Kira gelirlerinde 1 Ocak-31 Aralık 2017 dönemi için istisna oranlar konutta 3 bin 900 TL, iş yerinde ise 30 bin TL olarak belirlendi.

İstisna haddinin üzerinde konut geliri elde edenler bu istisna oranı düştükten sonra beyanname verecek. İstisna oranı sadece bir konutta kullanılabildiği için birden fazla konuttan kira geliri elde edenlerin buna dikkat etmesi gerekecek. Öte yandan iş yeri kira gelirinde beyan sınırı geçilmesi durumunda istisna oranı düşülmeyecek.

Vatandaşlar internette “www.gib.gov.tr” adresi üzerinden “Hazır Beyan Sistemi”ne giriş yapıp kendileri için hazırlanmış beyanlarını onaylayarak veya üzerinde gerekli değişiklikleri yaparak hızlı ve kolay bir şekilde kira beyanlarını verebilecek. Ayrıca ikametgahın bulunduğu bölgedeki vergi dairesine de beyanname verilebilecek.
İnternet kullanamayan veya vergi dairesine gidemeyen 60 yaş üzeri mükellefler, okuma yazma bilmeyenler ile engelli ve hastalar “444 0 189” numaralı Vergi İletişim Merkezi’nden yardım isteyebilecek. Bu kimselere randevu sistemine göre Maliye Bakanlığından bir memur yardımcı olacak.

Kira gelirlerinden kişiye tahakkuk eden vergiler mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenebilecek.

“Beyan vermeyen cezayla karşılaşır”

Gayrimenkul uzmanı Hatice Kolçak, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Maliye Bakanlığı’nın tapu, elektrik, doğalgaz, su abonelikleri ile banka, PTT, sigorta gibi kurumlardan aldığı bilgiler doğrultusunda kimlerin kira geliri elde ettiğini kolayca tespit ettiğini belirterek, bu dönemde beyan yapmanın önemine değindi.

Kolçak, “Kira gelirlerini beyan etmeyenler, eksik ve yanlış beyan verenler istisna oranından faydalanamadıkları gibi, kendilerine usulsüzlük ve vergi ziyaı cezası uygulanacaktır. Usulsüzlük ve vergi ziyaı cezası ile karşılaşmamak için kira geliri elde edenlerin dönem içerisinde beyanlarını vermesi önemlidir” dedi.

Hatice Kolçak, kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan binalarda oturan hak sahiplerine müteahhit ya da ilgili bakanlık tarafından ödenen kira ödemelerinin herhangi bir sözleşmeye dayanmadığı için kiralama işlemi sayılmadığını vurguladı.

Anne, baba, çocuk, kardeş, büyük anne, büyük babaya bedelsiz verilen konutlar için kira beyanı verilmeyeceğini ifade eden Kolçak, şu uyarıda bulundu:

“Ancak bu uygulama bir adet konutla sınırlıdır. Bir konuttan fazla aynı kişiye konut tahsis edilmesi durumunda emsal bedel uygulaması yapılması gerekiyor. Bu da konutun emlak vergi değerinin yüzde 5’ine denk geliyor. Hala, teyze, amca gibi akrabalara verilen bedelsiz konutlar için emsal kira uygulaması yapılması gerekiyor.”

“İstisna tutarın altındakilerin beyanname vermesine gerek yok”

Kolçak, kira gelirlerinin vergilendirilmesi için ev veya iş yerinin kirasının nakden veya ayni olarak tahsil edilmiş olması gerektiğini belirterek, kiranın TL, döviz veya çek olarak alınmasının nakden tahsil edilmesi manasına geldiğini bildirdi.

Kiraların geçmiş yıllara ait de olsa tahsil edildiği senenin geliri olarak dikkate alınacağını dile getiren Kolçak, “Gelecek yıllara ilişkin peşin tahsil edilen kira bedelleri ise ödemenin yapıldığı yılın değil, gelirin ilgili olduğu yılın hasılatı olarak kabul edilir.” diye konuştu.

