Tarife ucuzlayacak

Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriği kullanmak isteyen vatandaşlarımız için Enerji Bakanlığı tarafından geliştirilen “Yeşil Tarife”nin seçenekler arasında sunulmasının gerek enerji sektöründe gerekse kullanıcı tarafında büyük memnuniyetle karşılandığını kaydeden Murat Dilek, “Elbette bu tarife şu an diğer tarifelere göre pahalı ama bu tarife her zaman böyle kalmayacak. Diğer tarifelere göre daha ucuz olacağı dönemleri de yaşayacağız. Şu dönemde tüketicilerin “Yeşil Tarife”yi seçme kararını, bu konuyu bir çeşit sosyal sorumluluk olarak görerek almalarını istiyoruz. Çünkü biz her ne kadar yenilenebilir enerji yatırımlarına devam etsek dahi, ülke olarak halen enerji ithalatçısı bir ülkeyiz. Tükettiğimiz enerjinin bir bölümünü ithal doğalgazdan ve ithal kömürden elde ediyoruz. Yenilenebilir enerjinin bizim enerji portföyümüzdeki ağırlığını olumlu yönde değiştirmemiz gerekiyor. Enerji Bakanlığımızın bu girişimlerinin, yenilenebilir enerji’nin toplam enerji tüketimi içerisindeki payı artırmada kaldıraç görevi gördüğünü düşünüyoruz” dedi.

“Yeşil enerjiyi de bizler destekleyelim”

Global Enerji Derneği Başkanı Murat Dilek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Enerji Bakanımız Sayın Fatih Dönmez’in bir tweetini hatırlıyorum. Yazısında, “1 MW güneş enerji santrali 110 bin dolarlık doğalgaz ithalatını engelliyor” demişti. Bu gerçekten de müthiş. Bizimde kendi enerji kaynağımız var ve bunun hammaddesine para ödemiyoruz. Sonsuz bir kaynaktan bahsediyoruz. Yenilenebilir enerji alanında kamunun çok doğru adımları oldu. Bu adımlara destek verilmesi şart. Dernek olarak, vatandaşlarımıza ve sanayicilerimize “yeşil tarife”yi de bir sosyal sorumluluk olarak seçmeleri konusunda çağrıda bulunuyoruz.

Düşünün dedelerimizin zamanında, barajlarımız, dedelerimizin ödedikleri vergiler ile yapıldı. Dedelerimiz bizlerden daha da zengin değildi. Zamanında hidroelektrik santralleri de belki birtakım zorluklar ile yapıldı ama şu anda bizler için bedava elektrik üretiyorlar. Vatandaşlarımıza, kurum ve kuruluşlarımıza da “Yeşil Enerji”yi sunan seçenekleri takip etmeler, desteklemeleri için çağrıda bulunuyoruz. “Yeşil Tarife” zamanda ihracatçılarımız için, AB’nin yeni ‘Yeşil Düzen’ sürecinde de rekabet kabiliyetlerini artıracak kritik bir adım. Her zaman olduğu gibi yenilenebilir enerji alanında destek vermeye devam edeceğiz.”

Türkiye’de güneş enerjisinin ekonomiye kazandırılması için 2013 yılından itibaren yoğunlaşan destekler GES yatırımlarına ilgiyi artırıyor.

Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay’ı kapsayan Çukurova’da, oluşturulan santrallerin kurulu gücü 331 megavata ulaştı.

GES kurulumu yapan mühendislik firması sahibi Nuh Kar, 2013’te işletmelerini faaliyete geçirdiklerinde Adana’da kurulu çok az tesis olduğunu, kapı kapı gezerek güneş enerjisini anlattıklarını söyledi.

Bölgede 2015 yılından itibaren yatırımların ciddi seviyelere ulaştığına işaret eden Kar, “2015 -2016 yılları güneş enerjisi yatırımları için kilit yıllar oldu. Güneş enerjisi yatırımları 2019 baharında daha hızlı bir şekilde ilerleyecek. Özellikle enerji maliyetlerinin çok yükselmesi ve güneş enerjisi sistemlerinde panellerin maliyetlerinin neredeyse üçte bir seviyelerine düşmesi insanların yatırım iştahlarını açıyor. Bundan beş yıl önce bir sistemin amortismanı yaklaşık 9-10 yıl iken bu süre 4 yıla kadar düşmüş durumda.” ifadelerini kullandı.

Adana Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren GES firması solar üretim sorumlusu Gökberk Karatay da 3 yıl önce güneş enerjisi santralı kurduklarını belirtti.

Gerek sektöre verilen destek gerekse Adana’da güneş alma süresinin kendilerini bu yatırımı yapmaya yönlendirdiğini anlatan Karatay, “Yatarım amaçlı tesisin amortisman süresi ortalama 5 yıl. Daha sonraki 20 yıllık ömrü boyunca yatırım, tamamen kar amaçlı işlev görecek. Diğer yatırımcıların da bu şekilde santral kurmalarını teşvik etmek için elimizden geleni yapmaya hazırız. Tamamen temiz bir enerji. Bakım masrafı çok az. ” diye konuştu.

