GABORAS’ın teknik alt yapısına ilişkin çok sayıda soru aldıklarını dile getiren Altun, borsanın teknolojik platformunun Gaboras Operating System (Gaboras İşletim Sistemi-GOS) olduğu bilgisini verdi.

Altun, “GOS, borsa ve harita ekranlarının bir arada kullanıldığı, saniyeler içinde erişilebilen, anlık şeffaf raporlama teknikleri ile desteklenen, ileri düzey karar destek sistemlerinden oluşan, dünyada kullanılan en gelişmiş ileri teknolojilerin kullanıldığı bir sistem.” diye konuştu.

Evlerin altından sokak geçiyor

“Açık kaynak kod, yerli ve milli yazılımlar, yüksek güvenlikli milli şifreleme algoritmaları olmazsa olmazlarımız.” diyen Altun, bit data, yapay zeka, machine learning, blockchain, bilgi süzen ağ teknolojileri gibi geleceğin teknolojileri GOS’ta bugünden yakaladıklarını bildirdi.

Altun, ihtiyaç olan tüm konumsal veri işleme sistemleri ve ağ teknolojilerini taradıklarını, modülleri ve yazılımları toparlandıklarını, yeni sistem algoritmaları geliştirerek database-yazılım-donanım-işletim kurgusunu tasarladıklarını kaydederek, bunların hepsinin şu an için fiili olarak çalışır durumda ve kullanımda olduğunu söyledi.

GOS’un yüzde 65’inin tamalandığını dile getiren Altun, sözlerini şöyle sürdürdü:

“GABORAS’ta amacımız keşfedileni yeniden keşfetmek değil. Var olanlar içinde en iyi olanı, yerli teknolojiyi geliştirerek GOS alt yapısında birleştirdik. Yüzde 100’e yakın yerli ve milli bir sistem oluşturduk. Mevcut platform servisleri ve hizmetler içinde yaptığımız titiz inceleme sonucu Gaboras İşletim Sistemi’nde en iyi ve ileri teknolojik ürünleri bir araya getirdik. GOS, gördüğü işlevler açısından dünyada bir ilk olacak.”

“Dünyanın ilk gayrimenkul borsa işletim sistemi Türk yapımı olacak”

Altun, bu ülkenin çocuklarının kendilerini son derece iyi yetiştirdiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

“Bir-iki ürün dışında kesinlikle bir marka veya yabancı bağımlılığımız ortadan kalkmış durumda. Hedefimiz odur ki GOS’un tüm dünyaya ihraç edilme zamanı geldiğinde göreceğiz ki dünyanın ilk gayrimenkul borsa işletim sistemi Türk yapımı olmuş olacak. Bu arada mutlaka söylemem gereken bir şey var o da GOS’un alt yapısında yerli ve yabancı yazılımcılar neredeyse 7 gün 24 saat çalışmaktadırlar. Türk ve Suriyeli yazılımcıların daha ağırlık olduğu GOS ekibi bir mekana ve zamana bağlı kalmadan çalışıyor.”

Altun, GOS’un iki kısma ayrıldığını kaydederek, birinci kısmın “ürünler ve hizmetler” olduğunu, burada en başında aldıkları kararla mevcut piyasa ve ürünlere rakip olmayı ve onları yok etmeyi düşünmediklerini vurguladı.

“Kesinlikle vahşi bir rekabet ortamı yaratmak istemiyoruz, yapılmayanı eksik olanı birlikte ve küme yapılar oluşturarak yapmak istiyoruz.” diyen Altun, bu kapsamda firmaların ellerindeki ürünlerde ciddi bir pazar olduklarını bildirdi.

Altun, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yerli ve milli hassasiyetinden bahsederek, “Kendine ve mühendislerine güvenmeyenler yüksek teknoloji gibi bir söylem içine giremez.” dedi.

“Bugünlerde mevcut birikimi kullanmak yerine, en olmaması gereken şey bürokratik reflekslerin ön almasıdır.” diyen Altun, kamunun bu teknolojilerin süreçlerinin ve içeriğinin öğrenilerek transfer edilmesi gibi maliyeti yüksek işler yerine iş birliği yapmasının önemine dikkati çekti.

