Klimalar ise, hanelerde en çok elektrik tüketen cihazlardan birisi olarak karşımıza çıkıyor. Vatandaşlar, elektrik faturalarından günlük ortalama tüketim değerlerini görebileceği gibi bu değerleri geçmiş ay tüketimleriyle kıyaslayarak, tüketim artış ya da azalışlarını ve kullandıkları cihazların tüketimlerine etkisini de görebiliyorlar.
Limak Enerji’nin hazırladığı tüketim istatistiklerine göre; en fazla tüketim yapan cihazlardan biri olan klima kullanımından kaynaklı elektrik harcamaları hane başına, aylık 200 TL’ye kadar ilave yük getirebiliyor.

“Klimalar, evlerde yüzde 60’a yakın tüketim artışına sebep oluyor”

Meskenlerde klimaların 1 ay boyunca günde 5 saat çalıştırılması, tüketimlerde yaklaşık %60’lık bir artışa sebep oluyor. A sınıfı bir klima beş saatlik kullanımda aylık ortalama 200 TL’ye kadar ilave yük getirebiliyor. A+++ enerji sınıfı bir klima tercih edildiğinde ise bu tutar 90 TL’ye kadar düşüyor.

En fazla tüketim yapan elektrikli cihazlar ise şöyle sıralandı;

Evlerde gün içerisinde sıkça tercih edilen cihazların faturaya yansıması 13 ile 51 TL arasında değişiklik gösteriyor. En çok tüketim gerçekleştiren cihazlardan bazılarının faturalara yansımaları ise şu şekilde;

• Kettle olarak bilinen su ısıtıcısı haftanın her günü 1 saat kullanıldığında aylık olarak 51 TL,
• Bilgisayarlar aynı evde 2 kişinin haftanın her günü, 8 saat kullanması sonucunda 41 TL,
• Fırını haftada 3 sefer, günde 1.5 saat kullandığında aylık faturaya yansıması 41 TL,
• Ütüyü haftada 3 sefer çalıştırmak 26 TL,
• Televizyonu günde 10 saat açık tutmak 24 TL,
• Elektrik süpürgesini haftada 4 kez, günde 1 saat kullanmanın faturalara etkisi aylık 22 lira,
• Çamaşır makinasını günde 2 saat haftada 3 kez kullanıldığında 17 TL, çamaşır kurutma makinasını aynı sürelerde kullanmak ise 22 TL,
• Derin dondurucuyu haftada 7 gün 24 saat kullanmak 13 TL, buzdolabını haftanın her günü 24 saat kullanmak ise faturaya 27 TL olarak yansıyor.

Tasarruf tavsiyeleri

Ortam büyüklüğüne uygun BTU kapasitesine sahip, A+++ enerji sınıfı bir klima tercih etmek, ortam sıcaklığına dikkat etmek ve klimayı sabit derecelerde tutmak tasarruf sağlıyor.

24 derece yeterli aslında…

Klimaları 24 derece sıcaklıkta tutmak konforlu bir soğutma için yeterli oluyor. Bu değerin altında yapılacak fazladan her bir derecelik soğutma için yüzde 6-7 oranında elektrik tüketimi artıyor.

Sıcaklığın yüksek olduğu günlerde buzdolabının kapağının sık sık açılması çok fazla enerji tüketimine neden oluyor ve elektrik faturasına doğrudan yansıyor. Buzdolabının arkasındaki duvar ile arasında en az 10 cm mesafe bırakmak hava akımı oluşacağı için soğutucuların verimliliğini artırıyor. Sıcak günlerde sık kıyafet değiştirme ihtiyacı ile birlikte çamaşır makinesi kullanımı da artış gösterdi. Çamaşırları yüksek derecelerde yıkamak yerine 30-40 derece veya soğuk suyla kısa programda yıkamak faturalarda tasarruf etmeyi sağlıyor.

Yılda bir fatura bedava

Bir başka deyişle yılda toplam 804 lira ve üstü elektrik kullananlar indirimden yararlanması halinde 80-120 lira arasında tasarruf edebilecek. Bu da yılda 1 faturanın bedava olması anlamına geliyor.

19 milyon abone serbest tüketici oldu

Posta’da yer alan habere göre; Uygulama 1 Ocak’ta yürürlüğe girecek. Yeni limitle birlikte 4 milyon 968 bin 344’ü yeni abone olmak üzere toplam 19 milyon abone serbest tüketici sınıfında değerlendirilecek.