Pil üretimi

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Karakılçık da Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay’ın güneş enerji potansiyeli bakımından ülkenin en önemli bölgelerinden biri olduğunu dile getirdi.

Son yıllarda teşvikler sonucunda enerji santral kapasitelerinde ciddi oranda artış yaşandığına işaret eden Karakılçık, şöyle devam etti:

“Bakanlığımızın belli programları çerçevesinde bu artmaya devam edecektir. 10 yıl önce bu konuda yatırımcılar hiç yeterli bilgiye ve altyapıya sahip değilken şu an bu konu ciddi biçimde bölgemizde yatırımcılar için cazip bir durum haline gelmiştir. Ayrıca bakanlığın güneş santrallerine verdiği teşvikler, elektrik üreten yenilenebilir kaynaklar arasında önemli yere sahip. Bunun dışında bakanlık bazı bölgelerde özellikle güneş panellerini temel elemanlı olan güneş pillerinin yapılması konusunda ciddi destekler sağlamaktadır. Pillerin ülkemizde elde edilmesi sonucunda bir güneş santralinin tamamının üretimi yerli ve milli olma noktasına gelmiş olacak.”

AA

Sorgun ilçesine bağlı 2 bin 238 nüfuslu Doğankent Belediyesi, belediyeye ek gelir sağlaması amacıyla yaklaşık 5 ay önce yaklaşık 4 milyon lira maliyetle 20 dönümlük alanda 1 megavatlık güneş enerjisi santrali kurdu.

Belediye, mayıstan itibaren devlete sattığı elektrikten aylık 130 ila 160 bin lira arasında gelir elde etti.

Daha önce elektrik faturasını ödemekte dahi zorluk çeken belediye, kurduğu güneş enerji santrali sayesinde belediye giderlerinden yaklaşık 3 kat fazla kazanmaya başladı. Santralden elde edilen gelirle, belediyede çalışan 12’si kadrolu 8’i mevsimlik 20 işçinin maaşları, elektrik ve su faturaları ile diğer giderler ödendikten sonra kalan para projelere aktarıldı.

Doğankent Belediye Başkanı Doğan Sungur, AA muhabirine yaptığı açıklamada, enerjinin ülke için çok önemli bir konu olduğunu belirterek, “Hükümetimizin güneşten elektrik üretme politikaları neticesinde müracaatımızı yaptık, 1 megavat elektrik üretme izni aldık ve 3 milyon 800 bin liraya yaptırdık. Şu anda elektrik üretiyoruz ayda 130 ila 160 bin arasında fatura kesiyoruz. Bu ay kestiğimiz fatura 164 bin liradır. İller Bankasından gelen paramızdan çok fazla.” dedi.

İzin verilmesi halinde güneş enerji santralini 5 megavata çıkaracaklarını dile getiren Sungur, belediyecilikte, öz kaynak oluşturmanın çok önemli olduğunu sadece devletten gelen parayı beklememek gerektiğini vurguladı.

Bütün giderler güneşten karşılanıyor

Sungur, santralden elde ettikleri gelirin kendilerini müthiş rahatlattığını dile getirerek, “Maaşları ödediğimiz gibi diğer projelere de bu kaynaktan kullanıyoruz. Dolayısıyla belediyemize müthiş bir öz güven getirdi. Ben ve benden sonra gelecek başkanlar için güzel bir kaynak oluştu. Bütün belediyelere tavsiye ederim.” diye konuştu.

Belediyenin aylık rutin giderlerinin 50 bin lira civarında olduğunu, güneş enerjisinden bunun çok daha fazlasını kazandıklarını kaydeden Sungur, “Bütün giderlerimizi güneş enerjisinden karşıladığımız gibi diğer hizmetlerde de kullanıyoruz. Belediyenin bir aylık elektrik gideri 10-15 bin liraydı. Bazen elektrik parasını ödeyemiyorduk, sıkıntıya giriyorduk. Şimdi hem elektrik parasını ödüyoruz hem buradan para kazanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Sungur, ömrü 25 yıl olan santralin 26 ayda kendini amorti edeceğini belirtti.

AA

Gazete Habertürk’ten Esra Nehir’in haberine göre, bu adımlardan birini de çatıda ya da binaların cephelerinde güneş panelleriyle elektrik üretimi oluşturuyor. Vatandaş, lisans almadan güneş paneli ile çatısında ya da binanın cephesinde üreteceği elektriğin ihtiyacı kadarını tüketecek, kalan bölümünü şebeke üzerinden sisteme satacak. Böylece, elektrik üretiminde ithal girdi olan doğalgaz daha az kullanılacak. Devletin de vatandaşın da enerji faturası hafifleyecek. Devlet, kendi elektriğini üreten vatandaşlardan vergi almayacak.

