Şahin’in görüşleri şöyle:

Yatırımcıda analitik yaklaşım

Bu dönemde alıcı davranışında net bir kırılma yaşandı. Talep canlıydı; ancak aceleci değildi. Konutun yaşı ikinci plana itilirken, kullanıma hazır olması, yapısal güven hissi vermesi, yaşam kurgusunun netliği ve fiyat-mantık dengesi satın alma kararlarının ana belirleyicisi haline geldi. Piyasa, vaat edilen projeleri değil; somut gerçeği satın aldı.

‘6–9 milyon TL bandı satıyor’

Orta segmentte özellikle 6–9 milyon TL bandındaki, ödeme planı dengeli kurgulanmış projeler yıl boyunca işlem gördü. Bu aralıkta; ister tamamlanmış ister devam eden olsun, nakit baskısı yaratmayan ve teslim süreci makul ilerleyen projeler öne çıktı. Üst segmentte ise 20 milyon TL ve üzeri konutlarda, lokasyon ve mimari kalite doğruysa satışların durmadığı gözlendi.

İstanbul özelinde dikkat çeken başlıklardan biri, yaklaşık 1 milyon dolar bütçesi olan ve konutu yatırım değil doğrudan yaşam alanı olarak gören alıcı profili oldu. Bu bütçeyle bazı merkezi ve köklü semtlerde, yaşı ilerlemiş ancak oturmuş sitelerde hâlâ seçenek bulunabiliyor. Buna karşılık yeni, nitelikli ve düşük yoğunluklu projelerde fiyatların 2,5–3 milyon dolar bandına yaklaşması, bu talep grubunun önemli bir bölümünü erişim sınırında bırakıyor. Bu tablo, piyasadaki sorunun talep eksikliğinden çok ürün–fiyat uyumsuzluğundan kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Çelişkili durumlar müşteriyi kaçırdı

Buna karşın inşaat ilerlemesi yavaş, finansman yapısı net olmayan ve fiyatı uzun vadeli ödeme planlarıyla yukarı taşınmış projeler için 2025 zor geçti. Bu projelerde satıştan çok stok yönetimi ve nakit dengesi konuşuldu. Yeni proje geliştirme iştahı zayıflarken, firmalar odağını mevcut üretimi nasıl sürdürülebilir kılacaklarına çevirdi.

Şehir bazında bakıldığında 2025’in en dikkat çekici piyasalarından biri Ankara oldu. Deprem sonrası süreçte kentin özellikle deprem bölgelerinden yoğun göç alması, konut talebini yapısal olarak artırdı. Buna savunma sanayi yatırımlarının Ankara merkezli büyümesi eklenince istihdam ve hane sayısı hızla arttı. Bu iki dinamik, konut üretim temposunu belirgin biçimde yukarı çekti.

Ancak hızlı üretim artışı, şehir genelinde sert bir vade rekabetini de beraberinde getirdi. Arzın hızla büyümesiyle fiyatlama çoğu projede vadeyle dengelenmeye çalışıldı; kampanya dili neredeyse tamamen ödeme planları üzerine kuruldu. Bu yaklaşım kısa vadede satış yaratsa da, orta vadede piyasa dengeleri açısından dikkatle izlenmesi gereken bir tablo oluşturdu.

Yapı ruhsatlarına il bazında bakıldığında ise deprem bölgesinin etkisi net biçimde görülüyor. Depremden doğrudan ya da dolaylı etkilenen şehirlerde üretim artarken; İstanbul, İzmir ve Bursa gibi uzun süredir konut ihtiyacı barındıran büyük şehirlerde üretim açığı devam ediyor. Bu durum, Türkiye’deki konut sorununu yalnızca toplam ruhsat sayısıyla değil; coğrafi dağılım ve gerçek ihtiyaç merkezleri üzerinden okumak gerektiğini gösteriyor.

