Özdemir, Türkiye’de evcil hayvan bulunan hane sayısının ulaştığı seviyenin, konut sektöründe bu konunun artık göz ardı edilemeyeceğini gösterdiğini belirterek, proje geliştiricilerinden apartman ve site yönetimlerine kadar sektörün tüm paydaşlarına yeni bir yaklaşım çağrısında bulundu.

Yönetim planı konut yaşamının anayasası

Bilge Özdemir’in değerlendirmesine göre apartman ve sitelerde evcil hayvan beslenmesi, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında hazırlanan ve tapuya kayıtlı yönetim planları çerçevesinde değerlendiriliyor.

Yönetim planında bağımsız bölümlerde kedi, köpek veya benzeri evcil hayvanların beslenemeyeceğine ilişkin açık bir hüküm bulunması halinde, hayvanın çevreye somut bir zarar veya gürültü vermemesi durumunda dahi hukuki uyuşmazlık ortaya çıkabiliyor. Özdemir, bu nedenle konut projelerinde yönetim planlarının günümüz yaşam koşulları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Yönetim planında evcil hayvanlarla ilgili herhangi bir hüküm bulunmaması halinde ise evcil hayvan beslenmesinin mümkün olduğunu belirten Özdemir, bunun komşuların huzurunu bozacak gürültü, koku veya pislik gibi durumların oluşmasına izin verildiği anlamına gelmediğini vurguluyor.

Bu noktada Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi ile Türk Medeni Kanunu’nun 737. maddesinde düzenlenen komşuluk ilişkilerine ilişkin hükümlerin önem taşıdığına dikkat çekiliyor.

Kiralık ev arayan evcil hayvan sahipleri zorlanıyor

Konut kiralama piyasasında da evcil hayvan sahipleri açısından önemli bir sorun bulunduğunu belirten Bilge Özdemir, ev sahiplerinin kiracı seçiminde aradığı kriterlerin son yıllarda değiştiğini ifade ediyor.

Düzenli gelir, yüksek KKB/kredi notu, kefil, tahliye taahhütnamesi ve referans gibi kriterlerin artık kiralama sürecinde daha fazla karşılaşıldığını belirten Özdemir, bunun yanında öğrenci olma, sigara kullanmama ve evcil hayvan bulundurmama gibi taleplerin de kiracı adaylarının karşısına çıktığını söylüyor.

Özellikle kedi ve köpek sahibi kiracılar, uygun kiralık konut bulma aşamasında daha fazla seçenek dışı kalabiliyor. Ev sahiplerinin temel endişeleri arasında ise evcil hayvanların parkelere, duvarlara, mobilyalara veya diğer bölümlere zarar verme ihtimali bulunuyor.

Kiralama aşamasındaki bu engelin aşılması halinde ise kiracının taşındığı binadaki yönetim planı ve komşuluk ilişkileri yeni bir sorun alanı oluşturabiliyor.

GPPS’den “evcil hayvan dostu konut” önerisi

GPPS Platformu, sorunun yalnızca mevcut konutların kullanım koşulları üzerinden değil, yeni konut projelerinin tasarım aşamasından itibaren ele alınmasını öneriyor.

Bilge Özdemir, proje geliştiricileri, inşaat şirketleri ve mimarların konut ve site tasarımlarında evcil hayvanların ihtiyaçlarını da dikkate alması gerektiğini belirtiyor.

Bu kapsamda GPPS Platformu, yönetim planlarında genel bir evcil hayvan yasağı yerine daha açık ve ölçülebilir kriterler kullanılmasını öneriyor. Özdemir’in yaklaşımına göre, zorunlu hallerde zehirli, yırtıcı, vahşi veya tehlikeli olarak kabul edilen hayvan ve ırklara ilişkin sınırlamalar getirilebilir.

Böylece tüm evcil hayvan sahiplerini kapsayan genel yasaklar yerine, doğrudan güvenlik, sağlık ve komşuluk ilişkileri açısından sorun oluşturabilecek durumlara odaklanan bir sistem kurulması hedefleniyor.