Çatıda elektrik üretimi serbest

Güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payını artıracak önemli bir düzenleme kısa süre önce hayata geçirildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) “çatı mevzuatı” olarak bilinen düzenlemesi ile aboneler, binalarının çatı ve cephelerine yerleştirilecek güneş panelleriyle elektrik üretebilecek. Bina uygunsa, rüzgâr türbini ile de elektrik üretilebilecek. Bunun için aboneler, bölgelerindeki elektrik dağıtım şirketine başvuracak. Dağıtım şirketi başvruyu aylık olarak alacak ve bir sonraki ayın 20’sine kadar sonuçlandıracak. Başvurular, trafo gücü ve tüketim güçlerine göre değerlendirilecek. 3 kVA ve altı kapasiteler için kolaylık sağlanacak. Ancak trafo ve altyapı koşullarına göre panellerin kurulu gücü 10 kVA’ya kadar çıkabilecek.

Defter tutma şartı da olmayacak

Çatıda elektrik, vergiden muaf olacak. Meclis’te görüşülen torba yasa ile konutlarda çatı ve cephe uygulamalı yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ve kurulu gücü azami 10 kilovat olan elektrik üretim tesisinin ürettiği elektrik vergiden muaf olacak. Bu şekilde ürettiği elektriği dağıtım şirketlerine satan kişilerin belge düzenleme, defter tutma, beyanname verme yükümlülüğü olmayacak.

İhtiyaç fazlası, dağıtım şirketine

Güneş enerjisinden üretilecek elektrik, faturaları da düşürecek. Aboneler, ürettikleri ihtiyaç fazlası elektriği mevcut şebeke üzerinden dağıtım şirketine satabilecek. Üretilen elektrik, faturalardan mahsup edilecek. Konut satıldığında ya da kiracı değiştiğinde yeni bir kabul işlemine gerek olmayacak. İmzalanacak sözleşme veya anlaşma ile üretilen elektrik kullanılmaya devam edilebilecek. Her bir abone tek bir üretim başvurusu yapabilecek. Böylece konutlardaki enerji giderleri azalırken, elektrik üretiminde yerli ve yenilenebilir kaynakların payı da artırılacak.

5 milyon çatıda potansiyel bulunuyor

Türkiye’de 15 milyon bina olduğunu, söz konusu binaların üçte birinde güneş enerjisi potansiyelinin bulunduğunu belirten Lisanssız Elektrik Üretimi Derneği (Lİ- DER) Başkanı Yalçın Kıroğlu, toplam üretim potansiyelinin en az 10 bin megavat olduğunu söyledi. Türkiye’nin çatıda su ısıtma sisteminde de dünyada kurulu güç bakımından en büyük 2. ülke olduğunu hatırlatan Kıroğlu, “Bizim bunu yapabilecek potansiyelimiz var. Su ısıtmada güneş kullanılabiliyorsa, bir müddet sonra güneşten elektrik üretimine de yaygın olarak başlanabilir” dedi.

“Rüzgarda esme kapasitesi değişken”

Çatıda yalnızca güneş değil rüzgârdan da elektrik üretimi yapılabilecek. Kıroğlu’na göre Türkiye şartlarında çatıda rüzgâr enerjisi çok uygulanabilir değil. Türkiye’deki rüzgârların değişken olduğunu ve belli bir esme kapasitesinde sabit gitmediğini söyleyen Kıroğlu, şunları kaydetti: “Trakya ve Ege bölgeleri bol rüzgâr alıyor ama rüzgârı şiddetli. İstanbul’da zaman zaman fırtınaya varan saatte 60-70 km süratte rüzgâr meydana geliyor. Rüzgâr türbinleri bu tarz sert rüzgârlara dayanabilir değil. Bu nedenle çok fizibıl değil. Pazar payı güneşin binde biri kadardır.”

‘7-8 yılda kendini amorti edecek’

1 megavatlık enerji yatırımı maliyetinin yaklaşık 1,5 milyon dolar olduğunu anlatan Bayram, “Yaptığımız yatırım oldukça büyük. 7-8 sene içinde yatırım maliyetini çıkaracağımızı tahmin ediyoruz” dedi. 20 megavatlık tesis ile yaklaşık 20 bin konutun enerji ihtiyacını Urfa Güneş Enerjisi projesi ile karşılayacaklarını anlatan Bayram, enerji yatırımlarına devam edeceklerini söyledi. Türkiye’nin güneş enerji konusunda bir cennet olduğunu, buna karşılık Türk yatırımcısının bu konuda çekingen olduğunu iade eden Abdullah Bayram, Türkiye’nin yaklaşık 70 bin megavatlık enerjiye ihtiyacı olduğunu anlattı. Devletin bu 70 bin megavatlık enerjinin yüzde 30’unu yenilenebilir enerjiyle karşılamayı planladığını da vurgulayan Bayram, Türkiye’de güneş enerjisinde şu ana kadar yaklaşık 400 megavatlık bitmiş yatırım olduğunu belirtti. Bayram, bu konuda yatırımların artması için devlet desteğinin şart olduğunu da sözlerine ekledi.