Gayrimenkul paydaşları arasında iletişimin arttırılması, sektörün geleceğine dair öngörüler üretilmesi, gayrimenkul ve teknoloji alanında inovatif girişimler yapılması, sektör temsilcileri için işbirliği alanlarının genişletilmesi konularında çalışmalar yapan Gayrimenkul için Strateji Platformu’nun olağan genel kurulunda Hakan Gümüş, yeninden başkan seçilerek güven tazeledi.

Yönetime kimler girdi?

GİSP 6. Olağan Genel Kurulu’nda yönetim kuruluna Hakan Gümüş (Bosphorus Invest), Görkem Öğüt (ENDEKSA), Serhat Başdoğan (YTÜ), Evrim Karayel (Karayel & Partners), Şükrü Cem Akçay (EGEMALL), Mehmet Ersül (Bosphorus Invest), Başak Dilmen Turan (ANKA Değerleme) Nevzat Yavan (ESAS Holding), Berna Meşeli (BARİ Global Portföy) yer aldı.

Yeni isimler var

Yönetim kurulunun yedek listesinde Fatih Işık (Medya Şeffaf), Şeyma Kumuk (REMARKET) ve Hakan Bucak (MARS Investment) bulundu.

Denetim Kurulu Asil Listesinde: Av. Nazım Olcay Kurt (Hergüner Bilgen Özeke), Mustafa Akdoğan (TURKCELL), Serdar Çetin (KAPİTAL Gayrimenkul) yer aldı.

Denetim Kurulu Yedek Listesinde ise: Deniz Şahinkaya (MONETISE), Güven Erten (İBB), Mustafa Kemal Kayış (DAP YAPI), Başkan Yardımcısı Şükrü Cem Akçay (Egemall), Muhasip Mehmet Ersül (Bosphorus Invest), Genel Sekreter Başak Dilmen Turan (ANKA Değerleme) seçildi.

İletişim öncelikli hareket ediliyor

Kurulla ilgili değerlendirmelerde bulunan Başkan Hakan Gümüş, “Şehir planlama, mimarlık gibi meslek gruplarıyla gayrimenkul geliştirme sektörünün daha fazla iletişim halinde olmasını çok önemsiyoruz. GİSP olarak, bu maksatla çok farklı yelpazede toplantılar yapıyoruz. Örnek vermek gerekirse ‘dijital imza tapu sistemini nasıl değiştirir’, hayalet mutfak, minik evler, dikey tarım, ekolojik köyler gibi örnekleri sıralayabiliriz. GİSP son yıllarda, gayrimenkul teknolojileri alanını öncelik olarak belirleyip bu alanda öncü işler yapmaktadır. Ayrıca, Londra, Lizbon, Paris ve Atina’daki GİSP üyeleri vasıtasıyla uluslararası gayrimenkul yatırımı konusunda da çalışmalarımız sürmektedir. Özetle, GİSP sektörün yegane düşünce kuruluşu olarak rolünü layıkıyla üstlenmektedir. Yeni dönemde de GİSP hep inovatif konularla sektörün önüne çıkmaya, çözümler üretmeye ve sektöre yön vermeye devam edecektir” dedi.

Konut çevresine serpiştirilmiş donatı anlayışı yerine donatı merkezli bir konut anlayışını benimsediklerini kaydeden Kurum, “Ekolojik koridorlarıyla, millet bahçeleriyle, afetlere dayanıklı sosyal donatı merkezli konut ve akıllı şehir projeleriyle dünyada örnek bir şehircilik çalışması yürütüyoruz. Pandemi sonrası süreçte Türkiye, istikrarlı kalkınmanın üssü olmaya devam edecek. Geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla dünyaya ev sahipliği yapmaya hazırız” dedi

Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER), Türkiye gayrimenkul sektörünün yurt dışındaki tanınırlığını artırmak amacıyla Türkçe ve İngilizce olarak üç aylık periyotlarla hazırladığı uluslararası dijital dergisi Explore Turkish Realty’nin 3. sayısını yayınladı. GİGDER, Türkiye gayrimenkul sektörüyle ilgili en doğru ve güncel verileri paylaşmanın yanı sıra sektörle ilişkili olan inşaat, sağlık, turizm gibi pek çok alandaki yenilikleri ve güncel haberleri okurlarıyla buluşturan derginin bu yeni sayısının kapağına Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’u taşıdı.

Türkiye’nin 81 ilinde ‘yaşanabilir, güvenli ve sağlıklı’ şehirler kurmak için bir dizi adım atan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın çevreye duyarlı ve insan odaklı stratejilerle 2021 yılına girdiğini kaydeden Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, meydanların, konutların, sosyal ve kamusal alanların ‘geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla’ nasıl tasarlandığını Explore Turkish Realty’ye anlattı.

