Mühendisliğin dibi Körfez Geçişi’nde

Marmara Bölgesi’ndeki entegrasyonu kolaylaştıran köprülerin teknik bilgilerini veren Dünya Harita Genel Müdürü Mehmet Dosdoğru, Körfez Geçiş Köprüsü’nde kulelerin 234 metre yüksekliği olduğunu belirterek, “En çok mühendislik gereken yer köprü burası. Asma köprünün yapımı, deniz ortasındaki ayakların imalatı, oraya konmaları inanılmaz bir teknoloji gerektiriyor. Biz de Japonların bilgisiyle çalıştık” dedi.

Ancak Japonlar yapabiliyor

Körfez Geçişi ile diğer köprülerin farklarına açıklık getiren Dosdoğru, “Tüm boğaz köprülerinde yükü taşıyan bağlantılar karaya bağlanır. Körfez’de ise denizdeki ayakların arasındaki gövde ayrı çalışıyor. Bunun için Japonların bilgisine ihtiyaç duyuldu” diye konuştu.

Hata payı sadece 2 cm

Denizdeki ayakların imalatı sırasındaki çalışmaları özetleyen Dosdoğru, “İlk etapta ayakların oturacağı yere 2 metre çapında demir kazıklar çakıldı. Zemindeki kaya bulunarak oraya soketlendi. Üzerine blokaj yapıldı. Stabil ve düzgün kaya yüzey oluşturuldu. Boyutu 50×50 metre civarındaki kesonlar sahilin sığ kesiminde yapılarak buraya çekildi. Batırılmaları 13 saat sürdü. Konumlanmada küçük bir hata fark edilince işlem tekrarlandı. Kesonlar 2 cm hassasiyetle yerine oturtuldu. Üzerine ayaklar inşa edildi ve kedi yolu çekildi. Bağlantıdaki yerli malzemenin hatasından halatlar koptu. Japon mühendisimizin kendini suçlayıp hayatını yitirdiği olay burada oldu. Sonra yardımcı ve askı halatları çekildi. Proje biraz uzadı ve Japonlara 120 milyon dolar civarında bir ceza verildi. Bizim 16 arkadaşımız gece 08.00 ile 05.00 arasında halatlar üzerinde sıcaklık değişimi ile diğer faktörlerin hepsinde ölçümler yapıyor” dedi.

Mühendisler konsorsiyumu ile çözüm bulunuyor

Yapılan işin bir yerde disiplinler arası olmasına dikkat çeken Dosdoğru, “Hava sıcaklığı sürekli değiştiği için anlık değerler etkileniyor. Onun için sıcaklıkların tespiti gerekiyor. Burada haritadan başka diğer dallardan da destek alınıyor. Betondan iyi anlayan inşaat mühendisi, çeliği bilen makine mühendisinin ortaklaşa çözüm yolu bulması gerekiyor. Japonlar bunu iyi bildikleri için hassas konuları önceden söylüyorlar. Birkaç kültür ile hareket ediliyor. Biz kısa vadeli programlar yaparken onlar 100 ile 500 yıllık hesaplar yapıyorlar. Biz 5 konuyu düşünürken onlar 500 unsuru hesaplıyor. Tecrübe ve kültürlerinden çok yararlandık” diye konuştu.

İki köprüye farklı teknoloji

Her iki köprünün kurgusunda farklı tekniklere yer verildiğini hatırlatan Dosdoğru, Mühendislikten dolayı Körfez Geçişi’nde ayaklar esnek ve pratik bir malzeme olan çelikten imal edildi. 3. Köprü’nün ayaklarında ise beton kullanıldı” şeklinde konuştu.

Hüseyin Belibağlı/Emlaknews.com.tr

Kanal İstanbul projesi geliştirildiği takdirde İstanbul gibi birkaç şehre yetebilecek elektrik üretilebileceğini söyleyen Dosdoğru, projenin yürütücüsü olan TOKİ’nin yönelttiği sorulara cevap verdiklerini belirterek, “Çalışan proje firmaları var. Güzergahı tasarlıyorlar. Kanalın çevresindeki hayatların nasıl olacağı planlandı. Çılgın proje olarak nitelendiriliyor. Aslında yapılabilir; ama süreçlere bağlı. Bütçesi olmadığı için bu konjüktürle yapılabilirliği yok. Orada ciddi bir kamulaştırılacak alan ve işin maliyeti var” dedi.

