Konuyla ilgili İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu’ndan yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“Türkiye İnşaat sektöründe kullanılan birçok malzemeye enflasyon ve döviz artışı üzerinde zamlar yapılmış, özellikle çimento sektöründe fahiş oranlara varan zamların yapılması, müteahhitlik sektörü ve kamu adına artık kabul edilemez seviyeye ulaşmıştır. İnşaat sektörünün karşı karşıya kaldığı fahiş fiyat artışlarını; başta Ticaret Bakanımız ve diğer ilgili bakanlarımıza defaten aktardık, maalesef fiyatlara yansıyan olumlu bir netice alamadık.

Özellikle çimento fiyatlarında yaşanan tekelci fiyat uygulaması ve keyfiyete bağlı zamlar, bardağı taşıran son damla olmuştur. İnşaat sektörü olarak, son çare, en demokratik hakkımız olan “İş Bırakma ve Boykot” hakkımızı son zamanlarda ülkemizin yaşadığı doğal afetlerle mücadele ettiği günlerde baskı aracı olarak kullanmayı uygun bulmadık ve yaşadığımız tüm sıkıntılara rağmen sabrettik.

Ancak, sosyal medya ve basın üzerinden mücadelemize devam ederek, özellikle çimento sektörünün fahiş zamları geri çekmesi yolunda verdiğimiz mücadeleye çimento sektörü yeni zamla karşılık vermiş, Türkiye inşaat sektörüne “İş Bırakma ve Boykot” dışında seçenek bırakmamıştır. Çimento sektörünün haksız ve fahiş fiyat artışlarına sessiz kalmayarak inşaatlarımızı 24 Eylül tarihine kadar durduruyoruz.”

Cumhuriyet

İMKON Başkam Tahir Tellioğlu, ilgili makamlar nezdindeki girişimlerinin sonuç vermediği gibi, çimentonun ton fiyatının kısa süre önce yüzde 12 zamla 500 liraya çıkartıldığını söyledi. Tellioğlu, “Sonuç alamamanın üzüntüsü içinde iş durdurma kararını uygulayacağız. Bir kısım meslektaflarımız da inşaatlarına hiç başlamalara; süreci destekliyor” diye konuştu.

Çimentocular sektörü baltalıyor

Çimento fiyatlarının yüksekliğinden şikayetçi olan inşaat müteahhitleri, inşaatları durdurma kararı aldı. İMKON Başkanı Tahir Tellioğlu, İnşaat Sektörü İstişare Toplantısı’nda eylem kararı çıktığını, inşaatların 2 Eylül Perşembe günü itibariyle durdurulacağını açıkladı. Tahir Tellioğlu, uyarılara rağmen çimento zamlarının devam ettiğini söyledi.

Başta çimento olmak üzere inşaat girdilerindeki fiyat artışları, Türkiye’de bir ilke yol açtı. Fiyat artışlarından şikayetçi olan inşaat müteahhitleri iş bırakma kararı aldı. İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) öncülüğünde gerçekleştirilen Türkiye İnşaat Sektörü İstişare Toplantısı’nda, inşaatların 2 Eylül Perşembe günü durdurulması kararı çıktı. Kararı açıklayan İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, çimento sektörünün, tüm girişimlere rağmen zam yapmaya devam ettiğini söyledi.
Eylem kararının açıklanmasının ardından İMKON’in resmi hesabı başta olmak üzere, Federasyon genel sekreterinin ve bağlı derneklerden bazılarının Twitter hesapları kapatıldı.

“Çimento sektörü zam yapmaya devam ediyor”

İMKON, 2 Eylül Perşembe günü, Anadolu’daki birlik ve dernek başkanları ile bir araya gelerek boykot ve eylemi başlatacak. “Çimento sektörü eğer, yakın bir zaman diliminde, inşaat sektörünün, müteahhitlik sektörünün, kamunun, Ticaret Bakanlığı’nın bu konudaki telkinlerine uymaz, keyfe keder zam yapmaya devam ederse, iş bırakacaklarını” kaydeden İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, bugüne kadarki girişimlerinin sonuç vermediği gibi tonu 450 TL olan çimentonun fiyatının 500 TL’ye yükseltilerek yüzde 12 oranında yeni zam yapıldığını bildirdi.

Eylem kararı yüzde 80 destek buldu

İMKON Genel Başkanı Tellioğlu, yaptığı açıklamada, Anadolu’daki dernekler ve birliklerle birlikte online olarak “Türkiye İnşaat Sektörü İstişare Toplantısı” yaptıklarını kaydetti. Bu toplantıyla birlikte yeni kararlar aldıklarını ve uygulamaya geçeceklerini ifade eden Tellioğlu, “Toplantımızda yüzde 80 oranında ‘inşaatları durdurarak’ grev yapalım kararı aldık. 6 milyon konut kentsel dönüşüm beklerken çimento kartelinin yüzde iki yüz zam yapması kabul edilemez, 250 alt sektöre de ciddi zarar vermektedir.

Yaptığımız girişimlerden sonuç alamamanın üzüntüsü içerisinde iş durdurma kararına geçeceğiz. Bugünkü toplantımızda mevcut inşaatları durduralım mıyı konuşurken, bazı meslektaşlarımız inşaatlarına hiç başlamayarak süreci destekliyor. Haftaya Çarşamba günü ulusal basına açıklama yapacağız. Perşembe günü ise Anadolu’dan gelecek birlik ve dernek başkanları ile bir araya gelerek boykot ve eyleme başlayacağız” dedi

“Bakanın isteklerini de dinlemediler”

Pandemi sonrası inşaat malzemelerine belli oranlarda zam geldiğini kaydeden Tellioğlu yaşanan süreçleri yeniden hatırlatarak şunları söyledi:

