En yüksek aylık artış martta yaşandı

İnşaat malzemesi sanayisinde, referandum öncesi mart ayı faaliyetlerinde önemli bir canlanma yaşandı. ‘Faaliyet’ endeksi, mart ayında, bir önceki aya göre ciddi bir artış gösterdi. Aynı zamanda faaliyette en yüksek aylık artış yaşandığı dönem mart ayı oldu. Mevsimsellik ve inşaat sektörü için açıklanan desteklerin, inşaat malzemesi sanayisinin faaliyetlerine de hızlı yansıdığı görüldü. Rapora göre, mart ayında 4,8 puan artan faaliyet endeksinin tamamında çok önemli artışlar yaşandı. Yurtiçi satışlarda, bir önceki aya göre önemli bir sıçrama oldu, ihracat mart ayında hissedilir şekilde arttı. Üretimde de iç satışlar ve ihracattaki yükselişe bağlı olarak artış yaşandı. İç satış, ihracat ve cirolarda artışın gerçekleştiği mart ayında, tahsilat hızı da uzun süre sonra ilk kez arttı.

Faaliyetlerdeki genişleme güveni destekledi

‘Güven’ endeksinde ise uzun süre sonra yaşanan artışla, sınırlı bir toparlanmaya girildiği görüldü. Özellikle mart ayında faaliyetlerde yaşanan ciddi genişleme, güvenin toparlanmasına destek oldu. Rapora göre, güven seviyesi bir önceki aya göre 0,6 puan arttı. Ancak güven seviyesinin, geçen yılın aynı ayının güven seviyesinin 10,4 puan altında kaldığı görüldü. Türkiye ekonomisinin genel gidişatına ilişkin güven ise aynı kaldı. İnşaat malzemeleri sanayisine yönelik güven ise toparlanmasını sürdürdü. Rapora göre, güven unsurlarının tamamında sınırlı da olsa, toparlanma, önümüzdeki dönem devam edecek.

İhracat siparişleri arttı, beklentiler olumlu

Faaliyetlerde yaşanan toparlanma ve alınan önlemler ile birlikte yaşanan güven artışı, mart ayında beklentilere de olumlu yansıdı. ‘Beklenti’ endeksi, mart ayında bir önceki aya göre 1,4 puan arttı. Türkiye ekonomisine ilişkin beklentilerin mart ayında yeniden zayıfladığı görüldü. İnşaat malzemeleri sanayisine ilişkin beklentilerde sınırlı artış yaşandı. Önümüzdeki üç aya ilişkin ihracat siparişlerinde de kuvvetli bir artış oldu. Yurtiçi ve yurtdışı siparişlerdeki artış beklentisine bağlı olarak, önümüzdeki üç ayın üretim beklentisinde de hissedilir bir artış ortaya çıktı.

Hanenin maddi durum beklentisi endeksi de söz konusu dönemde, yüzde 3,4 artışla 90,7’ye yükseldi. Bu artış, gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durumunun daha iyi olacağını bekleyenlerin oranının artmasından kaynaklandı.

İşsiz sayısındaki beklenti

Genel ekonomik durum beklentisi, bu dönemde yüzde 3,3 artarak 93,2’den, 96,2’ye çıktı. AA’nın haberine göre; söz konusu artış, gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durumun daha iyi olacağı yönünde beklentisi olan tüketicilerin sayısının bir önceki aya göre arttığına işaret ediyor.

İşsiz sayısı beklentisi endeksi de bu dönemde yüzde 3,7 yükselerek nisanda 73,1 oldu. Bu durum, gelecek 12 aylık dönemde işsiz sayısında düşüş bekleyenlerin artmasından kaynaklandı.

Tasarruf etme ihtimali endeksi yüzde 26,3 arttı. Martta 19,9 olan endeks, nisan ayında 25,1 değerine yükseldi. Bu artış, tüketicilerin gelecek 12 aylık dönemde tasarruf etme ihtimallerinin bir önceki aya göre arttığını gösteriyor.

Türkiye’nin 68 şehri içerisinde geçen aya göre satılık konut yüzde 2 oranında artan Tekirdağ, fiyatların en çok yükseldiği şehir olurken konut satış fiyatlarının en çok azaldığı şehrin ise yüzde 1,64 oranı ile Giresun olduğu saptandı.

