Bu sayede, alıcı ve satıcı arasındaki para transferi eş zamanlı ve kontrol altında gerçekleştirilecek; dolandırıcılık ve mağduriyet riskleri önemli ölçüde azaltılacak.

Tapu devri tamamlanmadan para aktarılmayacak

Uygulama kapsamında satış bedeli, güvenli ödeme sistemi üzerinden bloke edilecek. Tapu işleminin tamamlanmasının ardından tutar otomatik olarak satıcının hesabına geçecek. Böylece taraflar arasında yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Sistem, gayrimenkul alım satım süreçlerinde güvenli, kayıtlı ve izlenebilir bir yapı oluşturacak.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele güçlenecek

Yeni düzenlemenin önemli hedeflerinden biri de kayıt dışı ekonominin azaltılması. Gerçek satış bedellerinin sistem üzerinden kayıt altına alınmasıyla tapu işlemlerinde düşük bedel gösterilmesinin önüne geçilmesi planlanıyor.

Uzmanlar, bu adımın vergi kayıplarını azaltacağını ve piyasada şeffaflığı artıracağını belirtiyor.

Kurumsallaşma ve sürdürülebilir büyüme vurgusu

Uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmede, gayrimenkul sektörünün yüksek tutarlı işlemlerin gerçekleştiği ve güven unsurunun kritik olduğu bir alan olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Güvenli ödeme sisteminin konut ve arsa satışlarında da devreye alınması, sektörde uzun süredir hissedilen önemli bir ihtiyaca yanıt veriyor. Bu uygulama sayesinde hem alıcı hem de satıcı açısından riskler minimuma inecek, dolandırıcılık vakalarının önüne geçilecek ve piyasada şeffaflık önemli ölçüde artacak.”

Fiber bağlantılı ev tercih nedeni

Bununla birlikte yapılan anketlerden çıkan bir başka sonuca göre katılımcıların büyük çoğunluğu fiber interneti olan ev tercih ediyor. Yine araştırmalarda yüksek hızlı bağlantının konut fiyatını balkon ya da kapalı otopark kadar etkilediğine de değiniliyor.

Pandemi döneminde ilgi gördü

Türkiye’yi dünyayla aynı anda gerçek fiberle tanıştıran Turkcell’de de pandemi süresince fiber müşterilerinin gündüz internet kullanımında yüzde 90’a varan artışlar yaşandı. Akşam trafiğinde ise yüzde 30 artış meydana geldi. Turkcell fibere olan talep yine aynı şekilde bir önceki yıla kıyasla yüzde 70 arttı.

Müşteriler yüzde 70 arttı

Açıklamada görüşlerine yer verilen Turkcell Kurumsal ve Ev Satıştan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ceyhun Özata, fiber optik altyapıya yaptıkları yatırımın öneminin bugün daha iyi anlaşıldığını belirterek, şunları kaydetti:

Zaman artınca…

“Pandemi süresince evde geçirdiğimiz sürenin artması, yüksek hızlı internetin hayatımızı ne denli kolaylaştırdığını gösterdi. Fiber optik teknolojisinin sunduğu ışık hızı bu dönemde konut satın alma ve kiralama kriterleri arasında çok daha etkili olmaya başladı. Artık fiber internet de elektrik, su ve ısınma altyapılarından sonra dördüncü temel altyapı haline geldi. Bugüne kadar yapılan araştırmalar da fiber internet altyapısının ve beraberinde getirdiği güçlü mobil şebekenin konutlara ne denli değer kattığını gösteriyor. Türkiye’de de emlak sektörü fiberle fark yaratarak rekabeti artırıyor. Özellikle pandemi sonrası evden çalışma ve eğitim alma durumlarına her an hazırlıklı olmak için fiber altyapıya sahip evler, tercih sebebi olmaya başladı.

Öğle saatlerinde zirve yapıyor

Bu anlamda Türkiye’yi dünyayla aynı anda gerçek fiberle tanıştıran şirket olmaktan dolayı gurur duyuyoruz. Müşterilerimizin pandemi sürecindeki fiber internet kullanım alışkanlıklarına baktığımızda en büyük değişikliğin öğle saatlerinde olduğunu gördük. Gündüz trafikleri yüzde 90’a yakın artarken, akşam saatlerinde de yüzde 30 seviyesinde artışlar gözlemledik. Aynı zamanda fibere geçmek isteyen müşterilerimiz yine bu dönemde yüzde 70 arttı. Bu yoğun talebi karşılamak ve müşterilerimize kesintisiz ev interneti sunmak için mart ayından bu yana yüz binlerce haneyi Turkcell’in ışık hızında interneti ile tanıştırdık. Yenilikçi çözümümüz Superbox ile de müşterilerimize kablosuz yüksek hızda taşınabilir ev interneti sunduk. Müşterilerimizin hayatını fiberle ve yenilikçi ürünlerimizle kolaylaştırmak için çalışmalarımıza devam edeceğiz.”

