Türkiye genelinde ise tablo daha geniş bir ölçeğe ulaşıyor. Toplamda 1 milyon 347 bin 651 bağımsız birimde riskli yapı tespiti yapılırken, bunların 1 milyon 130 bin 933’ü yıkılarak dönüşüme alındı. Bu veriler, dönüşümün hızlandığını ancak halen ciddi bir stok bulunduğunu gösteriyor.

“Yarısı bizden” kampanyasında süre 2026’ya uzadı

İstanbul’da yürütülen “Yarısı Bizden” kampanyasında yapılan düzenleme ile kapsam genişletildi. Buna göre 31 Aralık 2026 tarihine kadar riskli ilan edilen tüm konut ve iş yerleri destekten yararlanabilecek.

Kampanya kapsamında sağlanan destekler ise oldukça dikkat çekici:

– 875 bin TL hibe
– 875 bin TL kredi
– 125 bin TL taşınma desteği

Toplamda 1 milyon 875 bin TL’ye varan destek, dönüşüm kararlarını hızlandıracak en önemli unsur olarak öne çıkıyor.

3 milyon TL kredi, yüzde 0,69 faiz

Finansman tarafında da önemli bir eşik aşılmış durumda. Dünya Bankası destekli “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi” kapsamında sunulan yeni modelle:

– 3 milyon TL’ye kadar kredi
– 180 aya kadar vade
– Aylık %0,69 faiz oranı
– İlk 12 ay geri ödemesiz dönem

sunuluyor. Bu şartlar, mevcut piyasa koşullarının oldukça altında bir maliyet anlamına geliyor.

Sosyal gruplara ek faiz indirimi

Yeni kredi modelinde sosyal destek boyutu da dikkat çekiyor.
Aşağıdaki gruplar için ek avantajlar sağlanıyor:

– Tek konutu olanlar
– Orta ve düşük gelir grupları
– Emekliler
– Engelli bireyler
– Şehit yakınları
– Kadın hane reisleri

Ayrıca enerji verimli binalar için de ek indirimler uygulanıyor. Bu kapsamda bazı hak sahipleri için yıllık yüzde 1,25’e varan faiz avantajı mümkün hale geliyor.

Krediye erişim şartları açıklandı

Kredi kullanımında belirli finansal kriterler uygulanacak:

– Açık icra, haciz veya takip kaydı bulunmaması
– Aylık taksitlerin, hane gelirinin %70’ini aşmaması

Bu kriterler, sistemin sürdürülebilirliğini sağlamak açısından kritik önem taşıyor.

Başvuru süreci 3 adımda ilerliyor

Kentsel dönüşüm kredisine başvuru süreci üç aşamada tamamlanıyor:

– Maliklerin lisanslı müteahhit ile anlaşması
– Müteahhidin e-Devlet üzerinden proje başvurusu yapması
– Hak sahiplerinin bankalara başvuruyu tamamlaması

Süreç hem dijital hem de kontrollü şekilde yürütülüyor.

Dönüşüm artık ertelenemez noktada

Uzmanlara göre mevcut destekler ve finansman imkanları, kentsel dönüşümde şimdiye kadarki en güçlü teşvik paketlerinden biri. Deprem riski göz önüne alındığında, özellikle İstanbul’da dönüşümün hızlanması artık bir tercih değil zorunluluk olarak değerlendiriliyor.

Bugün gelinen noktada yüksek hibe desteği + düşük faizli uzun vadeli kredi kombinasyonu, sektör açısından “tarihi fırsat” olarak öne çıkıyor.

Kira ve konut fiyatlarındaki gelişmeleri de göz önünde bulundurarak, salgın döneminde daralan konut arzının hızla artırılmasına, depremin oluşturduğu konut stokundaki kayıpların telafisine yönelik yeni sosyal konut projeleri geliştirilerek dar gelirli vatandaşların konuta erişim imkânı arttırılacak.

BDDK konut kredilerinde ve konut teminatlı kredilerde uygulanacak kredi değer oranlarında değişikliğe gitmiş, ikinci konutunu alacaklara yönelik çeşitli kısıtlamalar getirmişti.

