Kararla birlikte sektörün teknik altyapısını tamamlaması için üç aylık ek süre tanınırken, uzmanlar sistemin tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekiyor. Gayrimenkul sektöründe ödeme güvenliğini sağlayacak mekanizmanın başarılı olabilmesi için hem emlak işletmelerinin sisteme tam entegrasyonu hem de kayıt dışılığı azaltacak yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Güvenli ödeme dolandırıcılık riskini azaltacak

Yeni sistem, taşınmaz satışlarında satış bedelinin güvenli şekilde aktarılmasını ve tapu devriyle ödemenin eş zamanlı gerçekleşmesini amaçlıyor. Böylece ödeme kaynaklı mağduriyetlerin ve dolandırıcılık risklerinin önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.

Ancak sektör temsilcileri, uygulamanın sağlıklı işlemesi için teknik altyapının yanı sıra değer beyanı, proje satışları ve taksitli işlemler gibi birçok konuda ilave düzenlemeye ihtiyaç bulunduğunu ifade ediyor.

Emlak ofislerinin sisteme dahil edilmesi isteniyor

Sektörde işlemlerin büyük bölümünü yetki belgeli emlak işletmeleri yürütüyor. Bu nedenle güvenli ödeme altyapısında emlak ofislerinin de aktif rol üstlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre hizmet bedellerinin de sistem kapsamına alınması, hem tahsilat süreçlerini güvence altına alacak hem de kayıtlı ekonomiye katkı sağlayacak. Ayrıca yasal yetkisi bulunmayan aracıların faaliyetlerinin sınırlandırılması da sistemin etkinliğini artırabilecek adımlar arasında gösteriliyor.

Kayıt dışılıkla mücadelede yeni adımlar bekleniyor

Sektör temsilcileri, güvenli ödeme sisteminin ödeme güvenliğini sağlayacağını ancak gerçek satış bedellerinin beyan edilmesini tek başına garanti etmeyeceğini vurguluyor.

Bu kapsamda tapu harçlarının yeniden düzenlenmesi, değer artış kazancına ilişkin teşvikler getirilmesi ve gönüllü uyumu artıracak vergisel düzenlemelerin hayata geçirilmesi talepleri öne çıkıyor. Ayrıca proje satışları ve taksitli konut satışları için de sisteme uygun yeni çözümler geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

1 Ekim’de başlaması planlanıyor

Türkiye’de milyonlarca liralık gayrimenkul işlemlerinde ödeme güvenliğini artırması beklenen Güvenli Ödeme Sistemi’nin, teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 1 Ekim 2026 tarihinde zorunlu olarak uygulanması planlanıyor.

Değerleme raporları artık doğrudan Tapu Kadastro’ya aktarılacak

Kanunun en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, konut finansmanı ve gayrimenkul değerleme sistemine ilişkin oldu.
Yeni düzenlemeyle birlikte SPK ve BDDK tarafından yetkilendirilen değerleme kuruluşlarının hazırladığı ekspertiz raporları artık Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne elektronik ortamda zorunlu olarak gönderilecek.

Bu adımın;

– Tapuda gerçek satış değerlerinin izlenmesi,

– Krediye konu taşınmazların merkezi veri sisteminde toplanması,

– Fiyat manipülasyonlarının azaltılması,

– Gayrimenkul piyasasında şeffaflığın artırılması

amacıyla devreye alındığı değerlendiriliyor.

Sektör temsilcileri, bu düzenlemenin özellikle ikinci el konut piyasasında gerçek fiyat verisinin oluşmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

TOKİ projelerine damga vergisi istisnası geldi

Kanunla birlikte Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın sosyal konut projelerine yönelik önemli bir mali avantaj da sağlandı. 31 Aralık 2027’ye kadar TOKİ’nin sosyal konut ve konutla birlikte ihale edilen yapım işlerinde; ihale kararları, yüklenici sözleşmeleri damga vergisinden muaf tutulacak.

Bu düzenlemenin sosyal konut üretim maliyetlerini azaltması ve yeni projelerin hızlanmasına katkı sunması bekleniyor.

