Kendisine vaat edilen komisyonun ödenmediğini öne süren emlakçı, sözlü komisyon anlaşması yaptığı alıcı hakkında 7. İcra Müdürlüğü’nde takip başlattı. İcra takibi alıcının itirazı üzerine durduruldu.

Emlakçı bu kez Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu. Mahkemede ifade veren emlakçı, davalının itirazının iptaline ve inkâr tazminatına karar verilmesini istedi. Mahkemede savunma yapan alıcı ise davanın reddini talep etti.

Mahkeme, davanın kısmen kabulüne ve 14 bin 160 liralık icra takibine yapılan itirazın iptaline hükmetti.

Ayrıca alacağın yüzde 20’si üzerinden hesaplanan 2 bin 832 TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verdi. Davalı kararı temyiz edince devreye Yargıtay 13. Hukuk Dairesi girdi.

‘Sözlü değil yazılı mukavele’

Yüksek mahkeme, emsâl bir karara imza attı. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, Türk Borçlar Kanunu 520. maddesi uyarınca taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesinin yazılı olarak yapılmadıkça geçerli sayılamayacağına dikkat çekti.

Kararda şu ifadelere yer verildi:

“Kanunun, taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmeleri bakımından öngördüğü şekil geçerlilik şekli olup, yazılı sözleşme bulunmaması hâlinde hukuken geçerli bir sözleşmeden söz edilemez. Dava konusu uyuşmazlıkta da taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. O halde davacı geçerli olmayan sözleşmeye dayanarak tellâllık ücreti talebinde bulunamayacağından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usûl ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir. Temyiz edilen hükmün davalı yararına bozulmasına oy birliği ile karar verilmiştir.”

Hürriyet

Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, son dönemde tüketicilerin kendilerine sık sık asılsız konut ilanı konusunda başvurduğunu belirterek, bazı emlakçıların müşteri çekmek için gerçeği yansıtmayan ilan verdiğini söyledi.

Bazı emlak ofislerinin e-ticaret platformlarında, sosyal medyada veya kendi isimlerine kurdukları internet sitelerinde gerçeği yansıtmayan, düşük fiyatlı ev ilanı vererek müşterileri aldattığını dile getiren Koçal, düşük fiyatlı ilanı gören tüketicinin büyük hayallerle emlak ofisine gittiğini, ancak tüketiciye o evin satıldığı veya kiralandığının söylendiğini anlattı.

Koçal, “Bu ilanlarla tüketicinin ilgisini çekmek ve emlak ofisine çekerek komisyoncunun elinde bulunan başka ürünleri pazarlamak amaçlanmaktadır. Binbir bahane ile tüketiciler başka konutları almaya ikna ediliyor” dedi.

Bunu yapan emlak komisyoncularının tüketicileri aldattığını vurgulayan Koçal, “Ucuz ve cazip bir ürün ilanı ile tüketiciyi ofislerine çekerek portföylerinde bulunan daha yüksek tutarlı başka ürünleri pazarlamak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre cezai işlem gerektirmektedir.” diye konuştu.

Koçal, tüketicilerin bu tür ilanlarda, komisyoncuyu arayarak gayrimenkul ile ilgili detaylı bilgi alması gerektiğini belirterek, bu tür uygulamalarla karşılaşan tüketicinin emlakçıyı esnaf odasına şikayet etmesi gerektiğini vurguladı.

“İnternet sitesini bakanlığa şikayet edin”

Koçal, tüketicinin yanıltıldığı ilanın yayınlandığı internet sitesinin de Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na veya Alo 175’e şikayet edilmesi çağrısında bulunarak, şunları söyledi:

“Ucuz ve cazip ilan vererek, tüketiciyi yanıltan emlak komisyoncularının bazen yer gösterme parası dahi aldığı yönünde şikayetler gelmektedir. Tüketicilere uyarımız, hiçbir şekilde bu tür bir ödeme yapmamalarıdır. Cazip ve ucuz ilanlı yerle ilgili mazeretler üretilip, tüketici başka gayrimenkullere yönlendirilmeye çalışılıyorsa tüketici tüketimden gelen gücünü kullanarak, o emlakçıyı terk etmelidir.

“Her ilana kanmayın”

Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük, internet kullanımının artmasıyla asılsız, gerçek mal ve hizmeti yansıtmayan reklam ve tanıtımlarla tüketicileri aldatan çok sayıda kişi ve firmanın ortaya çıktığını söyledi.