“Gayrimenkulde yatırımcının eli ayağı olacağız”

Altun, ikinci kısmın ise GOS işletim sisteminin kendisi olduğunu belirterek, özünde bir teknolojik platform olan GOS’un amacının, “big-data ve yapay zeka teknolojilerini ve öğrenen makine teknolojisini kullanarak gayrimenkul süreçlerinde yatırımcının eli ayağı olmak” olduğunu vurguladı.

Çok hızlı ve global olmak ve huzurla işlem yaptırmak zorunda olduklarını anlatan Altun, gayrimenkule gömülü kapitalin yeniden geri kazanımı konusunda gayrimenkul kıymetler borsasının öneminden bahsetti.
Altun, GABORAS ve alt yapısına ilişkin değerlendirmelerini şöyle sürdürdü:

“İster bireysel yatırımcı, isterseniz de dev bir banka olun. Hiç zorlanmadan mülklerinizi veya ipoteklerinizi, teminatlarınızı saniyeler içinde yönetebilecek, alıp-satabilecek, anında durumunu sorgulayabileceksiniz. Buna göre ülkedeki 158 milyon tapuyu yönetecek ve 158 milyon tapuyla ilgili herkese hizmet verebilecek yaygın bir teknolojik ağ oluşturuyoruz. Tüm Türkiye’de hizmet verecek sistemimiz dünyanın her yerinden taleplere anında cevap verebilecek. Hatta yereldeki binlerce uzman muhatapları da bu hizmetin içine sokuyoruz. Daha şimdiden 48 bin emlak danışmanı, 12 bin değerleme uzmanı, 4 bin 500 planlama ve harita bürosu, 850’den fazla hukukçu sisteme işlenmiş durumda.”

Altun, GOS’un alt modüllerinden bazılarının “Alım Satım Kiralama Kiraya Verme Platformu”, “Şehir-İlçe-Mahalle Değer İzleme Platformu”, “İpotek Takip Platformu”, “Yatırımcı Hızlı Süzme Ve Operasyonel Alım Platformu”, “İtibar Yönetim Sistemleri”, “Gözden Geçirme Raporlama ve Operasyon Platformu”, “Değer Haritaları” ve findeksin gayrimenkul versiyonu olan “Gindeks” olduğunu sözlerine ekledi.

Öte yandan, Altun, GABORAS’ın işletim sistemine ilişkin ilk görselleri de AA ile paylaştı.

AA

Derneğin, faaliyet gösterdiği 78 ülkede bizzat tanıtımını yapacağı, 2019’un ilk çeyreğinde hizmete alınması beklenen projede iş süreçlerinin tamamı ve teknolojik altyapının yüzde 60’ı tamamlandı.

MÜSİAD Genel Başkanı Abdurrahman Kaan, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha önce dile getirdiği Gayrimenkul Kıymetler Borsası’nın kurulması için dernek önderliğinde GABORAS’ın kurulduğunu söyledi.

Türkiye’de 158 milyon tapu olduğu bilgisini veren Kaan, bu tapuların tümünün bir ekonomik değer ihtiva ettiğini, sadece geçen yıl tapuda 8 milyondan fazla işlem yapıldığını aktardı. Kaan, 2017’de 1,4 milyondan fazla konutun el değiştirdiğini kaydederek internet ortamındaki beyanlar ile sektöre kontrolsüz arz edilen gayrimenkullerin rakamının 20 milyondan fazla olduğunu bildirdi. GABORAS ile güvenli piyasa arz mekanizmaları gözetilerek gayrimenkul sektörünün kıymetlerinin tanımlaması ve dijitalleşmesinin yeniden yapılacağını dile getiren Kaan, Türkiye merkezli borsanın, 2023 hedeflerine ulaşılması noktasında önemli bir adım olduğunu vurguladı.