Nasıl işleyecek?

Sistem, cep telefonu operatörü (GSM) değiştirmek kadar kolay. Piyasada lisanslı 214 şirket var. Bunlardan biriyle sözleşme yapmak yeterli. Değişen sadece faturadaki şirket ismi.

Ancak sözleşme imzalamadan önce EPDK uyarılarını dikkate almak gerekiyor. EPDK, lisans alan tüm tedarikçi şirketleri ‘epdk.org.tr’ internet adresindeki ‘serbest tüketici’ bölümünde yayınlıyor.

antivirüs programı satın al

Bu şirketin, dağıtım hizmetleri kapsamında açma kapama, sayaç okuma ve değişimi, arızalara müdahale ve benzeri hizmetler ve yatırımlarına ilişkin matematiksel verilerle desteklenen maliyetleri tek tek hesaplanacak. Personel sayısı ve ücretler de göz önünde bulundurulacak.

Model şirket, Türkiye’de faaliyet gösteren 21 dağıtım şirketi için “referans” oluşturacak. EPDK, dağıtım şirketlerinin, maliyetlerini ve tarife üzerinden talep ettikleri gelirleri hesaplarken, model şirketin verilerinden yararlanacak. Dağıtım şirketlerinin, maliyetlerini şişirmeleri ve elektrik tarifeleri üzerinden yüksek kazanç ve kar sağlamaları önlenecek.

Enerji kaynakları, çalışmaların hızla devam ettiğini belirterek, “Bu modele, tarifede dördüncü uygulama dönemi olarak belirlenen 2021 yılından itibaren geçilmesi hedefleniyor. 2021-2025’i kapsayan 5 yıllık dönemde bu model üzerinden tarife ve gelir parametreleri belirlenecek” dedi.

Olcay Aydilek/Habertürk

EPDK, bazı illerde, söz konusu yatırımları abonelerin kendi ceplerinden yapmaya devam ettiğini belirledi. Dağıtım şirketleri uyarıldı. Ceza da kesildiği belirtiliyor. Bu şirketler, direkten sayaca kadar olan bölüm için hesaplanan tutarı abonelere iade edecek. İadelerle ilgili resmi internet sitesinden duyuru yapacak.

Büyük bir şehrin dağıtımını yapan bir şirketin de uyarıldığı belirtildi. Bu şirketin, en geç gelecek hafta abonelerini konuyla ilgili olarak bilgilendirmesi bekleniyor.

Peki iade tutarı ne kadar?

Kaynakları, tutarın yatırıma, mesafeye ve kullanılan malzemeye göre değişeceğine dikkat çekti. Dağıtım şirketinin, gerekli hesaplamaları yapacağını ve abonelerine bu tutarları iade edeceğini kaydetti.

EPDK, kısa süre önce de 13 dağıtım şirketi hakkında günlük 12 saati aşan elektrik kesintileri nedeniyle abonelere kalite tazminatı ödemeleriyle ilgili karar almıştı. Bu kapsama giren kesintiden etkilenen konut abonelerine 50, ticarethanelere 100 TL tazminat ödenecek. Bu konuyla ilgili çalışmalar devam ediyor.

Olcay Aydilek/Habertürk

Bu kapsama giren aboneler, üretici şirketlerle yapacakları ikili anlaşmayla ihtiyaç duydukları elektriği satın alacak. Anlaşması olmayan aboneler, son kaynaktan piyasanın çok üstünde bir fiyattan elektrik kullanmak zorunda kalacak.
Pazarlıkla belirleniyor

EPDK, 1 Nisan’da yıllık 50 milyon kilovatsaat tüketimi olan büyük sanayi için son kaynak tedarik uygulaması başlattı. Kurum, bu gruba giren 300 dolayında tüketici için tarife belirlemiyor. Söz konusu tüketiciler, elektriğini piyasadan tüm maliyetleri içerecek biçimde temin ediyor. Elektrik fiyatı, pazarlıkla belirleniyor. Ardından alım satım konusunda ikili anlaşma imzalanıyor. Tüketici, anlaşma yapmaması halinde ek maliyet üstleniyor. Bu durumda son kaynak tedarikçisi olarak dağıtım bölgesindeki perakende şirketinin kapısını çalıyor. Piyasadan daha pahalıya elektrik satın alıyor.