Kolçak, geçen yıl için istisna tutarın konutta 3 bin 900 TL, iş yerinde ise 30 bin TL olduğunu anımsatarak, bu rakamların altında kira geliri elde edenlerin vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açtırmasına ve beyanname vermesine gerek olmadığını vurguladı.

Kira gelirlerini söz konusu dönemde beyan etmeyenlerin veya eksik beyan edenlerin istisna tutarlardan yararlanamayacağını vurgulayan Kolçak, şu ifadeleri kullandı:

“Ancak, idarece bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan edilmeyen veya süresinde verilen beyannamede yer almayan konut kirası gelirlerini, süresinden sonra verilen beyanname ile beyan edenler söz konusu istisnadan yararlanabilecek olup, vergi ziyaı cezası kesilmeden yalnızca bir kat usulsüzlük cezası ve pişmanlık zammı öder. Konut ve iş yeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır.”

AA

Ev almak isteyen vatandaşlar, bütçesine uygun bir ev bulduklarında tüm birikimlerini bu eve bağlayıp, emlak, tapu masrafı, taşınma gibi giderlerini en düşük miktarda tutmak istiyor. Bu nedenle tapu harcı masrafı az çıksın diyen alıcılar ve satıcılar, daha az vergi ödemek için ev faturasını düşük rakamdan kesiyor. Evin satış bedeli tapuda, gerçeğinden daha az gösteriliyor. Hal böyle olunca da ilerleyen dönemde hem alıcıya hem satıcıya ayrı ayrı ceza kesiliyor.

“Daha büyük külfet çıkabilir”

Konu ile ilgili değerlendirmede bulunan Gayrimenkul Uzmanı Hatice Kolçak, alım satım işlemlerinde tapu harcının, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29’uncu maddesine göre belirlenen emlak vergisi değerinden düşük olmamak üzere işlem yapıldığını söyledi. Ancak emlak vergi değerinin üzerinde bir değerle gayrimenkul satışı yapılırsa bu değer üzerinden tapu alım satım işlemi yapılmasının zorunlu olduğunu söyleyen Kolçak” Örneğin emlak vergi değeri 150 bin TL olan bir konut 300 bin TL’ye satılıyor ise tapu alım satımının gerçek değer üzerinden yani 300 bin TL üzerinden yapılıyor olması gerekir” dedi.

Genelde alıcı ve satıcının bilerek veya bilmeyerek daha az tapu harcı ödemek için düşük olan emlak vergi değeri üzerinden tapuda işlem yaptıklarını söyleyen Kolçak sözlerine şöyle devam etti:

“300 bin TL gerçek değeri üzerinden işlem yapıldığında alıcı ve satıcı ( yüzde 2+2 = 4 ) toplam 12.000 TL tapu harcı ödemesi gerekirken, emlak vergi değeri olan 150 bin TL’den işlem yaparlarsa 6 bin TL ödeyecekler. Aradaki fark 6 bin TL dir. Ancak ilk anda karlı gibi görünen işlem daha sonra alıcı ve satıcıya daha büyük bir külfet çıkarabilir.”

Emlak Vergisi için 2017 yılında Beşiktaş Levent’teki Ballı Sokak’ta 2 bin 800 TL olan metrekare birim fiyatı yüzde 622 artırıldı ve 2018 için 21 bin 800 TL’ye çıkarıldı. Beşiktaş’ta pek çok sokak için de benzer artışlar yapıldı. Beylikdüzü’ndeki Bayraktar Caddesi’nde 2017’de 429 TL olan emlak vergisi metrekare birim fiyatı ise, 2018 yılı için 2 bin TL olarak belirlendi. Artış yüzde 500’ü vatandaşı isyan ettirdi.

“Yargıya gidin çağrısı”

Emlak vergisindeki artışın yasadan kaynaklandığını savunan Beşiktaş Belediye Başkanı Murat Hazinedar, Beşiktaş’taki konutlarda emlak vergilerindeki ortalama artışın yüzde 50-60 oranında olduğunu belirtti. Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Emlak Komisyonu Başkanı Hatice Kolçak, ise derneğe emlak vergisi konusunda çok sayıda şikayet geldiğini açıkladı.