“İnşaat sektörü temel malzemelerine, özellikle demir ve çimentoya çok daha fazla, fahiş oradan zam geldi. Ama demir kısmen Ticaret Bakanımız Mehmet Muş’un başkanlığında yaptığımız toplantıda bakanlığın ve bizim taleplerimize uyarak indirime gidildi ve demir fiyatları kısmen kontrol altına alındı. Fakat çimentoya gelince her geçen gün fiyat artışıyla karşı karşıyayız. Çimentonun yurtdışı girdisi hemen hemen yok. Yurtdışından ithalata dayalı bir mamul durumları da yok. İmalat maliyetlerinin en önemli girişi enerji, toprak, bunları da üst üste koyduğumuz zaman ortalama yüzde 50-60 arasında maliyet artışlarının olmasını kabul edebiliriz. Fakat yüzde 200 maliyet artışları kabul edilir gibi değil. Bu süreçte kırıldığımız konu 45 gün önce Ticaret Bakanımız Mehmet Muş başkanlığında toplandığımızda geçen yıl tonda 160 TL olan çimento fiyatını 450 TL yapmışlardı. Biz buna itiraz etmiştik bakan beyde bize hak vermişti. Çimentocuların da demirciler gibi bir anlayış göstermelerini ve biraz indirim yapmalarını kendilerine rica etmişti. Onlar da zoraki başlarını sallamışlardı. Fakat bırakın indirim yapmayı devamlı zam yapıldı.”

Kartel suçlaması

Tellioğlu, “Bunun üstene bir de yüzde 12’lik zam daha yapıldı. Bütün bunları değerlendirdiğimizde ne yazık ki iyi niyet söz konusu değil, üstelik bu da yetmezmiş gibi rekabet kurumuna aykırı bir şekilde Türkiye’nin muhtelif yerlerindeki çimento bölgelerini parsel parsel belirlemişler. Bu bölge senin, bu bölge benim gibi. Sen bu bölgeye ucuz satamazsın gibi yaptırımları söz konusu” diye konuştu.

Betonculardan destek geldi

Öte taraftan, betonculara ucuz beton satmayın baskısı geldiğini ifade eden Tellioğlu, “Beton firmaları da feryat halde. Bizi arıyorlar bir grev yaparsanız bizde greve katılmak istiyoruz tarzında talepleri var” dedi.

“İnşaat maliyetine etkisi yüzde 3” imiş

Türkçimento ile Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası’nın (ÇEİS) çimento fiyatlarına ilişkin açıklamasına da cevap veren Tellioğlu şu açıklamayı yaptı: “Birkaç gün önce açıklama yaptılar. İnşaattaki çimento kullanım oranı yüzde 3, bu maliyeti etkilemez deniyor. Bu kesinlikle doğruyu anlatmayan bir açıklama. İnşaatta ortalama çimentonun maliyeti inşaatın niteliğine göre yüzde 7 ila 12 arasında değişir. Bunun gerekçesi de şu. çimento sadece binanın betonunda kullanılmıyor, bugün çimento dediğimiz ürün kaldırım taşlarından, beton yollara, duvar örmelere, ytonglarda inşaat sektöründe betonarme yapımında bir çok yerinde kullanılıyor.”

Çimentocular ne diyor?

“Çimento fiyatları, maliyet artışının altında seyrediyor”

Türkçimento ile Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası (ÇEİS), çimento fiyatlarına ilişkin medyada çıkan haberler üzerine ortak açıklama yaptı. Fiyatlarda yüzde 200 gibi olağandışı bir artış yapıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığına vurgu yapılan açıklamada, çimentonun birinci sınıf bir yapının tüm maliyeti içindeki payının yaklaşık yüzde 3 düzeyinde olduğu ifade edilerek “İnşaat sektöründeki fiyat artışlarının çimento sektörüyle ilişkilendirilmesi gerçeği yansıtmamaktadır” ifadesi kullanıldı.

Enerji fiyatı arttı iddiası

ÇEİS ve Türkçimento’nun açıklamasında çimento fiyatlarıyla ilgili şöyle denildi: “2021 yılı Temmuz ayında petrokok fiyatları geçen senenin Temmuz ayına göre yüzde 270, ithal kömür ve elektrik fiyatları sırasıyla yüzde 193 ve yüzde 64 oranında artmıştır. Aynı dönemde dolar kuru ise 6,86 TL’den 8,63 TL’ye yükselmiştir. Tüm bu gelişmelere rağmen sektördeki fiyatlar, maliyet artışının çok daha altında seyretmektedir.”

Çimentocular yine üzdü…

Türkçimento CEO’su Volkan Bozay da yaptığı açıklamada, “İnşaat sektörünün iş bırakma/grev yapma senaryosu üzerinde durması, üstelik bunu da çimento sektörüne mâl etmeye çalışması oldukça üzücüdür. İnşaat sektöründe yaşanan sıkıntıların nedeni olarak sektörümüzün hedef gösterilmeye çalışılması, makul görünmemektedir” dedi.

İMKON’un eylem kararına Anadolu’dan destek

İMKON’un Twitter üzerinden yaptığı paylaşımlara sektörden destek geldi. Başta Antalya, Urfa, Mersin, Malatya, Konya olmak üzere Anadolu’da iş yapan müteahhit dernekleri, alınacak kararda İMKON’un yanında olduklarını kendi twitter hesaplarından duyurdular. Anadolu Yapı Müteahhitleri Birliği’nden yapılan açıklamada da “Müteahhitler yalnız değildir. İMKON’A bağlı 5 federasyon ile 51 ildeki birliklerimizle bu haksız zamlara dur diyeceğiz. Rekabet Kurumu’nu göreve çağırıyoruz. Yüzbinlerce çalışanı ile 250 alt sektörün lokomotifinin felakete gittiğini görün artık” denildi.

Twitter hesapları askıya alındı

Eylem duyurusunun ardından İMKON ve bağlı derneklerin Twitter hesapları bir bir kapanmaya başlandı. İMKON Başkanı Tahir Tellioğlu, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: “Kıymetli arkadaşlar maalesef İMKON ve genel sekreterliğimizin hesabını da kapatmışlar. Muhtemelen benimkini de kapatabilirler. Çok önemli değil, biz her türlü mücadelemizi anladıkları dilden yaparız. Sizden tepki olarak yaptığım açıklamaları paylaşmanızı ve altında destek yorumlarınızı rica ediyorum.”

Bu arada, Mersin, Antalya ve Elazığ İMKON’un resmi hesapları da kapatıldı.