Ekimde hayata geçecek

İlk evini alana kamu bankaları aracılığıyla düşük faizli kredi desteğinin ekim ayında Meclis’in açılmasıyla birlikte hayata geçmesi bekleniyor.

Uygun faizli konut kredisinin hedef kitlesi dar ve orta gelir grubu aileler olup uygun ödeme koşulları ile kira öder gibi ev sahibi olmaları imkanı sağlanacak.

Kamunun uygun koşullarda sağladığı konut kredileri ilk kez konut edinimini destekleyecek, dar ve orta gelirli vatandaşlar için belirli standartlarda ve uygun fiyat aralığında olacak şekilde yeni başlayan projelere tesis edilecek.

Faiz ve vade oranları belli oldu

Uygun faizli konut kredisinde hedeflenen vade ve faiz oranları da belli oldu.

Dar gelirlilerin ilk konutları için planlanan yüzde 1.20 faiz ve 180 ay vade seçeneği, mevcut tabloya göre faiz yükünü yüzde 70 azaltacak.

Bankalar şu an konut kredisinde aylık ortalama yüzde 3.23 faiz uyguluyor.

9 milyon TL faiz ödemesi çıkıyor

Bu orana göre 180 ay vadeli 2 milyon TL kredi çekildiğinde aylık ödeme 64 bin 812 TL, toplam ödemesi ise 11 milyon 666 bin TL oluyor.

Mevcut durumda 9 milyon 666 bin TL faiz yükü doğuyor.

Eğer aynı vadede faiz yüzde 1.2’ye çekilirse, 2 milyon liranın aylık ödemesi 27 bin 174 liraya, toplam ödemesi 4 milyon 891 bin liraya, faiz yükü ise 2 milyon 891 bin liraya geriliyor.

cumhuriyet.com.tr

Tellioğlu, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgının inşaat sektörünü derinden etkilediğini söyledi. Düşük faizli konut kredisinin Türkiye inşaat sektörüne ve buna bağlı olarak 250 alt sektörle birlikte çalışan Türkiye ekonomisine nefes aldırdığını ifade eden Tellioğlu, bu kredilerin konut ihtiyacı olan ailelere de umut olduğunun altını çizdi.

Malzeme zammı konuta yansıtılmadı

Tellioğlu, son 2 yıldır inşaat malzemelerine en az yüzde 50 zam gelmesine karşın ortalama konut fiyatlarının aynı kaldığını ileri sürerek, “Konut kredi faizlerinin düşmesi ile oluşan talebe, aşırı zam yaparak karşılık verilmemeliydi. Geçmiş yüksek inşaat malzeme maliyetleri en azından belli bir zaman diliminde kademeli olarak fiyatlara yansıtılmalıydı. Düşük faizli konut kredileri asla ‘fırsatçılığa’ dönüştürülmemeli, haksız, aşırı fiyat artışı ile suistimal edilmemeli, etmek isteyenlere de asla fırsat verilmemeli.” değerlendirmesinde bulundu.

Düşük faizli kredi sektöre de nefes aldıracak

Konut kredi faizlerinin düşmesiyle birlikte Türkiye’nin her yerinde konut stokunun büyük oranda tükendiğini anlatan Tellioğlu, üst yapı müteahhitlik sektörünü rahatlatan bu adımından dolayı hükümete teşekkür etti.

İnşaat sektörünün genel yapısal sorunları nedeniyle bazı müteahhitlerin yeni projelere başlamasının zorlaştığını savunan Tellioğlu, bu durumun firmaların sermayelerini olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Yapı stoku çok sağlıksız

Tellioğlu, Türkiye’de afet riski altında 6 milyona yakın çürük yapı olduğunu ve kentsel dönüşüm merkezli yapılaşmanın teşvik edilmesi gerektiğini belirterek, kentsel dönüşümün önündeki bürokratik engellerin kaldırılmasını talep etti.

Erhan Cihan Ünal – AA