25 milyar liralık kentsel dönüşüm planı

Ekolojik koridorlarıyla, millet bahçeleriyle, bisiklet ve yürüyüş yollarıyla, yatay mimarisiyle; afetlere dayanıklı sosyal donatı merkezli konut ve akıllı şehir projeleriyle dünyada örnek bir şehircilik çalışması yürüttüklerini kaydeden Kurum, “2012 yılından bu yana 1.5 milyon konutun dönüşümünü tamamladık. Yine her yıl 300 bin riskli binanın dönüşümünü gerçekleştiriyoruz. Şu anda Türkiye genelinde, sahada yatırım değeri 81 milyar lira olan 272 bin dönüşüm konutumuzun inşası devam ediyor. Bu yıl ise toplam bedeli 25 milyar lira olan 80 bin konutluk kentsel dönüşüm ve sosyal konut projemize başladık” dedi.

Akıllı Şehirler Eylem Planı ile hareket ediyoruz

Geleceğin ‘akıllı şehirleri’ni inşa ettiklerini belirten Kurum, “Covid-19 salgını gibi şehir yaşamını olumsuz etkileyen salgın hastalık ve diğer muhtemel sorunları sistematik ve sürdürülebilir bir şekilde öngörüyor ve çözümler üretiyoruz. 2019 yılında kamuoyu ile paylaştığımız Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planımızla; trafik kontrol sistemlerinden enerji ve atık yönetimine, hava kirliliğinden gürültü kirliliğine, su israfından ulaşım sistemlerine kadar şehir yaşamına dair her şeyi akıllı sistemlerle donatıyoruz. İstanbul’un dönüşümü için çok önemli olan ve Esenler ilçemizde başlattığımız 60 bin konutluk dev kentsel dönüşüm projemizi de akıllı şehir konseptinde tasarladık” diye konuştu.

Millet bahçeleri, ekolojik koridorlarla entegre olacak

Türkiye’nin 81 iline 81 milyon metrekare millet bahçesi projesini 2023 yılında bitirmeyi planladıklarını açıklayan Kurum, “Şu anda 78 ilimizde 50 milyon metrekare büyüklüğünde 278 millet bahçesi yapıyoruz. Bu millet bahçelerinden 42’sinin yapımını tamamladık. Yine ilk etapta 22 ilimizi kapsayacak şekilde içerisinde bisiklet ve doğal yürüyüş yollarının olduğu, insanların doğayla iç içe olacağı ekolojik koridorlar projemiz hızla devam ediyor. Bu projemiz kapsamında Ankara’dan; Karadeniz’de Kızılırmak Deltasına, Ege’de Foça’ya, Akdeniz’de Patara’ya ve Doğu Anadolu’da Van Gölüne kadar gidecek 4 ekolojik hat oluşturacak ve ülkemizi başta başa yeşil ağlarla öreceğiz. Yerelde de millet bahçelerini ekolojik koridorlarla entegre hale getireceğiz” değerlendirmesini yaptı.

Bakanlık olarak konut çevresine serpiştirilmiş donatı anlayışı yerine donatı merkezli bir konut anlayışını hakim kılmak için çaba gösterdiklerini kaydeden Kurum şöyle devam etti: “Türkiye, gayrimenkulde gerek yerli gerekse yabancı yatırımcıların pandemi koşullarına rağmen güven duyduğu bir ülke olmuştur. Pandemi sonrası süreçte de Türkiye her zaman olduğu gibi istikrarlı kalkınmanın üssü olmaya devam edecektir. Yeniden şekillenen dünya ticaretinin finans, lojistik ve ulaşım gibi alanlardaki en önemli merkezi olarak yabancı yatırımcının da gözdesi olacaktır. Tarihinde her zaman birçok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim şehirlerimiz, bugün de tarihi ve kültürel dokusuyla, geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla tüm dünyaya ev sahipliği yapmaya hazırdır.”

Explore Turkish Realty’de hangi konular ele alındı?

Türkiye gayrimenkul sektöründeki gelişmelerin yanı sıra Türkiye ekonomisi, uluslararası yatırımcı davranışları, Türkiye’deki yaşam koşulları ve ülkemizde yaşamanın avantajları hakkında bilgilere de yer verilen Explore Turkish Realty’nin 3. sayısında Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un yanı sıra İNDER, KONUTDER, GİSP ve GİGDER başkanları ile TDUB, Re-Pie, Servotel ve GİGDER üyesi gayrimenkul şirketlerinin önde gelen temsilcileri, röportaj ve köşe yazılarıyla sektörün 2021 vizyonuna ışık tuttu. Dergide gayrimenkul yatırım fonları, yabancı gayrimenkul yatırımcılarının eğilimleri ve İstanbul’da mülk edinme aşamaları gibi önemli konular, hem GİGDER araştırmaları hem de İstanbul Üniversitesi ve TSKB Gayrimenkul Değerleme gibi kurumların akademik ve uzman kadrolarının değerlendirmeleriyle ele alındı. Ayrıca Türkiye’den ekonomik gelişmeler ile GİGDER’den kurumsal haberlerin de yer aldığı dergide İzmir, tüm detaylarıyla yabancı yatırımcılara tanıtılan bir rota oldu.