Yıllık satış 1.5 milyonu geçer ama…

Yıl genelinde konut satışlarının 1,5 milyon adet seviyesine yaklaşması bekleniyor. Satışların yaklaşık üçte ikisi ikinci el, üçte biri birinci el kaynaklı. Ancak kamu projeleri hariç tutulduğunda, özel sektörde birinci elin payının yüzde 15 civarında kalması dikkat çekiyor. Verilen ruhsatların 750 bin bandında seyretmesi, üretimin nicelik olarak yeterli; ancak nitelik, lokasyon ve fiyatlama açısından dengesiz olduğunu ortaya koyuyor.

“2026’da her konut satılmayacak, doğru olan satılacak”

GAPAS Başkanı Mustafa Kemal Şahin’e göre 2026’nın ilk bölümünde denge arayışı sürecek. Talep ortadan kalkmış değil; yalnızca doğru ürünü bekliyor. İnşaatı planlı ilerleyen, teslim riski taşımayan ve satın alma sürecini kolaylaştıran projelerde satış ivmesinin kademeli olarak artması bekleniyor. Birinci elin payı yükselirken, ikinci el piyasasının da canlılığını koruyacağı öngörülüyor.

Sonuç net: Gayrimenkul sektörü artık hacimle değil, doğrulukla büyüyor.

2025’in en açık mesajı şu oldu:

Kazanan, en çok üreten değil; ne ürettiğini, kime sunduğunu ve hangi şehirde sunduğunu bilen oluyor.

Hali hazırda 5 yılı doldurmadan satılan, gerçek kişilerin sahibi oldukları gayrimenkuller için elde ettikleri gelirlerin, değer artış vergisi çerçevesinde beyan edilmesi ve vergisinin ödenmesi gerekiyor. Zamanında gayrimenkulün edinim tarihinde beyan edilmeyen gerçek değer, gayrimenkulün beş yıldan önce olası bir elden çıkarılması aşamasında, o günkü gerçek satış fiyatının sisteme girilmesi önünde bir engel teşkil ediyor; satıcı taraf, alım-satım arasındaki farkı düşük tutmak ve daha az vergi ödemek adına gayrimenkulün değerini yine düşük göstermeyi alıcı tarafa teklif ve talep edebiliyor. Özellikle yüksek enflasyon döneminde, her ne kadar enflasyon farkları değer artışlarından düşülebiliyor olsa da enflasyonun üzerinde değerlenen gayrimenkuller için 5 yıl içindeki satışlar, satıcı tarafa ciddi vergisel yükler getirebiliyor. Diğer yandan, hükümetin, söz konusu 5 yıl sınırını kaldırmayı düşündüğü, ne zaman satılırsa satılsın, mutlaka belli bir oranda satış bedeli üzerinden satıcı taraftan bir gelir vergisi alma niyetinde olduğu da biliniyor ve zaman zaman kamuoyuna yansıyan vergi kanunu değişiklik taslaklarında da bu niyet gözlemleniyor.

Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) başkanı İsmail ÖZCAN, gayrimenkul sektöründe, özellikle ikinci eldeki satışlarda, satış fiyatı & vergi konularında bir beyaz sayfa gerekli olduğunu, perakende sektörünün alışık olduğu bir terim olan ‘stok affı’ uygulamasının, gayrimenkul sektöründe de gündeme alınması gerektiğini söyledi. Yakın geçmişe kadar, gayrimenkullerin satın alınması aşamasında, genellikle belediyelerden alınan rayiç bedelin beyan edilerek alım satım harçlarının ödendiği bir yaklaşımdan bugün gerçek alım satım değerlerinin beyan edilir bir noktaya gelinmiş olduğunu ifade eden ÖZCAN, geçmişte yapılan bir beyan hatasının, bugün olası bir satış durumunda misliyle ödenecek bir vergi ortaya çıkardığını, buna katlanmak istemeyen kişilerin de benzer bir yanlışa tevessül ettiklerinin görüldüğünü söyledi.