Kolçak, ”Vatandaş öncelikle bağlı olduğu belediye veya muhtarlığa giderek, adresini kontrol etsin ve sokağının yeni emlak vergi değerini öğrensin. Eski emlak vergi değeri ile yeni belirlenen emlak vergi değerini karşılaştırsın. Arada ki fark fahiş oranda artmış ise vatandaş hakkını kullanarak yargı yoluna gidebilir” ifadelerini kullandı.

“Sıkıntıyı belediyelere söyledik”

İstanbul’da iki ilçede büyük sıkıntı olduğunu söyleyen İstanbul Emlak Komisyoncuları Başkanı Nizamettin Aşa ise “Komisyon üyesiyim. Bize gelen değerler, belediyenin tespitlerinden oluşuyor. Komisyon olarak önümüze gelen değerlerin gerçekle uyuşup uyuşmadığına bakıyoruz. İstanbul’da emlak vergisi konusunda Beşiktaş ile Beylikdüzü için yükseliş sıkıntısı var. Bunu da kendilerine söyledik. Ama karar vermek belediyenin elinde. Bazı yerlerde de artış var ama orada metrekare bedeli 5 TL’den 25-30 TL’ye çıkmış. Beylikdüzü ile Beşiktaş’ta ise 500 ile bin TL rakamları 2 bin ile 17-18 bin TL’ye fırlamış durumda” dedi.

Star

Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Emlak Komisyonu Başkanı Hatice Kolçak, büyük projelerin ismi duyulduğu anda daha henüz ortada bir şey yokken arsa ve konut fiyatlarının ciddi oranlarda artmaya başladığını söyledi.Henüz proje başlamadan “fısıltı gazetesinin” çalıştığını ve insanların aklında “Bölgeden ne kadar erken arsa veya ev alırsam daha çok kazanırım” düşüncesinin hakim olduğunu dile getiren Kolçak, büyük yatırımcıların bu gibi durumda profesyonellerle çalıştığını vurguladı.

Kolçak, “Küçük yatırımcılar bu gibi durumlarda büyük kazanç hayaliyle genellikle duyumlar üzerinden, araştırmadan, birilerinin yönlendirmesi ile yatırım yapma girişiminde bulunuyor ve olmadık hatalar yapıyor. Fırsatçıların, dolandırıcıların ağına düşebiliyorlar.” dedi.

Son dönemde 1915 Çanakkale Köprüsü’nün yapımına başlandığını anımsatan Kolçak, “Şu anda Kanal İstanbul’a ilişkin çeşitli güzergahlar konuşuluyor. Çanakkale Köprüsü de konuşulmuştu. Bu gibi durumlarda küçük yatırımcının yapılacak veya yapılma ihtimali olan büyük projelerden kazanç sağlama hayalinden istifade etmeye çalışan fırsatçılar ortaya çıkıyor. Bunlara karşı uyanık olunmalı” diye konuştu.

“İyi araştırılmalı, profesyonellerden yardım alınmalı”

Kolçak, gayrimenkul yatırımı yaparken profesyonellerden yardım alınması ve çok iyi araştırılması gerektiğinin altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:”Fırsatçılar tarım arazilerini imarı varmış gibi ya da kısa sürede imara açılacakmış gibi hisselere bölerek satabiliyorlar. Örneğin 50 dönüm bir tarım arazisi bölünerek, hisselendirilerek yüzlerce kişiye satılabiliyor. Böyle bir yerden tarım arazisi alan tüketici bilmelidir ki yeri tam olarak belli olmayan çok hisseli bir yer almaktadır.

Üstelik ucuz gibi görünen ama gerçek fiyatından çok daha pahalı bir yer almaktadır. Küçük yatırımcı çeşitli kanallarla kendilerine ulaşan reklamlara karşı bu konuda bilinçli hareket etmelidir. Aksi takdirde yüksek kar hayali hüsranla sonlanabilir.”

