen yıl ise tekrar yükselişe geçerek 17,3 miyar dolara ulaştığını anlattı.

Erdoğan, söz konusu düşüşte; Türkiye’nin yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde başı çeken Libya ve Irak’taki sıkıntılar, Rusya ile yaşanan gerilim ve petrol fiyatlarının gerilmesinin etkili olduğunu söyledi.

Rusya ile sıkıntıların giderilmesi, petrol fiyatlarının bir nebze de olsa artması, ihracatçıların yeni pazarlara açılması ve mevcut pazarlardaki varlıklarını artırması sayesinde ihracatın bu yıl tekrar artışa geçtiğini kaydeden Erdoğan, 2017’de ihracatın bir önceki yıla göre yüzde 8 artışla 17,3 milyar dolara yükseldiğini bildirdi.

“Batının standartlarıyla üretip doğunun fiyatlarıyla rekabet ediyoruz”

Ferdi Erdoğan, 2018’in 10 ayında ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21 artarak 17 milyar dolara ulaştığını belirterek, “Yıl sonunda 20,5 milyar dolarlık inşaat malzemesi ihraç etmiş olacağız. Yakın ve komşu pazarlardaki göreceli iyileşme ile AB pazarı, ihracat artışına katkı sağlıyor. Jeopolitik sorunlar nedeniyle küçüldüğümüz Irak, Rusya gibi pazarlarda tekrar işlerimiz normalleşmeye başladı.” diye konuştu.

Daha önce yakalanan 22 milyar dolarlık ihracatın 7 milyar dolar gerileyerek 15 milyar dolara düşmesi sonrası hızla toparlandıklarını ifade eden Erdoğan, şunları kaydetti:

“Şimdi yeniden 20 milyar doları aşacağız. İç pazarda inşaat işlerimizin önceki yıllara göre yavaşlaması sonrası sanayicilerimiz çok çabuk hareket ederek ihracata yöneldi. Dış pazarda Türk malı inşaat malzemelerine çok güveniliyor. Çünkü batının standartlarıyla üretip doğunun fiyatlarıyla rekabet ediyoruz. En yüksek ihracat yaptığımız ülkeler sanılanın aksine Avrupa ülkeleri… En yüksek ihracat yaptığımız ilk 20 ülkede 6 tane gelişmiş ülke var. Bu 6 ülke, ihracatımızın 5 milyar dolarını alıyor, diğer 14 ülke de 5 milyar dolarını alıyor.”

Türkiye’nin inşaat malzemelerinde en yüksek ihracatı ABD, İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, Kanada gibi ülkelere yaptığını anlatan Erdoğan, Türkiye’nin çok kaliteli üretim yaptığını, inşaat malzemelerinin birçok alanında dünyada liderliği elde ettiklerini söyledi.

“140 ülkenin 115’ine ihracat yapıyoruz”

Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan, Türkiye’nin toplam 115 milyon tonluk ihracatının neredeyse 3’te birini inşaat malzemeleri sektörünün yaptığını belirterek, ihracat kilogram değerinin biraz gerilediğini, Ekim 2017’de 1,88 dolar olan Türkiye sanayi ürünleri ihracat birim fiyatının Ekim 2018’de 1,69 dolara gerilediğini, inşaat malzemeleri sanayisi ihracat birim fiyatının da 0,60 dolardan 0,54 dolara düştüğünü bildirdi.

Erdoğan, atılan stratejik adımların üreticiyi ihracata yönlendirdiğini ifade ederek, “Üretici, ‘Ben bu işi sürdürürsem desteği alacağım. Türkiye’nin bu kaynağa ihtiyacı var.’ şeklinde düşünüyor. Kapasite ayırıp dış pazara yöneliyor. Türkiye’deki sanayicilerin genelinde bunu görüyorum.” dedi.

