TOKİ ile Güngören Belediyesinin geçen yıl imzaladığı protokolün ardından 5 bin 500 konutun, 190 dükkanın bulunduğu 58 hektarlık alanın dönüşümü için çalışma başladı. Konut sahiplerinden yüzde 25’i ile anlaşılırken, diğerlerinin ikna edilmesi için görüşmelerin devam ettiği öğrenildi. 3 etapta yapılacak projede hak sahipleri ile imzaların tamamlanması halinde tahliye ve yıkım çalışmaları başlayacak.

Yerinden etmeyecek, rantsal olmayacak

Güngören Belediyesi yetkilileri Tozkoparan’daki dönüşümün vatandaşı yerinden etmeyen, rantsal değil, gerçek anlamda bir kentsel dönüşüm olacağını vurguladılar. Yetkililer, vatandaşın elindeki metrekareyi küçültmeden, üstüne para istemeden, mahalle kültürünü bozmadan, inşaat yoğunluğunu da artırmadan Türkiye’ye örnek olacak bir kentsel dönüşümün nasıl yapılacağının formülünü ise şöyle anlattılar:

“Burası İstanbul’un mahalle kültürünün korunduğu ender yerlerden biri. Biz bu nedenle site tarzı yerine mahalle dokusunun korunduğu bir dönüşüm yapacağız. Ne AVM ne rezidans olacak. Sadece TOKİ’nin bu projeyi vatandaştan para almadan yapabilmesi için 58 hektarlık alanın 4 hektarını TOKİ’ye ticari bölge olarak vereceğiz. Buraya onlar AVM, rezidans yapamayacak. Onun yerine iş yeri, çarşı, özel okul, özel hastane, otel yapabilecekler.

Yeşil alan 60 bin metrekareye çıkacak

Mevcut Tozkoparan halkının yaşayacağı bölgede de 4 bin metrekarelik kamu sağlık tesisi, ilkokul, ortaokul, liseler olacak. Konut sayısı 5 bin 500 iken buna da sadece 700 konut ilave edeceğiz. İlave konutları belediyenin kentsel dönüşüm projelerinde rezerv alan olarak kullanmak için yapacağız. Böylece mahallenin nüfusunu 16 binden 19 bine çıkarmış olacağız. Ama buna karşılık park alanını 25 bin metrekareden 60 bin metrekareye çıkaracağız. İstanbul’un ortasında bisiklet yolları, yürüyüş parkurları, meyve ağaçları olan, dokusu bozulmayan bir mahalle olarak yaşayacak Tozkoparan.”

Metrekaresine 3 bin lira ödenecek

Belediye yetkilileri, “Vatandaşa yeriniz şu kadar değerlendi o nedenle üstüne metrekaresi 10 bin liradan şu kadar da para verin” demeyeceklerini vurguladılar. Ancak yetkililer, bazı konut sahiplerinin 38 metrekare yerleri varken, en küçük dairenin 45 metrekare olması nedeniyle ortaya çıkan sorunun ise şöyle aşıldığını anlattılar:

“Vatandaşın kendi konutu kaç metrekare ise karşılığında o kadar konut vereceğiz. 55 metrekare dairesi olana 55 metrekare daire vereceğiz. Ancak bazı yerlerde vatandaşın 38 metrekaresi var ve yeni projede en küçük dairemiz 45 metrekare. Biz vatandaşı mağdur etmemek için elindeki konutu 40 metrekareden sayıyoruz.

Aradaki farkı bize maliyet fiyatımızdan yani bir metrekaresi 3 bin liradan ödemesini istiyoruz. Vatandaşın bunu ödeme gücü yoksa, bankadan kredi almak istemiyorsa TOKİ’ye başvurup uzun vadeli, düşük faizli kredi de alabilir. Konutu 58 metrekare olan 55 metrekarelik konut isterse biz ona 9 bin lira ödeyeceğiz; 60 metrekarelik konut isterse o bize 6 bin lira ödeyecek. Kimseyi mağdur etmeyeceğiz. Ölçümlerini tek tek yaptık, vatandaşın konutunu az değil çoktan hesapladık. Şimdiden vatandaşın dörtte biri ile anlaşma sağladık.

Kirası bin lira

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yaptığı kentsel dönüşüm projelerinde kira yardımı İstanbul için aylık 860 lira ve bu 18 ayla sınırla. Oysa bizim projede TOKİ yaklaşık bin lira kira yardımı yapacak ve evler teslim edilinceye kadar bu yardım yapılacak. 18 ayda biterse 18 ay; 36 ayda biterse 36 ay kira yardımı yapılacak.

Kiracılar ne yapacak?