“Güzergahı belli olmadan ‘kanal’ manzaralı evler satıldı”

Kolçak, ilk kez 6 yıl önce gündeme gelen, çılgın proje diye bilinen Kanal İstanbul’un öngörülen güzergahının bugüne kadar birkaç defa değiştiğini belirterek, o gün tahmin edilen bölgeden arsa ve ev satın alıp kar sağlamayı düşünenlerin çoğunun sonradan hüsrana uğradığını söyledi.

Güzergahın henüz netleşmediğini yineleyen Kolçak, ortada daha bir şey yokken sanki netleşen bir kanal güzergahı varmış gibi alım satımlar yapıldığını anlattı.Kolçak, “Kanal manzaralı evler satıldı. Kanala 300 metrede her arsa, arazi el değiştirdi. Fiyatları tavan yaptı hatta ikinci defa el değiştirdi. Bu işi fırsata çevirenler halen var ve hep olacak. Küçük yatırımcı dikkatli hareket ederek kendini mağdur edecek yatırımlara karşı korumalıdır.” dedi.

“Kamulaştırılacak araziler yüksek bedelle satılabiliyor”

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı, avukat Ecem Gedikkaya, büyük projelerin yapıldığı veya yapılacağı bölgelerde çok ciddi bir söylenti başladığını belirterek, “Bu gibi zamanlarda insanlar 1’e 5, 1’e 10 kat kar vaadiyle yatırıma yönlendirilebiliyor fırsatçılar tarafından.” dedi.

Özellikle kamulaştırılacak arazilerin ve bu bölgelerdeki gayrimenkullerin gerçek değerinin üzerinde fiyatla ve yüksek gelir vaadiyle yatırımcılara satılabildiğini anlatan Gedikkaya, şöyle devam etti:”Daha önce Silivri, Çatalca ve Arnavutköy’de Hazine taşınmazları, işgal edenler tarafından usulsüzce ve muhtarlık mührüyle mühürlenmek suretiyle üçüncü şahıslara satılmış veya kiralanmıştı. Hatta o dönem İstanbul Valiliği uyarı bile yayınlamıştı. Şimdi de Çanakkale Köprüsü güzergahında veya Kanal İstanbul’un yapılacağı iddia edilen farklı güzergahlarda böyle şeyler az da olsa duyuyoruz.

Hazine’ye ait taşınmazlar defterdarlıklarca yönetilmektedir. Dolayısıyla, mahalle muhtarlarının sözleşme yapma yetkisi olmadığı gibi, muhtarlık mührünün kullanılması da hukuken uygun değildir. Bu gibi zamanlarda arazilerin Hazine’ye ait olup olmadığı, yatırım yapılacak bölgenin kamulaştırılıp kamulaştırılmayacağı iyi araştırılmalı.”

“Bakanlık, imar ve tapu müdürlüklerinden sorgulanmalı”

Gedikkaya, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olmasının resmi şekilde düzenlenmesine bağlı olduğunu belirterek, taşınmaz satışlarının ilgili tapu müdürlüklerinde, tapu müdürü veya yetkilisi huzurunda yapılması gerektiğini vurguladı.Hazine taşınmazlarını satın almak isteyenlerin mutlaka il defterdarlığına başvurması gerektiğini vurgulayan Gedikkaya, yatırımcının Hazine’ye ait arazide işgalci konumuna düşebileceğini söyledi.

Gedikkaya, “Hazine dışında özel mülkiyete ait olan yerlerle ilgili de vatandaşların alım satım işleminden önce mutlaka ilgili tapu müdürlüklerinde gerekli araştırmaları yapması ve devir işlemlerinde dikkatli olmaları gerekmektedir. Dev ve mega projelerin yapıldığı alanlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve belediyelerin imar müdürlüklerinden bilgi edinmeleri yararlı olacaktır.” diye konuştu.

