Vergi kaybının önüne geçilecek

Mevcut yönetmelik taslağının mevcut sorunlara çözüm getirmeyeceğine dikkat çeken kurumsal gayrimenkul markalarının yöneticileri, 3 yıl önce Dubai’de devreye alınan emlakçılık modelinin hem vergi kaybını ortadan kaldıracağına hem de mağduriyetleri sıfırlayacağına dikkat çekecek.

Devletin kasasına giriyor

Yeni modelle aracılığın daha şeffaf yapılması, alıcı ve satıcının korunması sağlanacak. Bu sistemde her tapuya, her emlak ofisine ve her emlak danışmanına bir numara veriliyor. Bir tapuyu birden fazla emlak şirketi giremiyor. Tapunun satış işlemi gerçekleştiğinde, alıcı parayı devletin hesabına (Takasbank) yatırıyor. Bu paradan tapu harcı, emlakçılık ofisinin ödemesi gereken vergiler kesiliyor. Geri kalan tutar satıcının hesabına aktarılıyor. Vergi direkt devletin kasasına ödenmiş oluyor. Böylece hem vergi kaçağı ortadan kalkıyor. Hem de tapuya ait tüm bilgiler ilgilisi tarafından görülebiliyor. Ev sahibi de evinin rayicinin ne olduğunu net olarak biliyor.

Mevcut yönetmelik taslağı ne diyor?

1) Taşınmaz ticaretinin yetki belgesi olmaksızın yapılamayacağı,
2) Gayrimenkul alım satımıyla yetkili kişilerin en az lise mezunu olması,
3) Emlakçıların alacağı komisyon ücretinin gayrimenkulün satış bedelinin yüzde 3’ünü geçemeyeceği,
4) Anlaşmadan cayılması durumunda emlakçıların alımsatım işlemlerinde hizmet bedelinin yüzde 10’unu, kiralama işlemlerinde aylık kira bedelinin tamamını alabileceği yer alıyor.
5) Oluşturulacak bilgi sisteminde her emlakçının farklı bir komisyon belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Seda Tabak/Sabah

Bakanlığın, ilgili kurum ve kuruluşların görüşüne sunduğu “Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik Taslağı”na göre, herkes emlakçılık yapamayacak.

Emlak alım satımını kurala bağlamak amacıyla hazırlanan düzenleme, emlakçılık yapmak isteyenlere Bakanlığın il müdürlüklerinden yetki belgesi alma zorunluluğu getirecek.

Vatandaşlar, yetki belgesine sahip emlakçıların güncel listesini Bakanlığın internet sitesinden kontrol edebilecek.

Süresi 5 yıl olacak belge, işletmenin herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerine asılacak. Emlakçıların, esnaf ya da ticaret odalarına kayıt yaptırması ve vergi mükellefi olması zorunlu tutulacak.

Emlakçıya lise mezuniyeti şartı

Emlakçılar eğitimle mesleki yeterlilik belgesi alacak ancak emlak yönetimine ilişkin ön lisans diploması bulunanlar bundan muaf tutulacak. Emlakçılık yapmak için 18 yaşını doldurmak ve en az lise mezunu olmak şartı aranacak. Emlakçıların devletin güvenliğine, anayasal düzene karşı suçlarla hırsızlık, sahtecilik, hileli iflas, terörün finansmanı ve kaçakçılık gibi suçlardan hüküm giymemiş olması gerekecek.

Emlak dükkanı en az 30 metrekare olacak

Emlak işletmeleri, bağımsız bölüm niteliğini taşıyacak ve en az 30 metrekare büyüklüğe sahip olacak. Bu işletmelere; masa, dolap, koltuk, bilgisayar, internet gibi teknik donanım konulacak ve buralarda yeterli sayıda taşıt bulundurulacak.

İpotek ve haciz durumu sözleşmede yazacak

Taşınmaz ticaretine ilişkin hizmet verilmesi için taşınmazın sahibi ile yazılı hizmet sözleşmesi imzalanacak. Hizmet sözleşmesinde; taşınmazın tapu kaydı, büyüklüğü, fiili kullanım durumu, cephe ve manzarası, dolmuş, otobüs ve metro duraklarına mesafesi, okul, ibadethane ve hastane gibi yerlere uzaklığı, oda sayısı, duş kabini, dolapları, parke, uydu tesisatı gibi iç özellikleri, asansör, çocuk parkı, otopark gibi dış özellikleri yazacak. Araziler için ise hisse, emsal ve gabari bilgileriyle üzerinde ekili ve dikili ürün bulunup bulunmadığı bilgisi belirtilecek. Taşınmaz üzerinde ipotek ve haciz gibi kısıtlamalar olup olmadığı, taşınmazın krediye uygunluk durumu sözleşmede yer alacak. Emlakçının alacağı hizmet bedeli de sözleşmeye konulacak.