“Amacımız; Cumhurbaşkanımızın 2014 yılında dile getirdiği Gayrimenkul Kıymetler Borsası ile sektörün sürdürülebilir, şeffaf ve tanımlı hale gelmesi, ortak, çok dilli ve en ileri teknolojik imkanları kullanan güven esaslı, milli bir platform üzerinden taşınmazların yönetilmesidir.” diyen Kaan, şu ifadeleri kullandı:

“Derneğimiz, bu hedef doğrultusunda, teknolojik altyapıyı, teknopark-üniversite olanaklarını ve uzmanlık katkılarını faaliyete geçecek düzeyde hazır hale getirdi. Süreç içerisinde uzman kurum ve kuruluşlardan da destek alan MÜSİAD elde edilen çıktıları üyeleriyle de paylaştı. Sermaye piyasalarında büyüme ve derinleşme ve sektörde yatırım için oluşturduğumuz liyakat esaslı güven ortamı başta İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) ülkeleri olmak üzere 78 ülkeye ihracat kapasitemizi artıracaktır.”

“Saniyeler içerisinde tapu değişimi yapılabilecek”

GABORAS Genel Müdürü İshak Kurtuluş Altun ise yazılım ve teknik altyapı olarak borsanın Türkiye’nin en gelişmiş projesi olduğunu belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Taşınmaz varlık odaklı süreçleri, dijital elektronik ortamlarda anlık izlenebiliyor, ölçülebiliyor, değerlendirilebiliyor, görselleştirilerek paylaşılabiliyor ve raporlanabiliyor. Proje ile saniyeler içerisinde şeffaf ve güvenli borsa ortamında tapu değişim işlemleri güvenle yapılabilecek. Uygulama kapsamında ayrıca, bölgesel değerler üzerinden hisseli alım-satım işlemleri de zamana ve mekana bağlı kalınmaksızın kolayca yapılabilecek. Öte yandan varlık değerlerinin borsalaşmasıyla oluşturulacak gelir modeliyle yerli şirketlerin proje ve sermaye bazında destekleneceği, kamu borcunu arttırmayan bütçe dışı kaynak sağlanacağı hedefler gerçekleşebilecek. Gayrimenkul Kıymetler Borsası ile yeni finansal araçlar ortaya çıkacak, ülke ekonomisini katlayacak devasa bir sürecin başlatılmasının yolu açılacak.”

“Güvenli ortam sağlıyoruz”

Altun, dağınık durumdaki bilgilerin ve hizmetlerin çözüm ortakları tarafından geliştirilen elektronik ortama 7 gün 24 saat erişilebileceğini söyledi.

“Tüm ilgili paydaşların bu platformda güvenli bir şekilde varlık depolama, varlık yönetimi, varlık takibi, gayrimenkul alım-satım-kiralama, ihale, hisse alma, satma, ipotek, rehin tesis gibi faaliyetleri yürütebilmesi için güvenli bir ortam sağlamayı amaçlıyoruz.” diyen Altun, şu anda sistemin yazılım, donanım database ve algoritmik çözümlemelerinin faal durumda olduğunu ve hizmet verdiğini anlattı.

Altun, amaçlarının, “Gayrimenkul Kıymetler Borsası’nın yapı taşlarını en iyilerle, piyasa mekanizmaları içinde döşemek” olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sektörel değerlendirme alanımıza giren, ülke dinamiklerinin sağladığı potansiyel fırsatları, büyük proje ve alt yapılarını, yeni ulaşım odak ve ağlarını, yeniden yapılandırma ve kentsel dönüşüm trendlerini, sektörel gelişmeleri ve trendleri anlık ve elektronik olarak izlemek ölçmek endekslemek. Değer simülasyonlarını hesaplayarak görselleştirmek, mekânsal endekslere dönüştürmek, karar süreçlerine yatırım ortamlarına şeffaf güvenli platform ve piyasa verileri sunmak, gayrimenkul kıymetlerinin borsalaşmasına geçmek, sürece Ar-Ge ve teknolojik destek sağlamak, gayrimenkul arz ve ticaretinde güven otoritesi olmak, ülke-bölge derecelendirme ve endekslerini yayınlamak sahasında bölgesel ve global oyuncu olmak istiyoruz.”

Altun, projede çok küçük oranda da olsa Yıldız Teknik Üniversitesi Teknopark’ın da ortaklığının olduğunu sözlerine ekledi.

