Sözleşmeye uymak şart

Dava, İstanbul 10’uncu Sulh Hukuk Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, ev sahibinin ‘zorunlu ihtiyacı’ diyerek, kontrat süresinin de sona eriyor olmasını dikkate alarak kiracının evi tahliye etmesi gerektiğine karar verdi. Temyiz üzerine dosya Yargıtay 3’üncü Hukuk Dairesi’ne geldi. Daire, kira sözleşmesinde ‘iki ay şartı’ bulunduğunu, kontrat yenileme süresine iki aydan az süre kalmışsa artık kontratın kendiliğinden yenileneceğini belirterek, yerel mahkemenin kararını bozdu.

Ersan Atar/Takvim

Başvuru BİMER aracılığıyla Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığına iletildi. Başsavcılık ise görevsizlik kararı vererek şikayeti Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna sevk etti.

Başvuruyu esastan incelemeye alan TİHEK, emlakçı ve ev sahibinden yazılı görüş talep etti.

Emlak işletmecisi gönderdiği yazıda, ev sahibinin bekar kişilere evinin verilmesini istemediğini, başvuranın iddiasına konu olan ev için de ev sahibinin talimatını başvurana ilettiğini bildirdi.

“Aile ortamına zarar vermemek adına…”

Yurt dışında yaşayan ev sahibi ise söz konusu dairenin bulunduğu apartmanda yedi dairesinin yer aldığını, apartmandaki aile ortamına zarar vermemek adına evinin bekar birine kiralanmamasını istediğini ifade etti.

TİHEK, inceleme ve görüşmelerin tamamlanmasının ardından “Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu”nun 3. maddesinde yer alan ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmetti. Kurum, ihlal nedeniyle ev sahibine 2 bin, emlakçıya da bin lira idari para cezası verilmesini kararlaştırdı.

“Kurumun para cezası verme yetkisi bulunuyor”

TİHEK Başkanı Süleyman Arslan, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, kurumun insan haklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla 2016’da kurulduğunu hatırlattı.

İşkence ve kötü muamelenin önlenmesi maksadıyla cezaevi ve nezarethanelerde haberli, habersiz ziyaretler gerçekleştirdiklerini bildiren Arslan, TİHEK’in bu yönüyle de ulusal önleme mekanizması görevini üstlendiğini aktardı.

Kurumun, 2018’den itibaren ayrımcılık yasağına ilişkin şikayetleri almaya ve değerlendirmeye başladığını anlatan Arslan, cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, medeni hal gibi nedenlerden dolayı ayrımcılık yapılmasının önlenmesinin görev alanları arasında yer aldığını belirtti.

Bu konuda vatandaşların kuruma doğrudan ya da kaymakamlık ve valilikler aracılığıyla başvuruda bulunabileceğini ifade eden Arslan, “Ayrımcılık yasağının ihlalinin tespitinde TİHEK’in bin liradan 15 bin liraya kadar idari para cezası verme yetkisi bulunmaktadır.” dedi.

“Bir insan, bekar, dul diye ayrımcılığa tabi tutulamaz”

Eskişehir’de ev arayan bir çocuk annesi kadının, emlakçı aracılığıyla bulduğu evin, sahibi tarafından dula, bekara, öğrenciye kiralanmasının istenmediğini öğrendiğini aktaran Arslan, kadının suç duyurusunda bulunduğunu bildirdi.

Şikayetin savcılık aracılığıyla TİHEK’e iletildiğini anlatan Arslan, taraflarla görüşmeler gerçekleştirdiklerini, ev sahibinin beyanını kabul ettiğini anlatan Arslan, şunları kaydetti:

“Kurumumuzun görevlerinden birisi de vatandaşlar arasında yapılan ayrımcılıkların ortadan kaldırılmasıdır. Ayrımcılıklardan birisi de medeni hal temellidir. Böyle bir ayrımcılık tespit edildiğinde gerekli cezalar veriliyor. Bir insan, evli, bekar veya dul diye ayrımcılığa tabi tutulamaz. Bu insani bir durumdur. Bu karar, ayrımcılık yasağının ihlali konusunda verdiğimiz ilk karardır.”

AA

1- “Kendi evin mi?” sorusu

Bu soruyla çoğu ortamda karşılaşmak mümkün. “Nerede oturuyorsun?” ile başlayıp, “Kendi evin mi?” diye devam eden sorular silsilesi. Özellikle kız isterken genellikle babalar sorar.

2- Çivi çakarken tedirgin olma sorunu

Tüm duvarı fotoğraflarla, tablolarla donatmak istiyorsunuz ama ev sahibinden korkuyorsunuz.

3- Oy hakkınız yoktur!

Apartman toplantılarında size oy hakkı vermezler.(Bu nasıl demokrasi?) Ancak, ev sahibinizden vekalet alabilirsiniz. Ev sahibi ne derse o olur. Siz evinizde kaderinizi beklersiniz…

4- Almanya’dan oğlum geldi

Ev sahibinizin her an Almanya’dan oğlu gelebilir ve siz kapı dışarı edilebilirsiniz.

5- Evde değişiklik yapamazsınız

Duvarı yıkıp balkonu salona katamazsınız! Balkon, balkon olarak kalır.

6- Bazen sıkışıp kalırsınız

Zam kaçınılmazsa ve daha ucuzunu bulamıyorsanız sıkışıp kalmış gibi hissedersiniz…

7- Bazı ev sahipleri ilginçtir

Ev sahibiniz bazen patronunuz gibi davranabilir.

8- Kira öder gibi ev sahibi olma düşünceleri

Her ay “Acaba parayı sokağa mı atıyorum, kredi çekip bir ev mi alsam” düşüncesiyle yanıp tutuşursunuz…

9- Gürültü yapmak imkansız

Ev sahibiniz aynı apartmandaysa muhtemelen sürekli kulağı sizde olacaktır.

10- Zam dönemi tedirginliği

Her yıl yeni sözleşme döneminde zam tedirginliği yaşarsınız.

www.hurriyetemlak.com

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararı, alım-satım süreci tamamlanmış, yeni sahibinin oturmakta olduğu evler için de geçerli olabilecek. Eşlerden birinin konutu satması halinde diğer eş evin aile konutu olduğunu elektrik, su faturası, eski ikâmetgah gibi belgelerle ispatlarsa gerçekleşmiş olan satışlar tartışmalı hale gelecek. 

Kadını koruyan kanun

2002 başında değişen Türk Medeni Kanunu’nda evin mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran eşin evi satması durumunda eşi ve aile bireylerinin mağdur olmamaları için ‘aile konutu’ kuralı getirilmişti. Bu kural özellikle kadınları korumak için konulmuştu. Buna göre, evin mülkiyeti üzerinde bulunmayan eş, tapuya giderek evin aile konutu olduğunu bildiriyor, böylece, mülkiyeti üzerinde bulunduran eş, diğerinin iznini almadan satışı yapamıyor. Yargıtay da bu kurala dayanarak, bugüne kadar satış sonrası acılan davalarda ‘eğer satış sırasında tapuda aile konutu şerhi yoksa satılan evin aile konutu olduğunun sonradan iddia edilemeyeceği’ yönünde kararlar veriyordu.