Musab Turan AA

Hedef 1,4 milyon

2019’u yaklaşık 1,3 milyon konut satışıyla kapatacak olan sektörde konut satışlarının 2020’de 1,4 milyona ulaşması hedefleniyor. Maliyetlerdeki artışın yeni proje geliştirme iştahını azaltacağına dikkat çekiliyor. Değerli Konut Vergisi de sektörün bir diğer gündem maddesi durumunda bulunuyor. Hasılat paylaşım sözleşmeleriyle iş yapma kültürünün 2020’de çok da geçerli olmayacağına dikkat çekiliyor. Mesa Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Boysanoğlu, tüketicinin bitmiş ya da bitmeye yakın konut alma eğilimini sürdüreceğini söylüyor.

Fiyat artışı olur mu?

Garanti BBVA Mortgage Genel Müdürü Murat Atay, 2020’de sektörde bu yılkinden daha yüksek bir büyüme yaşanacağını tahmin ettiklerini söylüyor. Atay, “Önümüzdeki dönemde Merkez Bankası politikalarında değişiklik ya da yurtdışı piyasalarda farklı bir senaryo olmazsa, konut kredisi faiz oranlarının mevcut seviyesinde kalmasını ya da aşağı yönlü bir trendde olmasını öngörüyoruz” diyor. Atay, son iki yıldır inşaat maliyet artışlarının fiyatlara yansıtılmadığını, önümüzdeki dönemde mutlaka fiyat artışı yaşanacağını düşündüğünü ifade ediyor.

Maliyet artışı fiyatlara yansımadı

JLL Türkiye Ofis Kiralama Direktörü Mahir Mermer, 2020’nin ofis arzının nispeten sabit kalacağı bir yıl olacağını söylüyor. Arzın sabit kalması ve sıkışık düzendeki yabancı şirketlerin alanlarını büyütüp düşük kiralı ofislere taşınmaları boşluk oranını düşürecek. Bu da 2020’de kiralarda bir miktar yükselişe neden olacak.

Yabancıya konut satışında ise 2018’de 39 bin 663 olan konut satış adetleri 2019’da 44-45 bin adet bandında gerçekleşirken, 2020’de bu sayının 50 bine çıkması hedefleniyor. Bu konuda Çin, İran, Libya, Yemen, Cezayir ve Filistin’den artış bekleniyor.

Makbule Yönel Maya TSKB Gayrimenkul Değerleme Gnl. Md.
“Yeni proje sayısı azalabilir”

“2020’de konut satışlarını zorlayabilecek iki ana konu var. Bunlar satışta olan konut stokunun müşterisinin kısıtlı olma ihtimali ile inşaat maliyetlerindeki artışla birlikte geliştiricilerin yeni proje yapma isteğinin azalması. 2019’da ikinci el konut satışları, ilk el konut satışlarına göre hareketliydi. 2020’de teslim edilecek proje sayısının azalmasıyla bu trend sürebilir.”

Levent Gökmen Demirciler – Ekonomist

Vergi değişikliklerinden zayıf talebe ve giderek zorlaşan kredi koşullarına kadar pek çok sebep emlak piyasalarının altını oyuyor. IMF’ye göre, varlıklı kişilerin dünyada birden fazla bölgede yaptığı alımlar sebebiyle bir ülkede yaşanan düşüşlerin etkilerini artık daha geniş bir alanda hissetmenin mümkün olduğu belirtiliyor.

Türkiye’de ise konut resesyonunun başladığı çınlıyor piyasada. Arka arkaya inşaat firmalarının katılımıyla gerçekleştirilen konut indirim kampanyaları ile eritilmeye çalışılan konut stoğunun istendiği hızda azalmadığı belirtilirken, fiyatların düşüşü de Türkiye’de emlak piyasasında tehlike çanlarının çaldığını gösteriyor.

Dünyanın önemli şehirlerindeki son durumları biraraya getiren Bloomberg haberinde düşen fiyatların sadece Türkiye’de değil başka ülkelerde de sıkıntı yarattığı belirtiliyor.

Londra’da düşen satışlar

En çok acı çeken piyasalardan birisi Londra’nın en iyi bölgeleri denilebilir. Brexit endişeleri, yavaşlayan ekonomi ve talebi düşüren yüksek fiyatların biraraya gelmesi ile İngiltere’nin başkentinde fiyatlar düşüşe geçti.

