Bu miktarın Türkiye’nin kurulu gücüne oranının on binde 5 seviyesinde olduğuna dikkati çeken Kaleli, 2015’te ise lisanssız üretim santrallerinin kurulmaya başlandığını ve aynı yıl sonu itibarıyla kurulu gücün 248 megavata çıktığını aktardı.

Kaleli, 2016’da güneş enerjisi kapasitesinin ülke kurulu gücünün yüzde 1’ini sağlamaya başladığını belirterek, şöyle devam etti:

“Geçen yıl Türk panel üreticilerimizin sayısının 20’ye yaklaştığı, yılda artık bin 500 megavatın üzerinde yerli panel üretebildiğimiz ve fotovoltaik güneş enerjisi sektörümüzün büyüme ve istikrara ulaşma noktasında çok büyük bir yol katettiği bir dönem oldu. Aynı dönemde kurulu gücümüz 3 bin 419 megavata ulaştı. Ülke kurulu gücümüze oranı ise artık yüzde 4’e çıktı. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA-1) ihalesinin yapılmasıyla birlikte ülkemiz yenilenebilir enerji kaynak alanlarıyla tanıştı. 2017 yılında bir önemli gelişme de artık çatı pazarımız için mevzuatın düzenlenmeye başlanmasıdır. Güneşte 2018 sektörümüzde artık yeni saha tipi lisanssız projeler için kapasitelerin verilmediği ancak çatı pazarı için mevzuatın kalan çok ufak eksikler ile düzeltildiği, çatıda kurulumun önünün açıldığı, kurulu gücümüzün ise 4 bin 923 megavat ile 5 bin megavat sınırına dayandığı, ülkemiz kurulu gücünde yüzde 5’i yakaladığımız bir yıl oldu. Yani, Türkiye’nin güneş enerjisindeki kapasitesi 5 yılda 100 kat büyüdü.”

Türkiye’de şu anda 30’un üzerinde güneş paneli üretim fabrikası bulunduğunu aktaran Kaleli, bunların aktif çalışmaları durumunda 3 bin megavatın üzerinde panelin rahatlıkla üretilebileceğini söyledi.

Kaleli, çatılara güneş enerjisi santrali kurulması yönünde mevzuatta çok büyük bir gelişme de kaydedildiğini dile getirerek, “Bu konuda mahsuplaşma yönteminin ise taslağının hazırlandığını görüyoruz. Dolayısıyla gelinmek istenilen noktaya çok yaklaştık. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın hedefi olan 4 bin megavatlık çatı kurulumu için geride pek de bir engel kalmadı.” diye konuştu.

“Panel için ön talepler alınıyor”

EkoRE Üst Yöneticisi Serhan Süzer de konferansın “Türkiye’de Güneş Piyasası ve Ar-Ge” oturumunda yaptığı konuşmada, süper teşvik kapsamına alınan, Niğde Bor’da kuracakları bin megavatlık ekipman üretim tesisi için 3,8 milyar lira teşvik aldıklarını ifade etti.

Tesiste modül, hücre, wafer ve ingot üretileceğini anlatan Süzer, şunları kaydetti:

“Türkiye’den bir dünya markası çıkarmak istiyoruz. Süper teşvik alan 19 firmadan biriyiz ve 5 yıllık bir sürecin sonunda aldık bu teşviği. Teşviğin süresi 6 sene ve tüm süreçlerde bin megavata ulaşıyor olacağız. Burada (Niğde Bor) Türk sertifikalı panel üreteceğiz. Ayrıca, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi ile Ar-Ge’de iş birliği yapacağız. Önümüzdeki yıl YEKA veya çatılarda kullanılmak üzere farklı alanlardan panel talebi olacağını varsayıyoruz. Bu kapsamda ön talepleri almaya başlıyoruz. Bir ön talep listesi oluşturacağız ve sonra niyet sözleşmesini imzalayıp bu talepleri sıraya alacağız.”

İki gün sürecek konferansta, güneş enerjisi sektörünün vizyonu ve sorunları ele alınacak.

