Çin’den bile ucuz

Çelik sektörü, inşaat sektörü temsilcilerinin inşaat çeliği fiyatlarının dünya piyasalarına göre Türkiye’de daha yüksek oranda artış gösterdiği yönündeki haksız söylemleri üzerine harekete geçti. Tüm dünya ülkelerinin Ağustos 2017 dönemine ait inşaat çeliği fiyatlarını gözler önüne seren bir araştırma yaptı. Araştırmaya göre Türkiye’nin iç piyasasındaki inşaat çeliği fiyatı ton başına 555 dolar ile bugün dünya piyasalarında ucuz olarak bilinen Çin ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)’nun yanı sıra tablo dışında kalan diğer ülkelerin iç piyasa fiyatlarının altında kaldı. İnşaat çeliği fiyatı en yüksek ülke ise ton başına 1050 dolar ile Brezilya oldu. Brezilya’yı 840 dolar ile Arjantin, 606 dolar ile ABD ve 595 dolar ile Çin takip etti.

En düşük iç piyasa fiyatları Türkiye’de

İnşaat çeliği fiyatlarının Türkiye’de fahiş fiyatlarla satıldığını belirten bazı müteahhitlerin bu iddiaları mesnetsiz bir şekilde ortaya attıklarını söyleyen Çelik İhracatçıları Birliği Başkanı Namık Ekinci, “2017 yılı Ağustos ayı itibariyle küresel inşaat çeliği fiyatları incelendiğinde, inşaat çeliği ihracatı yapan ve/veya iç piyasasında önemli miktarlarda tüketimi olan ülkeler arasında ton başına 555 dolar ile en düşük iç piyasa fiyatlarının Türkiye fiyatları olduğu görülmektedir. Türkiye, önemli inşaat çeliği oyuncuları olan Çin, Rusya, İtalya ve Ukrayna gibi ülkelere göre daha uygun iç piyasa fiyatlarına sahiptir. Hâl böyle iken bazı müteahhit kuruluşlarının Türkiye’deki fiyatlardan mesnetsiz bir şekilde şikayet etmelerinin mantığı anlaşılamıyor” dedi.

Kalıcı çözüm

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İnşaat Sektör Meclis Başkanı ve İnşaat Müteahhitler Konfederasyonu (İMKON) Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, dünyada demir fiyatlarının çok yüksek olduğunu, vergi indirimi dahi olsa ithalatın avantaj sağlamadığını söyledi. Demirin tonunun sene başında 1.400-1.500 lirayken, bugün 2 bin 200- 2 bin 300 lira olduğunu belirten Tellioğlu, “Bizim daha kalıcı çözüm bulmamız gerek. Ülkemizde demir ağırlıklı olarak hurdadan üretiliyor. Hurdada ham madde yurtdışından geldiği için fiyat tırmanıyor. Oysa demir cevheri üretimi devlet tarafından desteklenirse fiyatlar kontrol altına alınır. Bir de ithalatta hala yüzde 10 vergi var, ihracatta hiç yok. Ya ithalat sıfırlanmalı, ya da ihracat yapana vergi konularak şartlar eşitlenmeli” dedi.

Kaliteye dikkat

Çelik İhracatçıları Birliği Başkanı Namık Ekinci de üretimde dışa bağımlı olmanın etkisi ile fiyatların arttığını belirtti. İhracatta başta Orta Doğu olmak üzere birçok pazarda düşüşe geçtiklerini belirten Ekinci, “Yıllık 20 milyon ton üretim kapasitemiz var. Biz önce iç pazara veriyor sonra ihracata yöneliyoruz. Bugün piyasada yurt dışından alınacak demir ile iç piyasadaki demir arasında fiyat farkı yok. Müteahhitlerin yurt dışına yönelmez. Ama kalitesiz demir ve dampingli ürün riski var. Önümüzdeki dönemde yurt dışından kalitesiz ürünlerin ülkemize sokulması söz konusu olabilir. Bunlar tam anlamıyla test edilmeli. Şimdi maalesef bu ürünlere deprem simülasyon testi yapılmıyor. Deprem riski olan ülkemiz için bu büyük risk” dedi.

