Deprem gündemden düşmezken…

Nüfusunun yüzde 71’i fay hatları üzerinde konumlanan Türkiye’de kentsel dönüşüm belediyelerin gündeminden düşmüyor. Dayanıksız yapı stokunun kentsel dönüşüm çalışmalarıyla yenilenmesi, en önemli deprem hazırlıklarının başında geliyor. Ancak binaları yıkıp-yeniden yapma hareketi yeterince hızlı gerçekleşmiyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 1999’dan bugüne kadar yapılan kentsel dönüşümle, ülke genelinde güvenli hale getirilen binaların oranının yüzde 55 olduğunu açıkladı. Fay hatlarına yakınlığı nedeniyle deprem riski yüksek olan İstanbul’da ise her 3 binadan birinin hala depreme karşı dayanıksız olduğu Büyükşehir Belediyesi kaynaklarınca aktarılıyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, özellikle İstanbul’da bir stratejiye bağlı kalmadan dağınık bir şekilde yürütülen kentsel dönüşüm faaliyetlerini toparlamak ve hızlandırmak adına, 2019 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile 39 ilçeden kentsel dönüşüm strateji belgelerini hazırlayarak gönderilmesini istedi. Aradan geçen 2 yılda 39 ilçeden sadece 9’u harekete geçti. Bunlardan 5 ilçe belediyesinin hazırladığı Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi, Bakanlık onayını alarak uygulamaya girdi. 30 ilçede ise henüz bu konuda bir gelişme sağlanmadı.

Bakanlık tarafından Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi onaylanan 3 ilçenin çalışmalarını gerçekleştiren İmpo İmar’ın Yönetim Kurulu Başkanı ve Yüksek Şehir Plancısı Hüseyin Oflaz, İstanbul’un kentsel dönüşümün stratejisini çizmekte geciktiği uyarısında bulundu.

“Bağcılar, Beykoz ve Sancaktepe gibi ilçeler bu konuda ön saflarda yer aldı ama sorun tüm kenti ilgilendiriyor” diyen Hüseyin Oflaz, İstanbul Aydın Üniversitesi Afet Eğilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (AFAM)’nin değerlendirmesine göre, İstanbul depreminde son çeyreğe girildiğini ve 8 yıl içinde büyük bir deprem olma olasılığının yüzde 64 olduğunu hatırlattı.

Kentsel dönüşümün kapsam ve tarifi değişti

Hüseyin Oflaz konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“Kentin riskli ilan edilen 66 bölgesindeki toplam 116 bin 360 konut için ilk adım daha yeni atıldı. Riskli alanların 46’sı ilçe belediyelerinin sorumluluğunda. Rakamlar İstanbul’un deprem hazırlıkları ve riski konusunda daha fazla yoruma gerek bırakmıyor. Üstelik afet dediğiniz trajedi, sadece deprem kaynaklı değil. Sel ve taşkınlar, toprak kaymaları, fırtınalar, hortumlar, yangınlar da kentlerimizin karşılaşabileceği tehditler. Tehditler çeşitli olunca kentsel dönüşümün de artık kapsam ve tarifinin değişmesi gerekiyor. Kentsel dönüşüm yeni dünya düzeninde doğru bir kent planlamasının, doğanın korunmasının, sağlıklı nefes almak için yeşil kentler oluşturulmasının politikası anlamına geliyor. Konuya bu açıdan baktığımızda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kentsel dönüşüm strateji belgesi adı altında işte tam da bu tariflemeyi yaptığını görüyoruz…”

Yeni kentsel dönüşüm yaklaşımının ana hatları

Hüseyin Oflaz’ın verdiği bilgiye göre, kentsel dönüşümün stratejisini hazırlayan öncü ilçeler, mimarisinden finansmanına, yasal dayanağından çöküntü alanlarına kadar sorunlara getirecekleri çözümlerle; vatandaşların afet korkusuna karşı siper olacaklar. Yatay mimarili yeni kentler, engelsiz yaşamı öncelik yapan yaşam alanları, toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçlarını karşılayan sosyal donatılar, çevresel değerlerin ve tarihi, kültürel mirasın korunması, kentlerin sürdürülebilirliğini sağlayacak yeni çevreci politikalar yeni kentsel dönüşüm yaklaşımlarının ana hatlarını oluşturacak.

Yeni kentsel dönüşüm yaklaşımını hazırladıkları belgelerle tescilleyen Bağcılar, Beykoz ve Sancaktepe gibi ilçeler, Bakanlıktan aldıkları onay çerçevesinde kentsel dönüşüm sorunlarını farklı bir yaklaşımla çözmek için kolları sıvadılar. Hüseyin Oflaz “Dünyanın yeniden yapılandığı bu değişim sürecinde artık ülkelerin değil, şehirleşmenin ön plana çıktığını, şehirleşmenin de ancak bu tür anayasalarla sağlıklı bir şekilde gerçekleşebileceğini düşünüyoruz. Üstelik bilim adamlarına göre büyük deprem felaketi hemen kapısında bekleyen İstanbul için bu konunun hayati önemde olduğunun bilinci ile harekete geçilmesini önemsiyoruz” dedi.

