Türkiye genelindeki iskansız bağımsız bölüm sayısının yaklaşık 7-8 milyon arasında olduğunun öngörüldüğünü belirten Özdemir, son 5-10 yıllık inşaat verilerine ilişkin değerlendirmelerde, belediyelerden yapı ruhsatı alan mülklerin yaklaşık yüzde 28’inin halen yapı kullanma izin belgesi alamadığını ifade etti.

Her iskansız binanın sorunu aynı değil

Özdemir’e göre iskansız yapıların tamamını aynı kategoride değerlendirmek doğru değil. Yapı kullanma izin belgesi alınamamasının nedenleri arasında teknik eksikliklerin yanı sıra müteahhitlerin finansal sorunları, SGK ve vergi borçları, yapı denetim süreçlerinin tamamlanamaması gibi farklı etkenler bulunuyor.

Kat irtifakının kat mülkiyetine dönüştürülmesi için inşaatın tamamlanması, gerekli teknik ve idari belgelerin hazırlanması ve belediyeden yapı kullanma izin belgesinin alınması gerekiyor.

İskan başvurusunda yapı ruhsatı, onaylı mimari proje, yapı denetim raporları, SGK ilişiksizlik belgesi, vergi borcu bulunmadığına ilişkin yazı, enerji kimlik belgesi, asansör tescil raporu ile ilgili altyapı ve itfaiye uygunluk belgeleri aranıyor.

Yapı denetim süreçlerinin kapatılması ve ilgili yükümlülüklerin tamamlanması da kat mülkiyetine geçişte önem taşıyor. Alt taşeronların ödenmemiş alacakları ise doğrudan tapu işleminin konusu olmamakla birlikte, müteahhidin yapı denetim kapanışını ve iskan sürecini tamamlamasını dolaylı olarak etkileyebiliyor.

Mali sorunlar nedeniyle bekleyen dosyalara çözüm çağrısı

Bilge Özdemir, özellikle teknik açıdan tamamlanmış, onaylı mimari projesine uygun inşa edilmiş ve yıllardır kullanılan bazı binaların, geliştirici şirketlerin veya taşeronların mali sorunları nedeniyle iskan alamadan beklediğine dikkat çekti.

Özdemir, belediyelerde bekleyen iskan başvurularının tamamının nedenlerine göre sınıflandırılmasını ve teknik eksiklik bulunmadığı halde finansal veya yasal yükümlülükler nedeniyle sonuçlandırılamayan dosyalar için ayrı çözüm mekanizmaları geliştirilmesini önerdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çağrıda bulunan Özdemir, müteahhitlerin SGK, vergi ve yapı denetim gibi yükümlülüklerinden kaynaklanan sorunların, kat maliklerinin iskan hakkını süresiz biçimde engellememesi gerektiğini vurguladı.

İskan sorununa sigorta veya fon modeli önerisi

GPPS Platformu, sorunun çözümü için kat maliklerinin devreye girebileceği bir sigorta veya fon mekanizması oluşturulmasını öneriyor.

Öneriye göre, projelerin iskan aşamasında ortaya çıkabilecek finansal ve yasal sorunlara karşı bir güvence sistemi kurulması, müteahhidin yerine getirmediği yükümlülükler nedeniyle kat maliklerinin mağdur olmasını önleyebilir.

Bu modelle, teknik açıdan iskan almaya uygun olduğu halde müteahhidin borçları veya diğer mali yükümlülükleri nedeniyle bekleyen yapıların önündeki engellerin aşılması hedefleniyor.

Özdemir’in önerisi, milyonlarca bağımsız bölümün hukuki statüsünü ve kat mülkiyetine geçiş sürecini ilgilendiren iskan sorununun yalnızca inşaat tekniği açısından değil, finansal güvence ve mevzuat boyutuyla da ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Emlaknews.com.tr