Türkiye’de pandemiye rağmen bu yıl konut satışlarında rekorlar kırıyor. Ocak-ekimde konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 artarak 1 milyon 280 bin 852’ye ulaştı.

Bu yıl aylık bazda tüm zamanları rekorları normalleşme sürecinin başladığı ve kamu bankaları öncülüğünde hayata geçirilen düşük faizli destek kredisinin uygulamada olduğu haziran-ağustos döneminde görülmüştü. Söz konusu 3 ayda konut satışları 590 bin adedi bulmuştu.

Bu süreçte tüketicilerin kendilerine sunulan fırsatı kaçırmadığını ve konut stokunun ciddi anlamda eridiğini belirten sektör temsilcileri, bu kapsamda koronavirüs salgınına rağmen yapı ruhsat izni alınan bina sayısının attığını ve inşaat sektörünün hareketlendiğini kaydetti.

TÜİK, belediyeler tarafından yapı ruhsat verilen bina sayısının, 9 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 73,7 artış gösterdiğini, yüzölçümde yüzde 58,1, değerde yüzde 76,1, daire sayısında yüzde 97,9’luk artış görüldüğünü açıklamıştı.

‘Artış, ülkemizdeki potansiyele olan güvenin açık resmi’

Fuzul Grup Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Akbal, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye’nin pandemide, Avrupa’ya kıyasla ciddi fark oluşturduğunu belirterek, konut satışı açısından İngiltere, Portekiz, İtalya, Fransa gibi ülkelerde toplam satışların yüzde 20 ila 40 arasında düştüğünü söyledi.

Buna rağmen Türkiye’de yüzde 27’lik artış yaşandığını dile getiren Akbal, ‘Bu hareketlilik, uzun süredir bekleyen ruhsat sayısında da ciddi bir ivme oluşturdu. Yapı ruhsatları konut satışlarının da üstünde bir artış sergiliyor. Artış, ülkemizdeki potansiyele olan güvenin açık resmi.’ dedi.

Akbal, kendilerinin de Başakşehir Avrasya’da haziranda satışa çıktıklarını anımsatarak, o zor dönemde önemli satış rakamlarına ulaştıklarını, vatandaşın konuta ihtiyacının sürdüğünü anlattı.

‘Hazirandaki teşviklerin sonucu’

Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, Türkiye’de pandeminin özellikle gayrimenkul sektörünü teğet geçtiğini belirterek, ruhsat izin verilerinin de bunu perçinlediğini söyledi.

Hem konut satışlarında hem de ruhsat izni verilen yapı sayılarında yaşanan artışların hazirandaki teşviklerin sonucu olduğunu anlatan Taş, tekrar artan faizler karşısında satışların azalacağını bildirdi.

Taş, faizlerin düşmesinin satışlar için çok önemli olduğunu kaydederek, izni verilen yapılarla birlikte oluşacak yeni stokun teşviklerle eritilebileceğini sözlerine ekledi.

‘Stokların erimesi inşaat sektörünü hareketlendirdi’

Helmann Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Selman Özgün, konutta düşük faizin vatandaşı her zaman cezbettiğini belirterek, haziranda başaltılan kampanya sayesinde tüm zamanların en düşük oranının tüketicilere sunulduğunu anımsattı.

Bu sayede haziran haziranda 192 bin, temmuzda ise tüm zamanların rekoru olan 229 bin adet konut satışı gerçekleştiğini dile getiren Özgün, stokların önemli ölçüde eridiğini söyledi.

Özgün, ‘Stokların erimesi inşaat sektörünü hareketlendirdi. Projeler raflardan indirildi. Sektörde istihdam da arttı. İnşaat sektörünün hareketli olması en az 200 alt sektörü de olumlu etkiliyor. Ekonomiye can katıyor. Salgın sürecine rağmen yaşanan bu artışı çok kıymetli buluyoruz.’ değerlendirmesinde bulundu.

Kendilerinin de yeni projeler için düğmeye bastıklarını dile getiren Özgün, ‘Biz de bu süreçte önümüzdeki döneme hazır olmak amacıyla birden fazla noktada konut üretimine başlıyoruz.’ ifadesini kullandı.

‘Türkiye’de konuta talep sürüyor’

Nef İcra Kurulu Üyesi Selçuk Çelik, 2018’den bu yana sektördeki durgunluğun, yeni proje geliştirilmesini ve ruhsat başvurularını ciddi anlamda frenlediğini, geçen yıl başvuruların ciddi şekilde gerilediğini anlattı.