Depozito ve “pet rent” modeli tartışmaya açılıyor

Evcil hayvan sahibi kiracılar açısından önerilen modellerden biri de depozito veya güvence bedelinin farklılaştırılması.

Mevcut uygulamada konut kiralarında güvence bedelinin Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde en fazla üç aylık kira bedeli olabileceğine dikkat çeken Özdemir, evcil hayvan nedeniyle oluşabilecek olası zararların kira sözleşmesinde ayrıca ve açık biçimde düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.

GPPS Platformu’nun önerisi, ev sahibi ile evcil hayvan sahibi kiracının sözleşmede bakım ve olası hasarlara ilişkin özel şartlar belirleyebilmesi ve güvence mekanizmalarının bu çerçevede yeniden ele alınması yönünde.

Ancak burada mevcut yasal sınırların dikkate alınması gerekiyor. Üç aylık kira sınırının üzerinde bir güvence bedelinin doğrudan uygulanabileceği yönündeki öneri, mevcut Türk Borçlar Kanunu hükümleriyle ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konu. Dolayısıyla bu modelin hayata geçirilebilmesi için hukuki altyapının değişmesi veya açık bir yasal düzenleme yapılması gerekiyor.

Özdemir ayrıca yurt dışında farklı ülkelerde ve hatta aynı ülkenin farklı eyaletlerinde uygulanan modellerin Türkiye açısından da tartışılabileceğine işaret ediyor. Bu modeller arasında iade edilebilir pet depozito, iade edilmeyen tek seferlik pet fee ve aylık kira bedeline eklenen pet rent uygulamaları bulunuyor.

Bazı ülkelerde ise yalnızca kediye izin verilmesi, belirli ağırlığın altındaki köpeklere izin verilmesi veya hizmet hayvanları ile duygusal destek hayvanları için farklı kurallar uygulanması gibi modeller görülüyor.

“Evcil hayvanlı hane gerçeği” artık göz ardı edilemez

GPPS Platformu’nun dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ise Türkiye’deki evcil hayvan sahipliğinin ulaştığı büyüklük.

Sektörel analizlere göre Türkiye’deki hanelerin yaklaşık yüzde 36’sında evcil hayvan bulunduğu belirtiliyor. Resmi kayıtlarda mikroçipli evcil hayvan sayısının yaklaşık 2,4 milyon olduğu ifade edilirken, sektörel tahminlerde evlerde yaşayan kedi sayısının 5-7 milyon, köpek sayısının ise 3-4 milyon civarında olduğu öngörülüyor.

Bu rakamlar, konut piyasasında evcil hayvan sahiplerinin artık göz ardı edilemeyecek büyüklükte bir kiracı ve konut alıcısı kitlesi oluşturduğuna işaret ediyor.

TÜİK’in “İstatistiklerle Aile” verilerine göre ise Türkiye’de 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane sayısı 11 milyon 303 bin 696 seviyesinde bulunuyor. Toplam 26 milyon 977 bin 795 hane içerisinde çocuklu hanelerin oranı yüzde 41,9 olarak hesaplanıyor.

GPPS Platformu, bu veriler ışığında konut sektöründe yeni bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini savunuyor. Platforma göre evcil hayvanlı hanelerin büyüklüğü, konut üretiminden kira sözleşmelerine, site yönetimlerinden mimari tasarıma kadar birçok alanda yeni düzenlemeleri gündeme getirecek bir seviyeye ulaştı.

Bilge Özdemir’in gündeme taşıdığı tartışma, gayrimenkul sektöründe “evcil hayvan kabul edilmeyen konut” yaklaşımının gelecekte ne ölçüde sürdürülebileceği sorusunu da beraberinde getiriyor. Yeni nesil konut projelerinde evcil hayvanlara uygun alanların tasarlanması ve yönetim planlarının buna göre hazırlanması, hem mülk sahipleri hem kiracılar hem de site yönetimleri açısından yeni bir standart oluşturabilir.

Emlaknews.com.tr