Savillis isimli bölgenin önemli emlak danışmanlığı zincirlerinden birinin yaptığı araştırmada, 2014 yılındaki zirveye kıyasla Londra’nın en gözde bölgelerindeki emlak fiyatlarında yaklaşık %18’lik bir düşüş olduğu hatta bazı evlerin değerinin üçte birini kaybettiği belirtiliyor.

Pekin’deki alıcılar beklemede

Yine önemli merkezlerden biri olan Çin’in başkenti Pekin’de aşırı ısınmış emlak fiyatları alıcıları beklemeye itiyor. Talebin azalmasıyla beraber fiyatlarda da aşağı yönlü bir trend oluşmaya başlamış durumda.

Yeni ev fiyatları bazı inşaat firmaları tarafından ikinci el ev fiyatlarından daha ucuza satışa çıkarılırken bu firmaların karşı karşıya kaldığı finansman sıkıntılarını da gözler önüne seriyor.

Ayrıca şehrin önünde daha da sıkıntılı günler olacak gibi çünkü kiralık arzının, makul fiyatlı konutların ve hükümet destekli gayrimenkullerin artırılmasının yolda olduğu haberleri alıcıların biraz daha bekleme yönünde karar almalarına neden oluyor.

Sidney’de alarm

Sidney’de emlak fiyatları son 10 aydır düşüyor. Fiyatlar son dönemdeki kredi krizi, alım gücü ve kaçırmaktan korkmanın sona ermesinin bir kombinasyonu ile Avustralya’nın en büyük şehrinde fiyatlar düşüyor.

Yetkililer giderek riskli hale gelen kredi alımlarına göz açtırmamaya çalışırken, bankalar da koşulları zorlaştırıyor.

Kredi koşulları piyasayı hareket ettiren yatırımcılar için sıkılaşırken, fiyatların gelirlere oranla dünyada en yüksek ikinci şehir olması alım gücü açısından da can yakıyor.

Manhattan’ın seçici alıcıları

Yüksek stoklar sebebiyle Manhattan’da ev fiyatları vurgun yiyor. New York’un en pahalı bölgesinde de ev fiyatları 3 çeyrektir düşmeyi sürdürüyor.

Artan konut stokları ve fiyatların çok hızlı biçimde çok fazla yükseleceğine dair korkular alıcıları oldukça seçici hale getiriyor. İkinci çeyreğin sonunda piyasada neredeyse 7,000 dairenin bulunduğu, bu rakamın geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %11 daha fazla olduğu Bloomberg haberinde yayınlanmış. Buna karşılık satışların %17 düştüğü ve müteahhitlerin piyasayı hala yeni evlerle doldurduğuna dikkat çekiliyor.

Toronto’dan uyarı sinyalleri

Toronto’da inşaat sektörü yükselen talebi yakalamakta zorluk çekiyor. Toronto emlak fiyatlarının düşüşün ardından ne kadar hızlı toparlanabileceğine dair iyi bir örnek. Ancak bunun nasıl sıkıntıları beraberinde getirebileceğini de gösteriyor.

Amerika ile Kanada arasında yükselen ticari gerginlikler, daha fazla faiz artışı olasılığı ilerideki sorunlardan sadece bir kaçı.

Geçtiğimiz yılın Nisan ayında yaşanan emlak fiyatlarındaki sert düşüşün büyük bir bölümünün toparlandığı ve talebin arzın üzerinde seyretmeye devam ettiği ve hükümetin spekülatif alımları durdurma çabası içerisinde olduğu söyleniyor.

Para Analiz

Bizleri üzüyordu

Yönetmelikle kayıt dışılığın önleneceğini kaydeden Yetkin, “Her önüne gelen artık emlakçılık yapamayacak. Ülkemizde en büyük rantın döndüğü mesleklerden birisi emlakçılıktı. Bugüne kadar bu alanda bir yasal düzenleme olmaması bizleri üzüyordu. Bu yönetmelik bizim disipline olmamızı, vatandaşımızın daha güvenle emlak ofislerine gitmesini sağlayacak. Düzenlemeyle artık ismimiz oldu. Daha önce ‘tellal, komisyoncuydu’, bundan sonra adımız ‘sorumlu emlak danışmanı’, en önemlisi bu” değerlendirmesinde bulundu.

