Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin güncellediği yönetmelikle birlikte belirli büyüklükteki kamu ve özel yapılar için Yeşil Sertifika alma zorunluluğu getirildi. Böylelikle T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın çalışmaları sonucu geleceğin en önemli sorunu olarak gösterilen enerji ve su kısıtı kapsamında yeni önlemler hayata geçirilmiş oldu. Buna göre belli büyüklükteki kamu binaları ile özel yapılarda yağmur suyu ve gri su sistemleri uygulama zorunluluğunun kapsamı genişletildi. Bu sayede 1,5 yılda Mogan Gölü kadar sudan tasarruf edilmesi hedefleniyor.

Yönetmelik, 1 Ocak 2026’dan sonra yapılan yapıları kapsayacak

Güncellemeyle, yeşil sertifika zorunluluğu da getirildi. 1 Ocak 2026’dan itibaren inşa edilecek, toplam inşaat alanı 10 bin metrekarenin üzerinde olan yeni kamu binalarının YeS-TR sertifikasına sahip olması zorunlu hale getirilecek. Bu düzenlemeyle birlikte, yıllık yaklaşık 600 milyon kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanırken, bu oran Keban Barajı’nın 1 aylık enerji üretimine eş değer olacak.

Ayrıca, 8 dönüm orman alanına eş değer 50 milyon kilogram sera gazı azaltımı ile 800 milyon TL tasarruf elde edilecek. Yeşil Sertifikalı binalarda, geri dönüşümlü malzeme kullanımıyla ekonomik kayıpların önüne geçilecek. Çevre etiketli, kimyasal ve radyasyon salımı az malzeme kullanımıyla da daha konforlu ve sağlıklı yapılar inşa edilecek.

Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan Altensis Yönetici Ortağı Dr. Emre Ilıcalı, ‘’ Yeşil binaların yaygınlaşması, kamu projelerinde enerji verimliliği ve karbon emisyonlarının azaltılması açısından büyük bir adımdır. Ancak burada dikkat etmemiz gereken konu, sertifika süreçlerinin doğru denetimi ve gerçekten gereklerini yerine getiren binaların bu sertifikaları almasıdır. Aksi durumlarda sertifikanın değeri ve itibarı Zarar görebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Kritik bir adım

Yakın gelecekte iklim temelli gelişmelerin dünyanın en büyük sorunu haline geleceğini vurgulayan Dr. Emre Ilıcalı, yönetmelik güncellemesinin Türkiye’nin sürdürülebilir şehirleşme ve yeşil dönüşüm hedefleri açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Özellikle su tasarrufu odaklı düzenleme maddelerine dikkat çeken Ilıcalı, “Yağmur suyu ve gri su sistemleri geçmişte de zorunluydu. Ancak şimdi kapsam genişletilmiş oldu. Bu durum su kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlayarak kentlerin ekolojik dengesine katkı sunarken, şehirlerdeki yağmur suyu altyapısıyla ilgili sorunları azaltacaktır” dedi.

Dr. Emre Ilıcalı, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği düzenlemesine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “Yeşil Sertifika uygulaması, kamu binalarında enerji tasarrufunu teşvik ederek karbon emisyonlarının azaltılmasına doğrudan etki edecek. Elektrikli araç şarj altyapısının güçlendirilmesi, fosil yakıt bağımlılığını azaltarak ulaşımda karbon nötr bir geleceğe kapı aralayacak. Kapsayıcı kentleşme yaklaşımıyla engelsiz çocuk oyun alanlarının yaygınlaştırılması ise sürdürülebilir şehirlerin sadece çevresel değil, sosyal boyutunu da güçlendiren kritik bir adımdır. Geçmişte özellikle binalarda şarj istasyonlarının kurulumu bazı bürokratik engellere takılabiliyordu. Yeni güncellemeyle, şarj istasyonlarıyla ilgili bu süreçler sadeleştirilmiş gibi gözüküyor. Tabi her durumda doğru teknik uygulamalardan ve gerekli denetim süreçlerinden taviz vermemek gerekiyor.”