Vergi kanunu güncellemelerinin konuşulduğu şu dönemde, halen beş yıldan fazla süre elde tutulan gayrimenkullerin satışından alınmayan verginin dahi alınması gündemdeyken, devletin vatandaşlarıyla bir beyaz sayfa açması gerektiğini ifade eden GAPAS başkanı ÖZCAN, “son 5 yıl içinde bir gayrimenkul satın alıp, tapu kayıtlarında gerçek satış fiyatını beyan etmemiş gerçek kişilere, ‘değer güncelleme fırsatı’ verilebilir, bu uygulamaya başvuracak kişilerden belirli oranlarda ya da tutarlarda bir af bedeli tahsil edilir ve devletimiz vatandaşıyla ‘tapu barışı’ yapmış ve bu yolla Hazine’nin de geçmişe dönük vergi kayıpları giderilmiş olur” dedi.

Nisan 2023 içinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısıyla GAPAS’ın yeni yönetim kurulu oluşturuldu. GMK Group Gayrimenkul Grup Başkanı İsmail ÖZCAN’ın başkanlığa devam ettiği GAPAS Yönetim Kurulu’nda başkan yardımcılığını Al-Daar Türkiye Başkanı Halit Sönmez üstlenirken, yönetim kurulu Kader Aydın, Levent Kayık, Mehmet Sungur, Mustafa Kemal Şahin ve Özhan Carda’dan oluştu.

Danışma kurulundaki isimler kimler?

Acarlar Şirketler Topluluğu Pazarlama ve Satış Grup Başkanı Bilge Özdemir’in başkanlığını üstlendiği GAPAS Danışma Kurulu’nda yer alan isimler:

Celal Toprak, Murat Özdemir, Doç. Dr. Pelin Pınar Giritlioğlu, Murat Ergin, Neşe Beyatlı Aydıner, Vedat Arslan, Prof. Dr. Murat Kasımoğlu, Ömer Faruk Akbal ve Zafer Baysal.

Toplantıda geçmiş dönem değerlendirildi

Derneğin 2-3 yıllık dönem için çalışma konularının değerlendirildiği Danışma Kurulu & Yönetim Kurulu ortak toplantısında, sektörün önünü açacak, sektörde yaşanan sıkıntıları giderecek konular üzerine görüş alışverişinde bulunuldu. GAPAS Danışma Kurulu’nda çok sesliliğin oluştuğuna dikkat çeken yönetim kurulu başkanı İsmail ÖZCAN, “konularında uzman ve birikim sahibi üyelerimizin farklı açılardan bakarak ortaya koydukları değerli görüş ve önerileri yönetim kurulu olarak not aldık, çalışmalarımızı bize önerilen yol ve yönde devam ettirerek, bugüne kadar yaptığımız gibi sektörümüz için yeni fikirler, öneriler geliştirmeye devam edeceğiz” dedi.

Kısıtlamaların kalkmasıyla, yabancıların da Türk gayrimenkul sektörüne var olan ilgisinin perçinlendiğini söyleyen Özcan, ticari hayatın normale dönmesi ve özellikle yüz yüze eğitimin başlaması dolayısıyla öğrencilerin büyük kentlere geri gelmesiyle de, konut sektörünün hareketlendiğini söyledi.

Yeni konut üretimi için teşvik şart…

Talebin canlanmasıyla ve son dönem ekonomide yaşanan gelişmelerle, hızlı yükselen konut satış fiyatlarını ve kiraları frenlemek için “Kısa ve Orta&Uzun Vadede Yapılacaklar” olarak iki aşamalı bir formül öneren GAPAS Başkanı İsmail Özcan, konutlardaki bugünkü fiyat ve kira artışı sebeplerini iyi belirlemek gerektiğini, satılık/kiralık konut arzını ‘hızlı’ arttıracak bir aksiyona ihtiyaç olduğunu, yeni inşaatların, minimum 18 ay sürmesi nedeniyle eldeki binalara odaklanmanın gerektiğini vurguladı.

