Avrupa Birliği verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’den Schengen ülkelerine yapılan vize başvuruları 1 milyon adedi aşarken, yaklaşık 160 bin başvuru reddedildi. 2025 yılına ilişkin resmi rakamlar henüz açıklanmamış olsa da randevu talepleri ve başvuru yoğunluğu, artış eğiliminin sürdüğüne işaret ediyor. Bu tablo, Avrupa’ya erişimde daha öngörülebilir ve sürdürülebilir modellerin önemini artırıyor.

Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan, yeşil pasaport uygulamalarında kısa vadede radikal bir değişiklik beklemediklerini, ancak sürecin kademeli olarak sıkılaşabileceğini belirtiyor. Narazan, “Bazı ülkelerde kuralların daha dar yorumlanması, muafiyet kapsamının sınırlanması veya giriş süreçlerinin uzaması ihtimal dahilinde. Resmi bir karar yok ancak belirsizlik ortamı yatırımcıları alternatif çözümlere yöneltiyor” değerlendirmesinde bulundu.

ETIAS yeni dönemin habercisi

Narazan’a göre ETIAS bir vize uygulaması değil, ancak Avrupa’ya girişin artık daha planlı ve dijital onay süreçlerine bağlı olacağını gösteriyor. Bu nedenle Avrupa’da eğitim, iş veya yaşam planı bulunan kişilerin, yalnızca vizeye dayalı hareket etmek yerine uzun vadeli oturum modellerini de değerlendirmesi gerekiyor.

Yatırım yoluyla oturum programları öne çıkıyor

Schengen vizesine paralel olarak, Avrupa’da Golden Visa olarak bilinen yatırım yoluyla oturum programlarına ilgi artıyor. 2024 yılında 160 bin vize reddi yaşanması, bu programların neden daha fazla konuşulduğunu ortaya koyuyor. Fon yatırımı ve gayrimenkul yatırımı yoluyla oturum hakkı sağlayan modeller, aile bireylerini kapsaması ve uzun vadeli yaşam planlarına imkân tanıması nedeniyle yatırımcı açısından avantaj sağlıyor.

Ülkeye göre değişen bütçeler

Yunanistan’da Golden Visa için gerekli yatırım tutarı bölgeye bağlı olarak 250 bin euro ile 800 bin euro arasında değişirken, Portekiz’de fon yatırımı yoluyla oturum için alt limit 500 bin euro seviyesinde bulunuyor. Avrupa dışındaki serbest dolaşım sağlayan Karayip pasaport programları ise yaklaşık 200 bin dolar seviyesinden başlayan tutarlarla daha düşük bütçeli alternatifler sunuyor.

Avrupa’ya giriş süreçlerinde 2026 itibarıyla başlayacak yeni dönem, yatırımcıların oturum ve vatandaşlık programlarını daha stratejik biçimde ele almasını gerektiriyor. Uzmanlara göre, artan belirsizlik ortamı, yatırım yoluyla oturum modellerini önümüzdeki yıllarda daha da ön plana çıkaracak.

Uzaktan çalışma ve hibrit iş modellerinin yaygınlaşması, yalnızca iş yapış biçimlerini değil, profesyonellerin yaşam tercihlerini de köklü biçimde dönüştürüyor. Dijital göçebelik olarak tanımlanan lokasyon bağımsız çalışma modeli, kısa süreli bir deneyimden çıkarak uzun vadeli planlarla şekillenen kalıcı bir yaşam yaklaşımına dönüşüyor.

Uzaktan çalışma yaşam tercihlerinde belirleyici oluyor

Teknoloji, finans, danışmanlık ve yaratıcı sektörlerde çalışan birçok profesyonel, kariyerini tek bir ülkeye bağlı kalmadan sürdürmeyi tercih ediyor. Bu yeni yaklaşımda “ofisin nerede olduğu” sorusu önemini kaybederken, “nasıl bir yaşam istendiği” sorusu öne çıkıyor. Yaşam kalitesi, güvenlik, sosyal olanaklar ve altyapı gibi unsurlar, ülke seçiminde belirleyici kriterler haline geliyor.

Uluslararası raporlar kalıcı dönüşüme işaret ediyor

OECD ve World Economic Forum tarafından yayımlanan raporlar, bilgi temelli işlerde çalışan profesyonellerin giderek daha fazla ülke bağımsız çalışma modellerine yöneldiğini ortaya koyuyor. Özellikle yüksek beceri gerektiren mesleklerde uzaktan ve hibrit çalışma, küresel iş gücü piyasasının temel bileşenlerinden biri haline geliyor. Avrupa genelinde uzaktan çalışanların sayısındaki artış da şehirlerin yalnızca ziyaret edilen değil, aynı zamanda yaşanan ve çalışılan merkezlere dönüştüğünü gösteriyor.

Golden Visa programları öne çıkıyor

Dijital göçebe yaşam tarzını benimseyen profesyoneller için hareket özgürlüğü kadar hukuki ve idari istikrar da önem kazanıyor. Bu noktada yatırım yoluyla oturum hakkı sağlayan Golden Visa programları, lokasyon bağımsız çalışmayı daha öngörülebilir bir yapıya kavuşturuyor.

Yatırım yoluyla oturum ve küresel mobilite alanında faaliyet gösteren Astons’un değerlendirmelerine göre Golden Visa programları, dijital göçebeliği vize belirsizliği olmadan, aileyle birlikte ve kesintisiz biçimde sürdürme imkânı sunuyor. Böylece bu yaşam modeli, geçici bir deneyimden çıkarak planlı bir yerleşim düzenine dönüşüyor.

Dijital göçebelikte yeni dönem

Uzmanlara göre dijital göçebelik, önümüzdeki yıllarda daha fazla profesyonel için kalıcı bir yaşam tercihi haline gelecek. Ülkelerin de bu dönüşüme uygun politikalar geliştirmesi beklenirken, yatırım yoluyla oturum programlarının küresel mobilitede daha önemli bir rol üstlenmesi öngörülüyor.