Yüksek bütçeli gayrimenkul satışlarında avukat zorunluluğu geliyor

Yargı Paketi kapsamında önerilen yeni uygulama, belirli bir parasal değerin üzerindeki taşınmaz satışlarında tarafların yalnızca idari onay ve şekli denetimle değil, baroya kayıtlı avukat aracılığıyla işlem yapmalarını öngörüyor. Böylece hem alıcı hem de satıcı hukuki olarak korunacak, işlem sırasında yaşanabilecek ihtilafların önüne geçilecek.

Gayrimenkul sektöründe rekor artış, hukuki güvenlik ihtiyacını güçlendiriyor. Türkiye’de satışların bir önceki yıla göre yüzde 8,7 artış göstererek 3 milyon 332 bin 994 adede ulaşması, sektördeki riskleri artırdı. Tapu devri gibi yüksek ekonomik değere sahip işlemlerin yalnızca idari prosedürlerle gerçekleştirilmesi, uzmanlar tarafından yetersiz bulunuyor. Avukatın sürece dahil edilmesi, belgelerin kontrol edilmesi, tarafların bilgilendirilmesi ve sözleşme içeriklerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesini sağlayacak.

Planlanan düzenleme, tüm tapu işlemlerini değil, sadece yüksek değerli satışları kapsayacak. Parasal sınırın belirlenmesinde, anonim şirketlerdeki avukat bulundurma kriterleri gibi objektif ölçütler baz alınacak ve her mali yıl başında güncelleme yapılacak. Satış, bağış, trampa, intikal veya ipotek işlemleri gibi kapsam dahilindeki işlemler, yasal sürecin netleşmesiyle belli olacak.

Uygulamada tapu işlemlerinin önemli bir kısmı sonradan hukuki ihtilaflara dönüşüyor. En sık karşılaşılan sorunlar arasında muvazaa iddiaları, ehliyet ve irade sakatlığı, aile konutu uyuşmazlıkları, tapu kaydı üzerindeki şerh ve irtifaklar, vekaletle satışlarda kötüye kullanım ve yabancılar için edinim kısıtları yer alıyor. Avukatın sürece dahil olması, bu tür risklerin çoğunu işlem öncesinde ortadan kaldıracak bir kontrol mekanizması oluşturacak.

Uzmanlar, söz konusu uygulamanın yasalaşmasıyla birlikte dava sayılarında önemli düşüş yaşanacağını öngörüyor. Bu düzenleme, tarafların hak kaybını önlerken, mahkemelerin iş yükünü de azaltacak ve yargı sistemine ciddi zaman kazandıracak. Ayrıca “önleyici hukuk” anlayışı, Türkiye’de gayrimenkul piyasasında güvenli ve şeffaf işlemlerin önünü açacak.

Emlaknews.com.tr

Gelir İdaresi Başkanlığı, gayrimenkul satışlarında usulsüzlük tespit edilen yüz binlerce tapulu ev için adreslere tebligat gönderiyor. Satıcı ve alıcıların, gerçek satış bedelini beyan etmemeleri durumunda ciddi cezalar ve faiz uygulaması bekleniyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı, gayrimenkul sektöründe yaşanan usulsüz satış işlemleriyle ilgili adımlar atmaya başladı. Bakanlık, yüz binlerce gayrimenkul satışıyla ilgili alıcı ve satıcılara tebligatlar göndermeye başladı. Yapay zeka destekli sistemler sayesinde yapılan taramalarla tespit edilen usulsüzlüklerde, gayrimenkul alım-satımında gerçek bedel ile beyan edilen bedel arasındaki fark, faiziyle birlikte tahsil edilecek.

Düşük satış bedelleri sıkı takipte

Gelir İdaresi Başkanlığı, yapılan taramalarla geçmiş 5 yıla ait yüz binlerce şüpheli gayrimenkul satışını tespit etti. Bu satışlarda, taşınmazların gerçek bedelleri yerine, belediyelerin belirlediği rayiç bedel kadar bir değer gösterildiği görüldü. Bakanlık, bu işlemleri yapan alıcı ve satıcıları ayrı ayrı ifadeye davet etti. Ayrıca, satış süreci için açıklama yapmayanlara yüksek miktarda para cezası uygulanacağı bildirildi.

Tapu harcı ve usulsüz beyanlar

Yasal düzenlemelere göre, gayrimenkul satışlarında ödenmesi gereken tapu harcı, gerçek satış bedelinin %4’ü olarak belirlenmiş durumda. Bu tutar, alıcı ve satıcı arasında eşit olarak paylaştırılmakta. Ancak uygulamada, satıcılar çoğu zaman bu bedelin tamamını üstleniyor. Bununla birlikte, alıcı ve satıcı arasındaki sözlü anlaşmalarla tapu satış bedelinin düşük gösterilmesi sıklıkla görülüyor. Bu durum, tapu harcının ve devlete ödenmesi gereken verginin azaltılmasına yol açıyor.

Usulsüz beyanlar sonuç veriyor: Faizli geri ödeme

Gelir İdaresi Başkanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile birlikte yaptığı denetimlerde, tarafların düşük beyan ettiği satış bedellerini araştırıyor. Yürütülen yapay zeka destekli taramalar sayesinde, milyonlarca satış işlemi tek tek incelendi. Alıcı ve satıcılar, gönderdikleri beyanlar üzerinden ifade vermeye davet ediliyor. İfadesi alınan tarafların usulsüzlük yaptığı sabit görülürse, eksik beyan edilen tutarın faiziyle birlikte geri ödenmesi zorunlu hale geliyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in talimatıyla kurulan yeni ekipler, gayrimenkul satışlarını daha dikkatli incelemek üzere görevlendirildi. Bakanlık yetkilileri, ev sahiplerinin ve alıcılarının doğru beyanlar yapmalarını sağlamak amacıyla tebligat süreçlerini hızlandırmış durumda. Bu denetimler, gayrimenkul piyasasında şeffaflık sağlanmasını ve devletin vergi gelirlerini artırmayı hedefliyor.

Usulsüz satışlar ve ekonomiye etkileri

Usulsüz satışlar, sadece devletin vergi kaybına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda gayrimenkul piyasasında da dengesizliklere neden oluyor. Piyasadaki düşük beyanlar, hem alıcı hem de satıcı için kısa vadede avantaj gibi görünebilir, ancak uzun vadede vergi yükümlülüklerinin artmasına ve piyasa değerinin bozulmasına yol açabilir.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın başlattığı bu denetimler, gayrimenkul sektöründeki düzeni sağlamak, usulsüzlükleri engellemek ve vergi kaçakçılığını önlemek adına önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Bakanlık, alıcı ve satıcıları doğru beyan yapmaya teşvik ederken, eksik beyanların geri ödemeleriyle ilgili ciddi önlemler almayı sürdürüyor.

Mustafa Balcı-sozcu.com.tr