https://www.exploreturkishrealty.com/dergiler/

İşte Gayrimenkul 2021 Ütopyası…

GİSP Başkanı Hakan Gümüş’ün sınırlarını belirlediği ve mutlaka yapılması gereken Gayrimenkul 2021 Ütopyası şöyle:

1. Değerleme ve Tapu Harçları: Otomatik Değerleme sistemleri, TKGM altyapısına entegre edildi. Gayrimenkul alım satımındaki kayıt dışılık önlendi. Gerçek değerden tapu harçları hesaplandı ve harç oranı %1’e düşürüldü.

2. Deprem ve Kentsel Dönüşüm: ‘Depremle Mücadele ve Kentsel Dönüşüm Üst Kurulu’ kuruldu. E-devlet şifresiyle binanızın % deprem riskini öğrendiniz. Riskli binaların alım satımı yasaklandı ve kapılarına mühür vuruldu. Kentsel dönüşümün finansmanı hususunda değer odaklı paylaşım modeline geçildi. Otomatik değerleme desteğiyle, devlet garantili menkulleşme sağlandı. Deprem riskli binaların yıkımı hızlandı.

3. Tapu Sistemi: Tapu bir A4 parçası olmaktan çıktı. Dijital ortamda, daha önceki malikler, önceki satış bedelleri, zemin/deprem durumu, orman alanı, Boğaziçi öngörünüm alanı, emlak danışmanı sicil numarası gibi bilgiler tapu alana takdim edildi. Tapu şeffaflaştı.

4. Dijital Kiralama: Varlığı meçhul kira kontratları birer kağıt parçası olmaktan kurtarıldı. Bütün kiralamalar, gerçek değer üzerinden e-devlet şifresiyle yapıldı. Depozitolar kayıt altına alındı ve fonlaştırıldı.

5. Geliştiriciler ve Müteahhitler: Finansal yeterliliği olmayan müteahhitlerin iş yapmasına müsaade edilmedi. Müteahhitler kat karşılığı anlaşmalarını bakkal hesabı değil, algoritmalar sayesinde yaptı.

6. Şehir Planlama: İmar planlarıyla ilgili bildiğimiz her şeyi unutup yeni bir modelleme geliştirdik. Artık yapay zeka ve büyük veriyle imar planı yapmak onu güncellemek mümkün. Kentsel rantın hakça paylaşımının sorumluluğu ve yükü şehir plancılarından alınıp algoritmalara yüklendi. Bu sayede, mekânsal adalet sağlandı.

7. Proptech: Kamu, Proptech (Gayrimenkul Teknolojileri) girişimlerini desteklemek üzere yüksek meblağlı bir ‘Türkiye Proptech Fonu’ oluşturdu.

8. Rüşvet: Belediyeler ve kamu kurumlarındaki rüşvet çarkının dişlileri bozuldu. Kararlı adımlarla bir şikayet mekanizması ve ödül sistemi kuruldu. Call Center’a ihbarlar gelmeye başladı ve teknoloji yardımıyla rüşvet ciddi oranda azaltıldı. En iyi gayrimenkul geliştiricisi ve mimarlar, satılabilir alanı maksimize edenler olmaktan çıkarıldı. Kente katkı, sosyal katkı, estetik katkı geçer akçe olmaya başladı.

9. Yeniden İşlevlendirme: AVM’lerin, büyük ofislerin, otellerin mimari dönüşümleri konusunda kolaylık sağlandı ve ticari hayatlarına başka formlarda devam etmeleri sağlandı.

10. Denetleme: Denetleme ve yaptırım iki sihirli kelime olarak yeni döneme damgasını vurdu. Yanlış yapanın yaptığı yanına kar kalmadığı için diğerleri doğru yapmaya motive oldu. Doğru yapanların sayısı ve niteliği arttı. Gayrimenkul sektörü daha rasyonel ve şeffaf yönetilmeye başlandı.

11. Gayrimenkul Varlık Yönetimi: Vakıfların, belediyelerin, holdinglerin gayrimenkul varlık yönetimi muhasebecilerin elinden, teknolojiyi (otomatik değerleme, büyük veri, vs.) layıkıyla kullanan profesyonellere geçti. Milyarlarca lira gayrimenkul verimliliği sağlandı. Kamu kurumlarının, vakıfların online gayrimenkul satışı yapmasının önü açıldı.

12. Yeni Gayrimenkul Yatırımları: Yaşlı bakım evleri/ öğrenci yurtları/ serviced apartments gibi kullanımlar yönetmeliklerle teşvik edildi. Zincir markalar ortaya çıktı.