Yıl sonunda Türkiye’nin ulaşacağı toplam 170 milyar dolarlık ihracatın 20,5 milyar dolarını, 120 milyon ton dış satışın da 35 milyon tonunu inşaat malzemeleri sektörünün gerçekleştireceğini kaydeden Erdoğan, kilogram ihracat değerinin artırılmasıyla bu alandan çok ciddi gelir elde edilebileceğini söyledi.

Erdoğan, gelecek yıl ihracat hedeflerinin en az 22 milyar dolar olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Irak, Libya ve Rusya’da canlılığın tekrar gelmesi ve pazar paylarımızı tekrardan kazanmamız, yakın bölgelerimizde pazarları başkalarına kaptırmamamız, en yüksek ihracat yaptığımız ABD ve AB ülkeleri ile ilişkilerimizin iyi sürmesi halinde 30 milyar dolar ihracata ulaşırız. Şu anda otomotiv, tekstil ve hazır giyimden sonra en yüksek ihracat yapan üçüncü sektörüz. Bu ihracat artışı sürerse ve ortalama ihracat değerimizi de artırabilirsek tekstil sektörünü de, otomotiv sektörünü de geçeriz. 2023’te en yüksek ihracat yapan sektör oluruz.”

Erdoğan, Küresel Rekabet Endeksi’nde yer alan 140 ülkenin 115’ine ihracat gerçekleştirdiklerini bildirdi.

“Bazı engellerin kalkmasıyla ihracat ciddi şekilde artar”

Ferdi Erdoğan, bazı engellerin kaldırılmasıyla sektörün ihracatının ciddi şekilde artacağını belirterek, şunları kaydetti:

“Türkiye’nin uyguladığı düşük gümrük vergilerine karşın bazı ülkeler ürünlerimize yüksek vergiler uygulamakta, bazı ülkeler ise tarife dışı engeller yaratmaktadır. Ürünlerimize tarife dışı engeller veya yüksek vergiler uygulayan ülkeler yakından takip edilmeli, müzakere edilmeli, gerektiğinde mütekabiliyet unsurları ve diğer karşı önlemler uygulanmalıdır. Türk Eximbank’ın ihracat kredi sigortasının Asya, Orta Doğu, Afrika bölgesindeki ülke limitlerinin ve alıcı limitlerinin artırılması, yeni pazarlara güvenle açılma konusunda ihracatçılarımıza fayda sağlayacaktır. Gümrüklere ve limanlara demir yolu ulaşımının artırılması gerekmektedir. Tüm taşıma hizmetlerinin birbiriyle uyumlu hale getirilmesi, demir yolu ağının genişletilmesi, üretim merkezi, ham madde alanları ve limanlar arasında demir yolu taşımacılığının geliştirilmesi ihracatımızın artmasında faydalı olacaktır.”

Madencilikte bazı bürokratik engellerle karşılaşıldığını, buradaki süreçlerin hızlanması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Türk Eximbank’ın sağladığı kredilerin daha uzun olması gerektiğini, Türk Eximbank’ın destekleri sayesinde inşaat malzemeleri ihracatının yüzde 25’inin yapıldığı Afrika ülkeleri ile ilgili payın artabileceği söyledi.

Müteahhitlere yerli malzeme kullanma çağrısı

Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan, inşaat malzemelerinde çok kaliteli üretim yapıldığını vurgulayarak, “Türkiye’de ithal malların tümü eksiksiz yapılıyor. Sadece yüksek teknolojili ürünlerde yerli üretim konusunda sıkıntı var. Yani, akıl katılan malzemeler Türkiye’de yeni yapılmaya başlandı.” dedi.

Müteahhitlere yerli malzeme kullanılması konusunda çağrıda bulunan Erdoğan, “Türk üretiminin kalitesini gerçekten hiçbir yerde bulamazlar.” ifadesini kullandı.

Erdoğan, inşaat malzemelerinde akıllı teknolojilerin kullanıldığı alanlarda ciddi yatırım fırsatları bulunduğunu, devletin de yönlendirmesiyle bu alanda yatırım yapanların önemli kazanımlar sağlayacağını kaydetti.

