Listedeki 10 firmadan 8’i, 2021 yılına göre sıralamadaki yerini daha yukarı taşırken sadece nisbî olarak 2 firma geriledi. Alarko, geçtiğimiz yıl bulunduğu 165. sıradan 108. sıraya gelerek büyük bir sıçrama yaptı.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, konuya ilişkin olarak, “Küresel pazarda 2021 yılında daralma kaydedilirken; Covid-19 salgınında aşılamanın yaygınlaşması ve yükselen petrol fiyatlarıyla birlikte Türkiye, dünya devler liginde performansını artırarak ikinciliği geri aldı. Türk müteahhitlerin küresel pazardan elde ettikleri gelir artışı ayrıca öne çıktı” dedi.

Tüm dünyada referans alınan “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesine giren ilk 10 Türk firmasını bu başarıya götüren uluslararası projelerden bazıları ise şöyle sıralandı:

1. Rönesans

Türkiye listesindeki liderliğini bu yıl da koruyan ve dünya listesinde 24. sırada yer alan RÖNESANS’ın bugüne kadar öne çıkan projeleri arasında dünyanın “en uzun ve en derin” demiryolu tüneli olarak adlandırılan İsviçre Alpleri’ndeki Gotthard Base Tüneli bulunuyor. Şirket, 2015 yılından bu yana Avrupa’nın en büyük ilk 10 müteahhitlik şirketi arasında yerini koruyor.

2. Limak

Türkiye listesinde ikinci sırada geçen yıl olduğu gibi LİMAK yer aldı. Dünya sıralamasında ise bu yıl 50. sırada bulunan Limak’ın yapımını üstlendiği Kuveyt Uluslararası Havalimanı Yeni Terminal Binası dikkat çekiyor. Projenin, Türk müteahhitlik firmaları tarafından kazanılan en büyük kontrat bedeline sahip olduğu belirtiliyor. Yeni terminalin faaliyete geçmesiyle havalimanı kapasitesinin yılda 25 milyon yolcuya ulaşması planlanıyor.

3. Yapı Merkezi

Listede 58. sıraya yükselen Yapı Merkezi’nin Tanzanya’da süren Darüsselam – İsaka Demiryolu Hattı projesi öne çıkıyor. Şirket Doğu Afrika’da Darüsselam’ı Mwanza’ya bağlayacak en hızlı demiryolunun ilk dört etabını da inşa ediyor. Toplam 1.224 km’lik hattın ilk iki etabı tamamlanmak üzere. Proje Uganda, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Tanzanya’yı birbirine bağlayan merkezi koridorun bir parçası olarak Doğu Afrika’yı Hint Okyanusu’na açacak.

4. Enka

ENR’ın dünya listesinde 59. sıraya çıkan ENKA, Irak’ta Samawa Kombine Çevrim Elektrik Santrali projesini gerçekleştirmek üzere General Electric ile konsorsiyum anlaşması imzaladı. İlk aşamada 132 kV açık şalt sahasının (AIS) ve 400 kV gaz izoleli şalt sahasının (GIS) dahil olduğu basit çevrim santrali olarak salgın şartlarına rağmen tamamlanıp devreye alınan tesisin, bölgedeki elektrik kesintisi problemine önemli ölçüde çözüm olduğu belirtiliyor. Irak hükümetinin finanse etmesiyle tesis, kombine çevrim santraline dönüştürülecek.

5. Ant Yapı

ENR listesinde 62. sırada bulunan ANT YAPI’nın ABD/Miami’deki projesi UNA Residences, gemi şeklindeki ikonik tasarımı ve Biscayne Körfezi manzarasıyla dikkat çekiyor. Proje tavandan tabana cam, geniş teraslar ve üç havuz ve özel tekne kızakları da dahil olmak üzere bir dizi olanak içeren 135 lüks apartman dairesinden oluşurken; Güney Miami’de okyanusun yanında üç seviyeli yer altı otoparkına sahip tek bina olarak ön plana çıkıyor.