EPDK, bu uygulamayı genişletmeye hazırlanıyor. Kurum, bu amaçla geçen hafta elektrik dağıtım şirketlerinden bölgelerinde bulunan yıllık 1 milyon kilovatsaat ve üzerinde elektrik tüketen abone sayısını ve tüketimlerini istedi. Şirketler, bu verileri iletti. Bu kapsama giren on binlerce sanayici ve işletme bulunuyor.

Kaynaklar, bu konudaki çalışmanın kısa süre içinde sonuçlandırılacağını, yeni yıla kalmadan uygulamanın genişletilmesinin hedeflendiğini söyledi. Kaynaklar, belli bir süre içinde konut ve küçük işletmeler dışında yer alan tüm abonelerin elektriklerini piyasadan temin edecekleri bir mekanizmanın kurulacağını kaydetti. Kaynaklar, serbestleşme gereğince alım ve satım işlemlerinin piyasada oluşturulmasının önemli olduğunu belirterek, “Tedarikçisini belirlemeyen ve anlaşma imzalamayanların daha pahalı bir fiyattan elektrik kullanması söz konusu” uyarısında bulundu.

Olcay Aydilek/Habertürk

Süreler kısalıyor

EPDK’nın yayımladığı yönetmelik değişikliğine göre, tüketicilerin borçları nedeniyle ikinci bildirimi almama ya da bildirimden haberdar olmama gibi nedenlerle elektriğinin kesilmesi ve kesme bağlama bedeli ödeme gibi problemleri azaltmak için yazılı bildirimle birlikte diğer haberleşme kanallarından en az birini kullanma zorunluluğu getirildi.

Düzenlemeyle, elektrik sözleşmesi başvurusu süresi ve elektriğin bağlanma süresi de kısalıyor. Tüketicilerin, dağıtım şirketlerine yönelik şikayetleri 15 günde sonuçlanacak.

Perakende satış sözleşmesi kapsamında; başvurusu sonuçlandırma süresi 1 güne, elektriğin bağlanması süresi imar alanı içerinde 24 saate, imar alanı dışında kullanım yerleri için ise 48 saate düşürüldü.

EPDK için bilinçli tüketici önemli

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, “Tüketicilerimizin hakları konusunda bilgilendirilmesine, bilinçlendirilmesine EPDK olarak büyük önem veriyoruz. Teknolojik ilerlemeleri tüketici memnuniyetinin parçası haline getirmeliyiz. Yönetmeliğin tüketici memnuniyetini daha üst seviyelere taşımak için de önemli hizmet göreceğine inanıyoruz” dedi.

Cayma bedeli olmayacak

Yönetmelikle yıllık elektrik tüketimi 100 bin kWh altında olan serbest tüketicilerin yapacağı ikili anlaşmalardan önce bedeller ve hakları konusunda detaylı bir şekilde bilgilendirilmesi şartı getirildi.

Böylece tüketiciler, kendileri için en uygun anlaşmayı şeffaf bir şekilde belirleme imkanına kavuşacaklar.

Düzenleme ile tüketimi düşük serbest tüketicinin ikili anlaşmanın kurulduğu ya da yenilendiği tarihten itibaren 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ödemeksizin telefonla, e-postayla veya yazılı olarak bildirim yapmak suretiyle anlaşmadan cayma hakkına sahip olabilecek.

Fiyatlar düştü

Türkiye’nin son 15 yılda en büyük başarısının enerji reformu alanında olduğunu belirten Ergüneş, özelleştirmelerle devletin kasasına 13 milyar dolar girdiğini, enerji dağıtım şirketlerinin her yıl altyapıya 4.4 milyar TL’lik yatırım yaptığını kaydetti. Ergüneş, elektrik faturalarının özelleştirme sonrası artmayıp, tersine azaldığını fiyatların 8-9 dolardan 4-5 dolara/ kWh seviyelerine gerilediğini söyledi.

Hazal Ateş/Sabah

5 puanı devletten

Nükleer yatırımlar için KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, prim teşviki, yatırım yeri tahsisi gibi başlangıç maliyetlerinin düşürülmesi, faiz desteği gibi finansal kolaylık sağlamaya yönelik destekler sağlanacak. Sigorta prim desteği 7 yıl sürerken, yatırım altıncı bölgede bu süre 10 yıla çıkacak.

Yine aynı bölgedeyse 10 yıl süresince gelir vergisi stopaj desteği sağlanacak. Yatırım kapsamında kullanılan Türk Lirası kredilerin faizlerinin 5 puanı, yabancı para cinsinden kredilerin faizlerinin ise 2 puanı devlet tarafından karşılanacak. Sabit yatırım tutarının yüzde 50’sine ulaşıncaya kadar yüzde 90 uygulanan vergi indirimi yüzde 100’e kadar çıkarılabilecek.