AA

‘Teminat verilmesi sorunlu’

AA’dan Uğur Aslanhan’ın haberine göre, 6502 sayılı Tüketici Kanunu’na göre ön ödemeli konut projelerinde teminat verilmesinin zorunlu olduğunu ifade eden Kolçak,”Bu nedenle maket üzerinden ev alan tüketiciler, bina tamamlama sigortasının olmadığı projelerde mutlaka banka kredisi kullanılabilen veya banka garantörlüğünde hak ediş sistemi ile çalışan konut projelerini tercih etmeli ve bunu çekinmeden, sıkılmadan inşaat şirketine sormalıdır. Tüketici, projenin yapılamama riskine karşı ancak bu şekilde kendisini koruyabilecektir” dedi.

‘Yapı ruhsatının olup olmadığını iyi araştırın’

Topraktan konut alımı diye de bilinen maketten satışta tüketicilerin dikkat etmesi gereken diğer hususlara da dikkati çeken Hatice Kolçak şöyle devam etti:

“Tüketici, yapı ruhsatının olup olmadığını iyi araştırmalı. Satış vaadi sözleşmesi noterde düzenlenmeli ve tapuya şerh konmalı. Bina tamamlama sigortası yoksa bağlı kredi, teminat mektubu, hak ediş sistemi veya bakanlıkça onaylanan teminatlardan biri olmalı. Ön bilgilendirme formu bir gün öncesinde tüketiciye incelemesi için verilmeli ve yasal olarak konut ve projeyle ilgili detaylar olmalı.” şeklinde konuştu.

Tazminat ödememek için dikkatli olunmalı

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı, Avukat Ecem Gedikkaya da yeni yönetmelikle maketten konut satışında tüketicinin 24 aya kadar cayma hakkı olduğunu, yönetmelikte yapılan değişiklikle artık tüketicilerin herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebileceğini söyledi. Buna karşılık tüketicilerin sözleşmeden dönme durumunda yüksek miktarda masraf ve tazminat ödemek durumunda kalabileceği uyarısında bulunan Gedikkaya, şunları söyledi:

“Tüketici, sözleşmeden dönerse konutun satışı veya satış vaadi sözleşmesi nedeniyle oluşan vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masrafları öder. Bunun yanı sıra satıcı, sözleşme tarihinden itibaren ilk 3 ay için sözleşme bedelinin yüzde 2’sine, 3-6 ay arası için yüzde 4’üne, 6-12 ay arası için yüzde 6’sına ve 12-24 ay arası için yüzde 8’ine kadar tazminat ödenmesini isteyebilir. Bu rakam daha önce yüzde 2 ile sınırlıydı. Bu sebeple tüketicilerin, sözleşmeden dönmeye karar vermesi durumunda bahsi geçen miktarları göz önünde bulundurarak karar vermesi ve maketten konut alırken ince eleyip sık dokuması gerekiyor.”

AA’nın haberine göre, bu alışverişlerin senet ile yaptığını belirten Kolçak, faiz ödemek istemeyen veya bu konuda hassasiyeti olan bazı vatandaşların son dönemde müteahhit veya inşaat şirketinden senetle konut almaya yöneldiğini anlattı. Senetle satışın beraberinde ciddi riskleri getirdiğini ifade eden Kolçak, vatandaşların mağdur olmamak veya dolandırılmamak için çok dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

‘Müteahhit teminat göstermeli’

Maket üzerinden senetle konut almak isteyen tüketicinin inşaat şirketinin güvenilirliğini sorgulaması gerektiğini belirten Kolçak, 6502 sayılı Tüketici Kanunu’nun maketten konut satışlarını düzenlediğini ancak kanunun piyasada tam olarak uygulanmadığını öne sürdü.
İnşaat şirketinin tamamlama sigortası veya hak ediş, banka teminatı gibi inşaatın yapılamaması durumunda tüketiciyi garanti altına alan teminatlardan birini vermesi gerektiğini kaydeden Kolçak, buna karşılık uygulamada sadece bağlı kredinin kullanıldığını söyledi.

