Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) “2018 Eylül Ayı Elektrik Piyasası Raporu”na göre, lisanslı elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 36,2’si doğal gaz, yüzde 21,9’u ithal kömür, yüzde 14,7’si linyit, yüzde 12’si barajlı hidroelektrik santrallerinden karşılandı. Bu kaynakları rüzgar, akarsu, jeotermal, taş kömürü, asfaltit, biyokütle, fuel-oil, güneş, motorin ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) izledi.

Eylülde elektrik üretimi güneş santrallerinde yüzde 251,5, akarsu santrallerinde yüzde 26,9 ve jeotermal santrallerinde ise 13,4 arttı. Aynı dönemde, doğal gaz santrallerinde elektrik üretimi yüzde 11,5, barajlı hidrolik santrallerde ise yüzde 7,8 azaldı.

Böylece toplamda lisanslı elektrik üretimi eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,4 artışla 24 milyon 493 bin megavatsaate yükseldi.

Abone sayısı arttı

Eylülde elektrik abone sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,5 artarak 43 milyon 580 bine ulaştı.

Bu dönemde ticarethane tüketicilerinin sayısı yüzde 4,4, sanayi tüketicilerinin sayısı yüzde 3,3, mesken tüketicilerinin sayısı yüzde 3,4, tarımsal sulama tüketicilerinin sayısı yüzde 3,2 ve aydınlatma tüketicilerinin sayısı yüzde 1,8 arttı.

Eylülde faturalanan tüketim miktarı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,9 artışla 20 milyon 680 bin megavatsaate ulaştı.

Söz konusu ayda faturalanan elektrik tüketiminin yüzde 38,2’si sanayi, yüzde 29,3’ü ticarethane ve yüzde 24,1’i de mesken aboneleri tarafından gerçekleştirildi. Kalan tüketimin yüzde 6,5’i tarımsal sulama ve yüzde 2’si de aydınlatma kaynaklı gerçekleşti.

Kurulu güçte yüzde 3,9 artış

Eylül sonu itibarıyla Türkiye’nin lisanslı elektrikte kurulu gücü de geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 artışla 82 bin 785 megavat oldu.

Kurulu gücün yüzde 31,2’si doğal gaz çevrim santralleri, yüzde 24,7’si barajlı hidroelektrik, yüzde 11,6’sı da linyit santrallerinden oluştu. Kurulu kapasitenin kalanı diğer enerji kaynaklarından elektrik üreten tesisiler arasında paylaşıldı.

AA

Bu şirketler, ihlal nedeniyle kesintiden etkilenen konut abonelerine 50, ticarethanelere 100 TL “kalite tazminatı” ödeyecek.

Tek tek belirlenecek

Kesintinin yapıldığı gün, saat ile ilçe ve mahalle ayrıntılı olarak biliniyor ve bunlar raporlaştırılıyor. Dağıtım şirketleri, hak sahibi aboneleri tek tek ortaya koyacak. Bu abonelere, telefon, mail ya da kısa mesaj (SMS) yoluyla ulaşılacak. Tazminatları, ya nakit olarak banka hesabı üzerinden ödenecek ya da fatura tutarlarından 50 TL düşülecek. Ticarethanelere 100 TL tazminat ödenecek.

Binlerce abone var

EPDK kaynakları, hak sahibi abone sayısına ilişkin bilgi vermedi. Ancak, denetime konu dönemde binlerce abonenin bildirimli ya da bildirimsiz 12 saati aşan elektrik kesintilerinden etkilendiği öğrenildi.

Kaynaklar, büyük bir kentin elektrik dağıtımını yapan bir şirketin, 2014 yılından kalma kesinti bedeli tazminatının da bulunduğunu belirterek, bu şirketin uyarıldığını, kısa süre sonra binlerce aboneye ödeme bildirimlerini yapmaya başlayacağını söyledi.