Kira rekortmeni Bursa

Türkiye genelinde 68 şehrin tamamını kapsayacak şekilde yapılan Türkiye Kiralık Konut Fiyat Endeksi’ne göre ise eylülde kira fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,33 oranında, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 12,76 oranında arttı. Geçen ay, metrekare başına konut kira değerleri yüzde 2.29 oranında artan Bursa kiraların en çok yükseldiği şehir oldu. Konut kira değerleri yüzde 2 azalışla Bilecik’in konut kira değerlerinin en çok azaldığı şehir olduğu belirtildi. Eylül ayı itibariyle en yüksek yıllık brüt kira getiri oranları ise Aydın, Van ve Bilecik şehirlerinde ölçüldü. Bu iller, aynı zamanda eylül ayı itibariyle en düşük amortisman sürelerinin ölçüldüğü iller olarak da öne çıktı.

Yeni Konut Fiyat Endeksi 1 yılda 3,79 yükseldi

Türkiye İş Bankası’nın desteğiyle hazırlanan Reidin-GYODER Yeni Konut Fiyat Endeksi sonuçlarına göre, yeni konut fiyatları eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 0,24 oranında arterken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,79 yükseldi. Endeks başlangıç dönemi olan 2010 Ocak ayına göre ise yüzde 69,70 oranında artış gösterdi. İstanbul Asya yakasında yer alan markalı konut projelerinde yüzde 0, 11 oranında, İstanbul Avrupa yakasında yer alan markalı konut projelerinde ise yüzde 0.36 oranında azalan endeks, başlangıç dönemine göre ise İstanbul Asya yakasındaki projelerin Avrupa yakasına kıyasla 8.5 puan fazla artış gösterdiğini ortaya çıkardı. Konut fiyatlarının 1+ yüzde 0,83 oranında, 2+1’lerde yüzde 0, 46 oranında arttığı 3+’lerde yüzde 0,23 oranında, 4+1’lerde ise yüzde 0,20 oranında azaldığı da görüldü.

Yabancılar 1+1 tercih etti

Eylül ayında markalı konut projeleri kapsamında gerçekleştirilen satışların yüzde 22’lik (kısmı yabancı yatırımcılara yapılırken, yabancıların 1+1 konutlar tercih ettiği gözlemledi. Markalı projelerden konut satın alan müşterilerin peşinat, senet ve banka kredisi kullanım oranları incelendiğinde ise eylülde peşinat kullanım oranı yüzde 34, banka kredisi kullanım oranı yüzde 29 ve senet kullanım oranı yüzde 37 olarak gerçekleşti. Eylül ayında satışı gerçekleştirilen konutların yüzde 26’sı bitmiş konut stoklarından oluşurken, yüzde 74’ü ise bitmemiş konut stoklarından oluştu.

5 kritere göre endeks hazırlandı

Forbes Türkiye, İstanbul’da getirisi en yüksek 50 projeyi araştırdı. Derginin araştırmasında ele alınan bütün projeler ortalama metrekare satış fiyatı, projenin bulunduğu bölgedeki fiyatlara göre durumu, satılmış konut oranı ve sosyal donatı ile yeşil alanlar olmak üzere 5 kritere göre endekslendi. Projeler ayrıca alışveriş merkezi, okul, sağlık birimi, restoran-kafe, fitness salonu, yetişkin spor alanı ve çocuk oyun alanı gibi sosyal donatı alanlarının varlığına göre puanlandı. Her bir kriter için oluşan endeks üzerinden büyükten küçüğe göre 100 puan baz alınarak sıralama yapıldı.

Prim potansiyeli ortaya kondu

Araştırma bununla da bitmedi. Projenin bulunduğu bölgenin ortalama değerinin altında fiyatlanan projelere yüksek puan verildi. Bunun nedeni, projenin prim yapma olasılığının güçlü olması olarak belirtildi. Projeler her bir kritere göre kendi içinde sıralandıktan sonra fiyat yüzde 35, sosyal donatı yüzde 25, satış oranı yüzde 20 ve bölgedeki fiyatlara göre durumu yüzde 10 ve yeşil alan yoğunluğu yüzde 10 gibi bir ağırlıklandırma yapıldı ve her bir proje için 100 üzerinden bir değer hesaplanmış oldu. Araştırmanın sonucunda endekste en yüksek puanı alan projelerin ikinci el piyasada yatırımcıya en yüksek getiriyi sağlama potansiyeli bulunduğu belirtilirken, yaşam kalitesi ve değer olarak da rakip projelere göre daha avantajlı olduğu kaydedildi.

