TGE’nin aralık ayında düşmesine neden olan en önemli faktör işsiz sayısı beklentisindeki kötüleşme oldu. Aralık ayında genel ekonomik duruma ve hanenin maddi durumuna ilişkin beklentilerde de kötüleşme yaşandı. Aralık ayında sadece tasarruf etme ihtimali beklentisinde iyileşme yaşandığı dikkati çekiyor ama o da TGE’deki düşüşü engelleyememiş bulunuyor.

Toparlanma var ama yetersiz

Aslında son dönemde ekonomiden toparlanma belirtileri geliyor. Aralık ayı verilerine kaynaklık eden anketin düzenlendiği ayın ilk iki haftasında finansal piyasalarda ve siyasi arenada çok olumsuz bir gelişme de yoktu.

Hal böyleyken tüketicinin geleceğe güveninin hala çok düşük düzeyde seyretmesi ekonomideki toparlanmanın hayatına pek yansımadığını düşündürüyor. Gerçekten de ekonomideki toparlanma daha çok faizlerdeki düşüşten yararlanmaya çalışan hali vakti yerinde kesimin talebindeki artıştan kaynaklanıyor gibi görünüyor.

Satın alma gücündeki kayıpları hala telafi edemeyen ve kendisi veya yakın çevresinden birileri hala işsiz olan geniş halk kitlelerinin ise gelecekten hala umutsuz olmasında çok da şaşacak bir durum bulunmuyor.

Ekonomist

Buna göre, ekonomik güven endeksi, bu ay kasıma göre yüzde 2 artarak 73,7’den 75,2’ye yükseldi. Ekonomik güven endeksindeki artış, reel kesim (imalat sanayi), hizmet ve perakende ticaret sektörü güven endekslerindeki yükselişlerden kaynaklandı.

Aralık ayında reel kesim güven endeksi 97,7’ye, hizmet sektörü güven endeksi 81,5’e ve perakende ticaret sektörü güven endeksi 96,4’e yükseldi. Tüketici güven endeksi 58,2’ye, inşaat sektörü güven endeksi ise 55,4’e geriledi.

AA

Türkiye gayrimenkul sektörü fiyat beklenti endeksi değeri, 2017 yılı 3. çeyrekte, geçen çeyrek döneme göre %2 azalışla 104.0 (Kısmen İyimser) olarak ölçüldü. Buna göre, gayrimenkul fiyatlarında geçmiş üç aylık döneme göre, önümüzdeki üç aylık dönemde fiyat artış beklentisi arttı.

Sektöre duyulan güven kısmen iyimser

Ülke ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olan gayrimenkul sektöründe rol alan profesyonellerin, Türkiye’deki gayrimenkul sektörüne olan güvenini ölçmeyi amaçlayan ve Türkiye İş Bankası desteğiyle hazırlanan REIDIN Türkiye Gayrimenkul Sektörü Güven Endeksi, 2017 yılı 3. çeyrekte, geçen çeyrek döneme göre %3 azalışla 109.0 olarak ölçüldü. Bu değer, önümüzdeki üç aylık dönem süresince sektöre duyulan güvenin Kısmen İyimser olduğunu gösterdi.

Fiyatlarda artış beklentisi yükseldi

Türkiye İş Bankası desteğiyle hazırlanan REIDIN Türkiye Gayrimenkul Sektörü Fiyat Beklenti Endeksi 2017 yılı 3. çeyrekte, geçen çeyrek döneme göre %2 azalışla 104.0 (Kısmen İyimser) olarak ölçüldü. Buna göre, gayrimenkul fiyatlarında geçmiş üç aylık döneme göre, önümüzdeki üç aylık dönemde fiyat artış beklentisi arttı.

“İşler toparlanıyor”

REIDIN’in, Türkiye Gayrimenkul Sektörü Güven ve Fiyat Beklenti Endeksi 2017 yılı 3. çeyrek dönem sonuçlarını değerlendiren REIDIN Türkiye Ülke Müdürü Kerim Bertrand, “Son iki dönem çeyrek raporlarını incelediğimizde, genel algının işlerin toparlandığı yönünde olduğunu söyleyebiliriz. Geçmiş üç aylık döneme göre, önümüzdeki üç aylık dönemde gayrimenkul fiyatlarında artış beklentisinin yükseldiğini görüyoruz” dedi.

Faaliyetteki gerilemeye rağmen ihracatta artış sürdü

Nisan ve mayıs aylarında önemli ölçüde canlanan faaliyetler, haziran ayında Ramazan ve Bayram etkisi ile birlikte yavaşladı. Çalışma günü sayısının azalması nedeniyle ‘Faaliyet Endeksi’ 0,7 puan azaldı. Bununla birlikte faaliyetlerin orta vadeli dinamikleri güçlenmeye devam etti. Sonuç olarak, Haziran ‘Faaliyet Endeksi’, geçen yılın haziran ayı seviyesinin üzerine çıktı. Yurtiçi satışlar, haziran ayında bir önceki aya göre geriledi ancak ihracat, eksik çalışma gününe rağmen artışını sürdürdü. Üretimde eksik çalışma günü nedeniyle gerileme görülürken, cirolarda da bir önceki aya göre zayıflama yaşandı. Tahsilat hızı artışı da mevsimsellik etkisi ile yeniden durağanlaştı.