Duygu Şahin Durmaz-Dünya

İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, yazılı açıklamasında yapı müteahhitlerinin sınıflandırılması ve kayıtlarının tutulmasına ilişkin yönetmelik hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Söz konusu yönetmeliğin sektörün gelişmesi, güçlenmesi ve sürdürülebilir yapıya kavuşturulması adına düzenleyici bir yol haritası olarak tasarlandığını aktaran Tellioğlu, sektörün ulusal ve uluslararası standartlara ulaşması amacıyla bu düzenlemeyi İMKON’un da talep ettiğine işaret etti.

İnşaat sektörünün önündeki engeller kaldırılmalı

“Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardından geçen 2 yıllık süreçte, yaklaşık 350 bin müteahhitten, tecrübe ve mesleki yeterlilik şartı barındırmayan ‘H grubu’ hariç, diğer sınıflardan yetki belgesi alabilen müteahhit sayısı yaklaşık 30 bini geçmemiştir.” bilgisini paylaşan Tellioğlu, şunları kaydetti:

Yapı Müteahhitleri Yönetmeliği sadeleşmeli

“Başta Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız ve devletimizin ilgili bakanlıklarından inşaat sektörünün önündeki her türlü engelin ivedilikle kaldırılmasını talep ediyoruz. Yapı müteahhitlerinin sınıflandırılmasına ve kayıtlarının tutulmasına dair yönetmeliğin sadeleştirilerek, adil, anlaşılır, çürükleri eleyen ve geriye kalanların da şartları sağlayabilir hale getirilmesini istiyoruz. Talebimiz, tüm Türkiye>de afet risk kapsamındaki riskli yapıların ve kentsel dönüşüm projelerinin hızlanması, istihdamın artırılarak tüm ülkeye yayılması ve sektöre girdi sağlayan binlerce tedarikçi sektörün ticari döngülerinin önünün bu şekilde açılmasıdır.”

AA

Tellioğlu şu ifadelere yer verdi:

“Yarattığı katma değer ve istihdam olanaklarıyla ülkemiz ekonomisinde adeta kaldıraç görevini yürüten inşaat müteahhitlik hizmetleri, 250 alt sektörü taşıyan 3 milyona yakın vasıflı, vasıfsız kişiyi istihdam eden ülkemiz ekonomisinin lokomotif sektörüdür.

Son 5 yıldır Türkiye’de müteahhitlik sektörünün yavaş yavaş sürdürülebilir olmaktan çıktığını, ilgili yetkililere yazılı ve şifai olarak birçok kez aktarmamıza rağmen; gerekli tedbirlerin alınmayıp, bugün gelinen noktada inşaat sektörünün adeta kaderine terk edilmesi ülkemiz ekonomisinin dinamik geleceğine vurulmuş bir darbedir.

Döviz kurlarının, konut ve kredi faiz oranlarının yükselmesi ile aşırı artan başta demir ve diğer inşaat malzeme fiyatlarının yükselişi müteahhitlik sektörünü adeta kilitlemiş, sektörü büyük bir krize doğru sürüklemiştir.

Bugüne kadar tüm yetkililere, Hükümetimize sektörün yaşadığı sorunları, son tasfiye kararnamesi ve fiyat farkı kıskacını aktardık. Hükümetimizden ve Sayın Cumhurbaşkanımızdan bir an önce bu duruma el atmasını, aksi takdirde şu ana kadar sektörde batan müteahhit sayısının yaklaşık sektörün % 25’i (20 bin) civarı olduğu, sektörün serzenişlerine bu şekilde kayıtsız kalındığında, ikinci çeyreğin sonunda sektörün bir % 25’lik kısmı yani 20 bin civarında müteahhit daha maalesef batacaktır.

Bir müteahhit battığında…

Takdir edersiniz ki her bir müteahhit maalesef battığında en az 2-3 malzeme tedarikçi ve 2-3 alt taşeron şirketi de yanında batırarak Türkiye ekonomisine sağladığı olumlu kaldıraç görevinin tersine, küçülme durumunda olumsuz zarar da vermektedir. İkinci çeyrekte açıklanan işsizlik rakamlarında “eksi 327 bin kişi ile” inşaat sektöründen işsizlik ordusuna katılan oran da bunu göstermektedir.

İstihdamın kaynağı

Bugünlerde açıklanan rakamlardan görüyoruz ki işsizlik oranı son 10 yılın en ciddi orana yükselmiştir. Hükümetimizin yeni istihdam teşvik paketlerini açıklamasını olumlu bulurken; sektör olarak bizim için daha önemli olan istihdam ettiğimiz kesimi korumak ve işten çıkardığımız yaklaşık 1 milyona insanımızı yeniden işgücümüze katmaktır. Bu da ancak Hükümetimizin bizzat istihdamı sağlayan bizleri dinlemesi ile mümkün olabilecektir.

Hükümetimiz zorda olan müteahhitlere; TEFE – TÜFE oranında fiyat farkı vererek işlerini bitirmesini, işe başlamamış veya yeni başlamış aciliyeti olmayan işlerin 19.01.2019 tarihinde TBMM’den geçen hala uygulanmayan TASFİYE KARARNAMESİNİN bir an önce uygulanmasını, tasfiye müracaatlarını yapıp Maliye Bakanlığı onayı gerekçesiyle bekletilen firmaların süre dolumu gibi bir durumla karşılaşarak iş yaptıkları kurumlar tarafından süreniz doldu, işi bitirip teslim edin, yoksa teminatlarınızı yakarız gibi haksız bir durum ile karşı karşıya kaldıklarını dolayısıyla zorunlu tasfiyelerin hızla yapılmasını, kriz tarihi başlangıcı olan 15.08.2018’den sonra son 90 gün malzeme tedarik sorunu ve aşırı zamlardan dolayı işe başlayamamış, firmalara ek süre verilmesi yanmış olan teminatlarının iadesini ve yasaklılıklarının kaldırılmasını bu düzenlemelerle batma riski taşıyan kamu müteahhitlerinin kurtarılması ülkemiz ekonomisi ve istihdam gücünün menfaati açısından Devletimizin ve Hükümetimizin başı Sayın Cumhurbaşkanımızdan önemle arz ediyoruz. Saygılarımızla kamuoyuna arz ederiz.”

