CNN Türk’te yer alan habere göre, kırsal bölgedeki saldırılarını şehirlere taşıyan teröristlerin kentlerden temizlenmesi, kurulan barikatların kaldırılması, kazılan çukurların kapatılması, patlayıcı tuzaklarının imhası amacıyla ilan edilen sokağa çıkma yasakları doğrultusunda Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve emniyet unsurlarının müşterek gerçekleştirdiği operasyonlarda büyük başarı sağlandı.

Bölücü terör örgütüne yönelik operasyonlarına ısrarla devam eden güvenlik güçleri, vatandaşların güvenlik endişesiyle terk ettiği ve teröristler tarafından kullanılan evler başta olmak üzere okul, ibadethane ve kamu binalarında infilak ettirilmesi halinde yüzlerce insanın ölümüne neden olabilecek tonlarca patlayıcı, bomba yapımında kullanılan çok miktarda malzemeyi ele geçirdi.

Yerleşim yerlerinin başarıyla yürütülen müşterek operasyonlarla teröristlerden temizlenmesiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Valilik, belediyeler ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlarca terörün neden olduğu zarar ve yıkımın giderilmesi için inşa ve ihyaya yönelik başaltılan hummalı çalışmalar devam ediyor.

Yerleşim yerlerinin yeniden tarihi, kültürü ve yaşamla buluşması amacıyla bir yandan konut, otel ve iş yerlerini kapsayan yapıların inşası, diğer yandan da tarihi ve kültürel eserlerin restorasyonu sürüyor.

Terör saldırılarında zarar gören binlerce ev ve iş yeri yeni bir görünüme kavuştu. Onlarca cami onarılarak ibadete, okullar da eğitim ve öğretime açıldı, tahrip edilen vakıf eserleri, tescilli ve korunmaya değer yapılar restore edildi, teröristlerin evlerinden ettiği vatandaşlar için modern konutlar inşa edildi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla Bakanlıkça terörden ağır zarar gören 11 ilçede 26 bin konut inşa edildi, altyapı ve üstyapı çalışmalarıyla bu yerleşim yerlerinde 10 milyar lirayı bulan yatırım hayata geçirildi.

7 merkezde ortalama yüzde 193

Özhaseki, 1 Kasım 2015 genel seçimlerine göre 7 merkezde ortalama yüzde 193’lük oy artışının yaşandığını belirterek “Artış Sur’da yüzde 79, Şırnak’ta yüzde 98, İdil’de yüzde 102, Cizre’de yüzde 291, Silopi’de yüzde 186, Nusaybin’de yüzde 145, Yüksekova’da ise yüzde 452 oldu” dedi.

Bölgede olumlu karşılandı

Gerek kendisinin gerekse bakanlık bürokratlarının sık sık bölgeye gittiklerini ifade eden Özhaseki, “Bölgedeki yaraların sarılması için mesaimizin büyük bir kısmını, terörden etkilenen yerleşim merkezlerine ayırdık” dedi. Birçok siyasi analistin bölgeden yoğun bir şekilde ‘evet’ çıkmasını sürpriz olarak değerlendirdiğini söyleyen Özhaseki, “Aksine biz bu sonucu bekliyorduk. Yatırımlardan duyulan memnuniyeti gördükçe mutlu olduk” diye konuştu.

AA’nın haberine göre, Nusaybin‘de sivil toplum kuruluşu temsilcileri, kanaat önderleri ve muhtarlarla düzenlenen toplantıya katılan Bakan Özhaseki, Nusaybin’de temizlik çalışmalarının hassasiyetle yürütülmesi nedeniyle evlerin yapımında gecikme yaşandığını kaydetti.

‘Nusaybin’in altyapısını da yenileyeceğiz’

Nusaybin’deki evlerin yapımına kısa süre içinde başlanılacağını açıklayan Özhaseki, bir taraftan da eski Nusaybin’in altyapısının tamamını değiştireceklerini vurguladı. İlçenin sularını, arıtma tesislerini ve kanallarını yeniden yapacaklarını anlatan Özhaseki, “Yeşil alanları ve yeni planladığımız yerlerde okul alanları, spor tesisleri, gençlik merkezleri ve taziye evleri gibi inşa edeceğiz. Bir sene sürmeden bütün bu faaliyetleri bitiririz” açıklamasında bulundu.