13. İmar Barışı: İmar barışı ile zedelenen adalet duygusu yeniden tesis edildi. Yeni binalardan iskan ruhsatı olmayanlara elektrik, su gibi hizmetler verilmedi. İskansız eski binaların alım satımı yasaklandı.

14. Emlak Danışmanları: Yetki Belgesi olmayan emlak danışmanları iş yapamaz hale geldi, sahtekarlık yaptığı ispatlananlar meslekten men edildi. Tüm işlemlerin aracılar üzerinden yapılması zorunlu hale geldi. Mesleki sorumluluk devreye alındı.

15. Gayrimenkul Konseyi: ‘Gayrimenkul Konseyi’ kuruldu. İlgili Bakanlıkların müsteşar düzeyinde temsil edildiği, Sektör STK başkanlarının katıldığı, her ay toplanan, gayrimenkul meselelerine çözümler üreten üst yapı kuruldu ve layıkıyla işletildi.

Gayrimenkul İçin Strateji Platformu (GİSP) Başkanı Hakan Gümüş

16. Belediye Rating Sistemi: Belediye hizmetlerinin dijital ortamda belli kriterlere göre takip edildiği, puanlandığı şeffaf, hesap verebilir ‘Belediye Rating Sistemi’ kuruldu.

17. Tarihi Yarımada Vizyon Projesi: Tarihi Yarımada’nın kent ekonomisine katabilecekleri keşfedildi. Old town kurgusuyla tarihi eserler ortaya çıkarıldı, Suriçi bir bütün olarak ele alındı, yaratıcı kentsel tasarım yöntemleri uygulandı ve bölgenin değeri 2 katına çıkarıldı. Gençlerin bölgeye gelmesi için tarihi hanlar teknoloji start-up merkezlerine dönüştürüldü.

18. Yeni Finansman Araçları: Gayrimenkul yatırım fonu, gayrimenkul sertifikaları gibi finansal araçlar sektörün finansman yarasına merhem oldu.

19. Kurumsal Yabancı Yatırımcı: Sektörün denetlenmesinden ve şeffaflaşmasından sonra kurumsal yabancı yatırımcı sektöre ‘Güven’ duymaya başladı ve büyük meblağlı yatırımlar başladı.

Fatma Gül Tanrıöver moderatörlüğü ve Buproje Direktörü Yalım Kaynak sunumu ile başlayan toplantıda AVM’lerin Ankara’daki tarihsel gelişimi, fonksiyonunu yitiren AVM’ler ve yeniden işlevlendirilmesi bütün detaylarıyla masa yatırıldı.

Sunumda; öncelikle Türkiye’de alışveriş merkezlerinin kişi başına düşen metrekaresi bakımından Ankara’nın birinci sırada yer aldığı vurgulandı ve kentsel sorunlardan biri olan kapanan AVM’lere yönelik ABD ve Türkiye’de yer alan örneklere yer verilerek nedenleri tartışıldı.

Ankara özelinde;

• Minasera AVM’nin hastaneye dönüşüm süreci,
• Park Vera AVM’nin kapanma süreci ve yeniden işlevsellik kazanıp kazanamayacağı,
• Bilkent Center AVM’de zamanla gerçekleşen dönüşüm ve bunun sonucunda Bilkent Station ve diğer fonksiyonların bu durumdan nasıl eklendiği,
• Next Level AVM’nin değişim süreci,
• ANSE AVM’nin bir bölümünün eğitim kurumuna dönüştürülmek suretiyle nasıl yeniden işlevlendirildiği,
• Eryaman Aile Yaşam Merkezi’nin caddeye cephesi olan mağazalar ile birlikte farklı bir fonksiyona dönüştürülmesi,
• AVM’lere rakip olarak, konut (mesken) imarlı olarak inşa edilen yapılarda, konut vasıflı taşınmazların işyeri olarak kullanılması ve bu aykırılığa izin verilmesi sonucundan meydana gelen sorunlar,
• AVM yatırımı yaparken yatırımcı için uygun lokasyon seçimi ve AVM’ler icin uygun konseptin belirlenmesi,
• Doğru kiracı karmasının oluşturulması,
• Ortak alan aidatları,
• Yapılan etkinliklerin ve AVM yönetiminin katkıları gibi konulara değinilmiş ve katılımcıların değerli katkılarıyla interaktif bir şekilde tartışıldı.

GİSP, Eylül ayında yeniden sektör için önemli konuların masaya yatırıldığı bir gündem toplantısı organize edecek ve sektör için düşünülmesi gereken konuları tartışarak gayrimenkul sektörüne katkı sağlamaya devam edecek.