Habere ek tamamlayıcı bilgiler:

• Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü verilerine göre, 7,5 büyüklüğündeki bir depremde çok ağır hasar alması beklenen binaların en fazla yer aldığı ilçelerin başını 2 bin 83 adetle Fatih çekiyor. Onu 1.240 binayla Küçükçekmece, 796’şar binayla Bağcılar ve Bahçelievler, 782 ile Bakırköy, 614 ile Bayrampaşa, 563 ile Esenyurt ve 510 binayla Zeytinburnu takip ediyor.

• Ağır hasar alması beklenen bina sayısının en çok bulunduğu ilçe ise 6 bin 622 adede Büyükçekmece. Onu 3 bin 496 binayla Fatih, 2 bin 616 ile Küçükçekmece, 1.825 ile Bağcılar, 1.768 ile Esenyurt, 1.707 binayla Silivri rakip ediyor.

• Orta hasar alması beklenen binalarda da başı 9 bin 949 adetle Fatih çekiyor. Fatih’i 8 bin 978 binayla Küçükçekmece, 8 bin 1 ile Bağcılar, 7 bin 155 ile Silivri, 5 bin 668 ile Bahçelievler izliyor.

Güçlü bir veri tabanı ile tecrübeli ve profesyonel kadroya sahip olan imardurumu.com’da mülkün ada, pafta, parsel bilgisi sorgulanabildiği gibi mülke dair inşaat hesaplarına ilişkin plan notları gibi verilerde bulunacak. Böylece mülk sahiplerinin yatırımıyla ne kadar kazanabileceği, ne kadar inşaat yapabileceği gibi sorularını aydınlatacak veriler de yatırımcının bilgisine sunulacak. imardurumu.com, vakti olmayan, imar durum belgesine hızlı ve doğru bir şekilde ulaşmak isteyen, imar durumuyla ilgili pek çok detaydan haberdar olmak isteyen yatırımcı ve yatırımcı adaylarına hitap ediyor.

Daha güvenli bir yatırım için

İmpo İmar Yönetim Kurulu Başkanı ve şehir plancısı Hüseyin Oflaz, gayrimenkulde yatırımın güvenliğinin imar durumunun sorgulanmasından başladığını belirterek “Kanuna göre hiç kimse tapu sicilinde mevcut bir hakkı bilmediğini iddia edemez. Bu nedenle taşınmaz alacak kişilerin öncelikle tapu dairesine gidip taşınmaz sahibinin kim olduğunu ve tapu üzerinde kısıtlamalar olup olmadığını öğrenmeleri gerekir” dedi.

Taşınmazı satın aldıktan sonra ‘ben bu kısıtlamaları bilmiyordum, tapuyu incelemedim’ deme imkanı olmadığına dikkat çeken Oflaz, “Günümüzde yatırımcılar vakit darlığı gibi pek çok nedenlerle önceden bu sorgulamayı yapmadığı için sonradan istemediği sürprizlerle karşılaşabiliyor. İşte imardurumu.com bu nedenle daha güvenli bir yatırımın yolunu açıyor” diye konuştu.

‘Sadece tapuya bakmak yetmez’

Sadece tapuya bakarak muhtemel risklerin önlenemeyeceğine dikkat çeken Oflaz, şunları söyledi:
“Malikten başkalarına ait bu haklara takyidat (kısıtlama) denmektedir. Kamu kurum ve kuruluşları da kendi görev alanları ile ilgili konularda tapu üzerine takyidat koydurabilir. Haciz, tedbir, kamulaştırma, imar gibi takyidatlar bunlara örnektir. Maalesef bütün takyidatlar tapuya işlenmemektedir. Bazı kurum ve kuruluşların gayrimenkulle ilgili planlamaları, haritaları tapu sicilinde yer almamaktadır. İşte bunları öğrenmenin yolu da mülkün imar durumunu sorgulamaktan geçmektedir.”