Tahir TELLİOĞLU
İMKON Genel Başkanı

İMKON Genel Başkanı Tellioğlu’nun açıklamaları şu şekilde:

“Yaklaşık 100 gündür devam eden ekonominin seyri ve Hükümetin aldığı kısa, orta ve uzun vadeli tedbirlerle birlikte yasal düzenlemeleri dikkatle izliyor, yakinen takip ediyoruz. Birçok sektörle ilgili başta otomotiv, beyaz eşya ve mobilyada KDV ve ÖTV desteği gibi olumlu düzenlemeler yapılırken, inşaat sektörünün sorunlarına Hükümetimizin kulaklarını tıkatmasının sebebi anlaşılamamaktadır.

Müteahhitlik sektörü olarak zor günler geçirdiğimiz bu dönemlerde devlet desteği olmadan; piyasa durgunluğu, yüksek konut kredi faizi ve aşırı fiyat artışlarına karşı bu süreci atlatmamız mümkün değildir.

İnşaat sektörü yalnız bırakılarak kaderine terk edilmemelidir

Üyelerimizin yıllarca biriktirdiği emekleri heba edilmemeli, zor günlerde Türkiye ekonomisine adeta kaldıraç görevi yapan inşaat sektörü yalnız bırakılmamalıdır.

İnşaat sektörünün kaderine terk edilmesi, binlerce müteahhitle birlikte yüz binlerce alt taşeron ve malzeme tedarikçilerini de mağdur edecek ve ekonomimize onarılamaz tahribatlar oluşturacaktır.

Yüz binlerce müteahhidin mağduriyeti, birkaç statükocu müteahhidin haksız rekabetle fahiş karla aldığı ihalelerle değerlendirilmemelidir.

Müteahhitlik sektörünün haklı fiyat farkı taleplerine karşı zararlarının daha önce kazandıklarına sayılsın anlayışının zararı yine ülkemiz ekonomisinin üzerine büyük yük getirecektir.

Mevcut ekonomik şartların doğurduğu ağır maliyetlerle mücadele eden sektöre bir darbede en önemli tedarikçi konumunda olan çimento sektöründen gelmiştir. 2018’in Ocak ayından itibaren % 37 zam yapan çimentocuların, aynı yılın sonunda 1 Ocak’ta uygulanmak üzere % 40’lık fiyat artışı yapacakları söylenmektedir. Birçok alanda indirim olduğu bugünlerde, bu fiyat artışlarının izahı mümkün değildir. Bu duruma Hükümetimiz izin vermemelidir.

Bu fiyat artışı uygulamaya konulursa konuyu rekabet kurumuna taşıyacağımızı, buradan da çözüm bulunamazsa zaten duran inşaat sektöründe üyelerimize tamamen iş bırakma çağrısı yapabileceklerini söyledi.

Birçok alandan sektöre vurulan bu darbeler sektörde birçok iflasları ve mağduriyetleri beraberinde getirecektir.
Sayın Cumhurbaşkanımızın ısrarla, defaten aciliyeti olmayan başlanmamış işlerin cezasız bir şekilde tasfiyesinin yapılması gerektiğini söylemesine rağmen, kamu kuruluşları sanki bu sözleri hiç duymamış, Sayın Cumhurbaşkanımız da bunları sadece laf olsun diye söylemiş gibi meslektaşlarımızın birçok kurumda teminatları yakılmış ve ihale yasağı getirilmiştir. Bu hakkaniyete aykırıdır ve kabul edilebilir bir şey değildir, maalesef ekseriyette mevcut durum da budur.

Tasfiye kararnamesinin kapsamı genişletilerek çıkarılmalıdır

Sektör olarak talebimiz, TBMM Plan bütçeden çok dar bir şekilde geçen kamu müteahhitlerine yönelik tasfiye kararnamesinin kapsamı nihai karar merci TBMM Genel kurulunda genişletilerek fiyat farkı ve teminatları yananların teminatlarının iadesi de eklenerek çıkartılmalıdır.

Bu meyanda tüm Türkiye’de inşaat sektörünü kucaklayan kurumsal yapımızla sektörün ihtiyaç duyduğu çözüm önerilerini ve sektörde elzem hale gelen yasal düzenlemelere ait görüşlerimizi ilgili Bakanlıklarla paylaştık.
Ancak ne yazıktır ki; Türkiye’de yaşadığımız sorunlar ve bu sorunlara karşı yetkililerin aldığı tedbirlerin, günü kurtarmaya veya belli kesimleri korumaya yönelik olduğunu maalesef üzülerek müşaade ediyoruz.

Anadolu’daki müteahhitlerimiz yüksek girdi maliyetleri ve finansman sorunlarına mülkiyetlerini ipotek verme adına çözüm ararlarken, bazı sermaye odaklarına müteahhitlik sınıfında değerlendirilerek sıfır maliyetli kaynak aktarılması ve onların talepleri doğrultusunda yasal düzenlemeler yapılması son derece üzücüdür.

Biz sektörün çatı kuruluşu olarak; yıllardır sektörün sağlıklı yapıya kavuşması gerekliliğini söylüyoruz. Ekonomik sistem her darboğaza girdiğinde başladığımız yere tekrar dönmek istemiyoruz.

Sektörün mesleki yasayla güçlendirilerek, kendisini temsil etme ve ifade etme, sorunlarını çözme kapasitesine eriştirici niteliğe kavuşturulması, Türkiye ekonomisinde sarsılmaz bir sektör olmasını ve sektöre güven duyulmasını istiyoruz.

Müteahhitlik hizmet yasası hükümette yeterli karşılık bulmamıştır

Bu doğrultuda taslağını hazırladığımız ve Hükümete ilettiğimiz “Müteahhitlik Hizmet Yasası ve Odalaşma” maalesef Hükümette yeterli karşılık bulmamıştır. Bu manada Hükümetin attığı sözde çözümsel adımlar, çözümden çok belirsizlik odaklıdır.

Kentsel Dönüşüm, İmar Barışı, İmar Yasası ve ilgili yönetmelikler maalesef uygulama karmaşası ile karşı karşıyadır. Bu manada çıkartılan yasal düzenlemelerin önemli bir kısmı maalesef sektörün sorunlarını tam çözemediği gibi farklı yeni sorunları tetiklemektedir.

