Sektörde yapılan değerlendirmeler, yatırımcıların ve konut alıcılarının karar mekanizmalarında önemli bir dönüşüm yaşandığını gösteriyor. Özellikle büyükşehirlerde yaşayan tüketiciler, satın alma sürecinde yalnızca metrekare fiyatına ya da bölgenin popülerliğine odaklanmak yerine, uzun vadeli yaşam kalitesini ve yatırımın gelecekteki performansını da analiz ediyor.

Alıcıların öncelikleri değişiyor

Gayrimenkul sektöründe yapılan değerlendirmelere göre Türkiye genelinde konut alıcılarının yaklaşık yüzde 68’i satın alma kararını verirken yalnızca fiyat ve lokasyon kriterlerine bağlı kalmıyor. Projenin güvenilirliği, geliştirici firmanın geçmişi, yapı kalitesi ve sosyal yaşam olanakları da tercih sürecinde belirleyici rol oynuyor.

Büyükşehirlerde ise bu oran daha da yükseliyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi kentlerde alıcıların yaklaşık yüzde 75’inin yaşam kalitesi ve proje güvenilirliğini öncelikli kriterler arasında değerlendirdiği ifade ediliyor.

Uzmanlar, özellikle son yıllarda yaşanan ekonomik dalgalanmalar ve deprem gerçeğinin, tüketicilerin güvenlik ve kalite konusundaki hassasiyetini artırdığına dikkat çekiyor.

Değer artışında yeni kriterler öne çıkıyor

Sektör temsilcilerine göre günümüzde bir konutun ya da karma yaşam projesinin değerini etkileyen başlıca unsurlar şunlar:

– Deprem yönetmeliklerine uygun mühendislik altyapısı
– Güçlü ulaşım bağlantıları
– Sosyal donatı alanları
– Yeşil alan ve peyzaj düzenlemeleri
– Enerji verimliliği sağlayan sistemler
– Güvenlik altyapısı
– Eğitim, sağlık ve ticaret merkezlerine erişim kolaylığı
– Sürdürülebilir şehircilik yaklaşımı

Özellikle metro, hızlı tren, çevre yolu ve yeni ulaşım koridorlarına yakın bölgelerde geliştirilen projelerin yatırımcı ilgisini daha fazla çektiği belirtiliyor.

Enerji verimli projeler daha hızlı değer kazanıyor

Araştırmalar, enerji verimliliği sağlayan ve ulaşım ağlarıyla entegre şekilde planlanan projelerin ikinci el piyasasında daha güçlü performans gösterdiğini ortaya koyuyor.

Sektör değerlendirmelerine göre sosyal yaşam alanları güçlü, çevresel sürdürülebilirlik kriterlerini karşılayan ve ulaşım avantajı sunan projelerde ikinci el değer artışının ortalamaya göre yüzde 20’ye kadar daha hızlı gerçekleşebildiği ifade ediliyor.

Bu durum, yatırımcıların yalnızca bugünkü fiyat seviyelerine değil, projenin gelecekteki değer üretme kapasitesine de odaklandığını gösteriyor.

Arsa ve konut yatırımlarında yeni dönem başladı

Gayrimenkul uzmanları, sektörde yaşanan dönüşümün artık teorik bir tartışma olmaktan çıktığını ve sahada somut karşılık bulduğunu vurguluyor.

Uzmanlara göre gayrimenkul sektörü artık yalnızca yapı üretiminin değil, yaşam üretiminin konuşulduğu bir döneme girmiş durumda. Bir projenin toplam değeri; metrekare büyüklüğü veya bulunduğu konum kadar mühendislik yaklaşımı, güvenlik standartları, sosyal yaşam olanakları ve sürdürülebilirlik vizyonuyla da şekilleniyor.

Özellikle büyük şehirlerde marka itibarı yüksek, planlı gelişen ve yaşam kalitesini merkeze alan projelerin yatırımcılar tarafından daha fazla tercih edildiği gözlemleniyor.

Şehirleşme anlayışı değiştikçe yatırım tercihleri de değişiyor

Uzmanlar, önümüzdeki dönemde gayrimenkul sektöründe değer artışının yalnızca merkezi bölgelerle sınırlı kalmayacağını düşünüyor. Yeni ulaşım yatırımlarıyla desteklenen gelişim koridorları, planlı uydu kentler ve sürdürülebilir yaşam alanları yatırımcıların radarına daha fazla girecek.

Bu süreçte konut alıcılarının ve yatırımcıların sadece bugünün fiyatlarına değil, bölgenin gelecekteki gelişim potansiyeline, altyapı yatırımlarına ve yaşam kalitesine odaklanması gerektiği belirtiliyor.