Kullanılmayan ofisler konuta dönüşmeli

Kısa vadede yapılması gerekenlerin; ilk kez GAPAS tarafından önerilen mevcut atıl durumdaki ofis, otel türü bina stoğunun, imar planı ve tapu tadilatlarıyla hızlıca ‘konuta döndürülmesi’, sahipsiz ve metruk binaların kamulaştırılıp yenilenerek piyasaya sunulması, müteahhitlerin elinde kalan özellikle lüks konutların çeşitli KDV, vergi ve harç indirimleriyle erişilebilir hale getirilmesi ve kamu bankaları eliyle cazip konut finansman imkanları yaratılması gerektiğini ifade etti.

Orta ve uzun vadede de devletin özel sektörü, istihdam ve kredi paketleriyle konut üretmeye teşvik etmesi, arsa üretimini hızlandırması ve bu arsaların müteahhitlere ‘kat karşılığı’ ihale edilmesi, özellikle inşaat süresini kısaltan prefabrik sistem betonarme ve çelik yapı sistemlerini tercih eden müteahhitlere ruhsat harcı & vergi indirimi yapması gerektiğini söyledi.

“Sürdürülebilir bir konut üretim politikası” olmalı…

Türkiye’nin “Sürdürülebilir bir konut üretim politikası” olması gerektiğini savunan Özcan, İstanbul’da orta ve orta üst gelir grubuna hitap edecek konut arzının neredeyse tükendiğini, erişilebilir seviyedeki yeni ve 2. el konut satış fiyatlarının bu nedenle yükseldiğini söyledi.

Özcan, “Gayrimenkul pazarlama ve satış sektörünün kalbinde yer alan profesyonelleri bir araya getiren GAPAS olarak 1,5 yıl önce, özellikle İstanbul’da 2021 ve 2022 yıllarında ‘Konut Kıtlığı’ yaşanacağını söyledik ve maalesef haklı çıktık. Özellikle inşaatı tamamlanmış, oturmaya hazır yeni konutlardaki bu kıtlık, 2022’de daha da şiddetli hissedilecek, devletimizin konut üretimini teşvik etmesi gerektiğini çok önce söyledik, arz olmayınca eldekinin kıymeti tavan yapıyor” dedi.

Satılan ikinci el konutlar, yeni konutların iki katı

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, 2021 yılında konut satışları 1.491.856 adet olarak gerçekleşti. Bu satışların 461.523’ü yeni/sıfır konutlardan oluşurken, 1.030.333 adedi de ikinci el konutlardan oluştu. Toplam satışlar içinde yeni/sıfır konutlar %30,9 bir büyüklüğe sahipken, ikinci el konutlar %69,1’lik bir büyüklüğe ulaştı.

Satış şekline göre bakıldığında da toplam satışların sadece %19,7’si ipotekli satışlardan oluşurken, %80,3’ü diğer tür satışlardan oluştu. İpotekli satışlar bir önceki yıl 2020’ye göre, 2021’de, neredeyse yarı yarıya, %48,6 oranında azaldı. Yabancılara satışlar ise önemli bir artış yakalayarak bir önceki yıla göre %43,5 oranında arttı ve 58.576 adet konut yabancılara satıldı.

Olumsuz etkileri en aza indirecek uygulama: SaleFish

GAPAS Başkanı İsmail Özcan’ın selamlama konuşmasının ardından söz alan etkinliğin sponsoru GMK Group Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kalsın, “Birçok alanda faaliyet gösteren grubumuzun amiral gemisi gayrimenkul ve inşaattır. Kendim de mimar olduğumdan, diğer yatırım ve girişimlerimiz arasında gayrimenkul projelerinin önemli bir yeri var. Hali hazırda ekolojik bir yerleşim projesinin arsa &arazi geliştirme süreçlerini tamamlamak üzereyiz. Tüm sektörleri etkileyen Covid-19 salgınının, gayrimenkul sektörüne olumsuz ekonomik etkilerini en aza indirmek amacıyla, Kanada Toronto merkezli SaleFish online gayrimenkul satış platformunun Türkiye, Ortadoğu ve Körfez ülkeleri temsilcisi olduk. Ayrıca bu platformun yakın zamanda tanıtımını yapmayı hedeflediğimiz online bir gayrimenkul, araç ve tekne takas platformunun hazırlıklarını yürütüyoruz.’ dedi.