Yüzde 4 sınırı

Yetkin, düzenlemeyle alım satım komisyonlarına yüzde 4 sınırı getirildiğini hatırlatarak, böylece sektörde daha önce sürekli değişkenlik gösteren komisyon oranlarının önüne geçileceğini söyledi. Yetki belgesi olmayanların artık emlakçılık yapamayacağının altını çizen Yetkin, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na bağlı Ticaret İl Müdürlükleri bu yetki belgesini verecek. Bize bağlı 6 bine yakın sektör çalışanımız bu yetki belgesini alacak. Yetki belgesi olmayanlara belediyelerimiz ve yetkili kuruluşlar çalışma ruhsatı vermeyecek” diye konuştu.

‘Büyük beklenti içine girildi’

İnşaat sektöründe, 150 metrekare ve üzerindeki konutlar ile lüks sınıfına giren konutlarda KDV oranının geçtiğimiz günlerde, 31 Mart 2017’ye kadar yüzde 18’den yüzde 8’e indirildiğini hatırlatan Ünal, tapu harçlarının yüzde 4’ten yüzde 2’ye indirilmesinin de eğer gerçekleşirse çok önemli bir hamle olacağını vurguladı. Son dönemde büyük bir beklenti içine girilen bu düzenlemenin yapılırsa konut talebini tetikleyeceğini ve atışları artıracağını anlatan Ünal, “ Ancak bu tek başına her şeyi değiştirmez. Tapu harçlarını indirdikten sonra; bir defaya mahsus olarak gayrimenkul değer artışı affı ile tüm maliklerin tapuda gayrimenkullerini gerçek piyasa değerlerine getirmeleri sağlanabilir” açıklamasında bulundu.

‘Emlak vergisine standart gelsin’

Bu şekilde devletin birçok diğer kalemdekinden çok daha fazla vergi geliri elde edeceğinin de altını çizen Ünül, ayrıca, belediyelerdeki rayiç bedellerin gayrimenkullerin piyasa değerlerine göre çok düşük olmasına rağmen emlak vergilerinin çok yüksek olduğuna dikkat çekti. Belediyelerin artık tapudaki bedelleri gerçek değer alması ve emlak vergisine standart gelmesi gerektiğini savunan Ünal, “Mesela yıllık emlak vergisi tapu bedeli üzerinden binde 1-2 civarında olmalı” şeklinde konuştu.

‘Emlak komisyonculuğu yeniden düzenlensin’

Gayrimenkulü 5 yıldan fazla elinde tutup satanların kazançlarına uygulanan gelir vergisi istisnasının da kaldırılması gerektiğini savunan Ünal, her yıl enflasyon oranında muafiyet getirilmesi ve bunun üstünün standart bir vergiye tabi tutulması gerektiğini anlattı. Artık emlak sektörüne bir standart getirilmesi gerektiği konusunda da uyarılarda bulunan Köksal Ünül, son yıllarda devasa bir sektöre dönüşen emlak piyasasının sağlıklı işleyişi için, bugüne kadar ‘bir masa-bir kasa’ şeklinde yapılagelen emlak komisyonculuğu mesleğinin de yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi. Bölgeye, nüfusa, konut sayısı gibi kriterlere göre emlak ofisleri açılabilmesi gerektiğini ifade eden Ünal, emlak komisyonculuğuna hem sayısal olarak hem de içerik olarak sınırlamalar getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Emlakçılık eğitimli insan işi olacak

Emlak müşavirliğinin ve emlak komisyonculuğunun lisans ve ön lisans eğitimlerine tabi olmasının da emlak işini eğitimli, tecrübeli ve işi bilen kişilerin yapmasını sağlayacağını anlatan Seymen böylece tüketici tarafında yaşanan mağduriyetlerin de önüne geçileceğini vurguladı. Yeni yasaya göre, lisans alabilmek için 4 yıllık üniversite, tapu meslek yüksekokulları veya emlak yönetimi konularında eğitim veren en az iki yıllık yüksekokuldan mezun olmak gerektiğini söyleyen Seymen  ayrıca lisans sınavını da kazanmanın da zorunlu olacağını ve lisansı olmadan emlakçılık yapanlar hakkında cezai yaptırımlar uygulanacağını sözlerine ekledi.

‘Başarılı bir markanın kanatları altına girin’

Emlak Franchise’ı alan girişimcilerin kendilerini bir anda başarılı bir işin tam ortasında bulacaklarını söyleyen Starkey yetkilileri, girişimcilerin bir anlamda başarılı bir markanın kanatları altında olmanın avantajını yaşayacaklarını ifade ediyor. Starkey yetkililerine göre,  bir işletme kurup açıp, onu belli bir seviyeye çıkarana kadar harcanan emek, para ve zaman dikkate alındığında franchise sistemi bu son derece cazip bir uygulama olarak öne çıkıyor.