6. Tekfen

ENR listesinde 76. sırada yer alan TEKFEN’in son projeleri arasında Batı Sibirya’daki Kharampur Gaz Boru Hattı Projesi merak uyandırıyor. Proje Yamal eyaletinin Gubkinsky şehrinde bulunan Kharampur Gaz Sahası ile Gazprom boru hatlarını besleyecek 48 inçlik 90 km uzunluğunda bir boru hattı ile 7 adet blok vana istasyonu ve yüksek gerilim hattı inşasını kapsıyor. Özellikle -50 dereceye kadar düşen hava sıcaklığı ve hava biraz ısındığında ise büyük çoğunluğu bataklık olan zemin projenin sıra dışı tarafları…

7. Onur

Listede 82. sıraya yükselen şirketin son dönemde öne çıkan projesi tüm dünyanın dikkatini üzerinde toplayan Ukrayna’nın yaklaşık 20 senelik hayali olan Zaporijya Köprüsü… Proje, 150 metre kule yüksekliği özelliği ile Avrupa’nın en büyük ikinci eğik askılı çelik köprü unvanına sahip. Dinyeper Nehri üzerinden geçmesi planlanan ve öncesinde başka müteahhitler tarafından yapımına başlanıp bitirilememiş olan köprünün ilk etabı, Onur İnşaat tarafından kısa süre içinde teslim edildi. 2,4 km uzunluğundaki 1. etap Aralık 2020’de, 3,8 km uzunluğundaki 2. etap ise Ocak 2022’de tamamlanıp trafiğe açıldı. Ortaya çıkan savaş nedeniyle proje henüz tamamen bitirilemedi.

8. Esta

Listede 93. sıraya hızlı biçimde yükselen ESTA’nın öne çıkan projelerinden biri, Amur Gaz Kimyasal Kompleksi (Amur GCC) Projesi. Küresel pazarda büyük talep gören yüksek kalitede polietilen ve polipropilen üretimi gerçekleştirecek kompleksin kapasitesi yılda 2,7 milyon mtpa olacak. Şirketin yapımının önemli bir kısmını üstlendiği tesisin, Rusya’da verimlilik açısından en güçlü ve baz polimer üretimi için dünyanın en büyük işletmelerinden biri olacağı varsayılıyor.

9. Alarko

ENR listesinde 108. sıraya kadar yükselen Alarko’nun yurtdışında yapımını gerçekleştireceği ilk metro olan Bükreş Henri Coanda (Metro) Projesi öne çıkıyor. Romanya’nın başkentindeki söz konusu M6 Metro Lot 1.1 Projesi, 6,3 km çift tüp TBM metro tüneli, 6 adet istasyon ve 1 adet bağlantı istasyonundan oluşuyor. Bükreş Güney Çevre Yolu Lot-1 ve Lot-2 projeleri 2×2 şeritli ve yaklaşık 34 km uzunluğunda… Proje, Bükreş karayolu ağının yükünü önemli ölçüde hafifletecek.

10. TAV

Listede 110. sırada yer alan TAV, 2022 yılına hızlı bir giriş yaparak İpek Yolu’nun önemli merkezlerinden olan Kazakistan Almatı Havalimanı’nda çalışmalarına başladı. Almatı şehrinin havalimanında yapılacak olan büyütme çalışmaları ile yeni uluslararası terminal binasının 55 bin metrekare ve yıllık 6 milyon yolcu kapasitesine ulaşması hedefleniyor. Şirket, havalimanı inşaatı sektöründe dünyada ilk sıralarda yer alıyor.

Gama, GECOL ile görüştü

Libya’daki en önemli işlerden biri olan Al Khalij Termik Santrali’ni Gama Endüstri yapmıştı. 350 MW’lik 4 ünitedeki projeyle adını duyuran şirket, geçtiğimiz haftalarda Sirte kentinde bir görüşmeye katıldı. Görüşmede Libya Yönetimi’ne bağlı General Electricity Company yani GECOL ile Güney Kore’nin sanayi devi Hyundai de yer aldı. Sirte Steam Power Station projesi tekrar masaya yatırıldı. Bilindiği üzere bu proje terör örgütü İŞİD’in eline geçmişti.