Küçük, “Bazı emlakçılar düşük fiyatlı ilan koyarak kurnazlık yapmakta ve müşteri çekmektedir. Tüketiciler her ilana kanmamalı. İlandaki gayrimenkul için emlak ofisine gittiğinde emlakçı, ‘O ev satıldı’ diyorsa ancak ilan hala sitede duruyorsa tüketiciler o kişiden uzaklaşsın.” ifadelerini kullandı.

“Evi görmeden kapora vermeyin”

Levent Küçük, tüketicilerin özellikle tanımadıkları kişilere hizmet bedeli gibi bir ücret göndermemesi çağrısında bulunarak, şunları söyledi:

“Özellikle düşük fiyatlı ilanlardaki gayrimenkullerle ilgili konutu görmeden kapora gönderilmemeli. İnternet üzerinden yapılan satışlarda güvenilir, kurumsal firmalar tercih edilmelidir. Herhangi bir mağduriyet yaşanması halinde, mutlaka tüketici hakem heyetlerine müracaat edilmeli, internet siteleri ile ilgili Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğüne şikayet edilmelidir.

AA

Bakanlığın, ilgili kurum ve kuruluşların görüşüne sunduğu “Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik Taslağı”na göre, herkes emlakçılık yapamayacak.

Emlak alım satımını kurala bağlamak amacıyla hazırlanan düzenleme, emlakçılık yapmak isteyenlere Bakanlığın il müdürlüklerinden yetki belgesi alma zorunluluğu getirecek.

Vatandaşlar, yetki belgesine sahip emlakçıların güncel listesini Bakanlığın internet sitesinden kontrol edebilecek.

Süresi 5 yıl olacak belge, işletmenin herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerine asılacak. Emlakçıların, esnaf ya da ticaret odalarına kayıt yaptırması ve vergi mükellefi olması zorunlu tutulacak.

Emlakçıya lise mezuniyeti şartı

Emlakçılar eğitimle mesleki yeterlilik belgesi alacak ancak emlak yönetimine ilişkin ön lisans diploması bulunanlar bundan muaf tutulacak. Emlakçılık yapmak için 18 yaşını doldurmak ve en az lise mezunu olmak şartı aranacak. Emlakçıların devletin güvenliğine, anayasal düzene karşı suçlarla hırsızlık, sahtecilik, hileli iflas, terörün finansmanı ve kaçakçılık gibi suçlardan hüküm giymemiş olması gerekecek.

Emlak dükkanı en az 30 metrekare olacak

Emlak işletmeleri, bağımsız bölüm niteliğini taşıyacak ve en az 30 metrekare büyüklüğe sahip olacak. Bu işletmelere; masa, dolap, koltuk, bilgisayar, internet gibi teknik donanım konulacak ve buralarda yeterli sayıda taşıt bulundurulacak.

İpotek ve haciz durumu sözleşmede yazacak

Taşınmaz ticaretine ilişkin hizmet verilmesi için taşınmazın sahibi ile yazılı hizmet sözleşmesi imzalanacak. Hizmet sözleşmesinde; taşınmazın tapu kaydı, büyüklüğü, fiili kullanım durumu, cephe ve manzarası, dolmuş, otobüs ve metro duraklarına mesafesi, okul, ibadethane ve hastane gibi yerlere uzaklığı, oda sayısı, duş kabini, dolapları, parke, uydu tesisatı gibi iç özellikleri, asansör, çocuk parkı, otopark gibi dış özellikleri yazacak. Araziler için ise hisse, emsal ve gabari bilgileriyle üzerinde ekili ve dikili ürün bulunup bulunmadığı bilgisi belirtilecek. Taşınmaz üzerinde ipotek ve haciz gibi kısıtlamalar olup olmadığı, taşınmazın krediye uygunluk durumu sözleşmede yer alacak. Emlakçının alacağı hizmet bedeli de sözleşmeye konulacak.

Emlak işletmesi açılırken, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden yetki belgesi kontrol edilecek. Yetki belgesi olmayan işletmelere ruhsat verilmeyecek.