GAPAS üyeleri arasında sıkı işbirliği

GAPAS yaz buluşmasında üyeler, dernek ve faaliyetleri hakkında bilgi sahibi olurken, üyeler birbirlerini daha yakından tanıma faaliyetleri ve projelerini tanıtma imkânına sahip olarak birlikte iş yapabilmenin yollarını görüştüler.

GAPAS Yaz Buluşması gibi önümüzdeki aylarda, üyeleri için benzer buluşmaları organize edeceklerini ifade eden GAPAS Başkanı İsmail Özcan, “Üyelerimiz arasında hem yeni gayrimenkul projelerinin satış ve pazarlamasında hem de 2. el gayrimenkullerin pazarlaması ve satışında emek sarf eden profesyoneller var. GAPAS Yaz Buluşması’nda, tekrar hareketlenmeye başlayan gayrimenkul sektöründe aktif olarak çalışan üyelerimiz kendi aralarında ticari ilişki geliştirme şansına sahip oldular” dedi.
Gayrimenkul pazarlama ve satışının GAPAS üyelerinin hayatı olduğunu söyleyen Özcan, “Kimi üyelerimizde satışa ve kiralamaya konu portföyler var, kimi üyelerimiz de yatırımcı, alıcı ve kiracılara danışmanlık yapıyor, onlara uygun portföyler araştırıyor; GAPAS’ın üyelerine özel buluşmalarında yeni işler, yeni bağlantılar doğuyor, ticaret yapılıyor” dedi.

GAPAS çatısı altında buluşma çağrısı

Yakın bir zamanda gayrimenkul yatırım fonları yöneticilerini, GAPAS üyeleriyle ikili iş görüşmelerinde buluşturacakları bilgisini de veren Özcan, gayrimenkul yatırım fonlarına portföy önermek isteyen ya da gayrimenkul yatırım fonlarının avantajlarından danışmanlık hizmeti sundukları yatırımcılarını haberdar etmek isteyen veya sektördeki aktif meslektaşlarıyla bir arada olmak, ticaret yapmak isteyen bütün gayrimenkul profesyonellerini GAPAS çatısı altında buluşmaya davet etti.

GAPAS ve İstanbul Ticaret Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi iş birliğiyle ekonominin lokomotiflerinden gayrimenkul sektöründe çalışan ve çalışmak isteyenlerin mesleki gelişimlerini desteklemek için başlayacak “Gayrimenkul Okulu” sektöre donanımlı bireyler yetiştirmek, ekonomiye ve istihdama katkı sağlamak amacıyla eğitimlerine başlıyor.

30 Nisan 2021’den itibaren sektörün önde gelen iş insanları, eğitmenleri ve İstanbul Ticaret Üniversitesi akademisyenleri tarafından verilecek eğitimler yeni (sıfır) ve ikinci el gayrimenkul satışı ve kiralaması süreçlerine odaklanacak, sorumlu emlak müşavirliği sınavlarına hazırlık imkânı verecek. Gayrimenkul hukukundan pazarlamaya, satış tekniklerinden müşteri yönetimine kadar sektörde bir gayrimenkul uzmanının ihtiyaç duyduğu tüm eğitimleri en güncel haliyle katılımcılarına sunacak.

Nazmi Durbakayım liderlik eğitimi verecek

Gayrimenkul Satış ve Pazarlama Profesyonelleri Derneği (GAPAS) ve İstanbul Ticaret Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi iş birliği ile gerçekleşecek eğitimde, Teknik Yapı Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve İNDER (İstanbul İnşaatçılar Derneği) Başkanı Nazmi Durbakayım, gayrimenkulde ‘liderlik’ üzerine bir eğitim verecek.

Gayrimenkulde Pazarlama ve Dijital Dönüşüm, Gayrimenkul Hukuku, 2. El Gayrimenkul, Proje Satış ve Kişisel Gelişim, Gayrimenkulde Liderlik ve Marka Yaratma olmak üzere beş modülden oluşan eğitimde, tüm modüller etkileşimli bir tartışma ortamında vaka analizleriyle birlikte ele alınacak. Program sonunda Başkan Durbakayım, liderlik üzerine konuşma yapacak.