Son 2 yıldır yeni proje geliştirilmemesinin ve dönemsel faiz kampanyasının mevcut stokların satılmasını sağladığını dile getiren Çelik, bu nedenle müteahhitlerin yeni proje geliştirme konusunda cesaretlendiğini aktardı.

Çelik, Türkiye’de 6 milyon hanede kiracıların oturduğunu, kiracılık oranının yüzde 25,2 olduğunu kaydederek, şu bilgileri verdi:

‘Kirada oturan hanehalkı sayısının fazlalığı, konut başına düşen ortalama hanehalkı sayısı ve deprem konusunda artan bilinç, Türkiye’de ciddi anlamda yeni konut geliştirilmesini gerektiriyor. Bu gereksinimlerle beraber azalan mevcut konut stoku nedeniyle hem ruhsat başvurularında hem de izinlerde artış kaçınılmazdı. Sadece ekonomik konjonktüre bağlı olarak öteleniyordu. Ruhsat izin sayısındaki artış önemli ancak hala 2018’in gerisinde.’

Uğur Aslanhan-AA

Durbakayım’ın açıklaması şöyle:

Merkez Bankası’nın faiz indirimin ardından kamu bankalarının önderliğinde başlayan kredi faizlerindeki indirimin somut etkisi eylül ayında net bir şekilde hissedildi. Eylül 2019 döneminde yılın en yüksek rakamı olan 146,9 bin adetlik satışa ulaşıldı.

Eylül ayını diğer aylardan ayıran bir diğer özellik ise banka kredisi ile gerçekleştirilen ve ipotekli satış olarak tanımlanan satışların toplam satışlar içindeki payının yüzde 10’lardan yüzde 39,5’a çıkması oldu. Sonuç olarak ipotekli satış miktarı yaklaşık yüzde 400 artış göstererek 57,8 bin adede çıktı. Özel sektörlerin de konut kredi faizlerini yüzde 1’in altına düşürmesi halinde bu oranın yüzde 50’nin üzerine çıkacağını öngörüyoruz.

Alternatif yatırımdan konuta dönüş bekleniyor

Düşük faiz fırsatının genel konut satışlarına uygulanmasına bağlı olarak birinci el konut satışları, yine ikinci el konut satışlarının altında kaldı. Düşük faiz fırsatının birinci el konutlara yönlendirilmesinin hem sektörü destekleyen hem de tüketici lehine rekabeti artıracağını düşünüyoruz. Nitekim alternatif yatırım araçlarında bekleyen tasarrufların tekrar konut sektörüne dönmesinin an meselesi olduğunu görüyoruz.

Döviz kurlarındaki artışın yüksek maliyetle edinilen dövizlerin Türk Lirası’na dönmesi için fırsat yaratacaktır. Piyasaya dönen bu tasarrufların da gerileyen mevduat faizi yerine konut sektörüne kanalize olacağı aşikardır.

Harekat piyasaları etkilemez

Diğer taraftan sınır ötesinde başlayan ve Türkiye sınırlarını korumaya yönelik askeri operasyonun satışlara olumsuz yansıyacağını düşünmüyor ve konut satış rakamının yine 100 bin sınırının üzerinde olacağını öngörüyoruz.

240 ay vade ve düşük faiz hamlesi

Gayrimenkul sektörünün, Türkiye ekonomisinde kilit rol oynadığını ifade eden Gül Gül, Emlak Konut GYO’nun önderliğinde başlattığı hamlenin hem sektörün hareketlenmesini hem de dar ve orta gelirli insanların da hayalini kurduğu gayrimenkule ulaşmasını sağlayacağını kaydetti. Yapılan çalışmanın sadece vadeleri 240 aya çıkarılmasıyla sınırlı kalmadığını ifade eden Gül Gül, “Bilindiği gibi faiz oranlarında da ciddi düşüşler konuşuluyor. Böylece ekonomide hareketlilik de yaşanacaktır. Bu çalışmanın vatandaşlarımız için altın fırsat olduğunu söyleyebilirim” dedi.

‘Kentsel dönüşüm hızlanacak’

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki’nin kentsel dönüşüm hakkındaki girişimlerini desteklediklerini dile getiren Gül Gül, “Sayın Bakan, 50 bin yapının yani yaklaşık 250 bin konutun riskli olduğunu söylemişti. Bu ve benzer çalışmalar kentsel dönüşümü de hızlandıracak. Vatandaşlarımız artık daha güvenli bir Türkiye’de yaşayacak” diye konuştu.