Olcay Aydilek/Habertürk

Tüketiciye gönderilen faturalarda yer alan dağıtım bedelinin enerji bedelinin yüzde 50’sinden fazla olduğu yönündeki eleştirilere Enerji Bakanı Fatih Dönmez yanıt verdi. Dönmez, iletim, kayıp-kaçak ve sayaç okuma bedelinden oluşan maliyetin faturada “dağıtım bedeli” adı alında, enerji ve perakende satış hizmet bedelinden oluşan maliyetlerin de “enerji bedeli” olarak tek bir kalem olarak gösterildiğini belirtti.

Zorunlu bir bedel

Bakan Dönmez, “İlgili mevzuatta dağıtım bedelinin hangi bileşenleri içerdiği tek tek sayılıyor. Enerji bedeli, dağıtım bedeli ile vergi ve fonlar şeklinde yapılan üçlü sınıflandırma Avrupa İstatistik Kurumu sınıflandırmasına benzer nitelik taşıyor” diye konuştu.

Güncellenerek ödeniyor

Bakan Dönmez, ev değiştirenlerin elektrik aboneliği için 100-150 lira bedel ödemelerine yönelik eleştirilere de, “Bu bedel abonelik sonunda tüketiciye güncellenmek suretiyle geri veriliyor” dedi.

Taksit imkânı var

Hükümet, geçen yıl elektrik abonelerinin fatura yükünü hafifletmek için 82 lirayı aşan faturalarda kredi kartına iki taksit imkânı getirmişti. EPDK dağıtım şirketlerine de sınırlama getirdi. Buna göre, ikili anlaşma, aktif elektrik enerjisi, kurul onaylı ve kanunlarca tahsili zorunlu kılınan vergi ve fonlardan oluşuyor.

Sabah

Ağustos ve Eylül’de de artmıştı

BOTAŞ da doğalgaza bugünden geçerli olmak üzere konutta yüzde 9, sanayide yüzde 18.5 zam yaptı. BOTAŞ, ağustos ve eylül aylarında da konutta yüzde 9, sanayide yüzde 14 zam yapmıştı.

Habertürk

Konuya ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, 31 Aralık 2020 tarihine kadar devreye alınacak Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması’na (YEKDEM) tabi üretim tesislerinden, mesken aboneleri için 10 kilovata kadar olan çatı ve cephe uygulamalı elektrik tesislerinde üretilen ihtiyaç fazlası enerji için, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen kendi abone gruplarına ait tek zamanlı aktif bedeli, işletme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle uygulanacak.

Söz konusu destek, ticarethane, sanayi, tarımsal sulama ve aydınlatma aboneleri için bin kilovata kadar yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı çatı ve cephe uygulamalı elektrik üretim tesisleri için de verilecek.

Uygulama, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve EPDK tarafından yürütülecek.

AA

6 milyar kilovatsaat

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) “Elektrik Piyasası Sektör Raporu”na göre, bu yılın mart ayında lisanssız kurulu gücü (güneş, rüzgâr, biyokütle) 4 bin 523 megavata çıktı. Bu rakam, 2016 yılında bin 40 megavat, 2017 yılında 3 bin 173 megavat düzeyinde bulunuyordu. Vatandaş, ihtiyacını karşıladıktan sonra mart ayında ürettiği elektriğin 595 milyon kilovatsaatini sisteme sattı. Rapora göre vatandaş, bu satış karşılığında 321 milyon TL aldı. Vatandaşın, ocak-mart döneminde sisteme sattığı elektrik miktarı, 1 milyar 258 milyon kilovatsaat oldu. Yıl sonunda ihtiyaç fazlası olan ve sisteme satılması öngörülen elektrik miktarı 6 milyar kilovatsaat.