İşte İstanbul’un getirisi en yüksek 50 projesi:

‘10 yılda Ankara’ya ciddi yatırımlar yapıldı’

Milliyetemlak.com Genel Müdürü Müge Seymen, Ankara’nın istikrarlı gelir potansiyeliyle gayrimenkul sektörünün en önemli piyasalarından biri olduğunu belirterek Ankara’nın Türkiye ortalaması üzerindeki kişi başına düşen gelir oranı, kamu hizmetlerinin ekonomideki güçlü payı ve istikrarı nedeniyle, İstanbul’dan sonra Türkiye’nin en önemli gayrimenkul piyasalarından biri olduğunu söyledi. Ankara’nın son 10 yıl içerisinde emlak alanında ciddi yatırımların yapıldığı bir il olduğuna dikkat çeken Seymen, büyük ölçekli kentsel dönüşüm projelerine ek olarak konut, AVM, otel, ofis ve plaza projeleriyle Ankara’nın büyük bir yatırım alanı durumuna ulaştığını vurguladı. Bu projelerin önümüzdeki dönemde de devam edeceği tahminini dile getiren Seymen, Ankara’nın emlakta kazandıran il olmayı sürdüreceğini sözlerine ekledi.

En yüksek artış kategorisinde

Mayıs ayında kategoriler bazında en yüksek artışın yiyecek kategorisinde gerçekleştiği görüldü. 2015 Mayıs ile kıyaslandığında 2016 Mayıs döneminde kategoriler bazında endeks yüzde 4’lük bir artış gösterdi. En yüksek ciro artışı yüzde 12 ile yiyecek kategorisinde görülürken ayakkabı-çanta kategorisi yüzde 11, hipermarket kategorisi yüzde 9, giyim kategorisi yüzde 4, AVM’lerdeki diğer alan ciroları yüzde 2,2 artış kaydetti.

Ziyaret sayısı değişmedi

Geçen mayıs ayında, geçen yılın aynı dönemine göre ziyaret sayısı endeksinde bir değişim yaşanmadı. AYD Başkanı Hulusi Belgü, 2016 yılında yaşanan terör olayları dolayısı ile yaşanan olumsuz süreçler sonrası Mart 2016’da azalan AVM’lerin ciro ve ziyaretçi sayılarının nisan ayında tekrar yükseliş geçtiğini söyledi. Bu yükselişte baharın başlaması, havaların ısınması, sezon değişimi ve tüketimde beklenen artışın yaşanmasının etkili olduğunu anlatan Belgü, mayıs ayı endeksinde ise Ramazan ayı öncesi dönem olmasının da etkisiyle bir artış görüldüğünü kaydetti. Bu karşılık artışın enflasyonun altında kaldığını belirten Belgü, bir endekse aylar itibari ile değil, yıl karşılaştırması açısından bakıldığında görülen 4,3’lük artışın memnuniyet verici olduğunu ifade etti.

‘Hayatın akışı normale dönüyor’

En yüksek ciro artışının yüzde 12 artışla yiyecek kategorisinde gerçekleşmesini ise son aylarda yaşanan korkuların ve endişelerin ardından hayatın akışının normale döndüğünün göstergesi olarak yorumlayan Belgü, “2016 yılı yaşanan süreçlerden ve olumsuzluklardan her ne kadar etkilenmiş, durağan seyretmiş olsa da artış kaydetmeye devam ediyor” dedi.
Ramazan aylarında gıda perakendesi başta olmak üzere bir miktar ciro artışı yaşanması söz konusu olabileceğini de ifade eden Belgü, bunda yaz sezonuna girişin de etkisi olacağını vurguladı. Ayrıca, turizm sektörünün içinde bulunduğu sıkıntılı günlerin devletin alacağı önlemlerle önüne geçileceği düşüncesini dile getiren Belgü, “Nitekim Rusya ve İsrail ile yaşanan normalleşme sürecine giriş adımları sektörün de önünü açacaktır kanısındayım” açıklamasında bulundu.