İnşaat sektörü tüm Türkiye’ye yayılmış, katma değer ve istihdam yaratan bir sektördür. Sektörü sadece dar bir statükodan dinleyen ve değerlendiren bir zihniyet meselelere elbette dar çerçeveden bakacaktır. Nihayetinde bugün gelinen noktada sektörde devam eden çöküş bu zihniyetin eseridir.

“İnşaat sektörünün sorunları ben yaptım oldu” mantığı ile çözülemez

Kentsel dönüşüm, imar yasası ve imar barışı gibi Türkiye için hayati önem taşıyan konular sektörel paydaşların görüşü ve onayı alınmadan “ben yaptım oldu” mantığı ile çözülemez ve çözülememiştir.

Biz sektörel çatı kuruluşu olarak; bir kez daha ilgililere, yetkililere ve kamuoyuna sesleniyoruz.

Türkiye yapı stoku, sağlıklı yapılar, gelişmiş şehirler ve Türkiye’nin imarı ve kalkınması için lütfen bize kulak verin!

Biz Türkiye’nin en ücra köşesinden ekonomiye, istihdama can veren, yön veren sektörüz. Günlük yasa çıkarmak ve uygulamak ülke ve sektör olarak bizim sorunlarımızı dün çözemediği gibi bugün de çözmez ve sorunlarımızı çoğaltır!

Çözüm yolu, bizzati ağaçtan düşenle birlikte çözüm arayışı içinde olmak ve sektörün ihtiyaç duyduğu yapısal reformlarına birlikte karar vererek uygulamaktır.” Bu vesile ile bütün milletimizin yeni yılını kutlar; milletimiz ve inşaat sektörü için kötü günlerin geride kalmasını temenni ederiz.

İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) Genel Başkanı ve TOBB Türkiye İnşaat Müteahhitleri Meclisi Başkanı Tahir Tellioğlu yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

Yarattığı katma değer ve istihdam olanaklarıyla ülkemiz ekonomisinde birçok kez tek başına kaldıraç görevini üstlenerek Türkiye ekonomisini şahlandıran inşaat sektörü, 250 alt sektörü ve istihdam ettiği 3 milyona yakın vasıflı, vasıfsız kişiyle ülkemiz ekonomisinin adeta lokomotif sektörü olmuştur.

Son 5 yıldır Türkiye’de müteahhitlik sektörünün yavaş yavaş sürdürülebilir olmaktan çıktığını, birçok kez ilgili yetkililere geçmiş dönemlerde aktarmamıza rağmen; gerekli tedbirlerin alınmayıp, bugün gelinen noktada sektörün kaderine terk edilmesi ülkemiz ekonomisinin geleceği açısından doğru olmamıştır.

Buna bağlı olarak durağanlaşan piyasanın ve döviz kurlarının yükselmesi ile aşırı artan başta demir ve diğer inşaat malzeme fiyatlarının yükselişi müteahhitlik sektörünü adeta kilitlemiş, sektörü büyük bir krize ve piyasaları daralmaya sürüklemiştir.

Bugüne kadar tüm ilgililere, yetkililere ve Hükümetimize sektörün yaşadığı sorunları ve son fesih ve fiyat farkı kıskacını aktardık. Hükümetimizden ve Sayın Cumhurbaşkanımızdan bir an önce bu duruma el atmasını, aksi takdirde şu ana kadar sektörde batan müteahhit sayısının yaklaşık % 20’ye yaklaştığını, bu şekliyle yıl sonunu bulmadan, sektörün % 30’nun daha batma riskiyle karşı karşıya kalacağının endişesini taşımaktayız.

Hükümetimizin zorda olan müteahhitlere eşit ve adil bir şekilde; durumunu toparlayabileceklere fiyat farkı vererek işini devam ettirip kurtarmasını, fiyat farkı kararnamesinin bir an önce çıkarılmasını, süre sıkıntısı olanlara cezasız ek süre vermesini, işe başlamamış veya yeni başlamış aciliyeti olmayan işlerin tasfiye sorununu yasal düzenlemeyle çözmesini, zorunlu tasfiyelerin hızla yapılmasını, son 3 aydır kriz ve zamlardan dolayı işe başlayamamış veya iş yapmak istemeyen firmaların yanmış olan teminatlarının iadesini ve yasaklılıklarının kaldırılmasını bu düzenlemelerle batma riski taşıyan kamu müteahhitlerinin kurtarılmasını önemle arz etmiştik.

Bugünlerde; Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülmekte olan 05/01/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na eklenen geçici 4. maddeyle ilgili zor durumda olan inşaat sektörünün sorunlarını çözecek görüş ve önerilerimiz:

• 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre 30/09/2018 tarihinden önce ihalesi ve 4735 sayılı kanuna göre sözleşmesi yapılan işler, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, bu kapsamda irat kaydedilmeden ihalelerden yasaklanmamak suretiyle söz konusu inşaat işleri fesih ve devir edilir.

• Söz konusu işler 30/09/2018 tarihinden önceki işleri kapsar. NOT: Teklifteki tarih, yakın tarih gibi görünebilir ancak bazen yapılan ihalelerin nihai sonuçlanmaları ve sözleşme ile imza altına alınmaları iki ayı bulabiliyor.

• 30/07/2018 tarihinden bu yana sadece malzeme fiyat artışlarını gerekçe göstererek işi yapamayacağına kanaat edip daha büyük zararlara sebep vermemek için işi bırakıp teminatı irat kaydedilenlere teminatlarının iadesi ve ihalelerden yasaklılıklarının kaldırılması (söz konusu işler belirtilen tarih aralığında kendi kusurlarından dolayı ilgili idarelerce yaptırıma muhatap olanları kapsamaz.)

• Söz konusu işlerin fesihleri, tamamen idarenin inisiyatifine bırakılmamalı, fesih şartları kanunla belirlenmelidir.

• Söz konusu işlerde esas talebimiz; gerek yüklenici gerek kamu menfaati açısından makul seviyede (TEFE-TÜFE) oranınca fiyat farkı verilerek işlerin bitirilmesi, feshedilen işlerin daha sonra iki kat fiyat farkı verilerek tekrar yaptırılmasının devlete maliyeti daha pahalıya mal olacağı gibi, hizmet ve zaman kaybı oluşturacaktır. Fesih olmayan, devam eden işlerle ilgili olarak (4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri) yükleniciye TEFE-TÜFE oranında fiyat farkı ödenmesi kararnamesi çıkartılması.