En büyük pay güneşin

EPDK’nın mart ayı verilerine göre lisanssız tesislerin kaynaklara göre dağılımı:

Güneş: %95.82
Biyokütle: %2.80
Rüzgâr: % .13 1.08
Hidrolik: %0% .13

Lisanssız üretimde Konya önde

Eski TEDAŞ Genel Müdürvekili Osman Nuri Doğan, Habertürk’ün sorusu üzerine, lisanssız tesislerde elektrik üretim miktarının her yıl arttığını söyledi. Doğan, vatandaşın bu sistemde ürettiği elektriğin bir bölümünü de kullandığını belirterek, “Vatandaş, ihtiyaç duyduğu elektriği kullanıyor. Kalanını da sisteme satıyor. Kullanılan elektrik de dikkate alındığında 321 milyon TL’den çok daha yüksek bir tutar söz konusu olacak” dedi. Lisanssız üretim tesislerinde, güneş potansiyeli ile öne çıkan Konya 497 megavat kurulu güçle ilk sırada yer alıyor. Kayseri’de 299 megavat, Ankara’da 239 megavat, İzmir’de 178 megavat lisanssız üretim tesisi bulunuyor.

Elektrik fiyatlarının serbest piyasa koşullarında belirlendiğini ve dövizde yaşanan artışlar gibi unsurların bu maliyetleri etkilediğini belirten Yılmaz, “Son yaptığımız kurul toplantısında görevli tedarik şirketlerinden enerji temin eden tüketiciler için geçerli olan nihai fiyatlarda, 1 Nisan 2018 tarihinden itibaren uygulanmak üzere ortalama yüzde 2,89 artış ihtiyacı hasıl olduğunu gördük.” dedi.

Yılmaz, elektrikte ortaya çıkan maliyet artışlarının biriktirilerek yıl sonunda toplu bir zam olarak yansıtılmasının doğru bir uygulama olmayacağına işaret ederek, “Bu durumdan hem vatandaşımız zarar görür hem de sektörümüz. İhtiyaç hasıl olması halinde küçük düzeyli bu tip fiyat artışlarını uygulamak hem tüketicimiz hem de sektörümüz için daha doğru olacaktır.” diye konuştu.

Elektrik fiyatlarına en son 1 Ocak’ta yüzde 8,8 zam yapılmıştı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) konuya ilişkin kurul kararı Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Buna göre, otoprodüktör lisansı üretim lisansına dönüştürülen şirketlerin, bir takvim yılı içinde lisansına kayıtlı olan yıllık elektrik üretim miktarının piyasada satılabilecek oranı, 2018 yılı için yüzde 40 olarak belirlendi.

Üretim lisansına dönüştürüldü

EPDK tarafından Elektrik Piyasası Kanunu’nun ilgili maddesinde yapılan değişiklikle otoprodüktör lisansları üretim lisansına dönüştürülmüştü.

Öte yandan, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarafından Yürütülen Taşınmaz Temini İşlemlerine İlişkin Usul ve Esasları belirleyen karar da Resmi Gazete’de yayımlandı.

Yazılı başvuru yapılacak

Buna göre, taşınmaz temini işlemlerinin yürütülmesi amacıyla, önlisans ve lisans sahibi şirketler tarafından kamulaştırma, irtifak hakkı tesisi, kiralama, devir gibi işlemleri belirtmek suretiyle içeriği ve kapsamı kurul tarafından belirlenen dilekçe örneği ve belirlenen gerekli belgeler ile yazılı olarak başvuru yapılacak.

Söz konusu kurul kararıyla taşınmaz temini yöntemleri, ‘özel mülkiyete konu taşınmazlarda kamulaştırma’, ‘maliye hazinesinin mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlarda irtifak hakkı tesisi, kiralama yapılması ve bedelsiz kullanıma izin verilmesi’ ve ‘maliye hazine dışındaki diğer kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlarda mülkiyet devri’ olarak belirlendi.

AA

Dağıtım kapsamındaki ilçe sayısı 528’e çıktı

Geçen yıl Eylül ve Ekim aylarında 12 ilçenin doğalgaz dağıtım bölgesi kapsamına alınmasıyla gaz dağıtılacak ilçe sayısı 517’ye çıkarken, Kasım ve Aralık aylarında alınan kararlarla bu rakam 521’i buldu. Son olarak 7 ilçenin daha bu kapsama alınmasıyla doğalgaz konforuna kavuşacak ilçe sayısı 528’e ulaşacak.