AA

Güneş enerjisi kurulu gücünün son yıllarda rekor düzeyde arttığını vurgulayan Telemcioğlu, geçen yıl ise Türkiye’nin bu alanda kapasitesini en çok artıran beşinci ülke olduğunu anımsattı.

Telemcioğlu, güneş enerjisindeki bu artış eğilimiyle birlikte sektörün önündeki fırsat ve zorlukların da çoğalmaya başladığını anlattı.

Söz konusu yol haritasıyla sektörün bu zorluklarla başa çıkma yollarını aydınlatmayı hedeflediklerini vurgulayan Telemcioğlu, güneş enerjisinin yenilenebilir enerji kaynakları arasındaki en büyük dönüşümü gerçekleştirdiğini kaydetti.

“Yerli ve milli teknoloji ve üretime öncelik verilmeli”

Telemcioğlu, Türkiye’nin güneş enerjisindeki mevcut kurulu gücünün 4 bin 792 megavat seviyesinde olduğunu hatırlatarak, şöyle konuştu:

“Güneş enerjisi üreticileri ve yatırımcıları, Türkiye’de güneş enerjisi kurulu gücünün 2023 yılında en az 14 bin megavat, 2030 yılında ise en az 38 bin megavata yükselmesini bekliyor. Yapılan analizler bu ölçekte bir artışın iletim sistemi tarafından da kaldırılabileceğini gösteriyor. Güneş enerjisi maliyetlerindeki düşüşe rağmen hem makro hem mikro düzeyde ufukta yeni zorluklar bizleri bekliyor. Güneş enerjisinin sürdürülebilir büyümesini sağlamak için yerli ve milli teknoloji ve üretime öncelik verilmeli. Elektrik üretiminde güneş enerjisinin payının artırılması için enerji politikaları ile sanayi, istihdam ve teknoloji politikalarını bütüncül olarak değerlendirmeliyiz. Bunlar haricinde, yatırımların çoğalması ve sektörün sürdürülebilir olarak büyüyebilmesi için, 2020 yılından sonraki alım garantisi mekanizmasının şimdiden belirlenerek piyasa öngörülebilirliğinin sağlanması gerekiyor. Yenilenebilir enerjide maliyetler çok ucuzladı ama temel dar boğaz finansman. Bu konuda hem kamunun hem de bankaların yeni araçlar üretmesi gerekiyor.”

Arz güvenliği hedeflerini destekliyor

Yol haritasında yer alan diğer bulgulara göre, Türkiye’nin potansiyeli göz önüne alındığında, güneş enerjisi, arz güvenliği hedeflerini en fazla destekleyen kaynak olarak öne çıkıyor.

Güneş enerjisinin artan payıyla birlikte 2030’a kadar doğalgaz talebinde gerçekleşmesi muhtemel düşüş 24,2 ile 46,3 milyar metreküp olarak hesaplanırken, bunun Türkiye ekonomisine katkısının 5 ila 26,6 milyar dolar arasında olacağı öngörülüyor.

Aynı zamanda, geçen yıl güneş enerjisindeki istihdam artışında dünyada 9. sırada yer alan Türkiye’de, 50 bin kişi bu sektörde istihdam ediliyor. Söz konusu rakam, yenilenebilir enerji sektöründeki toplam 84 bin kişilik istihdamın yüzde 60’ını oluşturuyor.

Dünyada ise güneş enerjisindeki kurulu güç geçen yıl 402 bin megavata ulaştı. Geçen yılda bu yana güneş enerjisi panel fiyatları yüzde 83 düşerken, bu maliyetlerin 2050’ye kadar daha da azalacağı tahmin ediliyor.

Enerji Bakanlığı’nın: proje çizim ve onay, harçlar, iletim ve dağıtım bedelleri, KDV ve diğer maliyetlerde yapacağı iyileştirmeyle 75 bin liralık tutarın, 50 bin liraya kadar düşebileceği belirtiliyor.