“Kanun yapılan hataları affetmiyor, kayıt altına alıyor”

Konu ile ilgili Prof. Dr. Gürsel ÖNGÖREN ‘’ İmar Barışı yasasını eski dönemlerde getirilen İmar Affı yasaları ile aynı şekilde değerlendirmek yanlış, yeni getirilen yasa ile kanun koyucu yapılan hataları affetmiyor, olduğu gibi kabul ederek kayıt altına alıyor. Burada dikkat edilmesi gereken bir başka nokta, imar barışından faydalanmak için yapının, 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış olması gerekiyor. 1 Ocak 2018 tarihinden sonraki yapılar, bu yasadan faydalanamayacak. Yasanın yönetmeliği henüz çıkmadığı için, 31 Aralık 2017 tarihinden önceki yapılar ile neyin kastedildiğini bilemiyoruz, yapı ruhsatı alım tarihi mi? Yapının fiili bitiş tarihi mi? İnşaat kaçak yapılmışsa 31 Aralık 2017 tarihinin nasıl belirleneceği? Bu sorularımızın cevaplarına, İmar Barışı Yasası yönetmeliği hazırlandığı zaman ulaşacağız. Vatandaş, kanun ve yönetmeliklere uygun yapılmayan yapılarını kayıt altına almak için, yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanacak bir kayıt bedeli ödeyecek, bu bedel konutlarda %3, ticari kullanımlarda %5 olarak belirlenmiştir. Bu şekilde yapısını kayıt altına alan vatandaşlar eğer iskan almak isterlerse, yine yapının maliyet bedeli üzerinden, konutlarda %6, ticari kullanımlarda %10 oranında harç ödeyerek iskanlarını alacaklar. Yasada geçen, yapının maliyet bedelinin ne şekilde belirleneceği, yine hazırlanacak yönetmelik ile netlik kazanacak.’’ diyerek sözlerini bitirdi.

“Kaçak ve ruhsata aykırı yapılar İmar Barışı’ndan faydalanamayacak”

Aziz YENİAY ise ‘İmar Barışı yasası, devlet ile vatandaşı barıştıracak! Bugün ülkemizde yaklaşık 15 milyon kişi imar sıkıntıları dolayısıyla kamu kurumları ile mahkemelik. Dar ve orta gelirli vatandaşlar, yapıları için verilen yıkım kararları ve ödeyemeyecekleri tutardaki idari para cezaları nedeni ile büyük bir psikoloji sıkıntı içindeler, bu yasa ile vatandaşlar hem psikolojik olarak rahatlayacaklar hem de yapılarına iskan alacaklar, artık banka kredisi ile kolayca alınıp satılabilecek bir yapıya sahip oldukları için mali açıdan da rahatlayacaklar. Boğaziçi İmar Bölgesi ve Tarihi Yarımada bölgesi, ormanlar ve sit alanlarındaki yapılar, imar barışı yasasından yararlanamıyor. Kamuya ait olmayan, 3. kişilere ait alanlara yapılan kaçak ve ruhsata aykırı yapılar da yine İmar Barışı yasasından faydalanamayacak.’ diyerek sözlerini noktaladı.

“Devlet, çok büyük bir sorunu çözmek üzere adım atıyor”

Gülcemal Alhanlıoğlu, toplantının kapanışında, İmar barışı olarak bilinen, geçici Madde 16 nın genel bir yasa düzenlemesi olduğu ve imar kanununa eklendiği, uygulamanın nasıl olacağı, kentsel dönüşüme etkileri üzerinde duruldu. geçmişte yapılan uygulamalardan da bilindiği üzere, Yasanın tek başına yeterli olmadığı, uygulama yönetmelikleri ile açıklanmasının ardından alınacak aksiyonların öneminden bahsetti. Bahsi geçen kaçak durumdaki yapıların kayıt altına alınması icin öncelikle yapıların ruhsatlı ruhsatsız, iskanlı iskansız, tapulu tapusuz gibi niteliklerinin tanımlanması, ardından hangi nitelikteki yapının nasıl kayıt altına alınacağının tariflenmesinin önemli olduğu belirtti. Aynı zamanda yasada bahsi geçen kat mülkiyetine geçiş hakkının, yalnızca kentsel dönüşüm açısından değil aynı zamanda değerleme ve bankacılık sektörü açısından da etkileri olacağı söyleyerek, Herşeye rağmen Türkiyedeki yapı stoğunun kayıt altına alınması çok uzun bir süredir devam eden yanlış bir sürecin sonuçları olan bu çarpık tablonun, tek bir yasa ile bir anda çözüme kavuşmasını beklemek mucize olacağı belirtildi. GİSP olarak Yasasının getirecekleri konusunda çalışmaya, yönetmelik hazırlık aşamasında öneriler sunmaya ve kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz.’ diyerek sözlerini noktaladı.