AA

Yıllık ihracat Ağustos’ta 19,34 milyar dolara yükseldi

2014 yılında 22,1 milyar dolar olan inşaat malzemesi ihracatı, 2015’te 17,7 milyar dolara geriledi. 2016 yılında bu rakam 16 milyar dolara kadar düştü. 2017 yılında da %8 artarak tekrar 17,3 milyar dolara yükseldi. 2018 yılının ilk 8 ayında ise ihracat yüzde 18,3 artarak 13,27 milyar dolara ulaştı. İhracatta kuvvetli artış Ağustos ayında da sürdü ve Ağustos 2017 ile Ağustos 2018 aralığında yıllık ihracat 19 milyar dolar seviyesinin üzerine çıkarak 19,34milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece ihracat 2014 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Yakın ve komşu pazarlarda göreceli iyileşme ile AB pazarı ihracat artışına katkı sağlıyor. 2018 yılında ihracatın yüksek performans göstermesine, döviz kurlarındaki artış da destek veriyor.

Mevcut inşaat işleri seviyesi Ekim ayında 2,1 puan daha düştü

Eylül ayında mevcut inşaat işleri seviyesinde yaşanan gerileme, Ekim ayında da devam etti. İnşaat işlerinde önemli bir durgunluk yaşanmaya başlandı. Mevcut işler tamamlandığı ve yeni işlere başlanmadığı için mevcut işler seviyesinin giderek daraldığı görüldü. Mevcut inşaat işleri seviyesini ölçen endeks, Ekim ayında 2,1 puan daha düşerek 2010 yılından bu yana en zayıf seviyesinde kalmaya devam etti. İnşaat işlerinin gerilemesinde iki önemli neden öne çıkıyor; bunlardan ilki talep tarafındaki küçülme, diğeri ise finansman maliyetlerinin geldiği seviyeler ile finansman olanaklarının kesilmiş olması. Mevcut inşaat işlerinde toparlanma için bu iki koşulda iyileşme sağlanması gerekiyor.

İnşaat sektöründe küçülme sürdürülebilir değil

İnşaat sektörü ve inşaat harcamaları 2002 yılından sonra kademeli olarak büyüdü. Bu büyüme; ekonominin ortalama büyümesinin üzerinde gerçekleşti. Kamunun tercihleri, politikaları ve destekleri de büyümeyi hızlandıran bir unsur oldu. Yine kamunun altyapı yatırımları, büyük projeler ve kentsel dönüşüm faaliyetleri de inşaat sektörünü destekledi. Büyüyen pazara çok sayıda yeni oyuncu katıldı. İnşaat sektörü genişleyen faaliyetlerinin finansmanı için de önemli ölçüde dış kaynak kullandı. Banka kredileri ile senetli satışlar önemli finansal araçlar oldu. Ancak inşaat sektörü en son 2017 yılında gerçekleşen büyümenin ardından 2018 yılında biriken yapısal sorunlar ile karşı karşıya kaldı. Bu çerçevede inşaat ve konut sektörlerinde talep ve finansman tarafında süreli ve geçici destekler yerine kalıcı bir dengenin kurulması için yeni politikalara ihtiyaç duyuluyor. Nitekim TÜİK inşaat sektörü güven endeksi verileri, sektördeki zayıflamanın devam ettiğini ortaya koymayı sürdürüyor.