‘Önce ruhsatı sorgulayın’

Tüketicinin konut alacağı inşaat şirketinden yapı ruhsatının olup olmadığını öğrenmesi gerektiğini de dile getiren Kolcak, banka kredisi kullanılmaması ve senetle şirkete borçlanılması durumunda bankanın söz konusu projeye kredi veriyor olmasının büyük önem taşıdığı uyarısında bulunarak “Kredi kullanılmayacak olsa da bankanın kredi vermediği konut projelerinden uzak durulması gerekir” dedi.

‘Doğru senet tüketiciyi teminata alır’

Hatice Kolçak’ın verdiği bilgiye göre, senetle borçlanma yapılırken mutlaka senetler nama yazılı olması gerekiyor. Ayrıca her taksit için ayrı ayrı senet yapılmalı. Doğru senet yaparak da tüketicinin kendini teminata alabileceğini ifade eden Kolçak “Müteahhidin inşaatı bitirememesi durumunda nama yazılı olan senetler ödenmeyebilir ancak emri havalesine yazılı olanlar piyasada üçüncü kişiler tarafından kullanılacağı için tüketici ödemek zorunda kalacaktır” dedi.

‘Krediye uygun değilse senet yapıyor’

Gayrimenkul Hukuk Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel de Türkiye’de kredi puanı düşük olan ya da faize girmek istemeyenlerin senetle konut alımına yönlendirdiğini belirterek, senetle konut alımlarında müteahhidin iflası, projeyi bir başkasına devretmesi veya kötü niyetli olması halinde tüketicilerin konutlarını alamaması gibi durumların ortaya çıktığını anlattı.

Kredibilitesi düşük olan ya da henüz krediye hazır olmayan gayrimenkullerin senetle satıldığını anlatan Yüksel, “Evi satan müteahhit, bu senetleri bankadan kredi için kullanabilir veya üçüncü bir kişiye devredebilir. Bu, kötü niyetli devir de olabilir.

‘Senet üzerine açıklama yazın’

Bu ihtimallerde tüketicinin mağdur olmaması için senetlerin üzerine bir metin yazılması gerekiyor. ‘Senetler, şu gayrimenkulün, paftanın, parselin satışının teminatıdır’ gibi bir yazı yazılabilir” uyarısında bulundu. Böylece gayrimenkulü devralmayan tüketicinin, senet kime geçerse geçsin bu senede itiraz hakkı doğduğunu söyleyen Yüksel, ikinci tercih olarak da Ticaret Kanunu’na göre senedin ciro edilemeyeceği kaydı konulabileceğini söyledi.

‘Tapu kaydına satış vaadi yapıldığını yazdırın’

Yüksel bu durumda da daireyi satan, eğer teslim etmezse senedi başkasına da ciro edemeyeceği için alıcının bu senedi ödemek zorunda kalmayacağını ve senet icraya konursa da ödememek için karşı dava açabileceğini anlattı.

Yüksel, vatandaşın mağdur olmaması için dairenin tapu kaydına satışın vadeli yapıldığı ve “şu senetlerle ödeneceğinin” yazılmasının önemli olduğunu, söz konusu ibarenin tapuya müteahhit ile anlaşılarak konulabildiğini söyledi.

AA‘dan Uğur Aslanhan Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Emlak Komisyonu Başkanı Hatice Kolçak ile görüşerek araştırma haberine imza attı. Kolçak yaptığı sektör analizinde faiz oranlarının düştüğünü, kredi kullananların oranının arttığını ve orta gelirli ailelerin büyük bölümünün kredili satın alımlarda ikinci el konutları tercih ettiğini söyledi.

Faiz oranlarındaki düşüşü yeterli görmeyen Kolçak, “Projelerden konut alan tüketicilerin, inşaat şirketlerinin kendi bünyelerinde uzun vadeli senet ile yaptığı ödeme alternatiflerini tercih ediyor. Faiz ödemek istemeyen veya bu konuda hassasiyeti olan vatandaşların tercihi senetli alımlar oluyor. Oysa bu durum ciddi riskleri bünyesinde bulunduruyor. Tüketicinin zor duruma düşmemesi için çok dikkatli olunmalı.” diye konuştu.