10 milyar TL’nin üzerinde yatırım

Bölgede 10 milyar TL’nin üzerinde yatırım yapılacağını açıklayan Özhaseki, zarar gören şehirlerde altyapı ve sosyal donatı alanlarıyla birlikte 36 bin konut yapılacağını ifade etti. Sur’da Diyarbakır’ın klasik evlerinin yapılacağını dile getiren Bakan Özhaseki, “İdil’de, Nusaybin’de ‘Evler tek katlı olsun, bizim tavuğumuz, ineğimiz var’ dediler. Ahır koyduk projeye. Kimileri ‘Damda yatıyoruz’ dedi. Balkonları 25-30 metreye çıkardık, balkonda yatsın madem. Orada şepit pişirecek kadın, salça kaynatacak, ona uygun yerler yapıyoruz” açıklamasında bulundu.

Camilerden ‘Sigorta yaptırım’ anonsu

Sigortalar, operasyonlardan bir gün önce yaptırılmış ama sigorta şirketlerinin genel merkezlerinin bu durumun farkına varamamış. Şimdi bölgeden gelen toplu hasar ihbarları ile boğuşan sigortacılar konu hakkında araştırma yapmaya girişmiş durumda. Yapılan araştırmalar sonucu içinde sigorta acentelerinin de olduğu bazı grupların yönlendirmesi ile operasyon öncesi konutların toplu olarak sigortalandığı anlaşılırken camilerden, ‘yarın operasyon başlıyor sigortanızı yaptırın’ şeklinde sürekli anonslar yapıldığı da gelen bilgiler arasında.

5 milyar TL tazminat ödemesi

Sigorta şirketleri şimdi operasyonlarda oluşan hasar nedeniyle en 5 milyar liraya yakın tazminat ödemesi ile karşı karşıya. Öyle sigortalar var ki, Nusaybin’de; 150 TL prim ödeyip, evi için 200 bin TL, eşyası için de 400 bin TL sigorta teminatı almış kişiler var. Henüz hasar tespiti yapılamadığından rakamın daha artmasından endişe duyuluyor. Bir sigorta şirketi yöneticisi, bazı ev sahiplerinin 2-3 sigorta şirketinden poliçe alanlar olduğunu söyledi. Yetkiliye göre iş öyle boyutlara geldi ki, şirketler durumu fark edip de sigorta satışını durdurduktan sonra evini amcasının üzerine geçirip, amcasına bankadan kredi aldırıp, kredi ile bağlantılı konut sigortası yaptıran da mevcut. İşin içinde bazı sigorta acentelerinin olduğunu öne süren sigorta şirketi yetkilisi, bu acentelerin bölge halkını organize ederek bölgedeki sigortaları 30 şirkete pay ektiklerini iddia etti. Bu yüzden de sigorta şirketlerinin durumu fark etmediğini kaydeden yetkili, “Sadece bir-iki şirkete yaptırsalar, hemen anlaşılacak. Oysa 200 poliçe bir şirkete, 100 poliçe bir şirkete, 50 poliçe diğer şirkete dağıtılmış” dedi.

Bölgedeki acentelerden yapılmamış

İşin oldukça organize bir şekilde tertip edildiğini de vurgulayan yetkili, sigortaların o bölgedeki acentelerden değil, Ankara, Elazığ, Kayseri gibi başka illerdeki acenteler üzerinden yapıldığı bilgisini verdi. Nusaybin, Sur, Yüksekova’daki konutları sigortalamış. Bakıyoruz, daha önce sigorta ile hiç alakası olmamış kişiler, operasyonu duyup, sigorta yaptırmış. Camilerden bile gün içinde anonslar yapılmış, ‘yarın operasyon var, sigortanızı yaptırın’ şeklinde.