Konu ile ilgili Müjdat Güler, ‘’BTS sektöre çekidüzen verecek ve sektörü regüle edecek çok önemli bir enstrüman, fakat sektörde sigorta şirketlerinin BTS düzenlemek için arayacağı mali ve teknik kriterleri sağlayabilecek firma sayısı fazla değil, sektörde çoğunluğu gayri resmi kanallar üzerinden iş yapanlar oluşturuyor. Öncelikle, bu firmalar ve şahıslara dur denilmesi lazım. Sektörün kaybetmeye başladığı güveni tekrar kazanmak için, kanun koyucunun düzenlemeler yapması ve geç teslim, teslim edilmeme, iskansız teslim gibi konularda yaptırımları arttırması gerekiyor.

Olumsuz durumlarda geliştirici şirket ve sigorta şirketlerinin yanı sıra, satış sürecinde aktif rol oynayan emlak danışmanları ve satış danışmanlarının da sorumlu sayılması, alım satım işlemlerinin, gayrimenkul hukuku konusunda uzman avukatlar üzerinden ilerlemesi, BTS düzenlenmeyen projelere satış yasağının getirilmesi ve konut kredisi kullandırılmaması gibi uygulamalar, hem her önüne gelenin gayrimenkul geliştirmesini önleyecek, hem de sektörde kaybolmaya başlayan güveni tekrar tesis edecektir” dedi.

Meltem Gezen ise ‘BTS’nin, geliştirici şirketler tarafından yaptırılması ile alıcılar kendilerini son derece güvende hissedecek, çünkü herhangi bir proje için BTS poliçesi düzenlenmeden önce, geliştiricinin mali ve teknik yeterlilikleri, sigorta şirketleri tarafından detaylı bir incelemeden geçirilecek, BTS ile sigorta şirketi, adeta geliştiricinin proje ortağı haline gelecek, bu yönüyle BTS bir kefalet sözleşmesi gibi sigorta şirketini de sorumlu hale getirecek. Alıcılar BTS’nin olup olmamasına göre geliştirici şirketleri ve projeleri değerlendirerek kararlarını verecekler, BTS’nin düzenlenmesinde yeni şirket, eski şirket veya büyük şirket, küçük şirket ayrımı yapılmıyor, önemli olan mali ve teknik yeterlilikler’ dedi.

Derya Güngör Özçelebi ise ‘BTS poliçesinin düzenlenebilmesi için projenin 30 konut ve üzeri bağımsız bölüme sahip olması gerekiyor, proje başlangıcından sonra hasar oluşması durumunda sigorta şirketi alıcılara yapılan ödemeleri iade edebilir veya inşaatı tamamlayarak alıcılara teslim etme yoluna gidebilir.

Sigorta şirketinin BTS kapsamında toplamda 6 yıllık bir sorumluluğu bulunuyor, yani 6 yıl içinde hasar ödemesinin yapılması veya proje teslimin gerçekleştirilmesi gerekiyor, süre kimilerine göre uzun görünse de, üzerinden 10 yıl, 15 yıl gibi bir süre geçmesine rağmen projesi teslim edilmemiş ve ödemelerini geri alamamış mağdurlar olduğu göz önüne alınırsa, 6 yılın çok da uzun olmadığı daha iyi anlaşılacaktır’ diyerek sözlerini noktaladı.

Soru cevap şeklinde devam eden toplantının kapanışında söz alan GİSP Üyesi ve Gayrimenkul Hukuku Uzmanı, Avukat Nazım Kurt; ‘BTS’nin gelmesi ile gayrimenkul sektörünün yeni bir döneme girdiğini söyleyebiliriz. BTS ile alıcılar, işini düzgün yapan şirketler ile sermayesi ve teknik yeterliliği olmayan şirketleri rahatça tespit edebilecekler, bu sebeple, şirketler kendilerine çeki düzen verecek. Öte yandan, sigorta şirketlerinin sektöre bu şekilde derinlemesine girecek olması ve yarım kalan inşaatları tamamlamaya soyunması, inşaat-taahhüt sektörünü de hareketlendirecektir, GİSP olarak BTS’nin sektör geneline yayılması için sektör oyuncularını bilgilendirmeye devam edeceğiz.’ diyerek sözlerini noktaladı.

Konu ile ilgili Sadi Uzunoğlu, ‘Ülkemiz ekonomisinin içinden geçtiği dönem, dünya ölçeğinde değerlendirilmeli, ekonomimiz dolara endeksli ve cari açığı oldukça yüksek bir ülkeyiz, bu durum inşaat girdi maliyetlerinin yükselmesine sebep oluyor, ülkemiz gayrimenkul sektörü de bundan olumsuz anlamda etkileniyor, fiyatlar yükseliyor, sermaye yeterliliği olmayan firmalar darboğaza giriyor, ama her şeye rağmen kamu otoritesi, inşaat ve gayrimenkul sektörüne sağladığı teşvikler ile inşaat ve gayrimenkul sektörünü canlı tutmaya devam ediyor, bu sebeple sektörde herhangi bir kriz veya daralma beklemek için bir sebep bulunmuyor’ dedi.