Kanal’ın kenarındaki arsalar projeye kaynak olsun

Finansman kaynağı konusuna tavsiyede bulunan Dünya Harita CEO’su Hasan İssi, kanalın her iki tarafından 500’er metrelik iki koridorun yeni yerleşim alanında planlanması gerektiğini söyledi. İssi, “Bu arsalar, gelir paylaşımı olarak satılabilir ve elde edilecek kaynakla proje gerçekleştirilebilir” dedi.

3. Havaalanı’nın ekipmanı Kanal İstanbul’a aktarılsın

Maliyetlerin verimliliği konusunda bir tavsiyede daha bulunana İssi, “ 3. Havalimanı’nın inşası hızlı olsun diye dev makineler alındı. Orasının bitiminden sonra malzeme ve ekipmanlar, Kanal İstanbul’da kullanılabilir. Zaten burası planlandığı için alımlar yapıldı. Aksi halde, onların çalışabileceği ölçekte başka bir proje yok” diye konuştu.

Karadeniz'in rejimi değişir

Konunun farklı bir açısına da dikkat çeken Dosdoğru, “Karadeniz, sadece Türkiye’nin söz sahibi olduğu bir deniz değil. Farklı ülkelerin kıyıları var. Kanal açıldığında buradaki su rejiminin bozulma ihtimali de var” diyerek sözlerini noktaladı.

Hüseyin Belibağlı/Emlaknews.com.tr

Sahibi Başbakanlık, yürütücüsü Ulaştırma Bakanlığı

Şu anda ölçümleri yapılan köprü projesine altlık oluşturacak haritaları hazırladıklarını belirten Dosdoğru, “Karayolu güzergahının geçtiği bölgenin 1/1000 ölçekli halihazır haritasının ölçümlerini gerçekleştirdik. Ayakların konumlanacağı yerlerin belirlenmesi için ölçümler yapıldı. Batimetri ölçümleri ( su altı ölçüm hizmeti ) bitiminde, kara haritaları ile birleştirilerek haritaların bütünlüğü sağlanacak” diye konuştu.

Trakyalılar İstanbul’u pas geçecek

Dosdoğru, “Marmara Adası ile bağlantı sağlayan ve raylı ulaşımla Çanakkale’nin çevresini dolaşan bir kurgu var. Trakya’dan gelenlerin İstanbul’u dolaşmadan İzmir’e inmeleri planlanıyor. Çanakkale’nin ve Balıkesir’in ekonomik olarak katma değerleri yükselecek ve İstanbul’un çekim gücü çevre illere yayılacak. Marmara Denizi’nin etrafı, yollarla ve raylı sistemlerle çevrelenecek. Avrupa’dan Asya’ya yapılan ulaşımın yükü de İstanbul’dan alınıp güneye kaydırılarak çevre illerin kalkınması da hedefleniyor” diyerek bölgenin gelecek planlarını da çizdi.

Köprüde hassasiyet zirvede

Boğaziçi Köprüsü’ndeki askı bağlantılarının değişiminde ölçümleri yaptıklarını hatırlatan Dosdoğru, yaptıkları işin çok hassas olduğunu ve en son teknolojiyi kullandıklarını belirtti. Dosdoğru, birkaç santimetrelik bir hatanın cana mal olacağına dikkat çekerek, “Hesapların hassaslığı için ileri teknolojik ürünlerin kullanılıyor. Malzemelerdeki anlık değişimler, ısı etkisi, genleşme, nem vb gibi ölçümlere etki edecek çevre şartları göz önünde bulundurarak hesaplar yapılmaktadır” dedi.

Köprünün çapraz halatlarının değişimi sırasında ölçünün önemine örnek veren Dosdoğru, “Köprünün düşey yönde 25 cm aşağı yukarı salınım var. Hatacıklar büyükleri tetikliyor. Sıcaklık, nem, rüzgar gibi birçok etken var. Saat 02.00-04.00 arasında mevsim şartlarına göre ısının en düşük anında ölçümler yaparız. Körfez Geçişi’nde bunun için 16 kişilik ekip görevde. İmalatın projedeki gibi olması gerekiyor. Yoksa halatlar köprüyü ve yükü taşımıyor, özelliğini yitiriyor” açıklamasını yaptı.

Hüseyin Belibağlı/Emlaknews.com.tr