GABORAS’ın getireceği yenilikler

MÜSİAD tarafından kurulan Gayrimenkul Kıymetler Borsası AŞ sayesinde Türkiye’deki gayrimenkullerin alım-satımı 7 gün 24 saat boyunca elektronik ortamdan yapılabilecek. Konut ve iş yeri gibi projelerle ilgili gerçek ve şeffaf bilgilere ulaşım kolaylaşacak, yabancıya satış katlanarak artacak.

Derneğin, faaliyet gösterdiği 78 ülkede bizzat tanıtımının yapılacağı projede iş süreçlerinin tamamı ve teknolojik altyapının yüzde 60’ı tamamlandı.

Gelecek yılın ilk çeyreğinde hizmete alınması beklenen proje kapsamında, tapular, tapulu-tapusuz taşınmaz değerler, üzerlerinde tesis edilmiş haklar (irtifak, ipotek, teminat, intifa, kira ve benzeri) varlık olarak nitelenebilecek, kabul edilebilecek, bu durumdaki tüm varlıklar kolayca tek bir sistem üzerinden izlenebilecek ve yönetilebilecek.Big data üzerinden statik ve dinamik veri akışlarıyla çalışan sistem, ilgilileri tarafından tanıtılan ve kayıt ettirilen varlıklar, 7 gün 24 saat bilgi alınabilir halde olacak. GABORAS üzerinden; satın alma, satma, kiralama, kiraya verme, ipotek tesis etme, teminat verme, hasılat paylaşımı, kat karşılığı, parselasyon ve hisselendirme gibi tüm gayrimenkul iş ve işlemler gerçekleştirilebilecek.

Sistem, konum bilgisine dayalı veri tarama, anlık hız performans parametresi, çoklu statik ve dinamik veri kaynağından veri süzme , konum bilgisine dayalı data/sinyallerinin akıllı asimetrik işlevlendirilerek yeni konum bilgisine yönlendirilmesi, konum bilgisini işleyen yazılım database işletim sistemleri, donanımların öğrenen makina/yapay zeka algoritmasına dönüştürülmesi, big-data değer haritalarının güven otoritesi mekanizmalarına dönüştürülmesi ve ticarileştirilmesi, statik ve dinamik risklerin klasifikasyonu, öncelikli risk sektörlerinin saptanması, risklerin tehdit oluşturmadan önceden yönetilmesi, sektörel kalkınma odaklı veri analitiği gibi hizmetler de sunacak.

AA

İhracat artacak

Borsa kurulmasını Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın 2014’te dile getirdiğini belirten Kaan, “Amacımız sektörün sürdürülebilir, bilgi kirliliğinden uzak, şeffaf ve tanımlı hale gelmesi, ortak, çok dilli ve en ileri teknolojik imkânları kullanan güven esaslı, milli bir platform üzerinden taşınmaz varlıklarının yönetilmesi. Gayrimenkul Kıymetler Borsası, başta İSEDAK ülkeleri olmak üzere 78 ülkeye ihracat kapasitemizi artıracaktır” şeklinde konuştu.

Şeffaf olacak

GABORAS Genel Müdürü İshak Kurtuluş Altun, tapuların dijital elektronik ortamlarda anlık izlenilirken aynı zamanda raporlanabileceğini de dile getirdi. Altun şöyle devam etti: “Proje ile saniyeler içerisinde şeffaf ve güvenli borsa ortamında tapu değişim işlemleri güvenle yapılabiliyor. Uygulama kapsamında ayrıca, bölgesel değerler üzerinden alım, satım ve kiralama işlemleri gerçekleşecek. Gayrimenkul Kıymetler Borsası ile yeni finansal araçlar ortaya çıkacak, ülke ekonomisine destek verecek bir süreç başlayacak.”

Dijital devrim

Vatandaş sahip olduğu tapuyu, tapulu-tapusuz taşınmaz değerlerini, üzerlerinde tesis edilmiş irtifak, ipotek, teminat, intifa ve kira gibi hakları varlık olarak niteleyebilecek. Tüm varlıklarını da kolayca tek bir sistem üzerinden izleyebilecek. Oluşturulacak borsa işlem sürecinde, satın alma, satma, kiralama, ipotek tesis etme, teminat verme, hasılat paylaşımı, kat karşılığı, parselasyon tüm gayrimenkul işlemleri yapılacak.

Seda Tabak/Sabah