• Devir işlerinde KİK payı ve karar pulunun da alınmayacağı açıkça belirtilmelidir.

• Tasfiye edilen işlerin sözleşmesi aşamasında ödenen vergiler kalan işlere oranla iade edilmeli, fesh edilen işlerde yapılan imalatlar, puantaja göre değil, yerinde tekrar değerlendirilerek gerçek imalat seviyesine göre belirlenmelidir.

• Aciliyeti olmayan, fiyat farkı verilmeyen yüzdesi düşük imalat seviyesinde tasfiye edilen işler, kamu maliyesi menfaati açısından, makul fiyat farkı verilmemesi gibi durumlar dikkate alınarak fesihten hemen kısa bir süre sonra % 30-50 arasında fiyat artışı ile yeniden ihale edilmesi mağdur olan eski yüklenici ile kamu vicdanını inciteceğinden dolayı, tasfiye tarihinden sonra bu işler en az 24 ay geçmeden tekrar ihaleye çıkartılmamalıdır.

• Ağustos ayı ve devamında döviz spekülasyonundan dolayı kamu taahhüdü olan tüm müteahhitlerin piyasada oluşan istikrarsızlık nedeniyle bir kısım malzemeleri bulamamaları, aşırı zamlar, kamudan alacaklarını zamanında tahsil edememelerinden kaynaklı finansal sıkıntılardan dolayı oluşan bir kısım aksaklıklar, işin zamanında teslimi ile ilgili hem müteahhitlerimizi hem de idareleri zor durumda bırakmıştır. Bundan dolayı başka hiçbir sebebe bakılmaksızın idarelerle yapılan sözleşmelere bu sebepten mağdur olan firmalara 90 takvim günü ek süre verilmelidir.

• Özel sektörde kat karşılığı süre sınırlı iş yapan müteahhitlerin de 9. maddede belirtilen gerekçelerden dolayı mağdur olduklarını, sözleşmelerin sürelerine bakılmaksızın arsa sahipleri ve konut teslim sözleşmelerinde belirtilen süreye ek olarak ceza-i müeyyidesiz 12 ay ek süre verilmelidir.

Tellioğlu, “8 başlıkta arz ettiğimizi inşaat sektörüne ve kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz. 8 başlıkta arz ettiğimiz sorunların bir an önce yasalaşması ve yürürlüğe girmesi sektör adına en büyük arzumuzdur” diye konuştu.

Son aylarda yaşanan spekülatif kur atakları sonucu ortaya çıkan maliyet artırıcı durum nedeniyle müteahhitler ihalesini aldıkları ancak, demir, çimento gibi ama girdi kalemlerdeki artış nedeniyle daha işe başlayamamışlardı.

Fiyat farkı talep eden taahhüt kesimine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan önemli bir destek verdi. Erdoğan, kur artışlarından etkilenen demir, akaryakıt gibi ürünlere fiyat farkı verilmesini önerdi.

Cumhurbaşkanımızın sesini duyun artık

İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, müteahhitlik sektörü olarak zor günler geçirilen bir dönemde olduklarını dile getirdi. Tellioğlu, şunları dile getirdi:

“Sayın Cumhurbaşkanımızın aciliyeti olmayan başlanmamış işlerin cezasız bir şekilde tasfiyesinin yapılması gerektiğini söylemesine rağmen, kamu kuruluşları sanki bu sözleri hiç duymamış. Meslektaşlarımızın birçok kurumda teminatları yakılarak, ihale yasağı getirilerek bu süreç uygulanıyor.”

Yeni Şafak

İMKON Genel Başkanı Tellioğlu’nun açıklamaları şu şekilde:

“Yaklaşık 100 gündür devam eden ekonomi seyri ve Hükümetin aldığı kısa, orta ve uzun vadeli tedbirlerle birlikte yasal düzenlemeleri dikkatle izliyor ve yakinen takip ediyoruz.

Müteahhitlik sektörü olarak zor günler geçirdiğimiz bu dönemlerde devlet desteği olmadan; aşırı fiyat artışlarından dolayı yani hakkımız olan fiyat farkı verilmeden bu süreci atlatmamız mümkün değildir.

Üyelerimizin yıllarca biriktirdiği emekleri heba edilmemeli, zor günlerde Türkiye ekonomisine adeta kaldıraç görevi yapan inşaat sektörü yalnız bırakılmamalıdır.

İnşaat sektörünün kaderine terk edilmesi, binlerce müteahhitle birlikte yüz binlerce alt taşeron ve malzeme tedarikçilerini de mağdur edecek ve ekonomimize onarılamaz tahribatlar oluşturacaktır.

Öte yandan bakıldığında; konut kredi faizleri oldukça yüksektir. Piyasanın açılması ve vatandaşın konuta erişimi açısından kredi faizleri kesinlikle düşürülmelidir.

Yüz binlerce müteahhidin mağduriyeti, birkaç statükocu müteahhidin haksız rekabetle fahiş karla aldığı ihalelerle değerlendirilmemelidir.

Müteahhitlik sektörünün haklı fiyat farkı taleplerine karşı zararlarının daha önce kazandıklarına sayılsın anlayışının zararı yine ülkemiz ekonomisinin üzerine büyük yük getirecektir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın ısrarla, defaten aciliyeti olmayan başlanmamış işlerin cezasız bir şekilde tasfiyesinin yapılması gerektiğini söylemesine rağmen, kamu kuruluşları sanki bu sözleri hiç duymamış, Sayın Cumhurbaşkanımız da bunları sadece laf olsun diye söylemiş gibi meslektaşlarımızın birçok kurumda teminatları yakılarak, ihale yasağı getirilerek bu süreç uygulanmaktadır.

Bu hakkaniyete aykırıdır ve kabul edilebilir bir şey değildir, maalesef ekseriyette mevcut durum da budur.

Sektör olarak talebimiz, acil olarak fiyat farkının verilmesi ve tasfiye kararnamesinin çıkartılmasıdır.