Yönetmelik taslağının geçiş hükümlerine göre, mevcut emlak işletmeleri, yönetmelik yayınlandıktan sonra 18 ay içinde yetki belgesi alarak yönetmelik şartlarına uymak zorunda olacak. Lise mezunu olma şartı için mevcutlara muafiyet tanınırken, lise altı eğitimliler de işlerine devam edebilecek.

AA

Eğitim ve istihdam arasındaki uyumu sağlama görevini yerine getiren MYK, nitelikli insan kaynağının oluşması için mesleklere standart, çalışanlara belge kazandırmaya devam ediyor.

Faaliyetine 2006’da başlayan Kurum tarafından kurulduğu günden bugüne kadar 730 ulusal meslek standardı ile 407 ulusal yeterlilik belirlendi.

Temel amacı iş gücüne nitelik kazandırmak olan MYK, çalışanlara toplamda 104 milyon 512 bin 892 lira sınav ve belgelendirme desteğinde bulundu.

Kurum, yetkilendirdiği 86 belgelendirme kuruluşu aracılığıyla kurulduğu günden bugüne kadar 225 bin 685 çalışana mesleki yeterlilik belgesi verdi.

Galerici, emlakçı ve otoparkçı da belge istiyor

MYK Başkanı Adem Ceylan, Kurum olarak çalışma hayatına nitelikli eleman kazandırmaya devam ettiklerini belirterek başta “tehlikeli” ve “çok tehlikeli” sınıfta yer alanlar olmak üzere 730 meslekte ulusal standart hazırlandığını bildirdi.

Yaklaşık 120 ulusal meslek standardının belirlenmesi çalışmalarının devam ettiğini vurgulayan Ceylan, şunları kaydetti:

“Gerek meslek standardı gerekse de mesleki yeterlilik belgesi sayısında ciddi artış söz konusu. Yaklaşık bir yıl önce mesleki yeterlilik belgesine sahip çalışan sayısı 40 bindi ama bugün 225 bin sayısına ulaştık. Yıl sonuna kadar 250 bin kişiye mesleki yeterlilik belgesi vermeyi planlıyorduk. Karşılaştığımız yoğun talep dolayısıyla bu hedefimizi 300 bine yükselttik.

Bu noktada dikkat çekici olan ‘tehlikeli’ ve ‘çok tehlikeli’ sınıfta yer alan mesleklerin dışında galerici, emlakçı, otoparkçı ve servis şoförü gibi meslekleri icra edenlerin de mesleki yeterlilik belgesi sahip olma isteği. Toplumda nitelikli ve belgeli iş gücü bilinci oluşmaya başladı. Bu durum bizim açımızdan memnuniyet verici.”

Yüksek komisyona son

Emlakçılık mesleğine yönelik kriterleri düzenleyecek olan yönetmelik, emlakçılara sertifika alma zorunluluğu getirilecek. Sertifika zorunluluğu halen emlakçılık yapanlar için de geçerli olurken kurallara uymayanların yetkisi iptal edilebilecek. Böylece her emekli emlakçılık yapamayacak. Emlakçıların, mesleki yeterlilik kriteri, eğitim ve sertifika şartları yönetmelikle belirlenecek.

Emlakçıların, vatandaşlardan yüksek tutarlarda komisyon alması ve farklı ücretler talep etmesinin de önüne geçecek olan düzenlemeyle tüketici mağduriyeti de önlenmiş olacak. Emlak alım satımından elde edilecek ticari kazanç, belli bir düzene oturtulacak.

‘Merkez de yer bitti sıra köylere geldi’

Lapseki Belediye Başkanı Eyüp Yılmaz, köprü konusunda her şeyin somut olarak ortaya çıkmasıyla birlikte, yatırımcının bölgeye olan ilgisinin arttığını belirterek özellikle son bir iki haftadır ciddi hareketlilik yaşandığını söyledi. Yatırımcıların adeta Lapseki’ye koştuğunu anlatan Yılmaz, arsa ve ev fiyatlarında müthiş artışlar olduğunu ve artık bölgede satılacak tarla da kalmadığını kaydetti. Yatırımcıların merkezin ardından artık köylere yönelmeye başladığına dikkat çeken Yılmaz, “Denizi gören yerler neredeyse bitti artık” dedi.