Panele destek

Evlerde, kurulu gücü azami 10 kilovat olan çatı ve cephelerde elektrik üretenlere gelir vergisi, KDV muafiyeti getiriliyor. Yerli güneş paneli üretiminin de cazip hale getireceği bu yatırımlarla tüketici kendi elektriğini üretebilecek. Elektrik üretimi yapan tüketiciler fazlasını dağıtım şirketine satabilecek.

Bir konutun yıllık elektrik tüketimi 2 kilovatlık bir güneş paneli ile karşılanıyor. 30 yıllık ömrü bulunan bu panellerin maliyeti 10 bin lira olarak hesaplanıyor. Bu sürede sağlanacak elektriğin fazlasının şirketlere satılması vatandaşın faturasını düşürecek.

Alım bedelinde indirim olacak

Maliye Bakanı Naci Ağbal, Akkuyu ve Japonya ile imzalanan nükleer enerji santrali yatırımlarının stratejik yatırımlar için öngörülen teşvik, desteklerden yararlandırılacağını belirterek, “Teşvikler karşısında elektrik alım bedelinde indirim yapılması temel ilkelere, amaca, sürecin doğasına tamamen uygun” diye konuştu.

Tüketicinin cebine yansıyacak

* Nükleer yatırımlara 10 yıl prim ve vergi desteği sağlanacak.
* Nükleere teşvikle alış fiyatında indirim yapılacak.
* Çatıda elektrik üretimi faturaları düşürecek.
* Enerji yatırımında kredi faizinin 5 puanı devletten karşılanacak.
* 10 bin lira maliyetle 30 yıl elektrik üretilebilecek.

Hazal Ateş/Sabah

Türkiye’de 15 yılda toplam 30,2 milyar dolarlık enerji tasarrufu sağlanması öngörülüyor. Enerji verimliliği sayesinde ayrıca 2,5 milyar dolarlık 3 bin megavat kapasiteli doğalgaz santralinin kurulmasına gerek kalmayacağı hesaplanıyor.

Plandaki eylemler tarımdan, sanayiye, ulaşıma, binalarda enerji verimliliği uygulamaları ve çatılarda güneş santralleri kurulmasına kadar birçok alanda gerçekleştirilecek. Söz konusu yatırımlar kamu ve özel sektör tarafından yapılacak.

Plan kapsamında 2023‘e kadar kümülatif olarak 23,9 milyon ton eşdeğer petrol tasarruf sağlanacak ve bu tasarrufun sağlanması için 10,9 milyar dolar yatırım gerçekleştirilecek.

Binalar için ulusal veri tabanı oluşturulacak

Eylem planı kapsamında, Türkiye’de binalara ilişkin başlıca özelliklerle birlikte kentsel ve kırsal alanlardaki binaların sayısı ve tipolojisini içeren bir envanter geliştirilecek.

Belirli ölçekteki binaların gerçek enerji tüketim ve emisyon verilerinin toplanması, kıyaslama yapılması ve binaların enerji verimliliği açısından değerlendirilmesinin yapılabileceği bir ulusal veri tabanı oluşturulacak.

Binalarda enerji verimliliğinin artırılması ve halkın bilinçlendirilmesi için kılavuz ve rehber dokümanlar hazırlanacak. Yeni binaların “C” olan asgari enerji performans sınıfının “B” veya “A” sınıfına yükseltilebilmesi için yapılacak yatırımlar özendirilerek, bina sahiplerine doğrudan veya dolaylı destek sağlanacak.

Güneşten üretilen fazla elektrik için mahsuplaşma

Binalarda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına yönelik engeller azaltılacak, idari süreçler daha kolay ve hızlı hale getirilecek. Bu kapsamda, güneş paneli kullanılan binaların şebeke işletmecileriyle mahsuplaşması kolaylaştırılacak. Üretilen elektriğin ve ısı enerjisinin öz tüketimden fazlasının satışına yönelik gerekli düzenlemeler de eylem planı kapsamında gerçekleştirilecek.

Elektrik ve doğalgaz faturaları değişiyor

Bu arada, tüketicilerin bilinçlendirilmesi ve daha önceki tüketimleriyle kıyaslama yaparak enerji tasarrufu sağlamaları amacıyla, elektrik ve doğalgaz faturalarına yeni detaylar eklenecek.