“Tüketici inşaat şirketinin güvenilirliğini araştırmalı”

Kolçak, vatandaşları uyararak, “Senetle maket üzerinden alım yapmadan önce inşaat şirketinin güvenilirliği sorgulanmalı. Firmanın daha önce kaç projeyi nasıl teslim ettiğine bakılmalı. Hakkında şikayet olmuş mu? Devam eden davaları var mı? Tanınıyor mu? Alıcının bu soruların cevabını araması lazım.” diye konuştu.

6502 sayılı Tüketici Kanunu’nun maketten konut satışlarını düzenlediğini ancak kanunun piyasada tam olarak uygulanmadığını öne süren Kolçak, inşaat şirketinin tamamlama sigortası veya hak ediş, banka teminatı gibi inşaatın yapılamaması durumunda tüketiciyi garanti altına alan teminatlardan birini vermesi gerektiğini ancak uygulamada sadece bağlı kredinin kullanıldığını söyledi.

“Bankanın kredi vermediği projeden uzak durun”

TÜSODER Emlak Komisyonu Başkanı Kolçak, tüketicinin konut alacağı inşaat şirketinden yapı ruhsatının olup olmadığını öğrenmesi gerektiğini belirterek, banka kredisi kullanılmaması ve senetle şirkete borçlanılması durumunda bankanın söz konusu projeye kredi veriyor olmasının büyük önem taşıdığını ve bunun sorulması gerektiğini vurguladı.

Kolçak, şöyle devam etti:

“Kredi kullanılmayacak olsa da bankanın kredi vermediği konut projelerinden uzak durulması gerekir. Senetle borçlanma yapılırken mutlaka senetler nama yazılı olmalı ve her taksit için ayrı ayrı senet yapılmalıdır. Doğru senet yaparak da tüketici kendini teminata alabilir. Müteahhidin inşaatı bitirememesi durumunda nama yazılı olan senetler ödenmeyebilir ancak emri havalesine yazılı olanlar piyasada üçüncü kişiler tarafından kullanılacağı için tüketici ödemek zorunda kalacaktır.”

Emlak Konut GYO ve GYODER üyesi 39 proje geliştiricisi firmanın 86 proje için 56 bin konutu bir ay süre ile 120 ay vade ve yüzde 0,70’lik faiz oranıyla satışa sunduğu kampanya, ev almak için bekleyen tüketicileri heyecanlandırdı. Büyük ilgi gören kampanya, firmaların satış ofisleri ve danışma hatlarında yoğunluğun oluşmasına neden oldu.

AA’dan Uğur Aslanhan’ın haberine göre uzmanlar, tüketicilerin ev alırken yapı ruhsatı olup olmadığına ve banka kredisi sözleşmesi imzalayıp imzalamadığına dikkat etmesini istedi.

Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Genel Başkan Yardımcısı ve Emlak Komisyonu Başkanı Hatice Kolçak, yaptığı açıklamada, konut kampanyasından faydalanmak isteyenlerin firmalara mutlaka yapı ruhsatı olup olmadığını sorması gerektiğine dikkat çekti.

Banka kredisi kullanımı bir başka kriter

Tüketicilerin beğendiği konut projelerinde banka kredisinin kullanıldığına ayrıca önem vermesi gerektiğini belirten Kolçak, bankanın kredi verdiği projelerde sorumluluğunun teslim tarihinden itibaren bir yıl ve kredi tutarı kadar olduğunu bildirdi. Kolçak, “Burada tüketici, bankadan kredi kullanmasa bile proje için banka kredisi sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığına dikkat etmeli. Ayrıca, inşaat firmasının kendi bünyesinde ödemeyi vadelendirmesi durumunda senetler mutlaka nama düzenlenmeli ve her bir taksit için ayrı senet yapılmalıdır.” dedi.