Emlak işletmesi açılırken, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden yetki belgesi kontrol edilecek. Yetki belgesi olmayan işletmelere ruhsat verilmeyecek.

Yönetmelik taslağının geçiş hükümlerine göre, mevcut emlak işletmeleri, yönetmelik yayınlandıktan sonra 18 ay içinde yetki belgesi alarak yönetmelik şartlarına uymak zorunda olacak. Lise mezunu olma şartı için mevcutlara muafiyet tanınırken, lise altı eğitimliler de işlerine devam edebilecek.

AA

Otonomiciler’den teşekkür

Bakan Tüfenkci ve beraberindeki heyeti ağırlayan Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED), Başkent Otomotivciler Derneği (BOD) ve Otonomi Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Erkoç, torba yasa ile bu yönde yapılan düzenleme için Bakan Tüfenkci ile katkısı olan milletvekili ve bürokratlara teşekkürlerini ifade ederek, şunları söyledi:

“Otomobil ticaretinin ve normal günlük yaşantımızdaki ticaretin önündeki en büyük engellerden biri olan ithal otomobillerle ilgili sıkıntımız sayın Gümrük Bakanımızın, milletvekillerimizin, müsteşarlarımızın çalışmalarıyla Allah’a çok şükür çözüldü. Bu yalnız otomobil ticareti değildi. Günlük yaşantımızda bugün bir gayrimenkul alım satımında dahi karşımıza çıkan sorundu. Bir müteahhidimiz bir daire satarken, bir otomobil değişimine geldiğinde aracın üzerindeki tedbirlerden dolayı ticaretin önü tıkanıyordu. Sayın Bakanımızın ve yardımcılarının çalışmalarıyla, sayın vekillerimizin desteğiyle bu engel ortadan kalktı. Bu konuyla ilgili kendilerine şahsım adına otomobil ticareti adına Türkiye’deki tüccarlarımızın hepsinin adına teşekkür ediyorum.”

Sorun neydi?

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. Maddesinin 1/C fıkrasında “Eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir” hükmü yer alıyor. 4. Fıkrada da “…belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur” deniliyor.

Bu kapsamda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın, distribütörler dışında galeriler tarafından ithal edilen araçlarla ilgili sıkı takibi sonucu binlerce araca el konulmuştu. Doğrudan araç ithal edemeyen galeriler, Almanya gibi otomobil üreticisi ülkelerden, kullanılmamış ama Alman vatandaşlarına satılmış gibi gösterilen araçları sıfır araçmış gibi yurda sokuyor, bu araçlar daha sonra el değiştiriyor ve halen 2’nci, 3’üncü, 4’üncü sahiplerin elinde bulunuyordu. Bakanlığın bu araçlara el koymasıyla, aracın geçmişi hakkında bilgi sahibi olmayan çok sayıda kişi mağdur oluyordu.

Tüfenkci: “İyi niyetli 3. kişilerin mağduriyeti vardı”

Tüfenkci, Otonomi ziyaretinde yaptığı açıklamada, yurt dışından sıfır diye ithal edilen ama AB mevzuatına göre 2. el olarak kabul edilen araçların Türkiye’de kullanımında gümrük mevzuatı açısından büyük sıkıntılar ortaya çıktığını belirterek, “Gümrük idarelerimizce yapılan incelemelerde bir kısım araçlara el konulmuş, bir kısmının takibatı yapılıyor, bir kısmının da incelemesi sürüyordu. Özellikle yurt dışından getirilen araçlar yurda sokulduktan sonra 2., 3. hatta 4. ele ulaşmıştı ve buradaki gümrük mevzuatının uygulanmasıyla birlikte iyi niyetli 3. kişilerin mağduriyetine yol açan uygulamalarla karşılaşmıştık” dedi. Yaptıkları incelemelerde Türkiye’de yaklaşık 40 bine yakın bu mevzuat tehdidi altında araç bulunduğunu belirten Tüfenkci, bunların bir kısmının incelemeleri tamamlanarak gümrük otoparklarına çekildiğini, bir kısmının da inceleme ve takibatının devam ettiğini belirtti.