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından alınan bilgiye göre, Bakanlık tarafından hayata geçirilen ve bir süre önce TBMM Genel Kurulunda görüşülerek yasalaşan İmar Barışı düzenlemesinin usül ve esaslarının belirleneceği “Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine Dair Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik”le ilgili çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor.

Yapılardaki imar ve iskan sıkıntısını çözerek yapıların tamamının kayıt altına alınmasını sağlayacak İmar Barışı düzenlemesinin uygulanacağı tarih ve başvuru detayları, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı yetkililerinden oluşan komisyon tarafından değerlendiriliyor.

Bu kapsamda titizlikle yürütülen çalışmanın kısa süre içinde tamamlanması ve yönetmeliğin bayramdan önce Resmi Gazete’de yayımlanması planlanıyor.

Yönetmelikle düzenlemeden yararlanmak isteyen vatandaşların Yapı Kayıt Belgesi almak için başvuracağı noktalar, ödenecek bedelin hesaplanma yöntemi, yapı maliklerinden istenecek gerekli belgeler gibi ayrıntılar belirlenecek.

Vatandaş merak ettiği soruları internetten gönderebilecek

Bu süreçte vatandaşlar İmar Barışı düzenlemesine yönelik merak ettiği soruları Çevre ve Şehircilik Bakanlığının internet sitesi, “www.csb.gov.tr” adresinden yetkililere ulaştırabilecek.

Gelen sorular, Bakanlık yetkililerince tasnif edilerek, cevaplandırılacak ve Bakanlık internet sitesinden yayınlanacak.

AA

İmar hakları konusunda değişiklikler içeren ve kentsel dönüşüm sürecini kolaylaştırmak için sağlanan yüzde 25 ek emsal hakkını da kaldıracak olan yönetmeliğin yürürlüğe gireceği son tarihten önce pek çok inşaat firması ruhsat sürecini hızlandırdı. Bu tarihten önce yapı ruhsatını almak isteyenlerin talebiyle belediyelerin verdiği yapı ruhsatları, 2017’nin ilk 6 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7.6 arttı. Ruhsat alınan bu binalardaki daire sayısındaki artış ise yüzde 21.6’yı buldu.

Yüzde 25 ek emsal

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan Ocak-Haziran 2017 ‘Yapı İzin İstatistiklerine’ göre, yapı ruhsatlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzölçümünde artışı yüzde 16.3 olurken, değeri ise yüzde 35.3 artış gösterdi. Yapı kullanma izin belgelerinde artış ise, bina sayısına göre yüzde 1.9, yüzölçümünde yüzde 8.7, değer bazında yüzde 27.2, daire sayısında ise yüzde 9 oldu.

İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Nazmi Durbakayım, artışların temelinde ek yüzde 25’lik emsal hakkının kaldırılması olduğunu söyledi. Durbakayım, “Yılın ilk yarısında yüzde 7.6 oranında artan yapı ruhsat adetleri kentsel dönüşüme giren küçük ve orta ölçekli projelerin yoğunluğunu işaret etmektedir. Özellikle kentsel dönüşüme hız kazandırmak amacıyla planlı alanlar imar yönetmeliği ile sağlanan yüzde 25’lik ek imar izninin bu artışa ekstra bir katkısı olduğunu düşünüyoruz. 1 Ekim tarihine kadar uzatılan yüzde 25 imar hakkı kullanma muafiyetinden dolayı, yılın 3. çeyreğindeki yapı ruhsat sayısının, hem bu yılın ilk yarısına hem de geçen yılın aynı dönemine göre daha da artacağını düşünüyoruz” diye konuştu.