Kat maliklerinin aidat ve işletme projelerinde yeni dönem

Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılan değişikliklerle apartman ve site yönetimlerinde işletme projesi sistemi yeniden düzenlendi.

Yeni sistemde:

– İşletme projelerinin en geç 3 ay içinde genel kurulda onaylanması zorunlu hale geldi.

– Yönetici, kurul oluşana kadar geçici işletme projesi hazırlayabilecek.

– Aidat artışlarında yeniden değerleme oranı sınırı uygulanabilecek.

Ayrıca yönetim planı değişikliklerinde daha önce gereken “beşte dört çoğunluk” şartı “üçte iki çoğunluk” seviyesine düşürüldü. Bu değişikliğin özellikle büyük sitelerde karar alma süreçlerini hızlandırması bekleniyor.

Kooperatiflerde tapu devrine sınırlama

Yapı kooperatiflerine yönelik düzenleme de dikkat çekti. Buna göre etap etap inşaat yapan kooperatifler, tüm etaplar tamamlanmadan ortaklara tahsis edilen bağımsız bölümlerin tapu devrini gerçekleştiremeyecek. Düzenlemenin amacı, yarım kalan projelerde yaşanan mülkiyet ve mağduriyet sorunlarının önüne geçmek olarak değerlendiriliyor.

Çevre danışmanlık firmalarına sıkı denetim geliyor

Çevre Kanunu’nda yapılan değişikliklerle çevre danışmanlık firmalarının görev ve sorumlulukları genişletildi. Yeni dönemde çevre danışmanlık firmaları:

– Tesislerdeki çevre aykırılıklarını Bakanlığa bildirmek,

– Aylık faaliyet raporu hazırlamak,

– Çevresel eğitim vermek

zorunda olacak.

Bildirim yapmayan firmalara 75 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Ayrıca ceza puanı sistemi getirildi. 4 yıl içinde:

– 100 puana ulaşan firmaların yetki belgeleri 180 gün askıya alınacak,

– 200 puana ulaşanların yetki belgeleri 2 yıl iptal edilecek.

Yangın güvenliği için periyodik kontrol zorunluluğu

İmar Kanunu’ndaki değişiklikler kapsamında binalarda yangın güvenliği denetimleri zorunlu hale getirildi.

Yeni sistemde:

– Kullanıma açık yapılarda periyodik yangın kontrolleri yapılacak,

– Eksiklikler için en fazla 6 ay süre verilecek,

– Kontroller yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanları tarafından raporlanacak.

Özellikle oteller, AVM’ler, rezidanslar ve yüksek katlı yapılarda bu düzenlemenin önemli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Şantiye şefleri günlük kayıt tutacak

Yeni düzenleme ile şantiye şeflerine de yeni sorumluluklar getirildi.

Şantiye şefleri artık:

– Günlük iş akışını,

– Çalışan ustaları,

– Sahadaki uygulama süreçlerini

Bakanlığın belirleyeceği dijital sisteme uygun şekilde kayıt altına almak zorunda olacak.

Kaçak yapı için hazır beton sağlayana 500 bin TL ceza

Kanunun en sert maddelerinden biri kaçak yapılarla ilgili oldu.

– Ruhsatsız yapılarda kullanılmak üzere hazır beton sağlayan kişi veya şirketlere 500 bin TL idari para cezası uygulanacak.

– Sahte belgeyle müteahhitlik yapanların ise belge numaraları 5 yıl süreyle iptal edilebilecek.

Zemin etüt kuruluşları için yeni sistem kuruluyor

Deprem güvenliği kapsamında “zemin ve temel etüt kuruluşları” ilk kez ayrı bir yapı olarak tanımlandı.

Artık yapıların zemin etütleri yalnızca Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşlar tarafından yapılabilecek.

Gerçeğe aykırı zemin raporu düzenleyen kuruluşların:

– Yetki belgeleri iptal edilecek,

– Faaliyetleri sonlandırılacak,

– Teknik personellerine 3 yıl meslek yasağı uygulanabilecek.