Sektör temsilcileri, gayrimenkulde yeni dönemin temel formülünü ise şu sözlerle özetliyor: “Artık değer yalnızca nerede olduğunuzla değil, nasıl yaşadığınızla da ölçülüyor.”

Emlaknews.com.tr

“Şehir merkezine yakın olmak isteyenler metrekareden feragat ediyor”

Konut piyasasında özellikle büyükşehirlerde erişilebilirlik sorununun derinleştiğini belirten Yazıcı, şehir merkezlerine yaklaştıkça arsa maliyetlerinin ciddi şekilde arttığını ve bunun doğrudan konut fiyatlarına yansıdığını söyleyerek, “Bugün birçok tüketici için denklem oldukça net. Ya şehir merkezine yakın ama daha küçük bir ev tercih edilecek ya da daha büyük bir konut için ulaşım yükü artacak. Özellikle trafik, zaman kaybı ve yaşam maliyetleri düşünüldüğünde, birçok kişi daha küçük ama merkezi konumlu konutlara yöneliyor” dedi.

Uzaktan çalışma modeli tercihleri değiştirdi

Pandemi sonrası yaygınlaşan hibrit ve uzaktan çalışma modellerinin de konut tercihlerini dönüştürdüğünü ifade eden Yazıcı, artık yaşam kararlarının yalnızca iş lokasyonuna göre verilmediğini belirtti. Eskiden işe yakın oturmanın çok daha kritik olduğunu vurgulayan Yazıcı, bugün ise bazı tüketicilerin şehir çeperlerinde daha büyük yaşam alanlarını tercih ederken, bazı kesimlerin sosyal yaşama erişim nedeniyle merkezi bölgelerde küçük ama fonksiyonel evlere yöneldiğini söyledi.

“Küçük evler artık maliyet avantajı da sunuyor”

Küçük metrekareli konutların yalnızca satın alma maliyetinde değil, yaşam giderlerinde de avantaj yarattığını belirten Yazıcı, özellikle aidat, enerji ve bakım giderlerinin tüketici kararlarında belirleyici hale geldiğini belirterek, “Metrekare küçüldükçe ısıtma, soğutma, elektrik, temizlik ve bakım gibi maliyetler de düşüyor. Günümüzde kullanıcılar yalnızca evin büyüklüğüne değil, alanın ne kadar verimli kullanıldığına bakıyor. Akıllı depolama çözümleri, yüksek tavan kullanımı ve çok amaçlı yaşam alanları küçük konutlarda değer yaratıyor” diye konuştu.

Konut kredileri erişilebilirliği daha da zorlaştırıyor

Yüksek faiz ortamının konut piyasasını doğrudan etkilediğini ifade eden Yazıcı, mevcut kredi koşullarında orta gelir grubunun büyükşehirlerde ev sahibi olmasının giderek zorlaştığını söyledi. Bugün 1 milyon TL’lik bir konut kredisi için 10 yıl boyunca aylık yaklaşık 26-28 bin TL ödeme gerektiğine dikkat çeken Yazıcı, ortalama konut fiyatlarının 5 milyon TL seviyelerine ulaştığı bir ortamda krediyle ev sahibi olmanın birçok kişi için erişilebilir olmaktan çıktığını belirtti.

Türkiye küçülen haneler dönemine giriyor

Konut piyasasındaki dönüşümün en önemli nedenlerinden birinin demografik değişim olduğunun altını çizen Yazıcı, Türkiye’de hane halkı yapısının hızla değiştiğini söyledi. 2000 yılında ortalama 4,5 kişi olan hane halkı büyüklüğünün bugün 3 kişinin biraz üzerine gerilediğini belirten Yazıcı, tek başına yaşayan birey sayısındaki artışın da dikkat çekici boyutlara ulaştığını ifade ederek, “Boşananlar, öğrenciler, yalnız yaşamayı tercih eden genç profesyoneller ve yaşlı nüfus artışı küçük konut ihtiyacını büyütüyor. Özellikle 65 yaş üstü nüfustaki yükseliş önümüzdeki yıllarda konut tipolojilerini daha da değiştirecek.” şeklinde konuştu.

“Bu dönüşüm geçici değil”

Küçük metrekareli konutların gelecekte daha da yaygınlaşacağını öngören Yazıcı, sektörün artık yalnızca daha büyük ev üretmeye değil, daha işlevsel yaşam alanları geliştirmeye odaklanması gerektiğini belirtti. Yazıcı, “Küçük ev eğilimini sadece ekonomik kriz ya da yüksek faizle açıklamak eksik olur. Türkiye’de aile yapısı değişiyor, nüfus yaşlanıyor ve bireysel yaşam modeli güçleniyor. Tüm bu gelişmeler küçük ama verimli konutları geleceğin ana konut modeli haline getiriyor” diyerek sözlerini bitirdi.