Online eğitimler 30 Nisan’da başlıyor

Eğitimler, 30 Nisan – 6 Mayıs tarihleri arasında online olarak alanında uzman isimler tarafından katılımcılara aktarılacak. Esra Tümen, Dr. Serkan Akgün, Güven Açık ve Murat Can Gökdemir gibi isimlerin vereceği 22 saatlik eğitim programında, gayrimenkul pazarlamada yeni trendler, iletişimin yeni dili, hedef kitle analizi, gayrimenkul satış sözleşmeleri, nitelikli emlak portföyü oluşturma, taşınmaz ticareti ve devir işlemleri, yabancıya satış süreci, portföy alma ve kazanma, emlak satış ve kiralamanın şifreleri, gayrimenkul sunum ve maketten satış teknikleri, yüz yüze ve telefonla satışta pazarlama teknikleri, müşteri yönetimi ve itiraz karşılama sanatı eğitimleri bulunacak.

Uygun kampanyalar etkiledi

Geçtiğimiz Haziran ayında kamu bankalarının uyguladığı cazip konut kredisi kampanyalarıyla nefes alan ve stoklarını eritme yönünde kazanımlar elde eden gayrimenkul geliştirme firmalarınca satılan yeni ( sıfır) konutların, toplam konut satışları içindeki payı oldukça azaldı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), yayınladığı Kasım ayına ait konut satış verilerine göre, Ocak-Kasım 2020 döneminde, yeni (sıfır) konutlar, 432.842 adetlik satışla, toplam konut satışları içinde %31,1’lik bir paya sahip oldu. Geçen yılın aynı döneminde bu oran %38 olarak gerçekleşmişti.

Yeni konut azaldı

Eylül 2019-Eylül 2020 döneminde T.C. Merkez Bankası konut endeksine göre fiyat artışının %27,3 oluğunu anımsatan Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı İsmail Özcan, hem kamu bankalarının uyguladığı kampanya bitimi sonrasında yeniden yükselen kredi faizlerinin, hem de gözlenen fiyat artışlarının, tüketiciyi yeni konutlardan uzaklaştırdığını belirtti.

Alternatifler azalıyor

Yeni (sıfır) konutların toplam konut satışları içindeki ağırlığının düşmesindeki esas sebebi ‘satın alacak yeni konut kalmamasıyla’ açıklayan Özcan, İstanbul’da özellikle merkezi ilçelerde yeni konut üretimi sınırlı olduğundan, tüketicilerin, 2. el konutlara yöneldiğini söyledi.

Konut kıtlığı kapıda…

Özcan, ortalama 100 adetlik bir konut sitesinin inşaatının, en iyi ihtimalle 2 yıllık bir sürede tamamlanabildiğini, hem 2018’de hem de 2019’da bir önceki yıla göre art arda iki yıl %53 azalma yaşanan yapı ruhsatı alımlarının 2021’de ‘konut kıtlığı’ yaratacağını”, son yıllarda görülen 2. el konuta rağbetin zorunlu olarak artacağını söyledi.

Yeni konut üretimi zorunlu oluyor

Özel sektörün yeni (sıfır) konut inşa etmek için teşvik edilmesi gerektiğini dile getiren GAPAS Başkanı Özcan, “2021 yılında konut sektöründe ciddi fiyat artışlarının olmaması için hemen bugün özel sektör konut üretmeye teşvik edilmelidir” dedi. 2013-2018 yılları arasında, altı yıl boyunca yeni (sıfır) konut ve 2. el konut paylarının %45 ve %55 bandında istikrarlı bir gelişim sergilediğini hatırlatan Özcan, bu yıl toplam içindeki satış payı %30’lara gerileyen yeni (sıfır) konutların üretimi için gayrimenkul sektörünün, vergi ve harç indirimi, istihdam teşviki, kredilendirme desteği ve arsa tahsisi gibi farklı başlıklarda teşvik edilmesini önerdi.