Bu düzenleme özellikle deprem riski yüksek bölgelerde yapı güvenliğini artırmaya yönelik kritik adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Sosyal konut alanlarında acele kamulaştırma yetkisi

Kanunla birlikte sosyal konut projeleri için acele kamulaştırma yolu da açıldı.

Yeni yerleşim alanı ilan edilen sosyal konut bölgelerinde;

– Kamu taşınmazları,

– Özel mülkiyet alanları

için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı acele kamulaştırma kararı alabilecek.

Bu düzenlemenin özellikle büyük ölçekli TOKİ projelerinde süreci hızlandırması bekleniyor.

Hazine arazileri ve 2B satışlarında süre uzatıldı

Kanunla birlikte;

– 2B arazileri,

– Hazine tarım arazileri,

– Yapı kayıt belgeli taşınmazlar

için başvuru ve ödeme süreleri 31 Aralık 2026’ya kadar uzatıldı.

Bu madde milyonlarca taşınmaz sahibini doğrudan ilgilendiriyor.

Kentsel dönüşüm projelerinde yeni finans modeli

Afet bölgeleri ve kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin maddelerde de önemli değişiklikler yapıldı.

Yeni düzenlemeye göre:

Hibe ve kredi destekleri haczedilemeyecek,

– Teminat gösterilemeyecek,

– İflas masasına dahil edilemeyecek.

Ayrıca Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na devredilen taşınmazların rayiç bedelin yarısı üzerinden faizsiz taksitle satılabilmesinin önü açıldı.

Sektör ne bekliyor?

Gayrimenkul ve inşaat sektöründe yeni düzenlemelerin özellikle:

– Yapı güvenliği,

– Veri şeffaflığı,

– Sosyal konut üretimi,

– Dijital denetim,

– Çevresel kontrol mekanizmaları

alanlarında önemli dönüşüm yaratması bekleniyor.

Buna karşılık sektör temsilcileri, yeni yükümlülüklerin maliyetleri artırabileceğini ve uygulama yönetmeliklerinin kritik önem taşıdığını vurguluyor.

Özellikle yapı denetimi, yangın güvenliği ve zemin etüt sistemlerinde ikincil mevzuatın nasıl şekilleneceği merakla takip ediliyor.

Emlaknews.com.tr

Bu sayede, alıcı ve satıcı arasındaki para transferi eş zamanlı ve kontrol altında gerçekleştirilecek; dolandırıcılık ve mağduriyet riskleri önemli ölçüde azaltılacak.

Tapu devri tamamlanmadan para aktarılmayacak

Uygulama kapsamında satış bedeli, güvenli ödeme sistemi üzerinden bloke edilecek. Tapu işleminin tamamlanmasının ardından tutar otomatik olarak satıcının hesabına geçecek. Böylece taraflar arasında yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Sistem, gayrimenkul alım satım süreçlerinde güvenli, kayıtlı ve izlenebilir bir yapı oluşturacak.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele güçlenecek

Yeni düzenlemenin önemli hedeflerinden biri de kayıt dışı ekonominin azaltılması. Gerçek satış bedellerinin sistem üzerinden kayıt altına alınmasıyla tapu işlemlerinde düşük bedel gösterilmesinin önüne geçilmesi planlanıyor.

Uzmanlar, bu adımın vergi kayıplarını azaltacağını ve piyasada şeffaflığı artıracağını belirtiyor.

Kurumsallaşma ve sürdürülebilir büyüme vurgusu

Uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmede, gayrimenkul sektörünün yüksek tutarlı işlemlerin gerçekleştiği ve güven unsurunun kritik olduğu bir alan olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Güvenli ödeme sisteminin konut ve arsa satışlarında da devreye alınması, sektörde uzun süredir hissedilen önemli bir ihtiyaca yanıt veriyor. Bu uygulama sayesinde hem alıcı hem de satıcı açısından riskler minimuma inecek, dolandırıcılık vakalarının önüne geçilecek ve piyasada şeffaflık önemli ölçüde artacak.”