Türkiye’de şu anda 78 il ve 420 ilçede doğalgaz kullanılıyor. İhaleleri tamamlanan ve henüz doğalgaz arzı sağlanamayan, Hakkari, Şırnak ve Artvin’e ise en geç bu yıl içinde doğalgaz sağlanması hedefleniyor.

Söz konusu hedeflerin gerçekleştirilmesi durumunda, bu yıl sonu itibarıyla 81 ilin tamamına doğalgaz iletilmiş olacak.

Nüfusu 20 bini geçen ilçeler kapsama alınıyor

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’nin (BOTAŞ) nüfusu 20 bin ve üzerinde olan ilçelere doğalgaz götürülmesi planlaması kapsamında, 2019 yılı sonuna kadar 550’nin üzerinde ilçenin doğalgaz konforuna kavuşturulması hedefleniyor.

Bu ilçelere doğalgaz ulaştırılması için gereken yatırımlar ise BOTAŞ tarafından veya doğalgaz dağıtım şirketleriyle ortaklaşa gerçekleştirilecek.

Doğalgaz Piyasası Kanunu kapsamında EPDK tarafından bugüne kadar yapılan ihaleler sonucunda 65 dağıtım bölgesi için dağıtım lisansı verildi. Kanun öncesi verilen 7 lisansla birlikte şu anda yürürlükte 72 doğalgaz dağıtım lisansı bulunuyor.

AA

AA muhabirinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) yetkililerinden aldığı bilgiye göre, kamuoyunda çatı mevzuatı olarak bilinen düzenlemeyle, binalarda kurulu gücü 3 kilovata kadar olan güneş enerjisi santralleri için doğrudan bağlantı görüşü ve çağrı mektubu oluşturulacak.

Uygulama sayesinde tüketici konumunda bulunan aboneler, binalarının çatı ve cephelerine yerleştirecekleri güneş panelleri ile elektrik üretebilecek. Böylece abonelerin enerji giderleri azalırken, elektrik üretiminde yerli ve yenilenebilir kaynakların payı da artacak.

Binalarda kurulacak santrallerin kurulu gücü en fazla 10 kilovat olacak. Santrallerin kapasitesi binanın bağlantı anlaşmasındaki tüketim gücünü geçmeyecek.

Başvuru süreci

Binalarının çatı ve cephelerine güneş paneli kurarak elektrik üretmek isteyen vatandaşlar, ilk olarak bölgelerindeki elektrik dağıtım şirketine başvuracak. Başvurular, dağıtım şirketlerinin merkez ya da taşra birimine yapılabilecek.

Dağıtım şirketleri başvuruları aylık olarak alacak ve bir sonraki ayın 20’sine kadar sonuçlandıracak. Başvurular, trafo gücü ve tüketim güçlerine göre değerlendirilecek.

Projesi onaylanarak, kurulum ve geçici kabul işlemleri tamamlanan vatandaşlar, diğer lisanssız üretim faaliyetlerinden daha hızlı bir şekilde elektrik üretmeye başlayabilecek. Başvuru süreçleri dağıtım şirketlerinin internet sitelerinden takip edilebilecek.

İhtiyaç fazlası elektrik satılabilecek

Vatandaşlar binalarda ürettikleri elektriğin fazlasını mevcut şebeke üzerinden dağıtım şirketine satabilecek. Bu işlemin gerçekleşmesi için vergi mevzuatı uyarınca vatandaşların sattıkları elektrik miktarı üzerinden fatura kesmeleri gerekecek.

Söz konusu üretim metoduyla, binalarda öğle saatlerinde elektrik üretimine destek verilmesi ve talebin zirve yaptığı dönemlerde arzın dengelenmesi hedefleniyor.

Bir evin ortalama yıllık elektrik tüketimi 2 kilovatlık bir güneş panelinden karşılanabiliyor. Maliyeti yaklaşık 2 bin 500 dolar olarak hesaplanan santralin amortisman süresinin 8 yıl, kullanım ömrünün ise yaklaşık 30 yıl olduğu belirtiliyor.

AA