Tüketicilerin verimli olmayan alışkanlıklarından kaçınması, enerji verimliliği iyileştirme önlemleri, enerji tüketen ekipmanların tasarruf olanakları hakkında bilgiler içeren bir uygulama, mevzuat geliştirilip enerji tedarik şirketleriyle iş birliği içinde hayata geçirilecek. Böylece oluşturulan ortak bir formatla faturalarda tüketimle ilgili temel istatistiklere yer verilecek, kullanım alışkanlıkları analiz edilerek uyarılar yapılabilecek.

Eylem planında yer alan kategoriler bazında 6 ayrı izleme ve denetleme komisyonu kurulacak. Bu komisyonlarda ilgili kurum ve kuruluşlardan uzman düzeyinde en az bir kişi yer alacak. Söz konusu komisyonlar bu yıl mayıs ayından başlamak üzere altışar aylık aralıklarla her yılın mayıs ve kasım aylarında eylemlerin gerçekleşme düzeyine ilişkin gelişmeleri değerlendirip ek önlemleri ilan edecek.

Bu kapsamda 2018’in enerji yoğunluğunun azaltılarak verimliliğin sağlanacağı ve yeni çalışmaların da ortaya konulacağı “odaklanma yılı” olması planlanıyor.

Eylem planı çerçevesinde, enerji sektörünün ayrıca daha çok yerli ve yenilenebilir kaynaklarla büyümesi amaçlanıyor.

AA

Teknoloji için 2 milyar ayırdık

Enerji sektörü, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) koordinatörlüğünde ELDER ve Türkiye doğalgaz Dağıtıcıları Birliği Derneği (GAZBİR) tarafından düzenlenen 3. Enerjide Ar-Ge Çalıştayı’nda bir araya geldi.
Habertürk’ün haberine göre EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, elektrik dağıtım şirketlerine Ar- Ge çalışmalarını kayıp kaçağın önlenmesine yoğunlaştır-malarını istedi. ELDER Yönetim Kurulu Başkanı Serhat Çeçen de elektrik dağıtım sektöründeki teknoloji yatırımlarına 2 milyar lira kaynak ayırdıklarını vurguladı. Avrupa Birliği’nden (AB) hibe almaya hak kazanan ELDER projelerine ilişkin de bilgi veren Çeçen, yenilenebilir enerji kaynaklarının mevcut elektrik şebekesine daha verimli ve doğru entegrasyonunu sağlayacak olan 4 milyon Euro bütçeli Smarter Emc2 Projesi’nin bu yıl sonunda tamamlanacağını söyledi.

Sosyal medyayla uyumlu olacak

2 milyon Euro bütçeli Peakapp Projesi’yle enerji altyapısının daha iyi kullanılması, tüketicilerin tasarruf ve enerji verimliliğine teşvik edilmesini amaçladıklarını belirten Çeçen, şunları kaydetti: “Bunu sosyal medya ve online Oyun platformuna uyumlu akıllı telefon uygulaması ile gerçekleştireceğiz. 2019 yılında tamamlanacağını öngördüğümüz proje ile kullanıcılarımız telefonlarından elektrik tüketim değerlerini görüp diğer tüketiciler ile kıyaslayabilecek, tasarruf fırsatlarını görecekler.”

‘203 milyon TL’lik AR-GE yatırımı yapıyoruz’

2016-2020 arasında 20 milyar liralık yatırım planladıklarını kaydeden ELDER Başkanı Çeçen, “Bunun 203 milyon lirası Ar-Ge yatırımı. Bu yatırımların yüzde 50’sini gerçekleştirdik” dedi.

‘Kayıp kaçağı azaltmaya yoğunlaşın’

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, elektrikte kayıp kaçağı önlemek için dağıtım şirketlerine büyük görev düştüğünü belirterek, “Dağıtım şirketlerinin bu konudaki Ar-Ge projelerine daha fazla ağırlık vermesini bekliyoruz” dedi. Mustafa Yılmaz, 2014 yılından bu yana Kurum olarak elektrik ve doğalgaz dağıtım şirketlerinin sunduğu 369 Ar-Ge projesinden 137’sini kabul ettiklerini, bunlardan 32’sinin sonuçlandığını belirtti. Yılmaz, 2014 yılından bugüne kadar kabul edilen tüm projelerin yaklaşık maliyetinin 111 milyon liraya ulaştığını ifade etti.