İnşaat sektöründe küçülme istihdamda da gerilemeye yol açıyor

İnşaat sektöründe yavaşlama ve küçülme, inşaat sektörü istihdamında da hissedilmeye başlandı. İnşaat sektörü son yıllarda sağladığı hızlı büyüme ile yüksek sezonların yaşandığı yaz aylarında 2,2 milyon üzerinde istihdama ulaştı. Ancak 2018 yılında aylar itibarıyla inşaat sektöründe görülen zayıflama, istihdam verilerine de yansımaya başladı. 2018 yılı Temmuz ayında inşaat sektöründe istihdam 2 milyon kişiye inerek, geçen yıl Temmuz ayı istihdamının 180 bin kişi altında kaldı. İnşaat sektörü istihdamının toplam istihdam içindeki payı ise 2017 yılı Temmuz ayında yüzde 7,6 iken, 2018 yılı Temmuz ayında yüzde 6,9’a indi. İnşaat sektöründeki bazı firmaların ellerindeki mevcut işlerin azalması, kamu projelerini tamamlamaları, yeni kamu projesi alamamaları ve mali yapılarında yaşanan sıkıntılar nedeniyle istihdamlarını azalttıkları görülüyor.

İnşaat malzemeleri ihracatında en yüksek artış yüzde 20 ile ‘Asansör ve Liftler’ sektöründe oldu. Asansör ve Liftler alt sektörünün ihracatı 42 milyon dolardan 50,5 milyon dolara yükselinken ihracatı en çok gerileyen alt sektörün ise yüzde 37’lik düşüşle duvar kağıtları sektörü olduğu belirlendi.

İthalat yüzde 1,9 arttı

2016 yılında inşaat malzemeleri ithalatı ise yüzde 1,9 artış göstererek 9,31 milyar dolar olarak gerçekleşti. Rapora göre inşaat malzemeleri ithalatı yılın ilk yarısında artış gösterirken, ikinci yarısından itibaren gerilemeye başladı Prefabrik Yapılar sektörünün ithalatı 2016’da yüzde 127 oranında artışla 42,4 milyon dolara yükselerek ithalatı en çok artan alt sektör olurken ihracatta gerileme yaşayan duvar kağıtları alt sektörünün ithalatında da yüzde 77 oranında düşüş görüldü.

Sanayi üretimi yüzde 0,4 arttı

2015 yılında yüzde 0,7 büyüyen inşaat malzemeleri sanayi üretimi, 2016’da sadece yüzde 0,4 büyüdü. 2015’te inşaat malzemelerine talep artışı özel ve kamu sektörü inşaat harcamalarından kaynaklanmış, ihracattan talep artışı olmamıştı. 2016’da ise yine özel ve kamu sektörü inşaat harcamaları talep ve sanayi üretimi artışını sürüklerken ihracat tarafından talep etkisi negatif oldu. Bu durum, 2016 yılında inşaat malzemeleri sanayi üretiminde farklı eğilimler ortaya çıkardı. 26 alt sektörden 15’inde üretim geçen yıla göre artarken, 11 alt sektörde üretim geçen yıla göre geriledi.

Hedef pazarlar inşaatta büyüyecek

İnşaat sektörlerinde iki yıldır üst üste yavaşlama veya küçülme yaşanan enerji ihraç eden ülkelerde 2017’de büyüme ve toparlanma bekleniyor. 2017’de Rusya’da inşaat sektörünün yüzde 1,0 büyüyeceği öngörülürken İran’da ambargoların kalkması ve petrol arzının genişlemesi sonucu inşaat sektöründe büyümenin hızyanacağı tahmin ediliyor. Katar’da hızlı büyüme sürüyor. Suudi Arabistan’da büyüme yüzde 2,2, BAE’de ise yüzde 3,0 olarak bekleniyor.

Gelişmiş ülkelerde de inşaat sektörlerinde büyüme devam ediyor. 2017 yılında ABD’de inşaat sektörünün yüzde 3,6, Almanya’da yüzde 1,5 ve İngiltere’de yüzde 2,9 büyümesi öngörülüyor. Kanada’da büyüme yüzde 3,0 olarak bekleniyor.
Büyük inşaat ülkesi Çin’de ise inşaat sektöründe büyüme 2016 yılında önemli ölçüde yavaşladı. Çin’de inşaat sektörü büyümesi 2017 yılında yüzde 3,5 bekleniyor. Hindistan’da ise inşaat sektörünün 2017 yılında yüzde 5,7 büyüyeceği öngörülüyor.