Bu meyanda tüm Türkiye’de inşaat sektörünü kucaklayan kurumsal yapımızla da sektörün ihtiyaç duyduğu çözüm önerilerini ve artık sektörde elzem hale gelen yasal düzenlemelere ait görüşlerimizi ilgili Bakanlıklarla paylaştık.

Ancak ne yazıktır ki; Türkiye’de yaşadığımız sorunlar ve bu sorunlara karşı yetkililerin aldığı tedbirlerin, günü kurtarmaya veya belli kesimleri korumaya yönelik olduğunu maalesef üzülerek müşaade ediyoruz.

Anadolu’daki müteahhitlerimiz yüksek girdi maliyetleri ve finansman sorunlarına mülkiyetlerini ipotek verme adına çözüm ararlarken, bazı sermaye odaklarına müteahhitlik sınıfında değerlendirilerek sıfır maliyetli kaynak aktarılması ve onların talepleri doğrultusunda yasal düzenlemeler yapılması son derece üzücüdür.

Biz sektörün çatı kuruluşu olarak; yıllardır sektörün sağlıklı yapıya kavuşması gerekliliğini söylüyoruz. Ekonomik sistem her darboğaza girdiğinde başladığımız yere tekrar dönmek istemiyoruz.

Sektörün mesleki yasayla güçlendirilerek, kendisini temsil etme, ifade etme, sorunlarını çözme kapasitesine eriştirici niteliğe kavuşturulması, Türkiye ekonomisinde sarsılmaz bir sektör olmasını ve sektöre güven duyulmasını istiyoruz.
Bu doğrultuda taslağını hazırladığımız ve Hükümete ilettiğimiz “Müteahhitlik Hizmet Yasası ve Odalaşma” maalesef Hükümette karşılık bulmamıştır. Bu manada Hükümetin attığı sözde çözümsel adımlar, çözümden çok belirsizlik odaklıdır.

Kentsel Dönüşüm, İmar Barışı, İmar Yasası ve ilgili yönetmelikler maalesef uygulama karmaşası ile karşı karşıyadır. Bu manada çıkartılan çözüm odaklı yasal düzenlemelerin önemli bir kısmı maalesef çıkar odaklı yürütülmektedir.
Özellikle İmar Barışı ile ilgili yapılan yasal düzenlemeler sorunlara çözüm getirmemiş, menfaat odaklarını daha da güçlendirmiştir.

İnşaat sektörü tüm Türkiye’ye yayılmış, katma değer ve istihdam yaratan bir sektördür. Sektörü sadece dar bir statükodan dinleyen ve değerlendiren bir zihniyet meselelere elbette dar çerçeveden bakacaktır.

Nihayetinde bugün gelinen noktada sektörde devam eden çöküş bu zihniyetin eseridir.

Kentsel dönüşüm, imar yasası ve imar barışı gibi Türkiye için hayati önem taşıyan konular sektörel paydaşların görüşü ve onayı alınmadan “ben yaptım oldu” mantığı ile çözülemez ve çözülememiştir.

Biz sektörel çatı kuruluşu olarak; bir kez daha ilgililere, yetkililere ve kamuoyuna sesleniyoruz.

Türkiye yapı stoku, sağlıklı yapılar ve gelişmiş şehirler ve Türkiye’nin imarı ve kalkınma için bize kulak verin!

Biz Türkiye’nin en ücra köşesinden ekonomiye, istihdama can veren, yön veren sektörüz.

Günlük yasa çıkarmak ve uygulamak ülke ve sektör olarak bizim sorunlarımızı dün çözemediği gibi bugün de çözmez ve sorunlarımızı çoğaltır!

Çözüm yolu, bizzati ağaçtan düşenle birlikte çözüm arayışı içinde olmak ve sektörün ihtiyaç duyduğu yapısal reformlarına birlikte karar vererek uygulamaktır.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın duruma el atmasını beklediklerini ifade eden Tahir Tellioğlu, “Konu sadece 400 bine yakın müteahhidin, 100 bininin taşıdığı batma riskini bertaraf etmek değil. Aynı zamanda bu 100 bine yakın batma riski olan müteahhidin ilişkili olduğu ortalama 5’er alt taşeron şirket, malzeme tedarikçilerini batırmaları ve inşaatlarında 700 bine yakın istihdam edilen kişinin de işinden olma riski var” değerlendirmesini yaptı.

‘Otobüsü devirmeyin’

Ekonomik istikrar açısından inşaat sektörünün kaderine terk edilmemesi gerektiğini söyleyen Tellioğlu, ortalama yüzde 15 — 30 bandında kârla iş alan müteahhitlerin yüzde 70’lere yakın fiyat artışlarını sübvanse etmesinin mümkün olmadığını söyledi. Sektörün sürdürülebilirliği açısından kontrollü bir küçülmeye ihtiyaç olduğunu kaydeden Tellioğlu, “Ancak bunun yolu otobüsü devirmeden, Müteahhitler Odası altında mesleğe giriş ve işleyiş çerçevesini oluşturmak ve ülkemizde fazlalık olarak biriken müteahhitlik enerjisini daha profesyonel ve elenmiş bir şekilde yurtdışına taşımaktır” diye konuştu.

Son dönemde 3 bine yakın şirketin konkordato ilan ettiğine dikkat çeken Tellioğlu, “Maalesef bunların yüzde 75’inin inşaat ve inşaatla ilişkili şirketler. Bu durum da sektörün gerçekten ne kadar büyük bir sıkıntıya düşürdüğünü görüyoruz. Konkordato ilanlarına daha sıkı şartlar getirilerek, art niyetli kişilere de fırsat verilmemelidir” dedi.

Hükümete müdahale çağrısı

İMKON Başkanı Tellioğlu yaptığı değerlendirmede şu taleplerde bulundu:

– Hükümetimizin zorda olan müteahhitlere eşit ve adil bir şekilde; durumunu toparlayabileceklere fiyat farkı vererek işini devam ettirip kurtarmasını, süre sıkıntısı olanlara cezasız ek süre vermesini, işe başlamamış veya yeni başlamış aciliyeti olmayan işlerin tasfiye kararnamesiyle hızlıca tasfiyelerinin yapılmasını, son 3 aydır kriz ve zamlardan dolayı işe başlayamamış veya iş yapmak istemeyen firmaların yanmış olan teminatlarının iadesini ve yasaklılıklarının kaldırılmasını bu düzenlemelerle batma riski taşıyan kamu müteahhitlerinin önemli bir kısmı kurtarılacaktır.