Sorun nasıl çözüldü?

Bakan Tüfenkci, bu alanda bir düzenleme ihtiyacı hissettiklerini ve son çıkan torba yasa ile kısa zamanda bu düzenlemeyi yaparak hayata geçirdiklerini söyledi.

Tüfenkci, el koyma uygulamasını sona erdirerek özellikle yurt içinde el değiştiren bu araçların son sahiplerinin mağduriyetini ortadan kaldıran düzenleme hakkında şu bilgileri verdi:

“Biz şimdi şu hükmü getirdik; dedik ki eğer bu tip eşyada gümrüklenmiş değerinin yüzde 25’ini 6 ay içinde yatırdığı taktirde, araç kimin elindeyse o aracı kendisine iade edelim, bundan sonra da yakalamalarda bulunulmasın, sadece şüpheliler ve incelemeye tabi olan araçlar sicile şerh verilerek yeddi emin olarak araç sahibinde kalsın, inceleme sonucuna göre de bir karar verilsin hükmünü getirdik. Ayrıca bu durumda olup da halen incelemeye başlanmamış veya incelenme aşamasında olan araçların sahipleri de yine 6 ay içinde başvurmaları halinde bu sefer yüzde 15 bir ceza ödeyerek bu takibattan kurtulmaları ve araçlarının yeddi emine tesliminden kurtulmuş olacaklarına dair bir düzenleme getirdik.”

Düzenlemenin özellikle elinde bu tip araçlar olan vatandaşlara bir rahatlama sağlayacağını belirten Tüfenkci, “Onları her an araçlarına el konulacağı korkusunda kurtarmış olacağız. Gümrük veya başka yeddi eminlerde bulunan araçları çürümeden kurtararak bunları tekrar ekonomiye kazandırmış olacağız, bunlar yeniden ticarete konu olacak, alınıp satılacak. Bu noktada endişesi olan veya elinde olanlara bir imkan getirilecek, kendileri beyan ettiğinde bu takibattan kurtulmuş olacaklar” dedi.
Buna göre araç sahibi ÖTV’nin yüzde 25’ini ödediği anda el koyma kararı ortadan kalkacak. Gümrükte bekletilen araçlar çürümekten kurtulacak, tekrar alım satıma konu olabilecek

Tüfenkci’den Otonomi’ye övgü

Bakan Tüfenkci, otomotiv ticaretinin gelişmesi ve son gelişmiş haliyle bir otomotiv ticaret merkezinin nasıl olması gerektiği konusunda, Otonomi alışveriş ve yaşam merkezinin hem Ankara hem de Türkiye’ye örnek gösterilecek bir proje olduğunu ifade etti. Gittikleri illerde ve kendilerine gelen heyetlerde de bu tür talepler geldiğinde Otonomi’yi örnek gösterdiklerini söyleyen Tüfenkci, “Buraya gelen gerek tüketiciler gerek araçlarını satmak isteyenler modern şartlarda her türlü aracın ekipmanlarının alım satımının da yapılabileceği, sosyal mekanların da olduğu ve ferah ortamlarda ticaretin gerçekleştiği altyapısı hazır olarak faaliyete geçen bu alışveriş merkezinde emeği geçen başkanımız Aydın Erkoç başta olmak üzere bütün yönetim kurulu üyelerine, Cumhurbaşkanımıza Başbakanımıza Büyükşehir Belediye başkanımıza da teşekkür ediyoruz” diye konuştu.

Veriler kolluk birimleriyle paylaşılacak

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın Alışveriş merkezleri hakkındaki yönetmelikte yaptığı değişikliğe ilişkin karar bugünkü Resmi Gazete’de yayımlandı. Buna göre tebliğe, “Alışveriş merkezlerinde araçla giriş çıkış yapılan açık ve kapalı otopark gibi kontrollü alanların giriş ve çıkışlarına alışveriş merkezi yönetimi tarafından plaka tanıma sistemi kurulması ve işletilmesi sağlanır. Bu sistemden elde edilen veriler kolluk birimleri ile anlık olarak paylaşılır” maddesi eklendi.