Salgın sonrası ekonomi canlanacak

Gayrimenkul sektörünün teşvik edilmesinin, ekonomiye de pozitif katkı sağlayacağını söyleyen GAPAS Başkanı Özcan, birçok sektörü etkileme ve istihdam yaratma potansiyeli olan gayrimenkul ve inşaat sektörünün, teşvik edildiği takdirde, Covid-19 salgını sonrası dönemde ekonomiyi canlandırma, çarkların dönmesini hızlandırma potansiyeli olduğunu ve bu gücün değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Stoklar azalırken…

Covid-19 salgını sürecinde, özellikle Mart, Nisan ve Mayıs aylarında görece yavaşlayan talebin harekete geçmesi, kamu bankalarının uyguladığı cazip konut kredisi kampanyalarıyla birleşince haziran ayında 190.012 adet konut satışı gerçekleştiren gayrimenkul sektöründe, satış fiyatlarının da artma eğilimine girdiği gözleniyor. Konut üretiminin yüksek olduğu Beylikdüzü, Esenyurt, Başakşehir, Çekmeköy, Pendik gibi yeni yerleşim bölgelerinde dahi konut kiralarının artış eğiliminde olması, konut stoğunun azaldığı yönünde güçlü işaretler oluşturmaya başladı.

Yeni konut üretimi gerekiyor

Yeni yapı için ruhsat alımlarının son birkaç yıldır ciddi oranlarda azaldığına vurgu yapan Özcan, haziran ayında satışların ivmelenmesiyle moral bulan gayrimenkul sektörünün, yeni konut üretimi için teşvik edilmesi gerektiğini söylerken ortalama 100 adetlik bir konut sitesinin inşaatının, en iyi ihtimalle 2 yıllık bir sürede tamamlanabildiğini ifade eden ÖZCAN, “TÜİK verilerine göre yeni yapı ruhsatı alımlarında, daire sayısı özelinde bakıldığında hem 2018’de hem de 2019’da bir önceki yıla göre art arda iki yıl %53’lük azalma yaşandığını, sektörün üretim konusunda ‘fren’ yaptığını, bu durumun da 2021’de ve hemen önlem alınmazsa sonraki yıllarda ‘konut kıtlığı’ yaratacağını” belirtti.

Teşvik verilmeli

Özel sektörün yeni konut inşa etmek için teşvik edilmesi gerektiğini savunan GAPAS Başkanı İsmail ÖZCAN, “bugün otomotiv sektöründe gözlenen ciddi fiyat artışlarının, 2021 ve 2022 yıllarında konut sektöründe yaşanmasını istemiyorsak, piyasalarda konut sektörü kaynaklı enflasyonist bir baskı oluşmasını engellemek için hemen bugün özel sektör konut üretmeye teşvik edilmelidir” dedi.

Dört kanal var

Vergi ve harç indirimi, istihdam teşviki, kredilendirme desteği ve arsa tahsisi olarak dört kanalda gayrimenkul sektörünün teşvik edilebileceğine işaret eden GAPAS Başkanı Özcan, “Önümüzdeki bir yıllık bir sürede yeni proje geliştirip yeni yapı ruhsatı alınacak projelerde, proje onay ve yapı ruhsatı, yapı denetimi, tapu devir harçları %50 indirimli talep edilmeli, yapı malzemelerindeki KDV oranı %8’e düşürülmeli, yeni projelerde bütün bağımsız bölümler %1 KDV ile satılabilmeli, inşaat işi için teknik ve pazarlama-satış uzmanı istihdam edecek gayrimenkul geliştirme ve müteahhitlik şirketlerinin muhtasar ödemeleri 2021 yılı sonuna ertelenmeli, konut kredisi tahsisi için inşaat tamamlanma oranı şartı %25’e düşürülmeli, devlet elindeki konut imarlı arsaları ‘kat karşılığı’ modeliyle’ indirimli baz ve tavan oran uygulamasıyla gayrimenkul geliştiricilere tahsis etmeli” dedi.