5 yıldızlı otel yatırımları

Yapılacak yatırımların, bölgenin ihtiyacına cevap vermesi gerektiğini vurgulayan Eyüp Yılmaz, şu anda Lapseki Belediyesine 5 yıldızlı otel yapımı için bir başvuru olduğunu, 3 şirketin daha yer baktığını açıkladı. Bölgede iyi bir altyapı hazırlanması gerektiğine dikkat çeken Yılmaz, “ Biz belediye olarak mesela su getiriyoruz. Suyu mevcut 12 bin nüfusa göre değil, 50 binlik bir ilçeye göre getiriyoruz” diye konuştu. İlçedeki emlakçı sayısının her geçen gün arttığını kaydeden Başkan Yılmaz, Lapseki’de köprü işi konuşulmadan önce 15 olan emlakçı sayısının 60’a yükseldiğini söyledi. Yılmaz, son bir haftada 10 yeni emlakçı açıldığını da sözlerine ekledi.

Fiyatlar katlanarak artıyor

İlçede emlak komisyonculuğu yapan Mustafa Başer de Lapseki’de daire fiyatlarında bile ciddi artışlar olduğunu belirterek fiyatların 3 katına kadar çıktığını anlattı. Köprü temelinin atılacağı açıklanmadan önce satılan bir arazinin bir iki gün önce yine el değiştirdiğini anlatan Başer, o günden bugüne fiyatının 10 kat arttığını söyledi.

Otel gibi değerlendirilecek

elirlenen standartlara uymayanların sektör dışında kalmasını sağlayacak olan yeni düzenlemeye göre, evini günlük kiraya verenler, ticaret yaptıkları için otel gibi değerlendirilecek ve esnaf odasına kayıt yaptırarak vergi ödemesi gerekecek. Otel ve pansiyonlarda kalan şahısların kimlikleri online olarak güvenlik birimlerine bildirilirken günlük kiralanan evlerde Kimlik Bildirme Sistemi bulunmadığı için suçtan aranan şahıslar bu tip daireleri saklanmak ve suç işlemek maksatlı kullanabiliyor. Kiralama sırasında kimlik kaydı yapılmazsa suça karışan ve haklarında arama kaydı bulunanların yakalanması da zorlaşıyor.

Önce uyarı sonra kapatma cezası

Günlük kiralık evlerle ilgili çalışmalara hız veren Maliye ve Emniyet, bu evlerin cezai işlemlerinde otellerde olduğu gibi bir yöntem izlemeyi planlıyor. Buna göre, gerekli bildirimde bulunmayanlara öncelikle uyarı cezası, sonrasında kapatma cezası uygulanacak. Daire sahiplerinden aylık olarak kiraladıkları daireleri müşterilerine günlük olarak yüksek bedelle kiraya verebiliyor. Örneğin aylık 1.000 TL’ye kiralanan bir daire günlük 100-150 TL bir bedelle kiraya verilebiliyor ve bu iş için vergi ödenmiyor.

Komisyon oranlarına çekidüzen verilecek

Gayrimenkul almak isteyenlerin yaşayabilecekleri mağduriyetlerin önüne geçmeyi hedefleyen Bakanlık, yeni düzenlemenin taslak metnini önümüzdeki günlerde görüşe açmayı planlıyor. Özellikle vatandaşların şikayet ettiği komisyon oranlarına çekidüzen getirecek yönetmelik çalışması ile taşınmazlara yönelik aracılık ve danışmanlık faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenleniyor. Yönetmelik taslağı, emlak komisyoncularında aranacak şartlar, bunların çalışmaları, yürütecekleri faaliyetler, uymakla yükümlü bulundukları kurallar gibi hususları kapsayacak.

Emlakçılık eğitimli insan işi olacak

Emlak müşavirliğinin ve emlak komisyonculuğunun lisans ve ön lisans eğitimlerine tabi olmasının da emlak işini eğitimli, tecrübeli ve işi bilen kişilerin yapmasını sağlayacağını anlatan Seymen böylece tüketici tarafında yaşanan mağduriyetlerin de önüne geçileceğini vurguladı. Yeni yasaya göre, lisans alabilmek için 4 yıllık üniversite, tapu meslek yüksekokulları veya emlak yönetimi konularında eğitim veren en az iki yıllık yüksekokuldan mezun olmak gerektiğini söyleyen Seymen  ayrıca lisans sınavını da kazanmanın da zorunlu olacağını ve lisansı olmadan emlakçılık yapanlar hakkında cezai yaptırımlar uygulanacağını sözlerine ekledi.