Tozkoparan’da 20-30 yıldır oturan kiracılar var. Bunların oranı yüzde 15-20 civarında. Onları da mağdur etmek istemiyoruz. Aynı yerden ev veremeyeceğiz ama isterlerse TOKİ’nin 81 ildeki projelerinden uygun koşullarda ev sahibi olabilecekler. Ayrıca onlara da iki kira tutarında taşınma yardımı vereceğiz.”

Hürriyet

Gazete Habertürk’ten Deniz Çiçek’in haberine göre, şehir merkezlerinde kalan ve kent estetiğini bozan sanayi sitelerinin dönüşümü için harekete geçen TOKİ, İstanbul’un en işlek bölgelerinde yer alan sanayi sitelerini şehir dışına taşıyacak. Boş kalan arsalar ise kentsel dönüşüm için kullanılacak.

Öte yandan yeni sanayi sitelerinin etrafına, çalışanlar için konut alanları yapılacak. Böylece, sanayi siteleriyle birlikte büyük bir nüfus da kent dışında belli bölgelerde toplanırken işe gidiş gelişler dolayısıyla kent içinde trafik yoğunluğu da bu sayede azaltılacak.

İlk talep Keresteciler Sanayi Sitesi’nden

TOKİ, uygulamaya İstanbul’da başlayacak. Güngören, Bağcılar, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa ve Esenler’deki sanayi bölgeleri ise öncelikli alanlar olarak öne çıkıyor. Sanayicilerle anlaşılması halinde, her biri 4-5 milyon metrekare büyüklükte olan tesisler Çerkezköy, Çorlu ve Silivri’ye taşınacak.

İstanbul’da bu konuda ilk talep Başakşehir’deki Keresteciler Sanayi Sitesi’nden gelirken ilçelerdeki ayakkabıcılar, dökümcüler, oto tamircileri, marangozlar ve tekstilcilerden de benzer bir adım bekleniyor.

Bursa’da uygulanıyor

Bu uygulamayı daha önce Bursa, Uşak ve Şanlıurfa’da başlatan TOKİ, Bursa’da, Bursalı esnaf ve sanayiciye ait dükkânları, Kestel’deki yeni ve modern tesislere taşıyacak. 3 bin sanayici ve esnafın kent dışına taşınmasını sağlanacak uygulamayla, arsa karşılığı sanayicilere yeni ve büyük dükkânlar verilecek.

Kent içindeki arsalar da kentsel dönüşüm için kullanılacak. Yapılacak takasla, arsanın değeri fazlaysa, sanayiciye arsa bedelinden pay da ödenecek. Bursa’nın Kestel İlçesi’nde yaklaşık 2 milyon metrekareyi aşkın alanda, 3 bine yakın işyerini barındıracak Büyük Sanayi Sitesi’nin yapımı sürüyor.

‘En çok Anadolu yakasına yaradı’

TSKB Gayrimenkul Değerleme’nin araştırmasına göre, bu bölgelerde 1 yılda konut kira fiyatları yüzde 25 arttı. Satış fiyatlarında ise 41 yükselme meydana geldi. TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, Avrupa yakası ayağında, projenin yer üstüne çıkış noktaları ve yakın çevresinde konut kullanımı olmadığı için tünelin konut fiyatlarına esas etkisini Anadolu yakasında hissettirdiğini söyledi. Proje çevresinde değer artışının en fazla olduğu bölgelerin Merdivenköy, Koşuyolu ve Acıbadem olduğunu vurgulayan Maya, Avrupa yakasında ise Zeytinburnu ve Bakırköy sahil hattının Avrasya Tüneli ile değer kazanacağını anlattı. Zeytinburnu ve Bakırköy sahil hattında inşaatı süren markalı konut projelerinde metrekare satış fiyatı 25 bin TL’yi buluyor. Marmaray durağı ve Avrasya Tüneli’nin yanı sıra sahil yolunda şu anda devam eden çalışmalar tamamlandığında yol 8 şeride çıkarak ve trafik yükünün azalması da bölgeyi daha avantajlı bir hale getirecek.

‘Güngören, Bahçelievler ve Merter’de de fiyatlar artacak’

Avrupa yakasında kısa vadede Güngören, Bahçelievler ve Merter’de de fiyat artışı olacağı tahmni diye getiren Maya, son birkaç yıldır Merter, Merkezefendi ve Davutpaşa tarafında sanayi alanlarının konut ve karma kullanım projelerine dönmesinde Avrasya Tüneli projesinin olumlu etkisi olduğuna dikkat çekti. Avrasya Tüneli’nin İstanbul’daki iki havalimanı arasındaki ulaşım ilişkisini de güçlendireceğini kaydeden Maya, Atatürk havalimanı yakın çevresinde konaklamak isteyen yabancı nüfusun da projeyle Anadolu yakasına geçebileceğini dile getirdi.