Alarko: Bizim için pozitif olur

Libya’da önemli projeler peşinde koşan şirketler arasında Arap Baharı öncesinde Alarko Holding de vardı. Altyapı çalışmalarına odaklanan Alarko, ABD’li ortağıyla 1 milyar dolarlık bir projeyi üstlenmişti. Alarko Genel Koordinatörü Ayhan Yavrucu, Dünya’ya yaptığı açıklamada “Bizim için önemli bir pazardı Libya. Açılırsa çok pozitif olur. Orayı Türk müteahhitler domine ediyorlardı. Açılınca orayı batılı müteahhitler bize bırakırlar mı ondan emin değilim” demiş, ülkede bazı dengelerin değişebileceğini dile getirmişti.

Damat 2018’de Trablus’ta

Libya sadece müteahhitlik şirketlerinin değil, perakendecilerin de bir dönem ilgisini çekmişti. Başta Trablus olmak üzere birçok şehirde Türk markalarına ait markalar öne çıkıyordu. Ancak Arap Baharı ve Kaddafi’nin öldürülmesiyle birlikte ülkedeki istikrarsızlık Türkleri dönmek zorunda bırakmıştı. Bazı markalar ise mağaza açmak için yaptıkları görüşmeleri de rafa kaldırmak durumunda kaldı. Bunlar arasında en dikkat çekeni ise Orka Holding’ti.

Damat, Tween, ADV markalarıyla tanınan Orka Holding, Arap Baharı öncesinde ülkede mağaza açmayı planlıyordu. Ancak iç karışıklar nedeniyle proje ertelendi. Şirketin Genel Koordinatörü Osman Arar, “Çalışmalarımıza başlamıştık. Mağazanın tasarımı, yeri hazırdı ancak savaş patlayınca vazgeçtik. Şimdi ise geri dönüşe hazırlanıyoruz” diyor.

Geçtiğimiz hafta Roma, Madrid gibi Avrupa kentlerinde peş peşe mağaza açan Orka, zor pazarlar konusunda en cesur adımları atan şirketlerden birisi. Filistin’de açtığı mağazalarla ülkenin en büyük perakendecisi konumuna yükselen Orka’nın İsrail’de de mağazası var. Ermenistan ve Azerbaycan’da da şubeleşen Orka, son olarak iç savaşın devam ettiği Suriye’ye giren ilk büyük Türk mağazası.

Geçen yılın sonlarına doğru Suriye ile ilgili sözleşme imzalayan firma, geçtiğimiz aylarda da ilk şubeyi başkent Şam’da açmıştı. Arar, “Global bir marka yolunda yapacağımız en önemli şey cesur davranmak. Biz de cesaretimizi göstererek zor pazarlara giriyoruz. Libya’da da benzer durum var. Ürünlerimiz satılmaya başlandı. Mağaza ise 2018’in ilk çeyreğinde Trablus kentinde açılıyor” diye ekliyor.

Kerim Ülker/Dünya

Rusya pazarına 1991’de girdi

Vatan’ın haberine göre, derginin araştırmasında Rusya’da ilk kez geçen yıl kira gelirlerinin yüzde 25 gerilediği belirtildi. Buna gerekçe olarak ise Rubledeki değer kaybı gösterildi. 
Derginin listesine altıncı sıradan giren Enka’nın sahipleri Şarık Tara ve oğlu Sinan Tara, Rusya’da iki şirkete sahip. Enka’nın Rusya’daki ilk şirketi 1991’de Moskova’da artan ofis talebini karşılamak için kurulan OAO Mosenka’nın portföyünde bugün 33 bin metrekare kiralanabilir ofis alanına sahip 6 bina bulunuyor.

Rusya’da10 AVM’si var

Enka’nın diğer emlak şirketi OAO Moskova Krasnye Holmy ise 1995 yılında kuruldu. Kremlin Adası’nın doğu ucundaki 7 hektarlık bir arsada yer alan Riverside Towers İş ve Kültür Merkezi’nin yapımı için kurulan şirket, bu projede toplam 59 bin metrekare kiralanabilir ofis alanı ve 233 odalı 5 yıldızlı bir otel ve konferans salonlarına sahip. Ayrıca Enka’nın Rusya’da 9’u Moskova’da biri St. Petersburg’da olmak üzere, 226 bin metrekare kiralanabilir alana sahip 10 adet alışveriş merkezi var.