Elif Germinli ise, ‘Türk gayrimenkul sektöründe, arz fazlasından kaynaklı bir yavaşlama söz konusu, tüketicinin beklentilerine uygun yapılan projeler satılmaya devam ediyor, içinde bulunduğumuz bu dönem, ana faaliyet konusu gayrimenkul olan ve olmayan firmaların ayrıldığı, sektörden çıkışların görüleceği bir dönem olacak. Gayrimenkule girişin çok kolay olması, geçtiğimiz dönemde ilgili, ilgisiz herkesin sektöre giriş yapmasına sebep oldu, bu durum geç teslimler, yanlış projeler, iflaslar ve tüketiciler nezdinde mağduriyetlere sebep oldu, sonuçta sektöre güven azaldı.’ diyerek sözlerini tamamladı.

Soru cevap şeklinde devam eden toplantının kapanışında söz alan GİSP Yönetim Kurulu Üyesi ve İnşaat Mühendisi Mehmet Ersül, ‘Sadece sektörün kendisinden kaynaklanmayan, yanal faktörlerin de etkisiyle içinden geçmekte olduğumuz zorlu dönemi, başta tüketicinin sektöre olan güvenini arttırarak, akıllı yatırım stratejileri, tüketici taleplerine doğru çözümler sunan ürünler ve güçlü kurumsal yapıların liderliğiyle atlatmayı hedefliyoruz. Ülkemizin kalkınma yolunda halen bu sektöre düşen önemli bir rol bulunmakta’ diyerek sözlerini noktaladı.

Konu ile ilgili Güniz Çelen ‘Türk inşaat sektörü, yurt dışı pazarlarda daha çok müteahhit olarak faaliyet gösteriyor, gayrimenkul alanında ise birkaç örnek dışında oldukça zayıfız, müteahhitlik hizmetlerinde alınan ihaleler çok büyük tutarlarda olsa da, kar oranları oldukça düşük, bir çok şirket %4 ile %7 arasında değişen kar oranları ile iş yapıyor, kar oranlarının bu kadar düşük olması, yüksek riskleri de beraberinde getiriyor. Türk inşaat sektörü olarak inşaat yapma konusunda çok iyiyiz ama geliştirme ve finans yönetimi konusunda sıkıntılar yaşıyoruz, yurt dışında başarılı olmanın yolu, para yönetiminden geçiyor.’ dedi.

Murat Özgümüş ise, ‘Rönesans olarak, Rusya pazarının en büyük gayrimenkul oyuncularından biriyiz, bu pazarda büyümemizi sağlayan, kalite, cesaret ve hızlı hareket etmemiz oldu. Aynı zamanda dünyanın en büyük 250 müteahhitlik firması listesinde 58. sıradayız, hedefimiz ilk 5 arasına girmek, bunun yolu büyük alt yapı ihalelerini almaktan geçiyor. Şirket olarak bu hedefi gerçekleştirmek için, geçtiğimiz yıllarda, 100 yıla yakın bir maziye sahip olan, Hollanda ‘nın en büyük 3. Müteahhitlik firmasını satın aldık, burada amacımız firmanın know-how ve ar-ge çalışmalarına sahip olmaktı.’ dedi.

Bu konuda Sercan Sercan Gençoğlu ise ‘Türk insanı olarak yurt dışında iş yapmak konusunda çok cesur ve istekliyiz, inşaat şirketlerimiz dünyanın dört bir yanında faaliyet gösteriyor, ama maalesef tüm büyük işlerde alt taşeron olarak hizmet veriyoruz, dünya inşaat pastasından daha fazla pay almanın yolu üst yüklenici olarak ihaleler almaktan geçiyor. Gelişmiş pazarlarda gayrimenkul konusu evvela finans ve hukuk konusu, işin fiziki boyutu en sonda geliyor. Alternatif pazarlara bakıyoruz ancak ülkemizin gayrimenkul pazarına olan inancımız tam, geçen sene devasa iki tane daha Emlak konut projesine başladık’ diyerek sözlerini tamamladı.

Soru cevap şeklinde devam eden toplantının kapanışında söz alan GİSP Başkanı ve Şehir Plancısı Hakan Gümüş; ‘Türk gayrimenkul ve inşaat sektörü olarak, yakın coğrafyamızla kültürel bağlarımız dolayısıyla ciddi avantaja sahibiz. Arap coğrafyasındaki başarılı işlere ek olarak Afrika pazarında, Türk şirketleri için inanılmaz bir potansiyel söz konusu. Bütün şehirlerin konut, üst yapı ve altyapılarının yenilenmesi gerekiyor, bütün bu işleri, Ortadoğu ve yakın Asya gibi pazarlarda yıllardır çok büyük işler bitirmiş olan sektörümüzden daha iyi kimsenin yapamayacağı açıktır.’ diyerek sözlerini noktaladı.