‘7 yıl peşin öde’ye kurulur’

Uluslararası Güneş Enerjisi Topluluğu Türkiye Bölümü (GÜNDER) Genel Sekreteri Faruk Telemcioğlu, Gazete Habertürk’ten Olcay Aydilek’in sorusu üzerine, Enerji Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmanın yaz sonunda ya da sonbaharda tamamlanmasını beklediklerini belirterek, maliyetlerin düşmesiyle birlikte çatı tipi güneş paneli kurma girişimlerinin de hızlanacağını belirtti. Telemcioğlu, “Vatandaş, ‘15 yıllık elektrik paranı peşin öde, sistemi kur ve 30 yıl elektrik faturası ödeme’ denilirse panel kurmaya yanaşmaz. Ama, ‘7-8 yıllık elektrik paranı peşin öde, 30 yıl fatura ödeme’ denilirse panelini kurar ve elektriğini üretmeye başlar” dedi.

10 yıl sisteme satabilecek

GÜNDER Genel Sekreteri Faruk Telemcioğlu, vatandaşın kendi elektriğini üretip, fazlasını da YEKDEM kapsamında sisteme satabileceğini belirterek, “Vatandaş, 10 yıl boyunca sisteme verdiği her birim elektrikten 13.3 dolar/sent alacak. Bu satıştan gelir vergisi ve stopaj da alınmayacak” dedi. Telemcioğlu, YEKDEM’in 2020’de kalkabileceğinin anımsatılması üzerine, “Enerji Bakanlığı’nın bu konuyla ilgili de bir yasa çalışması var. Kendi elektriğini üreteceklerde alımlar devam edecek. Tutar, 13.3 dolar/sent olmaz da örneğin 10 dolar/sent olabilir. Bunun yanı sıra çatılar için yerli katkı desteği verilmesi ve mahsuplaşmanın şu andaki gibi saatlik değil aylık olması, vergisel kolaylıklar, iletim ve dağıtım bedelleri alınmaması ve bu yatırımı yapacaklar için uzun süreli ve düşük faizli krediler sağlanması da bu sistemin önünü açacak önemli adımlardır” diye konuştu.

Türkiye’de şu anda çatılarda yaklaşık 100 megavat kapasiteye ulaşıldığını dile getiren Kaleli, hane halkının kendi evine bir çatı üstü güneş santrali kurulumu yaptığı andan itibaren vergi mükellefi pozisyonuna düştüğünü ve bunu önlemek için de Maliye ve Ekonomi Bakanlığı ile görüştüklerini söyledi.

Kaleli, çatı üstü güneş santrali pazarının gelişmesi için ellerinden gelen gayreti gösterdiklerini vurgulayarak, “Küçük bir çatı projesini yapabilmek için bile bugün 10 bin ila 15 bin lira civarında para harcanıyor. Bunun harcanmaması lazım. Çünkü bunlar zaten katma değer olarak gelecek.” diye konuştu.

Fiyatlar düşecek

Dünyada 2018’de güneş paneli fiyatlarında ciddi düşüş görüleceğini aktaran Kaleli, “Yatırımcılara önerimiz, yatırım yapmaktan korkmayın. Depolamayla beraber güneşin ivmesiyle birlikte, Türkiye’de çok ciddi bir değişim olacak. Bakanlık hedefleri, 2030’a kadar 10 gigavatı kurmak. Eğer bize kapasite verilirse, çok rahatlıkla 3-4 sene içisinde 10 gigavatları görebiliriz. 2030’larda da 20 gigavatlara gidebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.

Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği (GENSED) Başkanı Şener Oktik de dünyada güneş enerjisinde bir yılda eklenen kurulu gücün 76-77 gigavatı bulduğunu ve bu miktarın 22 gigavatını çatı üstü güneş kurulumlarının oluşturduğunu söyledi.

Dünya genelinde 2020’lerde güneşte toplam kurulu gücün 160 gigavat seviyelerine ulaşacağını belirten Oktik, çatı üstü kurulumlarının da 80 gigavata yükseleceğini ifade etti.

AA