Teknik ayrıntıları İçişleri Bakanlığı belirleyecek

Ayrıca İçişleri Bakanlığınca kamu güvenliği açısından gerekli görülen AVM’lerdeki otoparklarda araç altı görüntüleme sistemi kurulması ve işletilmesinin sağlanacağı hükmünün de eklendiği tebliğe göre, kurulacak sistemlere ilişkin teknik özellikler ve veri paylaşımına ilişkin hususların İçişleri Bakanlığı tarafından belirleneceği kaydedildi.

Yüksek komisyona son

Emlakçılık mesleğine yönelik kriterleri düzenleyecek olan yönetmelik, emlakçılara sertifika alma zorunluluğu getirilecek. Sertifika zorunluluğu halen emlakçılık yapanlar için de geçerli olurken kurallara uymayanların yetkisi iptal edilebilecek. Böylece her emekli emlakçılık yapamayacak. Emlakçıların, mesleki yeterlilik kriteri, eğitim ve sertifika şartları yönetmelikle belirlenecek.

Emlakçıların, vatandaşlardan yüksek tutarlarda komisyon alması ve farklı ücretler talep etmesinin de önüne geçecek olan düzenlemeyle tüketici mağduriyeti de önlenmiş olacak. Emlak alım satımından elde edilecek ticari kazanç, belli bir düzene oturtulacak.

Otel gibi değerlendirilecek

elirlenen standartlara uymayanların sektör dışında kalmasını sağlayacak olan yeni düzenlemeye göre, evini günlük kiraya verenler, ticaret yaptıkları için otel gibi değerlendirilecek ve esnaf odasına kayıt yaptırarak vergi ödemesi gerekecek. Otel ve pansiyonlarda kalan şahısların kimlikleri online olarak güvenlik birimlerine bildirilirken günlük kiralanan evlerde Kimlik Bildirme Sistemi bulunmadığı için suçtan aranan şahıslar bu tip daireleri saklanmak ve suç işlemek maksatlı kullanabiliyor. Kiralama sırasında kimlik kaydı yapılmazsa suça karışan ve haklarında arama kaydı bulunanların yakalanması da zorlaşıyor.

Önce uyarı sonra kapatma cezası

Günlük kiralık evlerle ilgili çalışmalara hız veren Maliye ve Emniyet, bu evlerin cezai işlemlerinde otellerde olduğu gibi bir yöntem izlemeyi planlıyor. Buna göre, gerekli bildirimde bulunmayanlara öncelikle uyarı cezası, sonrasında kapatma cezası uygulanacak. Daire sahiplerinden aylık olarak kiraladıkları daireleri müşterilerine günlük olarak yüksek bedelle kiraya verebiliyor. Örneğin aylık 1.000 TL’ye kiralanan bir daire günlük 100-150 TL bir bedelle kiraya verilebiliyor ve bu iş için vergi ödenmiyor.

Komisyon oranlarına çekidüzen verilecek

Gayrimenkul almak isteyenlerin yaşayabilecekleri mağduriyetlerin önüne geçmeyi hedefleyen Bakanlık, yeni düzenlemenin taslak metnini önümüzdeki günlerde görüşe açmayı planlıyor. Özellikle vatandaşların şikayet ettiği komisyon oranlarına çekidüzen getirecek yönetmelik çalışması ile taşınmazlara yönelik aracılık ve danışmanlık faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenleniyor. Yönetmelik taslağı, emlak komisyoncularında aranacak şartlar, bunların çalışmaları, yürütecekleri faaliyetler, uymakla yükümlü bulundukları kurallar gibi hususları kapsayacak.

Yapılan açıklamalara göre ilçe tüketici hakem heyetlerine başvuru için üst parasal sınır 2 bin 320 lira, Büyükşehir statüsündeki illerde 2 bin 320 lira ile 3 bin 480 lira arasına çıkarıldı. 

Büyükşehir statüsünde olmayan illerin merkezlerindeki il tüketici hakem heyetlerine başvuru için üst parasal sınır 3 bin 480 lira olurken büyükşehir statüsünde olmayan illere bağlı ilçelerde, il tüketici hakem heyetlerine başvuru için parasal sınırın 2 bin 320 Lira ile 3 bin 480 lira arasında olmasına karar verildi.

Kararın detayları burada

Hüseyin Belibağlı/Emlaknews.com.tr