Belçikalı EXTANSA’nın genel müdürü olan Özlem Gökçe ise ‘Son zamanlarda ülkemizde iş yapmak oldukça zorlaştı, geçtiğimiz 10 yılda özellikle İstanbul’da karlılık oranları çok düştü, neredeyse Avrupa pazarı ile eşit hale geldi, bunun üzerine birde kur riski ve ülke riskini de kattığımızda yabancı yatırımları çekmek zorlaşıyor. Yabancı yatırımcı gözünde, ülkemiz gayrimenkul piyasası, riski yüksek, karı düşük ve yatırım geri dönüşü çok net olmayan bir piyasa, müktesep haklar ve mevzuat konusu da yabancı yatırımcıyı ürküten etkenlerden.’ dedi.

Amerikalı AMSTAR gayrimenkul fonunun başındaki Zafer Baysal ise, ‘2016 ve sonrasında yaşanan gelişmeler ve hain darbe teşebbüsü, gayrimenkul sektörümüzü olumsuz anlamda çok etkiledi, mevcut riskler dolayısı ile gayrimenkule yatırım yapan yurtdışı emeklilik fonları ve büyük gayrimenkul şirketleri ülkemize yatırım yapamaz hale geldi. Dünya gayrimenkul piyasasındaki büyük oyunculardan Çin Halk Cumhuriyeti mevzuat konusunda 10 yıl, Malezya ise 30 yıl garanti veriyor, 2018 yılında sektörümüzün eski zamanlarına dönebilmesi için bu konuda ciddi çalışmalar yapılmalı.’ diyerek sözlerini tamamladı.

Soru cevap şeklinde devam eden toplantının kapanışında söz alan GİSP Başkanı ve Şehir Plancısı Hakan GÜMÜŞ; ‘Gayrimenkul sektörü zor bir dönem geçirdi ama her şeye rağmen 2018 yılının çok daha iyi bir yıl olacağının sinyallerini alıyoruz. Özellikle, İstanbul potansiyelinin çok altında değer gören bir şehir, yabancı gayrimenkul şirketleri burada her zaman yatırım yaptılar ve yapmaya da devam edecekler, müktesep hak ve mevzuat konusundaki haklı talepleri karşılandığı zaman yatırımların katlanması kaçınılmaz. Bu konu ile ilgili kamu tarafında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı öncülüğünde ciddi çalışmalar yapılıyor, GİSP olarak çalışmaları yakından takip ediyor ve katkı sağlıyoruz.’ diyerek sözlerini noktaladı.

Konu ile ilgili Özcan Biçer ise ‘Katılım sağlanmadan yapılan kentsel dönüşüm çalışmaları fiyasko ile sonuçlanıyor, Sulukule Kentsel Dönüşüm çalışması bu durumun ibretlik bir örneği, bu kararları alan bürokratların, ortaya çıkan sonuçlardan sorumlu olmaması da süreci bugünkü duruma getiren etkenlerden’ dedi. Onur Soytürk ise, ‘Kentsel Dönüşüm çalışmalarının bir başka büyük sorunu da kanun ve yönetmeliklerde bulunan gri ifadeler. Bölgeye ve firmaya göre değişen uygulamalar. Artan yoğunluk, trafik sıkışması, yeşil alan yetersizliği gibi sorunlara neden oluyor. Şu an en riskli alanlar değil, en değerli alanlar dönüşüyor, kentsel dönüşümde öncelik riskli alanlara verilmeli, bu sebeple verilecek teşviklerle, bu alanların dönüşümünün hızlanması sağlanmalı.’ dedi. Bu konuda Bahar Yalçın ise ‘Getirilen kanun ve yönetmeliklerle yerel belediyelerin kentsel dönüşümde fazla söz hakkı kalmadı, düzensiz, açgözlü bir şekilde devam eden çalışmalar, bölgede yaşayan insanları bezdirmiş vaziyette, parsel bazlı dönüşüm sebebi ile projeler eş zamanlı olarak başlayamıyor, ayrıca insanlar kesilen ağaçlar ve getirilen ekstra yoğunluktan rahatsız oluyor.’ diyerek sözlerini tamamladı.

Soru cevap şeklinde devam eden toplantının kapanışında söz alan GİSP Başkanı ve Şehir Plancısı Hakan Gümüş; ‘Ülkemizde devam eden kentsel dönüşüm çalışmalarının düzene girebilmesi için, kamunun düzenleyici olarak hak sahipleri ve müteahhit arasına girmesi gerekiyor. Master plan çerçevesinde bölge ve ada bazlı dönüşümü hayata geçirebilmemiz lazım. Kendimize de haksızlık etmeyelim, 50 yıllık heybetli bir problemi birkaç senede çözmeye çalışıyoruz. Bakanlığın yoğun çalışmaları sonucunda kentsel dönüşüm süreci sosyal açıdan da düzene girecektir’ diyerek sözlerini noktaladı.