‘Güven Endeksi’ toparlanmaya devam etti

Haziran ayında ‘Güven Endeksi’, kademeli ve sınırlı yükselişini beşinci aya taşıdı. Bu beş ay içinde en sınırlı artış haziran ayında gerçekleşti. ‘Güven Endeksi’ndeki toparlanmanın, hız kaybetmekle birlikte sürdüğünün belirtildiği raporda, faaliyetlerdeki gerilemeye rağmen ‘Güven Endeksi’ndeki artışın önemli olduğuna dikkat çekildi. Haziran ayındaki faaliyetlerde sınırlı düşüşe rağmen orta vadeli dinamiklerin çalışmaya devam etmesi güven artışını da destekledi. Güven seviyesinin bir önceki aya göre 0,3 puan arttığı haziranda, güven seviyesi geçen yılın aynı ayının güven seviyesinin ise 3,6 puan altında kaldı. Türkiye ekonomisinin genel gidişatına ilişkin, uzun süre sonra başlayan güven artışı durağanlaştı. İnşaat malzemeleri sanayisine yönelik güven ise toparlanmaya devam etti. Yurtiçi pazarlarına yönelik güven haziran ayında durağanlaşırken, ihracat pazarlarına yönelik güven artışı sürdü. Güven unsurlarında süren toparlanmanın, önümüzdeki dönem için ümit verdiğinin belirtildiği raporda, iyileşmenin yavaşlamasına dikkat çekildi.

‘Beklenti Endeksi’ geçen yılki seviyeyi aştı

‘Beklenti Endeksi’, haziran ayında en iyi performans gösteren alt endeks oldu. Mayıs ayında bir önceki aya göre 1,4 puan artan ‘Beklenti Endeksi’, geçen yılın aynı döneminin beklenti seviyesinin 1,9 puan üzerine çıktı. Böylece beklentiler uzun süre sonra ilk kez geçen yılki seviyelerini aştı. Türkiye ekonomisine ilişkin beklentiler haziran ayında da artışını sürdürdü. Önümüzdeki üç aya ilişkin alınan yurtiçi siparişleri, haziran ayında da önemli bir artış gösterdi. Aynı zamanda gelecek üç aya ilişkin ihracat siparişlerinde de hızlı artış sürdü. Yurtiçi ve yurtdışı siparişlerdeki artış beklentisine bağlı olarak önümüzdeki üç ayın üretim, yatırım ve istihdam beklentisinde de kuvvetli bir artış ortaya çıktı. Endekse göre, önümüzdeki üç aya ilişkin olarak özellikle faaliyetlerde kuvvetli toparlanma beklentisi sürüyor. Haziran ayında faaliyetlerdeki gerilemeye rağmen güven ve özellikle piyasa ve sipariş beklentilerindeki artış yaz ayları için ümit veriyor.

Hanenin maddi durum beklentisi endeksi de söz konusu dönemde, yüzde 3,4 artışla 90,7’ye yükseldi. Bu artış, gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durumunun daha iyi olacağını bekleyenlerin oranının artmasından kaynaklandı.

İşsiz sayısındaki beklenti

Genel ekonomik durum beklentisi, bu dönemde yüzde 3,3 artarak 93,2’den, 96,2’ye çıktı. AA’nın haberine göre; söz konusu artış, gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durumun daha iyi olacağı yönünde beklentisi olan tüketicilerin sayısının bir önceki aya göre arttığına işaret ediyor.

İşsiz sayısı beklentisi endeksi de bu dönemde yüzde 3,7 yükselerek nisanda 73,1 oldu. Bu durum, gelecek 12 aylık dönemde işsiz sayısında düşüş bekleyenlerin artmasından kaynaklandı.

Tasarruf etme ihtimali endeksi yüzde 26,3 arttı. Martta 19,9 olan endeks, nisan ayında 25,1 değerine yükseldi. Bu artış, tüketicilerin gelecek 12 aylık dönemde tasarruf etme ihtimallerinin bir önceki aya göre arttığını gösteriyor.

İnşaat sektörü güven endeksindeki düşüşün gelecek üç aylık dönemde ‘toplam çalışan sayısında’ artış bekleyen girişim yöneticisi sayısının azalmasından kaynaklandığı bildirilirken ‘Alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyinin’ mevsim normallerinin üzerinde olduğunu değerlendiren girişim yöneticisi sayısı ise arttı. İnşaat sektöründe ocak ayında aralık ayına göre, alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi endeksi yüzde 9,9 artarken, toplam çalışan sayısı beklentisi endeksi yüzde 8,4 azaldı.