– Özel sektörde kat karşılığı iş yapan müteahhitlerimize işlerini teslim edebilmeleri için cezasız sınırlı yeni ek süre verilmeli, konut kredi faizleri sosyal nitelik şartları çerçevesinde düşürülmeli, yıl sonuna kadar sınırlı olmak üzere sıfır konut satışlarında sıfır tapu harç bedeli muafiyeti getirilerek özel sektör konut piyasası canlandırılmalıdır, özel sektörün sorunlarının çözümü bu şekilde daha da kolaylaşacaktır.

Sözcü

İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, Konfederasyon Genel Merkezindeki toplantının açılışında yaptığı konuşmasında, toplantının Konfederasyona bağlı inşaat müteahhitlik alanında faaliyet gösteren Anadolu’nun dört bir köşesinden 41 ili temsilen gelen Bağlı Birliklerin Dernek Başkanlarının da katılımıyla başarıyla gerçekleştiğini ifade etti.

Bakan Kurum’un 120 bin üyesi olan İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu’nun (İMKON) inşaat sektörünün zor günlerden geçtiği bir dönemde, ziyaretlerinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Tahir Tellioğlu, ziyaret hakkında bilgi aktarımında bulundu. Türkiye’nin dış kaynaklı entrikalarla karşı karşıya olduğu zor bir dönemden geçtiğini belirten Tellioğlu, “Sektörün zorda olduğu böyle bir dönemde, Sayın Bakanımızın sektörün sorunlarını dinleme anlamında teşrif etmeleri bizim için memnuniyet verici” diye konuştu.

Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olan inşaat sektörünün, son ekonomik daralmayla birlikte tıkanma sürecine girdiğini söyleyen Tellioğlu, Konfederasyonumuza bağlı sektör temsilcilerinden ve konunun muhataplarından, acil çözüme kavuşturulması gereken talepleri inşaat sektörü temsilcileri adına; Konfederasyon Genel Başkanı Sn. Tahir Tellioğlu, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’a iletti.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, sektörün sıkıntılarının birçoğuna katıldığını, ancak bunları el birliğiyle birlikte çözebileceklerini ifade etti. Konfederasyon Genel Başkanı Sn. Tahir Tellioğlu, inşaat sektörünün sorunlarının çoğunun, önüne gelenin sorumsuz ve kolayca müteahhit olmasından kaynaklandığını, bunun engellenmesi için Türkiye’de acilen Müteahhitler Odaları Birliği’nin kurulmasının gerektiğini vurgulayarak, inşaat sektörü adına aşağıdaki maddeleri Bakan Murat Kurum’a arz etti:

1-Son gelişmelerle tamamen tıkanan inşaat sektörünü hareketlendirmeye yönelik; bir kısım dinamik adımlar atılmalıdır.

a) Sıfır konut ve işyeri satışlarında geçici bir süreliğine yeni yapılardaki alım satım tapu harçlarının sıfırlanması.
b)Belli sosyal vasıfları barındıranlara Örn: Hiç evi olmayanlara, 150 metrekare altı, 250 bin TL, banka ve devlet desteği ile ucuz konut kredisi imkânı sağlanması, bu konuyla ilgili konut kredi (KGF) fonunun kurulması.
c) Yabancılara konut ve gayrimenkul satışlarında reklam ve fuar desteği sağlanması.

2- Kat karşılığı veya hasılat paylaşım modeli ile iş yapan müteahhitlerin genelde sözleşmelerinde olan formajör halleri maddesi işletilerek, bu durağan piyasada işleri zamanında yetiştirme riski oluştuğu için müteahhitlerin arsa sahipleri tarafından cezai müeyyedilerle karşılaşmamaları için yapıların büyüklüğüne göre, 12-24 ay ek süre verilmesinin sağlanması.

3)-Yıl sonu itibariyle yürürlüğe girecek olan yeni yapı denetim uygulamasının bugünlerde, imar barışında bulunan önemli bir kısım yapıların, yapı denetim sorumluluğunda olmalarına rağmen, bu kaçak inşaatlarla ilgili çoğu yapı denetimlerin görevleri gereği, hiçbir kaçak yapı bildiri işlemi yapmamış olduğu da ayrıca değerlendirildiğinde,” bu sistemin yeniden sorgulanıp, revize edilip, yeni uygulama modeli amacına uygun şekilde belirlenene kadar ertelenmesi.

4- Tamamen duran veya durağanlaşan kentsel dönüşümün yeni teşvik hükümleri ile desteklenmesi.

5- Son bir yılda % 130 artan başta demir, kablo, çelik, mekanik vs. inşaat malzeme fiyat artışları takip edilerek, fırsatçılık yapanlara karşı idari tedbir alınması. (Karaborsa, stokçuluk, parası verildiği halde malı teslim etmemek gibi.)

6- Müteahhitlerin kat karşılığı yaptığı inşaatlardaki imalat ilerleme seviyesine göre, hak ediş payları olan gayrimenkul haklarını, sattıkları 3. şahıslar hariç, sadece yüklenici firmaların veya gerçek kişilerin, tapu harcı ödemeksizin bedelsiz devir almalarının sağlanması.

7-Kamu müteahhitlerine 2017’den başlayarak fiyat farkı verilmesi, fesih kararnamesinde bugünkü olağanüstü sebeplerden dolayı teminatlarını 2018 yılı 6. Aydan sonra yakanlara da iade edilmesi.

8-İçerde sıkışarak sürdürülebilirliğini kaybeden müteahhitlik sektörünün ülkemiz ekonomisine daha çok zarar vermemesi için yurt dışına çıkışının desteklenmesi, bu şekilde ülkemize döviz getirici alan açılması.

9- Bütün bu işleri kamu idarelerinin sahada daha başarılı uygulaması için, ihtiyaç halinde dinamik özel sektör desteği ve işbirliğinin tesisi açısından zaruriyet gerektiren yasal zemini ve temsil ehliyet ve kabiliyeti olan Müteahhit Odaları Birliği’nin bir an önce kurulması.