Ekonomiye enerji katar

Gayrimenkul sektörünün teşvik edilmesinin, ekonomiye de pozitif katkı sağlayacağını söyleyen GAPAS Başkanı ÖZCAN, birçok sektörü etkileme ve istihdam yaratma potansiyeli olan gayrimenkul ve inşaat sektörünün, teşvik edildiği takdirde, Covid-19 salgını sonrası dönemde ekonomiyi canlandırma, çarkların dönmesini hızlandırma potansiyeli olduğunu ve bu gücün değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Yol haritası üzerinde çalıştılar

Gayrimenkul sektöründe birçok projede pazarlama ve satış organizasyonu yapan, sıfır (yeni) ya da ikinci el gayrimenkullerin el değiştirmesini sağlayan sektörün deneyimli isimleri, yaşadıkları sorunları tartışabilmek, bu sorunlara yeni çözümler bulabilmek ve yeni pazarlama teknikleri belirleyebilmek için Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği’ni (GAPAS) kurdu.

Yönetim profesyonel isimlerden oluşuyor

Haziran ayı itibariyle dernekleşme süreçlerini tamamlayan GAPAS’ın kurucu yönetim kurulu başkanlığını GMK Group Proje Yatırım A.Ş. icra kurulu üyesi Y. Mimar İsmail Özcan, başkan yardımcılığını İlhan Kaya üstlenirken, İlkin Kilerci Gönülcün, Mehmet Ender Aydoğdu ve Yunus Emre Kalkan üye, Fatih Günşan, Emin Gürsu ve Ender Erat’da yedek yönetim kurulu üyesi olarak yer aldı. Derneğin ilk gündemi, Covid-19 nedeniyle düşen konut satışlarının nasıl artırılabileceğine yönelik alternatif yol ve yöntemleri tartışmak oldu.

Çıkış yolu e-vatandaşlıkta

Bazı ülkelerin uygulamaya aldığı ‘E-vatandaşlık’ modelinin, oldukça gerileyen yabancılara satış konusunda, Türkiye gayrimenkul sektörü için bir çıkış yolu olabileceğini söyleyen GAPAS Başkanı İsmail ÖZCAN, “Bugünün dijital dünyasında, gayrimenkul yatırımını da online hale getirmek gerekiyor. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı ve pasaport alma hakkı kazanabilmek için en az 250.000 dolarlık bir yatırım gerekirken burada e-vatandaşlık için farklı bir yatırım tutarı belirlenebilir.

Güvenilir sistem kurulmalı

Örneğin; 150.000 dolarlık bir yatırım tutarını banka transferiyle Türkiye’ye gönderen yatırımcıya, süreli ya da süresiz bir oturum izni turkiye.gov.tr üzerinden online ortamda hemen verilebilir, kendisine Türk bankalarında işlem serbestiyeti, Merkezi Kayıt Kuruluşu üzerinden şirket kurma hakkı hemen tanınabilir. “E-vatandaşlık” için güvenilir gayrimenkul yatırım enstrümanları olan gayrimenkul yatırım fonları, sertifikaları, GYO hisseleri adres gösterilebilir.” dedi.

7 milyar dolar daha

2019 yılında yabancılara 45.500 adet konut satıldığını anımsatan Özvan, daha geniş bir hedef yabancı müşteri kitlesine hitap edebilecek e-vatandaşlık yoluyla, geçen yıl yabancılara yapılan satış adedinde bir konut satışı gerçekleştirilebilirse, yılda yaklaşık 7 milyar dolarlık ek bir gelirin Türkiye’ye kazandırılabilmesinin mümkün olduğunu, söyledi.

E-vatandaşlık alanında öncü ülkelerden birisi olan Estonya’da, e-vatandaşlık hakkı kazananların kurdukları şirketlerin 2019 yılında toplam 1 milyar Euro ciroya ulaştığına vurgu yapan Özcan, Türkiye’nin çok hızlı bir şekilde e-vatandaşlık programı oluşturabileceğini, böyle bir çalışma için ilgili kurumlara her türlü desteği vermeye hazır olduklarını söyledi.