PKK yönlendirmiş

Bir başka sigorta şirketinin yöneticisi ise PKK’nın yönlendirmesi olduğunu tespit ettiklerini internet üzerinden de sigorta yapıldığını anlattı. “Sabah operasyon olacağı bilgisi gelmiş, gecenin 3’ünde internetten konutunu sigortalamış” diyen yetkili konut yıkıldıktan sonra sigortalanmış konutlar bile olduğu bilgisini verdi.
henüz hiçbir hasarı ödemeyen ve bekleten sigorta şirketleri, bölgeye girilemediği için hasarın tespit edilemediğini, öne sürüyor. Öte yandan devletin, terörden zarar görenlere TOKİ’den ev verileceğini söylemesi üzerine sigortacılar, ‘devlet konut verecekse o zaman hasar ödemememiz lazım’ diyor. Ayrıca, boşaltılan mahalleleri devletin kamulaştıracak olması ödemelerinin gecikmesinde bir başka etken olarak ortaya çıkıyor. Ancak beklenmeyen bu durum sigortacılar arasında da görüş farklılığı yaratmış durumda. Kimileri, hasarın her şart altında ya devlete ya da sigortayı yaptıran kişiye ödenme zorunluluğu olduğunu söylerken; kimileri ise, suiistimal olduğunu ve şirketlerin kandırıldığını öne sürerek, hasar ödemeyeceğini belirtiyor.

İl il yeni sigortalı konut sayıları

Diyarbakır 16.283
Mardin 6.703
Şanlıurfa 15.087
Şırnak 1.771
Tunceli 1.465
Muş 1.480
Bingöl 1.557
Iğdır 1.634
Kars 4.255
Hakkari 980
Batman 3.174
Van 4.903
Ağrı 2.199
Erzincan 5.603
Erzurum 9.271
Kilis 1.202
Gaziantep 28.320
Siirt 1.953

1148 taşınmazın kaçırılması engellendi

Son gelen verilere göre, KHK ile Hazineye 2 bin 514 adet taşınmaz devredildiğini kaydeden Bakan Özhaseki, “Vakıflar tarafına devredilen var. Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredilen taşınmaz adedi de 2 bin 83” dedi. KHK yayınlanmadığı halde özel bir gayretle kaçırılmasını engelledikleri taşınmaz sayısının ise 1148 olduğunu vurgulayan Özhaseki, “Bütün bunların değeri kabaca, Maliye hazinesine devredilen taşınmazların 8,3 milyar lira, vakıflara devredilen 2,7 milyar lira, özel gayretle tespit edilenler 1 milyar liraya yakın. Toplamda 12 milyar liraya yakın bir mal varlığı şu anda hazine adına, devlet adına, millet adına kayda girmiş gözüküyor” açıklamasında bulundu.

‘7 ilçede 30 bin kadar konut yapmak gerek’

Doğu ve Güneydoğu’daki çalışmalar konusunda da bilgi veren Bakan Mehmet Özhaseki, çok ciddi çatışma yaşanan ve şehirlerde hasar bırakan, yüzlerce evlerin yıkıldığı ilçe sayısının 7 olarak tespit edildiğini kaydetti. Bu 7 ilçede 30 bin kadar konut yapmak gerektiğini anlatan Özhaseki, “Öyle yerler hazırlıyoruz ki çok geniş caddeler, içerisinde yeşil alanlar, balkonları çok geniş tutarak adeta otel gibi veya yatak odası gibi kullandıkları geniş balkonlar” diye konuştu.

‘Sur’da AVM olmayacak’

Diyarbakır’ın Sur ilçesinin yeniden inşası konusunda da konuşan Bakan Özhaseki, ilçede bulunan koruma amaçlı imar planı dışında bir şey yapılmayacağını bildirdi. Buranın hiçbir şekilde kimseye peşkeş çekilmeyeceğini kaydeden Özhaseki “Alışveriş merkezleri yapılmayacak, yüksek katlı konutlar yapılmayacak” şeklinde konuştu.