Küçük dairelere ayar

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte pek çok yenilik de geldi. Buna göre, 1+0 stüdyo daireler, artık imar projelerine dâhil edilmeyecek. Yeni tip konut projelerinde en küçük daire 1+1 ve minimum net 28.50 metrekare olacak. Bu kapsamda yapılacak en küçük dairenin içinde 1 oturma odası 1 yatak odası 1 mutfak veya yemek mutfak, 1 banyo ve 1 tuvalet bulunacak.

Yatay yapılaşmanın hedeflendiği yönetmelikle, ‘Avan Proje’ tanımı netleştirildi. Uygulama projesinin yapımına esas teşkil eden, geçerli imar durumuna göre hazırlanan tüm ölçü ve kotların bulunduğu gerekirse silüetin yer aldığı proje olarak tanımlandı. Bunun da silüet problemi oluşmasının engellemek amacıyla yönetmeliğe eklendiği belirtildi. Yeni düzenlemeyle kot farkından bağımsız bölüm kazanma devri sona erdi. Yol kotundan düşük ya da yüksek arazilerde, kademelendirmeye geçilecek. Böylece önden 3 kat, arkadan 8 kat bina yapılamayacak.

‘Sektör iyi büyüyor’

Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Altan Elmas, yeni yönetmelik öncesi ‘telaşla’ ruhsat alan firmaların yapı ruhsatlarının artmasında etkili olduğunu dile getirdi. Elmas, diğer yandan ise sektörün büyümesini sürdürdüğünü kaydederek, “Mesela sektör ek 415 bin kişilik istihdam sağladı bu yıl. Bu, reel bir artıştır. İnşaat sektörünün büyümesini gösteriyor” dedi.

İki defa uzatıldı

Kentsel dönüşüm sürecini desteklemek adına 30 Haziran’a kadar ruhsatını alan projelere ek yüzde 25 inşaat hakkı vardı. Bu hakla ilgili süre daha önce 2 defa uzatıldı ancak 30 Haziran ardından inşaat firmaları sorunlarına yeni bir çözüm istedi. Buna göre ise yönetmelikle bu hak için 3 ay daha ek süre vermişti.

Milliyet

“Talebi değerlendireceğiz”

Özhaseki, “Başbakanlık eğer düzenlemeyi önümüzdeki hafta yayımlarsa, 1 Temmuz’dan itibaren yürürlüğe girer. Biz aylardır söylüyoruz. Şimdi ‘Sıkıştık, yaptık, ettik’ diyorlar. ‘6 ay uzatın, 1 sene uzatın’ deniyor. İmarın tadını kaçırır hale geldi. Bunu disipline etmemiz lazım. 1 Temmuz’dan itibaren bitti” dedi.
Ruhsatını almamasına rağmen belediyelerde bekleyen projeler olduğuna dikkat çeken Özhaseki, “Belediyelerin 20 gün içinde tekrar inceleyip haktan istifade etmesini sağlayacağı işler var. Belediyelerden ‘Yığıldık, süre verin’ talepleri geldi. Bunu değerlendireceğiz” diye konuştu.

“Her binayı yıkmaya gerek yok“

Kentsel dönüşüm hakkında da açıklamada bulunan Bakan Özhaseki, ölçüm sonucuna göre binaların sağlamlaştırılması gerektiğini vurguladı. Özhasekil, “”Kimi binalar sağlamlaştırma ile ayakta kalır, 7.5-8 büyüklüğünde depreme bile dayanır. Kirişte, kolonda desteklerle takviye olur. Baştan yıkmaya gerek yok. Bazı binalar bununla kurtarmaz. Onlara dönüşüm lazım” ifadesinde bulundu.

Kentsel dönüşüm teşviklerini artıracağız

Kentsel dönüşüm teşviklerini ve faiz desteğini artıracaklarını belirten Özhaseki, kentsel dönüşümün finansmanında kullanılacak değer artış payının da imar yasalarıyla geleceğini belirtti ve Meclis’in uygun olmadığını söyledi.