İmar durumu neden araştırılmalı

Hüseyin Oflaz alınacak mülke ait imar durumunun neden araştırılması gerektiğini ise şöyle sıraladı:
– Taşınmaz üzerinde başkalarına ait hak ve sınırlamaları sorgulamak için,
– Mülkün yer aldığı bölgenin imar planı ve imar yönetmeliğine göre nasıl kullanılabileceğini bilmek için,
– Mülk üzerinde ne kadar büyüklükte bir inşaata izin verileceğini; inşa edilecek yapıların ne kadar yükseklikte olacağını; terkler, tevhid ve ifraz şartları ile arsa üzerinde nasıl bir yapılaşma olabileceğini bilmek için imar durumunun daha başlangıçta sorgulanması gerekmektedir.

www.imardurumu.com

GİSP Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Gümüş,  6306 Sayılı yasanın uygulama yönetmeliğinin 27 Ekim’de değiştiğini hatırlatarak böylece kentsel dönüşümde çok ciddi ve süreci hızlandıran değişikliklerin yapıldığını söyledi.  Gümüş, yeni yönetmeliğin daha sağlıklı bir kentsel dönüşüm süreci yaşanması için fırsat doğduğunu vurguladı. Önemli değişiklikler içeren bu yönetmelik ile yaşanan birçok soruna çözüm bulunduğunu söyleyen GİSP Başkanı Gümüş, kentsel dönüşümde bundan sonraki uygulama süreçlerini izleyeceklerini ve öneriler geliştireceklerini ifade etti.

‘Bakanlar Kurulu devrede’

Şehir Plancısı Hüseyin Oflaz da değişen yönetmelikle birlikte artık kentsel dönüşümde Bakanlar Kurulu’nun devreye gireceğini söyledi. Bu durumun dönüşümü hızlandırıcı etki yapacağını ifade eden Oflaz, “Bakanlar Kurulu, artık 15 bin metrekare sınırlaması olmadan, yapıların yüzde 65’inin yani 3’te 2’sinin riskli olması halinde bölge bazında riskli alan iilan edebilecek. Maliklerin 3’te 2’sinin rızası ilkesi, alan bazlı uygulanacak” dedi.

Öte yandan  binaların yıktırılmasında maliklerin anlaşmalarının beklenmeyeceğini hatırlatan Oflaz, “Müteahhitler daha makul büyüklükte alanlar için proje geliştirebilecekler. Yeni yönetmelikte artık vatandaş da riskli alan başvurusu yapabilecek”  diye konuştu. Ne bakanlığın ne de büyükşehir belediyesinin 2017 yılında kentsel dönüşüm bütçesi olmadığına dikkat çeken Hüseyin Oflaz, gayrimenkul sektörünün dönüşümü gerçekleştirecek ana aktör olacağını vurguladı.

‘Ölen malik sorunu bitiyor’

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, eski yönetmelikle şimdiki yönetmelik arasındaki farkları katılımcılarla paylaştı. Riskli yapılarda tapuda kayıtlı malik ölmüşse mirasçılık belgesi çıkarmaya, kayyum atamaya veya yine tapuda son kayıtlı malik adına işlem yapmaya bakanlığın yetkili olacağını söyleyen Kiraz, “Maliki ölmüş taşınmazlarda mahkemelerde yaşanan büyük sorun çözülmüştür. Yapılan değişiklikte kiracılara ve sınırlı ayni hak sahiplerine yapılmayan tahliye bildirimleri artık geçersizdir” açıklamasında bulundu.

Mevcut tahliye süreleri sonunda yıktırılmayan binalar ile ilgili artık maliklerin anlaşma koşulunun da ortadan kaldırıldığını anlatan Kiraz “2 aylık denetimler sonucu yıktırılmayan binalar, afet riski düşünülerek kolluk kuvvetleri desteği ile mülki amirlik tarafından yıktırılacaktır”  dedi.

3,5 bin hektarlık arazi çalışması neredeyse tamam

İmpo İmar A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Oflaz, Yalova, Merkez’deki imar planı ve revizyon hazırlanması işinin, Yalova Belediyesi tarafından, İmpo İmar ekiplerine verildiğinden açıkladı. Hemen hemen 3 bin 300 hektarlık arazi çalışmalarının tamamlandığını ifade eden Oflaz, bu çalışmalarda kamu yararının ön planda tutulduğunu belirtti. Hüseyin Oflaz, amaçlar arasında Merkez ilçesi ulaşım sorunlarının çözüme ulaştırılması, ilin gelecek 20 yılının şekillendirilmesi, turizm yatırımlarının yaşama geçirilmesi ve bozulmuş sosyokültürel dokunun onarılması olduğunu vurguladı.

Kırklareli, Vize de çalışmalara dahil

Kırklareli, Vize için de planlar hazırlayan İmpo İmar, ilave artı revizyonları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İller Bankası A.Ş. ihalesi ile alınan iş çerçevesinde yapacak. 1/5000 Nazım İmar Planı ve 1/1000 Uygulama İmar Planları, yaklaşık 3 bin 600 hektar alan için hazırlanacak. Saha tespit çalışmaları için geçtiğimiz hafta araziye çıkıldı.