Hürriyet

Buna göre, inşaat çeliği ithalatında daha önce yüzde 30 olan gümrük vergisi oranı, Güney Kore için yüzde 5,6, Malezya, AB üyesi ülkeler ve serbest ticaret anlaşması yapılan bazı ülkeler dışındakiler için ise yüzde 10 olarak uygulanacak.

Bu arada traktör, özel amaçlı motorlu taşıtlar, motosiklet, motorsuz bisiklet ile bunların aksam ve parçalarının ithalatında yüzde 10-20 arasında değişen oranlarda gümrük vergisi uygulanmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı da yürürlüğe girdi.

AA

“Plansız hareket edilmesi sıkıntıya neden oldu”

İnşaat çeliği ihracatındaki düşüşe rağmen üretimdeki artışın ürünlerin iç piyasaya verildiğini gösterdiğini söyleyen Çelik İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Namık Ekinci, “Referandum öncesinde ertelenen ve biriken taleplerin, referandumdan bu yana olan kısa süreç içinde uygulamaya konulması ile yurt içi inşaat çeliği talebinde artış yaşadık. Karaborsacılık iddiaları ise kesinlikle kabul edilemez. Sektörümüzün şu an inşaat çeliği stoku yok. Buna rağmen inşaat sektörünün taleplerini karşılayabiliyoruz. İnşaat sektörü temsilcilerinin çelik sektörünü suçlamadan önce taleplerini, üreticilerle anlaşarak planlamaları gerekirdi. Plansız bir şekilde hareket edilmesi sektörde sıkıntıya neden oldu. Yaşanan sıkıntı geçici olmasına rağmen bir bardak suda fırtına koparılmasına anlam veremiyoruz” dedi.

“Sektörü kısır hesaplar için günah keçisi yapmayın”

Çelik sektörü için önceliğin iç piyasa olduğunu altını çizen Namık Ekinci, “Günün 5 saatine tekabül eden süreçte yapılan üretimde tüketilen elektrik enerjisi ton başına 25 dolar ilave maliyet artışı getirmesine rağmen üreticilerimiz konunun olgunluk içinde çözüme kavuşması için puant saatlerde de üretime devam etti. Üretilen konut ve binaların satışındaki zorluklar ne zamandan beri devam ediyor onu da hatırlamalı. Sektörümüzü kısır hesaplar için günah keçisi yapmanın anlamı yok. Tüm platformlarda konuyu tartışmaya ve karşılıklı değerlendirmeye açık olmamıza rağmen görüşme taleplerimize halen yanıt alabilmiş değiliz. Konuyu tartışmak her iki taraf için faydalı olacağı gibi kamuoyunun da gerçek anlamda bilgilenmesi mümkün olabilecektir” diye konuştu.

“Maliyet artışının fiyatlara yansıması çok normal”

Fiyat artışları ile ilgili iddiaları da eleştiren ÇİB Başkanı Namık Ekinci açıklamalarını şu sözlerle bitirdi: “Sektörümüzün uluslararası piyasa koşullarından farklı hareket etmesi mümkün değil. Hammaddesinin yüzde 70’ini ithal eden sektörümüz, uluslararası fiyat oluşumlarından elbette etkileniyor. Hurdanın tonu yüzde 75 oranında artarak 570 TL’lerden 1004 TL’ye geldi. İnşaat çeliği ise aynı süreçte yüzde 55 artarak oluşan zararı sineye çekti. Bu sebeplerden dolayı maliyet artışlarının fiyatlarımıza yansıması çok normaldir. Ayrıca dolar kurundaki artış da mamul ürün fiyatlarındaki artışın önemli sebeplerinden biridir.